Chương 1 TÔNG QUAN 1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu có liên quan Tài liệu nghiên cứu nước ngoài Mitchell và Ring (2010) bằng cach sử dụng lý thuyết hành vi dự định (TPB) đã có sự nghiên cứu về ý định mua TPCN của người tiêu dùng Thụy Điển. Nhóm tác giả dùng cả phương pháp phân tích định tính và định lượng. Các dữ liệu định tính được thiết kế thành các cuộc phỏng vấn ngắn tập trung vào niềm tin mua TPCN.
Dựa trên kết quả khảo sát bằng 257 câu trả lời từ sinh viên, nhân viên và người dân và được phân tích bằng phương pháp SPSS cho thấy tất cả các nhân tố gồm chuẩn chủ quan sự kiểm soát hành vi, thái độ đều tác động dẫn đến ý định mua TPCN. Tuy nhiên nhân tố nhận thức kiểm soát hành vi không có sự tác động nhiều đến ý định mua hàng của người tiêu dùng. Kết quả của nghiên cứu cho thấy rang đa số người tiêu dùng Thụy Dién tin rằng TPCN mang lại lợi ích cho sức khỏe nhưng với giá khá đất. Nghiên cứu này cũng rất hữu ích trong việc tăng cường sự hiểu biết cho các nhà tiếp thị và các nhà sản xuất TPCN, từ đó giúp họ có các chiến lược kinh doanh tốt hơn.
O’Connor và White (2010) tiến hành nghiên cứu về sự sẵn lòng sử dụng TPCN và các loại thực phẩm bổ sung vitamin ở thị trường Australia. Với cỡ mẫu điều tra là 388 người cùng với việc sử dụng thuyết hành vi dự định (TPB). Các nhân tố tác động đến ý định mua TPCN gồm: Chuẩn chủ quan, thái độ, sự kiểm soát hành vi. Bên cạnh đó, do TPCN là sản phẩm mới của thị trường nên nhóm tác giá có khảo sát thêm hai nhân tố đó là sự sợ hãi với các rủi ro, sự quen thuộc với các rủi ro và thấy chúng đều có tác động đến ý định mua TPCN.
Kết quả nghiên cứu còn cho thấy nhân tố nhân chủng học (tuổi tác, giới tính) không có ảnh hưởng trong ý định mua của người tiêu dùng. Rezai và cộng sự (2012) đã tiến hành nghiên cứu về ý định mua TPCN của những người tiêu dùng trẻ ở khu vực Klang Valley, Malaysia. Nghiên cứu dùng thuyết hành vi dự định (TPB) với kết quả nghiên cứu cho thấy các nhân tổ tác động đến ý định mua TPCN gồm: Các thuộc tính nhân chủng học (giới tính, độ tuôi, tinh trạng kết hôn), thái độ của người tiêu dùng, chuẩn chủ quan và sự kiểm soát hành vi (thu nhập), nhận thức và cảm nhận về TPCN. Đa số người sử dụng cho rằng chỉ phí cho việc mua TPCN quá đắt so với sản phẩm thông thường và phần lớn số người sử dụng thường nằm vào độ tuổi từ 26-40, trong khi đó độ tuổi từ 17-25 thì rat ít khi sử dụng TPCN.
Người có thu nhập cao cũng mua TPCN nhiều hơn so với những người có mức thu nhập thấp. Tuy nhiên, trình độ học vấn lại không ảnh hưởng đến ý định mua TPCN trong nghiên cứu này. Marina, Maija và Ida (2014) ) trên tạp trí tiếp thị về thực phẩm đã có nghiên cứu về các nhân tô ảnh hưởng đến ý định dùng TPCN của giới trẻ trong độ tuôi từ 18-30 thông qua sự quan tâm về dinh dưỡng và sức khỏe. Nhóm tac gia đã tiền hành bằng khảo sát thông qua 23 câu hỏi với 570 sinh viên Croatia.
