Phân Tích Danh Mục Thuốc Đã Sử Dụng Tại Bệnh Viện Đa Khoa Huyện Mỹ Đức Năm 2019

Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mỹ Đức năm 2019 là một nghiên cứu quan trọng nhằm… 78 trang · Trường Đại học Dược Hà Nội · 2019.

• Tác giả: Nghiêm Đình Thắng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Trung Hà
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Tổ chức quản lý dược
• Đề tài: Phân Tích Danh Mục Thuốc Đã Sử Dụng Tại Bệnh Viện Đa Khoa Huyện Mỹ Đức Năm 2019
• Loại tài liệu: Luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp I
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: DANH MỤC THUỐC, SỬ DỤNG THUỐC HỢP LÝ VÀ MỘT SỐ QUY ĐỊNH
• 1.1. Một số quy định về quản lý, sử dụng thuốc tại cơ sở khám chữa bệnh
• 1.2. MỘT SỐ PHƢƠNG PHÁP PHÂN TÍCH SỬ DỤNG THUỐC
• 1.2.1. Phƣơng pháp phân tích nhóm điều trị
• 1.2.2. Phƣơng pháp phân tích ABC
• 1.2.3. Phƣơng pháp phân tích VEN
• 1.2.4. Phân tích ma trận ABC/VEN
• 1.3. THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC TẠI CÁC BỆNH VIỆN
• 1.3.1. Tình hình cơ cấu thuốc sử dụng theo nhóm tác dụng dƣợc lý
• 1.3.2. Tình hình sử dụng thuốc sản xuất trong nƣớc, thuốc nhập khẩu
• 1.3.3. Tình hình sử dụng thuốc theo đƣờng dùng
• 1.3.4. Tình hình sử dụng thuốc đơn thành phần/ đa thành phần
• 1.3.5. Tình hình sử dụng thuốc Biệt dƣợc gốc/ thuốc Generic
• 1.3.6. Tình hình sử dụng thuốc theo phân tích ABC/VEN
• 1.4. MỘT SỐ NÉT VỀ BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN MỸ ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 1.4.1. Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức
• 1.4.2. Mô hình bệnh tật của bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức năm 2019
• 1.4.3. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.5. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5.1. Đối tƣợng nghiên cứu
• 1.5.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 1.5.3. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 1.5.3.1. Biến số nghiên cứu
• 1.5.3.2. Thiết kế nghiên cứu
• 1.5.3.3. Phƣơng pháp thu thập số liệu
• 1.5.3.4. Phƣơng pháp xử lý và phân tích số liệu
• 1.6. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1.7. MÔ TẢ CƠ CẤU DANH MỤC THUỐC ĐÃ SỬ DỤNG TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN MỸ ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI NĂM 2019 THEO MỘT SỐ CHỈ TIÊU
• 1.7.1. Cơ cấu danh mục thuốc đã sử dụng theo thuốc hóa dƣợc và thuốc đông y, thuốc dƣợc liệu
• 1.7.2. Cơ cấu danh mục thuốc đã sử dụng theo nhóm tác dụng dƣợc lý, y lý YHCT
• 1.7.3. Cơ cấu thuốc sản xuất trong nƣớc, thuốc nhập khẩu
• 1.7.4. Cơ cấu thuốc hóa dƣợc đơn thành phần, đa thành phần
• 1.7.5. Cơ cấu thuốc Generic và thuốc Biệt dƣợc gốc đối với thuốc hóa dƣợc
• 1.7.6. Cơ cấu thuốc theo đƣờng dùng
• 1.8. PHÂN TÍCH CƠ CẤU DANH MỤC THUỐC SỬ DỤNG TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN MỸ ĐỨC NĂM 2019 THEO PHƢƠNG PHÁP PHÂN TÍCH ABC, VEN, ABC/VEN
• 1.8.1. Phân tích Danh mục thuốc đã sử dụng tại Bệnh viện năm 2019 theo phƣơng pháp phân tích ABC
• 1.8.2. Phân tích Danh mục thuốc đã sử dụng tại Bệnh viện năm 2019 theo phân tích VEN
• 1.8.3. Phân tích Danh mục thuốc đã sử dụng tại Bệnh viện năm 2019 theo ma trận ABC/VEN
• 1.9. CƠ CẤU DANH MỤC THUỐC BỆNH VIỆN ĐÃ SỬ DỤNG TRONG NĂM 2019
• 1.9.1. Cơ cấu danh mục thuốc theo phân loại thuốc hóa dƣợc và thuốc đông y, thuốc từ dƣợc liệu
• 1.9.2. Cơ cấu danh mục thuốc đã sử dụng theo nhóm tác dụng dƣợc lý, y lý y học cổ truyền
• 1.9.3. Cơ cấu thuốc sản xuất trong nƣớc, thuốc nhập khẩu
• 1.9.4. Cơ cấu thuốc hóa dƣợc đơn thành phần, đa thành phần
• 1.9.5. Cơ cấu thuốc hóa dƣợc theo thuốc Biệt dƣợc gốc, thuốc generic
• 1.9.6. Cơ cấu thuốc theo đƣờng dùng
• 1.10. PHÂN TÍCH DANH MỤC THUỐC SỬ DỤNG THEO PHƢƠNG PHÁP PHÂN TÍCH ABC/VEN
• 1.11. HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI
• 1.12. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Tóm tắt

