môc lôc Më ®Çu.4 PhÇn I Tæng quan. Thùc phÈm chøc n¨ng.Thùc phÈm chøc n¨ng vµ c¸c lo¹i thùc phÈm chøc n¨ng.Thùc phÈm víi chÊt dinh dìng ®Æc biÖt.C¸c lo¹i thùc phÈm míi.C¸c lo¹i thùc phÈm cã chÊt dinh dìng bæ sung.Thùc phÈm chøc n¨ng cã giíi h¹n , cã phÈm chÊt. Nh÷ng c¸ch ph©n lo¹i kh¸c. T×nh h×nh nghiªn cøu thùc phÈm chøc n¨ng ë ViÖt Nam vµ thÕ giíi.T×nh h×nh nghiªn cøu thùc phÈm chøc n¨ng ë ViÖt Nam.
Nh÷ng nÐt næi bËt trong ho¹t ®éng cña lÜnh vùc thùc phÈm chøc n¨ng ë ViÖt Nam. Híng ph¸t triÓn trong t¬ng lai cña thùc phÈm chøc n¨ng ë ViÖt Nam. T×nh h×nh nghiªn cøu thùc phÈm chøc n¨ng trªn thÕ giíi.TÝnh chÊt dîc lý cña gµ ¸c.§Æc ®iÓm ph©n bè.Thµnh phÇn ho¸ häc.§Æc ®iÓm vµ ph©n bè.Thµnh phÇn ho¸ häc.§Æc ®iÓm vµ ph©n bè. Thµnh phÇn ho¸ häc.
§Æc ®iÓm vµ ph©n bè.Thµnh phÇn ho¸ häc.§Æc ®iÓm vµ ph©n bè.Thµnh phÇn ho¸ häc.§Æc ®iÓm vµ ph©n bè.Thµnh phÇn ho¸ häc.§Æc ®iÓm vµ ph©n bè.Thµnh phÇn ho¸ häc.§Æc ®iÓm vµ ph©n bè.Thµnh phÇn ho¸ häc.28 PhÇn II §èi tîng vµ ph¬ng ph¸p nghiªn cøu.§èi tîng nghiªn cøu.Ho¸ chÊt thÝ nghiÖm.Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu.Ph¬ng ph¸p xö lý nguyªn liÖu.Ph¬ng ph¸p chÕ biÕn hép gµ ¸c tÇn thuèc b¾c.Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh chØ tiªu vi sinh.Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh trùc khuÈn E.Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh tæng sè vi sinh vËt kÞ khÝ.Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh chØ tiªu ho¸ sinh.Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh hµm lîng Protein.Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh hµm lîng lipit. Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh hµm lîng kho¸ng tæng sè.34 PhÇn III KÕt qu¶ vµ th¶o luËn.Qui tr×nh c«ng nghÖ chÕ biÕn gµ tÇn thuèc b¾c ®ãng hép. S¬ ®å qui tr×nh c«ng nghÖ (trang bªn). ThuyÕt minh c«ng nghÖ.C«ng thøc bµi thuèc.Nguyªn liÖu chÝnh.Nguyªn liÖu phô.X¸c ®Þnh chØ tiªu vi sinh.41 Ph¹m Lª Dòng Líp 2 CNSHB-K43 §å ¸n tèt nghiÖp 1.X¸c ®Þnh chØ sè E.
X¸c ®Þnh tæng sè vi sinh vËt kÞ khÝ.X¸c ®Þnh chØ tiªu ho¸ sinh.X¸c ®Þnh hµm lîng Protein.X¸c ®Þnh hµm lîng lipit. X¸c ®Þnh hµm lîng kho¸ng tæng sè.Chøc n¨ng sinh häc cña s¶n phÈm. Gi¶i thÝch theo y häc cæ truyÒn.Gi¶i thÝch theo y häc cæ truyÒn tõng vÞ mét.Gi¶i thÝch theo y häc cæ truyÒn vÒ ©m d¬ng ngò hµnh.BiÓu lý vµ hµn nhiÖt cña tõng vÞ trong toµn bµi vµ c¶ ph¬ng. Chøc n¨ng sinh häc cña s¶n phÈm.