Đa số người được hỏi mua TPCN là ở siêu thị. Dựa trên phương pháp phân tích SPSS thì sự ảnh hưởng của các nhân tố đó là: Ảnh hưởng của giới tính, kiến thức người tiêu dùng về TPCN, niềm tin về chất lượng các thành phan có trong sản phâm TPCN, giá bán TPCN đều có mức độ tin cậy và có ý nghĩa thống kê. Nghiên cứu khang định sự quan tâm của giới trẻ đối với TPCN là 46,5%. Kết quả của việc nghiên cứu này có ý nghĩa trong việc khuyến khích mở rộng thêm thị trường TPCN cho người tiêu dùng là giới trẻ.
Nhóm tác giả có đề xuất các phương án đề phát triển thêm cho thị trường này gồm: Tăng sự quảng cáo trên truyền hình và các phương tiện thông tin đại chúng; bổ sung các chiến dịch quảng cáo mang tính giáo dục như bài giảng, hội thảo, khuyến mãi tại siêu thi. Wang và Chu (2020) đã thực hiện nghiên cứu về ảnh hưởng của định hướng dài hạn và ý thức an toàn của người tiêu dùng đến quyết định mua TPCN đã được chứng nhận. Thông qua 398 bảng câu hỏi từ người tiêu dùng Đài Loan đã dùng TPCN đã được chứng nhận và tiến hành phân tích dữ liệu bằng mô hình phương trình cau trúc (SEM) dé giải thích cho các biến định hướng dài hạn, ý thức an toàn có anh hưởng tích cực đến ý thức sức khỏe, do đó ảnh hưởng đến thái độ của người tiêu dùng và làm tăng việc ý định mua TPCN đã được chứng nhận. Kết quả của việc nghiên cứu này hàm ý hỗ trợ cho các nhà tiếp thị trong việc xây dựng chiến lược và truyền thông tiếp thị được hiệu quả hơn.
Tài liệu nghiên cứu trong nước Nguyễn Thị Thu Hà (2015) đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua thực phâm chức năng của người tiêu dùng tại Đà Nẵng. Với cỡ mẫu điều tra là 287 người tiêu dùng và sử dụng phần mềm SPSS 16 đề phân tích. Kết quả phân tích cho thấy có sự tương quan giữa biến ý định mua TPCN với các biến độc lập gồm: Nhận định, truyền thông, ý thức sức khỏe, niềm tin kiểm soát là khá chặt chẽ. Với mức ý nghĩa 5% mô hình giải thích được 85.7% ảnh hưởng của các nhân tố đến ý định mua TPCN của người tiêu dùng.
Hoàng Thị Phương Thảo và Phạm Ngọc Thanh Vân (2016) phân tích về mức độ chấp nhận thực phẩm chức năng của người tiêu dùng. Mẫu nghiên cứu là người tiêu dùng đã từng mua hoặc sử dụng thực phẩm chức năng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Bảng câu hỏi được gửi trực tuyến qua thư điện tử, kết quả thu được 233 bảng trả lời hợp lệ. Qua kiểm định thang đo với hệ số Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố, và phân tích hồi quy tuyến tính đã chỉ ra rằng mức độ chấp TPCN của người tiêu dùng ở mức trung bình.
Các yếu tố có tác động đáng kể đến sự chấp nhận của người tiêu dùng đối với TPCN bao gồm: Ý thức về vai trò của TPCN đối với sức khỏe, kiến thức về TPCN, cảm nhận về giá, niềm tin đối với TPCN, và ảnh hưởng xã hội. Kết quả nghiên cứu cho thấy người tiêu dùng phần lớn là nữ giới, từ 50 tuổi trở lên, thu nhập từ 10 triệu trở lên, có tình trạng sức khỏe không tốt hoặc trung bình, và gia đình có người thân bị bệnh thì có mức độ chấp nhận TPCN cao hơn. Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu này đưa ra các hàm ý quản lý các hoạt động marketing của doanh nghiệp nhằm nâng cao mức độ chấp nhận TPCN là phải dựa trên lợi ích sức khỏe của người tiêu dùng. Lê Nguyễn Huệ Ngân (2018) phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua TPCN của người cao tuôi tại Thành Phố Cần Thơ.