I. Tổng quan về phân tích danh mục thuốc tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mỹ Đức năm 2019

Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mỹ Đức năm 2019 là một nghiên cứu quan trọng nhằm đánh giá tình hình sử dụng thuốc tại cơ sở y tế này. Nghiên cứu này không chỉ giúp xác định cơ cấu thuốc mà còn chỉ ra những vấn đề trong việc quản lý và sử dụng thuốc. Việc phân tích này được thực hiện dựa trên các quy định của Bộ Y tế và các phương pháp phân tích hiện đại như phân tích ABC và VEN.

1.1. Tình hình sử dụng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mỹ Đức

Bệnh viện Đa khoa huyện Mỹ Đức đã sử dụng nhiều loại thuốc khác nhau trong năm 2019. Việc phân tích cơ cấu thuốc sử dụng theo nhóm tác dụng dược lý cho thấy sự đa dạng trong danh mục thuốc, từ thuốc hóa dược đến thuốc đông y. Điều này phản ánh nhu cầu điều trị đa dạng của bệnh nhân tại bệnh viện.

1.2. Các quy định về quản lý thuốc tại bệnh viện

Theo Luật dược và các thông tư của Bộ Y tế, việc quản lý và sử dụng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mỹ Đức phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt. Điều này bao gồm việc đảm bảo thuốc được sử dụng hợp lý, an toàn và hiệu quả, đồng thời ưu tiên phát triển hoạt động dược lâm sàng.

II. Vấn đề và thách thức trong việc sử dụng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mỹ Đức

Mặc dù có nhiều quy định và hướng dẫn, việc sử dụng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mỹ Đức vẫn gặp phải nhiều thách thức. Tình trạng lạm dụng thuốc và sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các loại thuốc là những vấn đề cần được giải quyết. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng điều trị mà còn gây lãng phí nguồn lực y tế.

2.1. Tình trạng lạm dụng thuốc và hậu quả

Lạm dụng thuốc là một trong những vấn đề nghiêm trọng tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mỹ Đức. Việc sử dụng thuốc không hợp lý có thể dẫn đến tác dụng phụ nghiêm trọng và gia tăng chi phí điều trị cho bệnh nhân.

2.2. Sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các loại thuốc

Sự cạnh tranh giữa thuốc sản xuất trong nước và thuốc nhập khẩu đã tạo ra nhiều khó khăn cho cán bộ y tế trong việc lựa chọn thuốc. Điều này có thể dẫn đến việc sử dụng thuốc không hiệu quả và không an toàn cho bệnh nhân.

III. Phương pháp phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mỹ Đức

Để phân tích danh mục thuốc, Bệnh viện Đa khoa huyện Mỹ Đức đã áp dụng các phương pháp phân tích hiện đại như phân tích ABC và VEN. Những phương pháp này giúp xác định các nhóm thuốc quan trọng và ưu tiên trong việc sử dụng thuốc tại bệnh viện.

3.1. Phân tích ABC trong quản lý thuốc

Phân tích ABC giúp xác định những thuốc nào chiếm tỷ lệ lớn trong chi phí thuốc của bệnh viện. Qua đó, bệnh viện có thể lựa chọn các thuốc thay thế có chi phí hiệu quả hơn.

3.2. Phân tích VEN và tầm quan trọng của nó

Phân tích VEN giúp xác định các thuốc thiết yếu và không thiết yếu, từ đó đưa ra quyết định mua sắm hợp lý. Điều này rất quan trọng trong bối cảnh ngân sách hạn hẹp của bệnh viện.

IV. Kết quả nghiên cứu về danh mục thuốc tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mỹ Đức năm 2019

Kết quả nghiên cứu cho thấy cơ cấu danh mục thuốc tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mỹ Đức năm 2019 rất đa dạng. Việc phân tích cho thấy sự phân bổ hợp lý giữa thuốc hóa dược và thuốc đông y, cũng như sự cân bằng giữa thuốc sản xuất trong nước và thuốc nhập khẩu.

4.1. Cơ cấu thuốc theo nhóm tác dụng dược lý

Cơ cấu thuốc sử dụng tại bệnh viện được phân loại theo nhóm tác dụng dược lý, cho thấy sự đa dạng trong việc điều trị các bệnh lý khác nhau. Điều này giúp đáp ứng nhu cầu điều trị của bệnh nhân một cách hiệu quả.

4.2. Tình hình sử dụng thuốc sản xuất trong nước và thuốc nhập khẩu

Nghiên cứu chỉ ra rằng thuốc sản xuất trong nước chiếm tỷ lệ lớn trong danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện. Điều này phản ánh sự ưu tiên của bệnh viện đối với thuốc nội địa, đồng thời cũng cho thấy sự cần thiết phải cải thiện chất lượng thuốc trong nước.