Gi¶i thÝch theo y häc hiÖn ®¹i.56 Tµi liÖu tham kh¶o.57 Ph¹m Lª Dòng Líp 3 CNSHB-K43 §å ¸n tèt nghiÖp më ®Çu Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y søc khoÎ céng ®ång bÞ ¶nh hëng nhiÒu bëi sù « nhiÔm m«i trêng mµ nÒn kinh tÕ t¹o ra, bëi c¸c chÊt b¶o qu¶n, thuèc trõ s©u,.do sù ph¸t triÓn cña khoa häc c«ng nghÖ ®em l¹i. §øng tríc nguy c¬ ®ã, vÊn ®Ò khai th¸c vµ sö dông c¸c chøc n¨ng míi trong c¬ thÓ sèng, vÊn ®Ò t¹o ra nh÷ng lo¹i thùc phÈm- thuèc vµ c¸c lo¹i thùc phÈm chøc n¨ng tõ c¸c nguyªn liÖu s½n cã trong thiªn nhiªn ®Òu lµ nh÷ng nhiÖm vô ®îc u tiªn trong lÜnh vùc c«ng nghiÖp thùc phÈm. Nghiªn cøu, ph¸t triÓn ngµnh thùc phÈm ®Æc biÖt lµ thùc phÈm chøc n¨ng kh«ng nh÷ng ®em l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ mµ cßn ®em l¹i cho con ng êi søc khoÎ cêng tr¸ng, t¨ng cêng tuæi thä, chèng l·o ho¸, chèng ung th. ë níc ta thùc phÈm chøc n¨ng ®Æc biÖt lµ thùc phÈm chøc n¨ng cã nguån gèc tõ ®éng vËt ®ang ®îc ph¸t triÓn m¹nh nh Chim cót, Gµ ¸c…bëi nh÷ng thùc phÈm nµy kh«ng nh÷ng mang l¹i hiÖu qu¶ nh trªn mµ nã cßn rÊt phæ biÕn.
Gµ ¸c cã tªn khoa häc lµ Silkie fowl, cã t¸c dông bæ gan, d- ìng khÝ huyÕt, dìng ©m, h¹ nhiÖt, bæ m¸u, phôc håi c¬ thÓ suy nhîc, t¨ng cêng sinh lùc giíi tÝnh. ThÞt gµ ¸c cßn cã thÓ Ph¹m Lª Dòng Líp 4 CNSHB-K43 §å ¸n tèt nghiÖp ng¨n ngõa mét sè bÖnh nh ®¸i ®êng, tim m¹ch, bÖnh vÒ gan thËn… Gµ ¸c kÕt hîp víi c¸c vÞ thuèc b¾c t¹o nªn mãn ¨n ®¹i bæ, t¨ng sinh lùc, ®Æc biÖt rÊt tèt cho ngêi míi èm dËy, phô n÷ sau khi sinh. Víi lßng mong muèn ®îc ®ãng gãp mét phÇn nhá vµo sù nghiÖp lµm s¸ng tá gi¸ trÞ cña c¸c bµi thuèc d©n téc cæ truyÒn viÖt Nam trªn c¬ së ho¸ häc vµ sinh häc t«i m¹nh d¹n chän ®Ò tµi“c«ng nghÖ chÕ biÕn gµ ¸c tÇn thuèc b¾c ®ãng hép vµ theo dâi b¶o qu¶n sau 3 th¸ng ”. PhÇn I tæng quan I.
Thùc phÈm chøc n¨ng 1.Thùc phÈm chøc n¨ng vµ c¸c lo¹i thùc phÈm chøc n¨ng Thùc phÈm chøc n¨ng lµ thùc phÈm cã chøa ®ùng thµnh phÇn c¸c chÊt cã gi¸ trÞ dinh dìng vµ cã t¸c dông ch÷a bÖnh nhng kh«ng ph¶i lµ thuèc kh¸ng sinh. Thùc phÈm chøc n¨ng cã vai trß rÊt quan träng ®èi víi con ngêi. Bëi v× thøc ¨n ®å uèng lµ nh÷ng nhu cÇu cÇn thiÕt cho sù sèng. Nhê thøc ¨n ®å uèng (gäi chung lµ thùc phÈm), con ngêi míi tån t¹i, ph¸t triÓn vµ sinh s¶n.