Dựa trên cỡ mẫu gồm 109 người cao tuổi tại địa bàn Thành Phố Cần Tho, tác giả áp dụng phương pháp gồm thống kê mô tả, phương pháp kiểm định Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá, mô hình hồi quy tuyến tính bội. Kết quả nghiên cứu cho thấy người cao tuôi tại đây tìm mua TPCN chủ yếu tại tiệm thuốc đông y là chủ yếu, bên cạnh đó họ còn mua thông qua quảng cáo, internet, báo chí. Kết quả kiểm định mô hình hồi quy tuyến tính bội cho thấy có 4 nhân tố tác động đến quyết định mua thực TPCN của người cao tuổi đó là chiêu thị, niềm tin vào dinh dưỡng và sức khỏe, nhóm tham khảo và giá bán sản phẩm. Trong đó, yếu tố niềm tin vào dinh dưỡng và sức khỏe có tác động mạnh nhất đến quyết định mua TPCN.
Đăng Văn Út và Lưu Tiến Thuận (2020) xác định và đo lường các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua thực phẩm chức năng hỗ trợ điều trị thoái hóa khớp của người tiêu dùng — Trường hợp tại tỉnh Đồng Tháp qua việc khảo sát 195 người tiêu dùng. Các phương pháp kiểm định được sử dụng trong nghiên cứu bao gồm: Hệ số tin cậy Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá, và phân tích hồi quy. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng có 6 nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua thực phẩm chức năng hỗ trợ điều trị thoái hóa khớp. Các nhân tố đó là: Truyền thông-quảng cáo; chuẩn chủ quan; chất lượng cảm nhận; thái độ chấp nhận thực phẩm chức năng hỗ trợ điều trị thoái hóa khớp; ý thức về sức khỏe; và sự an toàn khi dùng thực pham chức năng hỗ trợ điều trị thoái hóa khớp.
Trần Thị Thúy Sinh (2021) tìm hiểu về các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua lại thực phẩm chức năng của người tiêu dùng Thành Phố Hồ Chí Minh. Nghiên cứu được thực hiện bằng cách khảo sát từ những người đã sử dụng TPCN với bảng câu hỏi thu thập được bằng bảng giấy và trực tuyến. Trong số 305 người khảo sát thì thu được 278 câu trả lời hợp lệ. Tác giả dùng phương pháp thống kê mô tả, phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích hồi quy tuyến tính với phần mềm xử lý dữ liệu SPSS, kết qua cho thấy có 7 nhân tố ảnh hưởng tích cực đến ý định mua lại TPCN của người tiêu dùng.
Với 65,4% sự thay đổi của ý định mua lại được giải thích bởi các nhân tô gôm: Thái độ người tiêu dùng, ý thức sức khỏe, chuân chủ quan, niêm tin, định hướng dài hạn, kiến thức người tiêu dùng và giá cả. Trong đó nhân tố thái độ người tiêu dùng tác động mạnh mẽ nhất đến ý định mua lại TPCN. Tóm tắt tổng quan tài liệu có liên quan đến vấn đề nghiên cứu ST mm = oe Phương Nhân tô ảnh hưởng đến Tác giả Tên đê tài pháp ý định mua TPCN I Mitchellva Nghiên cứu về Thuyếthànhvi Chuan chủ quan sự Ring (2010) các nhân tổ ảnh dự định(TPB), kiểm soát hành vi, hưởng đến ý định phân tíchSPSS_ thái độ đối với TPCN mua TPCN của người tiêu dùng Thụy Điển. 2 O'Comnor Nghiên cứu về sự Thuyết hànhvi Chuẩn chủ quan, thái và White sẵn lòng sử dung dự định (TPB).