V. Kết luận và kiến nghị cho tương lai của danh mục thuốc tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mỹ Đức

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc phân tích danh mục thuốc tại Bệnh viện Đa khoa huyện Mỹ Đức là cần thiết để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Các kiến nghị được đưa ra nhằm cải thiện việc quản lý và sử dụng thuốc tại bệnh viện trong tương lai.

5.1. Kiến nghị về quản lý thuốc

Cần có các biện pháp quản lý chặt chẽ hơn trong việc sử dụng thuốc, bao gồm việc giám sát và đánh giá thường xuyên tình hình sử dụng thuốc tại bệnh viện.

5.2. Đề xuất cải thiện chất lượng thuốc sản xuất trong nước

Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích sản xuất thuốc trong nước, nhằm nâng cao chất lượng và giảm giá thành thuốc cho bệnh nhân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hệ thống y tế công lập chuyển đổi mạnh mẽ sang cơ chế tự chủ tài chính toàn diện, việc kiểm soát chi phí tiền thuốc – vốn chiếm từ 50% đến 60% tổng chi phí khám chữa bệnh – đóng vai trò sống còn đối với sự phát triển bền vững của bệnh viện. Nghiên cứu được tiến hành tại Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức, cơ sở khám chữa bệnh hạng II tuyến huyện thuộc thành phố Hà Nội với quy mô 230 giường bệnh kế hoạch (thực kê 280 giường), phục vụ chăm sóc sức khỏe cho hơn 270.000 người dân địa phương và hơn 1.000.000 lượt khách du lịch mỗi năm. Sự thay đổi nhanh chóng của mô hình bệnh tật từ các bệnh lây nhiễm sang các bệnh không lây nhiễm mạn tính đã đặt ra thách thức lớn trong việc cân đối danh mục thuốc điều trị.

Trước thực tế bệnh viện chưa từng thực hiện đánh giá toàn diện hoạt động cung ứng thuốc, nghiên cứu được triển khai với hai mục tiêu trọng tâm:

1. Mô tả chi tiết cơ cấu danh mục thuốc đã sử dụng trong năm 2019 theo các tiêu chí nguồn gốc xuất xứ, dạng bào chế, đường dùng, thành phần đơn/đa chất, biệt dược gốc và generic.
2. Phân tích chuyên sâu danh mục thuốc thông qua các công cụ quản lý dược chuẩn hóa gồm phương pháp ABC, phân loại VEN và ma trận phối hợp ABC/VEN.

Nghiên cứu bao phủ toàn bộ 234 khoản mục thuốc với tổng giá trị sử dụng đạt hơn 11,74 tỷ đồng trong giai đoạn từ ngày 01/01/2019 đến 31/12/2019. Kết quả cung cấp luận cứ thực tiễn quan trọng, giúp Hội đồng Thuốc và Điều trị tái thiết kế danh mục mua sắm, tối ưu hóa nguồn lực tài chính, giảm thiểu chi phí điều trị bất hợp lý và đảm bảo chất lượng chăm sóc người bệnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết quản trị dược bệnh viện và các công cụ kinh tế y tế theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng Thông tư số 21/2013/TT-BYT của Bộ Y tế:

• Phương pháp phân tích ABC (Nguyên lý Pareto): Phân định toàn bộ danh mục thuốc thành 3 nhóm dựa trên tương quan giá trị sử dụng. Nhóm A chiếm khoảng 75-80% ngân sách nhưng chỉ gồm 10-20% số lượng khoản mục; nhóm B chiếm 15-20% ngân sách với 10-20% khoản mục; nhóm C chiếm 5-10% ngân sách nhưng chiếm tới 60-80% số lượng khoản mục.
• Phương pháp phân loại VEN: Đánh giá mức độ ưu tiên lâm sàng của thuốc theo 3 cấp độ: Thuốc V (Vital - Sống còn, phục vụ cấp cứu hồi sức), Thuốc E (Essential - Thiết yếu, điều trị các bệnh phổ biến trong mô hình bệnh tật), và Thuốc N (Non-essential - Không thiết yếu, thuốc hỗ trợ, điều trị triệu chứng nhẹ hoặc có chi phí cao chưa tương xứng hiệu quả).
• Mô hình ma trận ABC/VEN: Kỹ thuật tích hợp phân tích 9 ô ma trận (AV, AE, AN, BV, BE, BN, CV, CE, CN) nhằm chỉ ra các khoản mục thuốc tiêu tốn kinh phí lớn nhưng hiệu quả điều trị không ưu tiên (đặc biệt là nhóm AN và BN).
• Hệ thống phân loại dược lý và danh mục BHYT: Áp dụng phân loại 27 nhóm tác dụng điều trị thuốc hóa dược theo Thông tư 30/2018/TT-BYT và 11 nhóm y lý y học cổ truyền theo Thông tư 05/2015/TT-BYT.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang kết hợp hồi cứu số liệu thực tế.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Thu thập toàn bộ 234 khoản mục thuốc thực tế đã xuất kho sử dụng trong năm 2019 tại bệnh viện. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được lựa chọn nhằm đảm bảo tính đại diện tuyệt đối, phản ánh 100% dòng kinh phí và loại bỏ sai số chọn mẫu.
• Nguồn thu thập dữ liệu: Báo cáo xuất nhập tồn năm 2019 từ phần mềm quản lý bệnh viện, danh mục thuốc trúng thầu, dữ liệu thanh toán Bảo hiểm Y tế và danh mục phân loại VEN được Hội đồng Thuốc và Điều trị phê duyệt.
• Quy trình xử lý dữ liệu: Dữ liệu được mã hóa, làm sạch và tổng hợp bằng phần mềm Microsoft Excel. Đơn giá bình quân được tính toán trực tiếp từ tổng giá trị và số lượng sử dụng để đảm bảo tính chuẩn xác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu dạng thuốc và nguồn gốc xuất xứ: Thuốc hóa dược chiếm vị thế áp đảo với 220 khoản mục (94,02%), tương ứng 93,11% tổng giá trị sử dụng. Thuốc đông y và thuốc từ dược liệu chỉ có 14 khoản mục (5,98%), chiếm 6,89% chi phí. Về nguồn gốc, thuốc sản xuất trong nước chiếm 142 khoản mục (60,68%) với 56,11% tổng giá trị, trong khi thuốc nhập khẩu chiếm 39,32% số khoản mục nhưng chiếm tới 43,89% chi phí.
2. Cơ cấu thành phần, phân loại generic và đường dùng: Thuốc đơn thành phần chiếm tỷ trọng lớn về số khoản mục (189 khoản mục, 85,91%) nhưng thuốc đa thành phần chiếm tới 31,20% giá trị sử dụng. Thuốc Generic chiếm ưu thế tuyệt đối với 200 khoản mục (90,91%) và 89,29% kinh phí; thuốc biệt dược gốc có 20 khoản mục (9,09%), chiếm 10,71% giá trị. Về đường dùng, thuốc uống chiếm 110 khoản mục (47,01%) tương ứng 60,00% chi phí; thuốc tiêm, tiêm truyền chiếm 92 khoản mục (39,32%) tương ứng 34,46% chi phí.
3. Phân bố theo nhóm tác dụng dược lý: Nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn (kháng sinh) đứng đầu với 51 khoản mục (23,18%), tiêu tốn hơn 4,01 tỷ đồng (37,14% tổng chi phí toàn viện). Đứng thứ hai là nhóm tim mạch với 18 khoản mục (8,18%), chiếm 19,08% giá trị. Nhóm hormon và nội tiết xếp thứ ba với 17 khoản mục (7,73%), chiếm 18,94% giá trị.
4. Phân tích ABC, VEN và Ma trận ABC/VEN: Phân tích ABC chỉ ra 58 khoản mục hạng A (24,79% số lượng) chiếm 79,92% kinh phí; hạng B có 65 khoản mục (27,78%) chiếm 15,05%; hạng C có 111 khoản mục (47,43%) chiếm 5,03%. Phân tích VEN ghi nhận nhóm E chiếm tỷ trọng cao nhất với 172 khoản mục (73,50%) và 83,64% kinh phí. Tuy nhiên, nhóm thuốc N chiếm 10,26% tổng kinh phí (23 khoản mục), cao hơn đáng kể so với nhóm V (39 khoản mục nhưng chỉ chiếm 6,10% kinh phí). Ma trận ABC/VEN chỉ ra có sự hiện diện của các hoạt chất thuộc nhóm AN và BN tiêu tốn ngân sách lớn.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh trực quan qua biểu đồ cơ cấu và bảng ma trận 9 ô cho thấy sự phân bổ nguồn lực thuốc tại đơn vị cơ bản phù hợp với mô hình bệnh tật theo ICD-10 tại bệnh viện (bệnh nội tiết chiếm 17,74%, bệnh tuần hoàn chiếm 15,56%, bệnh hô hấp chiếm 9,13%). Tỷ lệ sử dụng thuốc biệt dược gốc ở mức 10,71% hoàn toàn tuân thủ quy định trần dưới 15% của Bảo hiểm xã hội Việt Nam dành cho bệnh viện hạng II.

Tuy nhiên, kết quả bộc lộ ba điểm hạn chế lớn:

• Tỷ lệ giá trị sử dụng thuốc sản xuất trong nước đạt 56,11%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu khuyến cáo 75% của Bộ Y tế theo Đề án "Người Việt Nam ưu tiên dùng thuốc Việt Nam" đối với cơ sở y tế tuyến huyện.
• Cơ cấu phân tích ABC có số lượng thuốc hạng A chiếm tới 24,79%, vượt khỏi khoảng phân bố chuẩn (10-20%), cho thấy danh mục còn bị phân tán chi phí cho quá nhiều mặt hàng có giá trị cao.
• Tỷ trọng chi phí dành cho thuốc nhóm N (10,26%) cao hơn nhóm V (6,10%) chứng minh việc phân bổ ngân sách cho các thuốc bổ trợ, tăng cường tuần hoàn và vitamin liều cao chưa thực sự hợp lý, cần được tái cấu trúc.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Rà soát và tinh giản danh mục thuốc đấu thầu: Hội đồng Thuốc và Điều trị cần họp định kỳ hàng quý, tiến hành sàng lọc loại bỏ hoặc cắt giảm tối thiểu 20% đến 30% số lượng các mặt hàng thuộc nhóm AN và BN (thuốc bổ trợ, chế phẩm kết hợp đa thành phần đắt tiền), đặt mục tiêu hạ tỷ trọng chi phí nhóm N xuống dưới 5% tổng ngân sách thuốc trong vòng 6 đến 12 tháng.
2. Nâng cao tỷ lệ sử dụng thuốc sản xuất trong nước: Khoa Dược phối hợp với các khoa lâm sàng xây dựng tiêu chí ưu tiên lựa chọn thuốc nội đạt tiêu chuẩn tương đương điều trị, phấn đấu nâng tỷ lệ giá trị sử dụng thuốc sản xuất trong nước từ 56,11% lên tối thiểu 75% trong lộ trình 18 tháng, đáp ứng định hướng của Bộ Y tế.
3. Giám sát sử dụng kháng sinh và chuyển đổi đường dùng: Tổ Dược lâm sàng thiết lập quy trình quản lý sử dụng kháng sinh hợp lý, tăng cường kiểm soát việc kê đơn kháng sinh phổ rộng và triển khai chương trình chuyển đổi kháng sinh từ đường tiêm sang đường uống (IV-to-PO switch) khi có chỉ định, nhằm giảm tỷ trọng chi phí thuốc tiêm từ 34,46% xuống dưới 30% trong năm kế tiếp.
4. Hiện đại hóa công tác quản trị dữ liệu dược: Ban Giám đốc bệnh viện phê duyệt đầu tư nâng cấp hệ thống phần mềm quản lý bệnh viện (HIS), tích hợp công cụ phân tích ma trận ABC/VEN tự động theo thời gian thực và cảnh báo kê đơn thuốc chi phí cao, hoàn thành triển khai trong quý II năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban Giám đốc và Hội đồng Thuốc & Điều trị các bệnh viện tuyến huyện: Ứng dụng khung phương pháp luận và ma trận ABC/VEN để xây dựng danh mục thuốc đấu thầu sát với mô hình bệnh tật và kiểm soát chặt chẽ bài toán tài chính tự chủ.
2. Dược sĩ bệnh viện và cán bộ làm công tác Dược lâm sàng: Sử dụng quy trình trích xuất, làm sạch số liệu xuất nhập tồn và kỹ thuật phân tích nhóm điều trị để thiết lập các can thiệp dược lý kịp thời tại buồng bệnh.
3. Học viên sau đại học chuyên ngành Tổ chức Quản lý Dược: Tham khảo cấu trúc nghiên cứu thực chứng chuẩn mực, phương pháp xử lý biến số nghiên cứu và cách thức biện luận số liệu kinh tế y tế.
4. Cơ quan quản lý Bảo hiểm Xã hội và Sở Y tế: Khai thác dữ liệu thực tế tại bệnh viện hạng II để đối soát chi phí bình quân đơn thuốc, phục vụ công tác thẩm định dự toán và điều tiết chính sách thanh toán BHYT.

Câu hỏi thường gặp

1. Phân tích ABC/VEN mang lại lợi ích cốt lõi nào cho công tác quản trị bệnh viện?

Phương pháp này giúp nhận diện chính xác những thuốc chiếm phần lớn kinh phí nhưng không thuộc nhóm ưu tiên điều trị. Tại Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức, ma trận chỉ ra thuốc nhóm E chiếm 83,64% chi phí và phát hiện các thuốc nhóm AN cần cắt giảm, giúp lãnh đạo phân bổ ngân sách tập trung cho các thuốc thiết yếu và cấp cứu.

2. Tại sao tỷ lệ thuốc nhóm N chiếm 10,26% chi phí lại là vấn đề bất cập?

Thuốc nhóm N là các thuốc không thiết yếu, dùng cho bệnh nhẹ hoặc hiệu quả lâm sàng chưa rõ ràng. Việc chi phí nhóm N chiếm tới 10,26% (cao hơn nhóm V sống còn chỉ chiếm 6,10%) chứng tỏ nguồn kinh phí bị dàn trải cho các thuốc bổ trợ, làm tăng gánh nặng chi trả cho người bệnh và quỹ BHYT.

3. Tỷ lệ thuốc sản xuất trong nước tại bệnh viện hiện đạt mức nào so với quy định?

Năm 2019, giá trị sử dụng thuốc sản xuất trong nước tại bệnh viện đạt 56,11% tổng chi phí. Con số này chưa đạt mục tiêu 75% theo hướng dẫn của Bộ Y tế đối với bệnh viện tuyến huyện theo Đề án "Người Việt Nam ưu tiên dùng thuốc Việt Nam", đòi hỏi phải đẩy mạnh đấu thầu thuốc generic nội địa.

4. Việc phân tích cơ cấu đường dùng có ý nghĩa gì trong kiểm soát chi phí điều trị?

Thuốc đường tiêm chiếm tới 34,46% tổng chi phí tiền thuốc dù chỉ chiếm 39,32% số khoản mục. Kiểm soát chặt chẽ chỉ định thuốc tiêm và ưu tiên chuyển sang thuốc uống (đang chiếm 60,00% chi phí) giúp giảm thiểu chi phí vật tư y tế đi kèm, tiết kiệm thời gian điều dưỡng và giảm nguy cơ tai biến tiêm truyền.

5. Mô hình bệnh tật của bệnh viện định hướng danh mục thuốc như thế nào?

Dữ liệu bệnh viện ghi nhận 3 chương bệnh lớn nhất gồm bệnh nội tiết - dinh dưỡng (17,74%), bệnh tuần hoàn (15,56%) và bệnh hô hấp (9,13%). Cơ cấu thuốc đã phản ánh tương đối sát nhu cầu này khi thuốc tim mạch và nội tiết chiếm tổng cộng 38,02% chi phí toàn viện, định hướng chính xác việc mua sắm thuốc mạn tính.

Kết luận

• Danh mục thuốc năm 2019 gồm 234 khoản mục với tổng kinh phí 11,74 tỷ đồng; thuốc hóa dược chiếm 93,11% giá trị, trong khi thuốc cổ truyền chiếm 6,89%.
• Nhóm thuốc kháng sinh, tim mạch và nội tiết là 3 nhóm điều trị chiếm tỷ trọng chi phí cao nhất, gộp lại chiếm hơn 75% tổng kinh phí tiền thuốc của bệnh viện.
• Tỷ lệ thuốc biệt dược gốc đạt 10,71% (tuân thủ trần quy định dưới 15%), tuy nhiên tỷ lệ thuốc sản xuất trong nước mới đạt 56,11% (chưa đạt chuẩn 75%).
• Ma trận ABC/VEN chứng minh tính hiệu quả vượt trội trong việc phát hiện các khoản mục thuốc nhóm AN và BN kém ưu tiên lâm sàng nhưng tiêu tốn ngân sách.
• Lộ trình cải tiến 12-18 tháng cần tập trung tinh gọn danh mục thuốc hạng A, nâng tỷ lệ thuốc nội và số hóa công tác dược lâm sàng để nâng cao hiệu quả kinh tế y tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC DƢỢC HÀ NỘI NGHIÊM ĐÌNH THẮNG PHÂN TÍCH DANH MỤC THUỐC ĐÃ SỬ DỤNG TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN MỸ ĐỨC THÀNH PHỐ HÀ NỘI NĂM 2019 Chuyên ngành: Tổ chức quản lý dƣợc Mã số: CK 60720412 LUẬN VĂN DƢỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Trung Hà Nơi thực hiện: Trƣờng Đại học Dƣợc Hà Nội Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức HÀ NỘI, NĂM 2022 LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ rất nhiều của thầy cô, bạn bè, đồng nghiệp và người thân. Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới PGS. Nguyễn Thị Thanh Hƣơng, Trường đại học Dược Hà Nội, TS.

Nguyễn Trung Hà người đã trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt thời gian thực hiện, hoàn thành luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, phòng Sau đại học, các thầy, cô giáo trường Đại học Dược Hà Nội đã truyền đạt kiến thức và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu tại trường thời gian qua. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, các đồng nghiệp ở Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức nơi tôi đang công tác và thực hiện đề tài này, đã tạo điều kiện cho tôi về mọi mặt để tôi học tập, nghiên cứu cũng như trong quá trình thu thập số liệu hoàn thành luận văn này. Cuối cùng, tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp và người thân đã luôn đồng hành, động viên, giúp đỡ và đóng góp ý kiến cho tôi trong suốt thời gian học tập cũng như trong thời gian thực hiện đề tài này.

Mỹ Đức, ngày 08 tháng 6 năm 2022 Học viên Nghiêm Đình Thắng MỤC LỤC CHƢƠNG 1. DANH MỤC THUỐC, SỬ DỤNG THUỐC HỢP LÝ VÀ MỘT SỐ QUY ĐỊNH. Một số quy định về quản lý, sử dụng thuốc tại cơ sở khám chữa bệnh:. MỘT SỐ PHƢƠNG PHÁP PHÂN TÍCH SỬ DỤNG THUỐC.

Phƣơng pháp phân tích nhóm điều trị. Phƣơng pháp phân tích ABC. Phƣơng pháp phân tích VEN. Phân tích ma trận ABC/VEN.

THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC TẠI CÁC BỆNH VIỆN .1 Tình hình cơ cấu thuốc sử dụng theo nhóm tác dụng dƣợc lý. Tình hình sử dụng thuốc sản xuất trong nƣớc, thuốc nhập khẩu. Tình hình sử dụng thuốc theo đƣờng dùng. Tình hình sử dụng thuốc đơn thành phần/ đa thành phần.

Tình hình sử dụng thuốc Biệt dƣợc gốc/ thuốc Generic. Tình hình sử dụng thuốc theo phân tích ABC/VEN. MỘT SỐ NÉT VỀ BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN MỸ ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI. Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức.

Mô hình bệnh tật của bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức năm 2019. Tính cấp thiết của đề tài. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU .1 Đối tƣợng nghiên cứu .2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu.

PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Biến số nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Phƣơng pháp thu thập số liệu. Phƣơng pháp xử lý và phân tích số liệu.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. MÔ TẢ CƠ CẤU DANH MỤC THUỐC ĐÃ SỬ DỤNG TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN MỸ ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI NĂM 2019 THEO MỘT SỐ CHỈ TIÊU. Cơ cấu danh mục thuốc đã sử dụng theo thuốc hóa dƣợc và thuốc đông y, thuốc dƣợc liệu. Cơ cấu danh mục thuốc đã sử dụng theo nhóm tác dụng dƣợc lý, y lý YHCT.

Cơ cấu thuốc sản xuất trong nƣớc, thuốc nhập khẩu. Cơ cấu thuốc hóa dƣợc đơn thành phần, đa thành phần. Cơ cấu thuốc Generic và thuốc Biệt dƣợc gốc đối với thuốc hóa dƣợc. Cơ cấu thuốc theo đƣờng dùng.

PHÂN TÍCH CƠ CẤU DANH MỤC THUỐC SỬ DỤNG TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HUYỆN MỸ ĐỨC NĂM 2019 THEO PHƢƠNG PHÁP PHÂN TÍCH ABC, VEN, ABC/VEN .1 Phân tích Danh mục thuốc đã sử dụng tại Bệnh viện năm 2019 theo phƣơng pháp phân tích ABC. Phân tích Danh mục thuốc đã sử dụng tại Bệnh viện năm 2019 theo phân tích VEN .3 Phân tích Danh mục thuốc đã sử dụng tại Bệnh viện năm 2019 theo ma trận ABC/VEN.1 CƠ CẤU DANH MỤC THUỐC BỆNH VIỆN ĐÃ SỬ DỤNG TRONG NĂM 2019. Cơ cấu danh mục thuốc theo phân loại thuốc hóa dƣợc và thuốc đông y, thuốc từ dƣợc liệu. Cơ cấu danh mục thuốc đã sử dụng theo nhóm tác dụng dƣợc lý, y lý y học cổ truyền.

Cơ cấu thuốc sản xuất trong nƣớc, thuốc nhập khẩu. Cơ cấu thuốc hóa dƣợc đơn thành phần, đa thành phần. Cơ cấu thuốc hóa dƣợc theo thuốc Biệt dƣợc gốc, thuốc generic. Cơ cấu thuốc theo đƣờng dùng.

PHÂN TÍCH DANH MỤC THUỐC SỬ DỤNG THEO PHƢƠNG PHÁP PHÂN TÍCH ABC/VEN .3 HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI .52 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. Cơ cấu danh mục thuốc đã sử dụng tại Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội năm 2019 cho kết quả nhƣ sau:. Phân tích danh mục thuốc đã sử dụng tại Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức theo phƣơng pháp ABC/VEN.54 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT DMT Danh mục thuốc BHXH Bảo hiểm xã hội BDG Biệt dƣợc gốc UBND Ủy ban nhân dân Số ĐK/GPNK Số Đăng ký/ Giấy phép nhập khẩu TNK Thuốc nhập khẩu SXTN Sản xuất trong nƣớc BHYT Bảo hiểm y tế SKM Số khoản mục GTSD Giá trị sử dụng KCB Khám chữa bệnh HĐT&ĐT Hội đồng thuốc và điều trị DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Cơ cấu nhân lực của Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức.

Cơ cấu nhân lực của khoa Dƣợc. Mô hình bệnh tật của Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức. Các biến số nghiên cứu. Phân tích ma trận ABC/VEN.

Cơ cấu thuốc hóa dƣợc và thuốc đông y, thuốc từ dƣợc liệu. Cơ cấu danh mục thuốc theo nhóm tác dụng dƣợc lý, y lý. Cơ cấu thuốc sản xuất trong nƣớc, thuốc nhập khẩu. Cơ cấu thuốc hóa dƣợc đơn thành phần, đa thành phần.

Cơ cấu thuốc Generic và thuốc Biệt dƣợc gốc. Cơ cấu danh mục thuốc theo đƣờng dùng. Cơ cấu thuốc theo phƣơng pháp phân tích ABC. Cơ cấu thuốc hạng A theo tác dụng dƣợc lý, y lý YHCT.

Cơ cấu thuốc theo phân tích VEN. Cơ cấu thuốc theo phân tích ABC/VEN. Danh sách sản phẩm nhóm AN. Danh sách sản phẩm nhóm BN.

45 Đ T VẤN ĐỀ Cùng với sự phát triển về kinh tế - xã hội, đời sống của ngƣời dân đang ngày một đƣợc nâng lên, nhu cầu khám chữa bệnh của nhân dân ngày càng cao, mô hình dịch tễ có xu hƣớng thay đổi từ các bệnh lây nhiễm sang các bệnh không lây nhiễm làm gia tăng nhu cầu thuốc. Do đó, thuốc đóng vai trò quan trọng và cần thiết trong công tác chăm sóc sức khỏe. Thị trƣờng thuốc phát triển liên tục với sự đa dạng về chủng loại, nhà cung cấp, điều này đã tác động không nhỏ tới hoạt động sử dụng thuốc trong bệnh viện, dẫn đến sự cạnh tranh không lành mạnh cũng nhƣ tình trạng lạm dụng thuốc. Sự cạnh tranh giữa thuốc sản xuất trong nƣớc với thuốc nhập khẩu, giữa các doanh nghiệp trong nƣớc sản xuất một loại thuốc có cùng tác dụng dƣợc lý hoặc cùng một dạng thuốc với nhau dẫn tới khó khăn cho các cán bộ y tế trong việc lựa chọn thuốc sử dụng trong bệnh viện.

Việc sử dụng thuốc thiếu hiệu quả và bất hợp lý đang là vấn đề bất cập của nhiều quốc gia. Đây là một trong những nguyên nhân chính gây lãng phí nguồn tài chính dành cho y tế, gia tăng chi phí điều trị, tăng nguy cơ tác hại mà ngƣời bệnh phải gánh chịu nhƣ: tác dụng không mong muốn của thuốc, kháng thuốc điều trị. Ở nƣớc ta, cùng với sự phát triển nền kinh tế thị trƣờng và tham gia hội nhập kinh tế quốc tế, thị trƣờng thuốc phát triển đa dạng, phong phú về số lƣợng, chủng loại cũng nhƣ nguồn cung cấp, góp phần đảm bảo cung ứng đủ thuốc có chất lƣợng phục vụ ngƣời bệnh. Tuy nhiên, sự đa dạng của thuốc cũng gây ra nhiều khó khăn, lúng túng trong việc chọn lựa, sử dụng thuốc điều trị trong các cơ sở y tế và dẫn đến sự cạnh tranh không lành mạnh cũng nhƣ tình trạng lạm dụng thuốc.

Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức là Bệnh viện hạng II, tuyến huyện trực thuộc Sở Y tế thành phố Hà Nội thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe 1 cho nhân dân trên địa bàn và các huyện lân cận. Sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả là một trong những mục tiêu đặt ra, đây là một vấn đề hết sức cấp bách và cần thiết nhằm nâng cao chất lƣợng khám chữa bệnh cho nhân dân. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, Bệnh viện đang bƣớc vào giai đoạn tự chủ hoàn toàn thì vấn đề sử dụng thuốc lại càng cần đƣợc quản lý một cách chặt chẽ để giảm bớt chi phí cho bệnh viện. Hiện tại, Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức chƣa có một đề tài nghiên cứu nào về danh mục thuốc sử dụng tại đơn vị.

Bởi vậy, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Phân tích danh mục thuốc đã sử dụng tại Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức thành phố Hà Nội năm 2019 ’’với hai mục tiêu: 1. Mô tả cơ cấu danh mục thuốc đã sử dụng tại Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức năm 2019. Phân tích danh mục thuốc đã sử dụng tại Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức năm 2019 theo phƣơng pháp phân tích ABC, VEN, ABC/VEN. Trên cơ sở đó, đƣa ra giải pháp giúp cho hoạt động xây dựng danh mục thuốc và sử dụng thuốc tại bệnh viện ngày càng hiệu quả hơn, đề xuất những kiến nghị cho nhà quản lý nhằm nâng cao chất lƣợng khám chữa bệnh tại Bệnh viện đa khoa huyện Mỹ Đức.

DANH MỤC THUỐC, SỬ DỤNG THUỐC HỢP LÝ VÀ MỘT SỐ QUY ĐỊNH 1. Một số quy định về quản lý, sử dụng thuốc tại cơ sở khám chữa bệnh: Luật dược số 105/2016/QH13 ngày 06/4/2016 của Quốc hội. Luật nêu rõ bảo đảm sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả; ƣu tiên phát triển hoạt động dƣợc lâm sàng và cảnh giác dƣợc[1]. Thông tư số 22/2011//TT-BYT ngày 10/6/2011 của Bộ Y tế về việc Quy định tổ chức và hoạt động của khoa Dƣợc Bệnh viện.

Khoa Dƣợc có chức năng quản lý và tham mƣu cho Giám đốc bệnh viện về toàn bộ công tác dƣợc trong bệnh viện nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời thuốc có chất lƣợng và tƣ vấn, giám sát việc thực hiện sử dụng thuốc an toàn, hợp lý [4].