Cïng víi lÞch sö tiÕn ho¸ l©u dµi cña nh©n lo¹i, thùc phÈm cho con ngêi còng ®i tõ th« s¬, mang tÝnh tù nhiªn ®Õn phøc t¹p, khoa häc vµ ngµy cµng ®a Ph¹m Lª Dòng Líp 5 CNSHB-K43 §å ¸n tèt nghiÖp d¹ng nh»m ®¸p øng nhu cÇu cña con ngêi trªn ®µ ph¸t triÓn cña x· héi. Trong thËp kû qua, ë c¸c níc tiªn tiÕn ngêi ta ®· hÕt søc chó ý ®Õn c¸c lo¹i thùc phÈm chøc n¨ng cã nguån gèc thiªn nhiªn nh»m môc ®Ých n©ng cao thÓ lùc, trÝ lùc, t¨ng cêng tuæi thä, chèng l·o ho¸, chèng « xi ho¸, chèng dÞ øng, chèng ung th. C¸c lo¹i thùc phÈm nãi chung vµ thùc phÈm chøc n¨ng nãi riªng hiÖn nay ®· trë thµnh nhu cÇu cÇn thiÕt hµng ngµy cho cuéc sèng cña céng ®ång. Ngµy nay trªn ®µ ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña nÒn kinh tÕ kÐo theo ®ã lµ hµng lo¹t nh÷ng h¹n chÕ nh « nhiÔm m«i trêng, nh÷ng ho¸ chÊt b¶o qu¶n thùc phÈm, c¸c lo¹i thuèc b¶o vÖ thùc vËt cã ¶nh h ëng xÊu ®Õn søc khoÎ con ngêi.
Víi nguy c¬ ®ã ngµnh sinh häc ®ang tõng bíc nghiªn cøu, chÕ biÕn ra c¸c lo¹i thùc phÈm- thuèc nh»m phßng chèng bÖnh tËt b¶o vÖ søc khoÎ, t¨ng cêng tuæi thä cho con ngêi vµ ®©y lµ chØ tiªu ®¸nh gi¸ sù ph¸t triÓn cña mét quèc gia. Søc khoÎ con ngêi lµ tµi s¶n v« gi¸ mµ cã nã con ng êi míi nghiªn cøu, ph¸t minh ra nh÷ng c¸i kh¸c. Nh vËy, ®Ó b¶o vÖ søc khoÎ, t¨ng cêng søc khoÎ kh«ng cã c¸ch nµo kh¸c lµ con ngêi ph¶i cã chÕ ®é ¨n uèng hîp lý, víi viÖc sö dông mét c¸ch khoa häc c¸c lo¹i thùc phÈm thuèc vµ thùc phÈm chøc n¨ng. Ph¹m Lª Dòng Líp 6 CNSHB-K43 §å ¸n tèt nghiÖp Con ngêi sÏ sèng lµnh m¹nh h¬n, vui vÎ, khoÎ kho¾n, sèng l©u h¬n, lu«n trong t×nh tr¹ng khoÎ kho¾n th«ng minh s¸ng suèt chø kh«ng ph¶i trong t×nh tr¹ng èm yÕu bÖnh tËt lµ phÇn lín nhê vµo thùc phÈm thuèc vµ thùc phÈm chøc n¨ng.
Víi vai trß to lín ®ã thùc phÈm chøc n¨ng cµng cã ý nghÜa h¬n trong cuéc sèng con ngêi. Thùc phÈm chøc n¨ng ngµy cµng ®a d¹ng vµ ph¸t triÓn, theo ph©n lo¹i cña c¸c nhµ Khoa häc thùc phÈm Trung Quèc: thùc phÈm chøc n¨ng ®îc ph©n thµnh 4 lo¹i sau: thùc phÈm víi chÊt dinh dìng ®Æc biÖt, thùc phÈm míi, thùc phÈm cã chÊt dinh dìng bæ sung, thùc phÈm chøc n¨ng cã giíi h¹n & phÈm chÊt. Thùc phÈm víi chÊt dinh dìng ®Æc biÖt Thùc phÈm víi chÊt dinh dìng ®Æc biÖt lµ lo¹i thùc phÈm chøa ®ùng nhiÒu lo¹i chÊt dinh dìng kh¸c nhau ®¸p øng c¸c nhu cÇu kh¸c nhau cña nh÷ng ng êi tiªu dïng kh¸c nhau. Nh thùc phÈm cho trÎ em vµ nh÷ng s¶n phÈm t¨ng gi¸ trÞ dinh dìng, kh«ng lµm t¨ng lîng ®êng (nh c¸c lo¹i s¶n phÈm kh«ng ®êng.) dïng cho nh÷ng ngêi ¨n kiªng, bÖnh huyÕt ¸p hay tiÓu ®êng… 1.
C¸c lo¹i thùc phÈm míi Thùc phÈm míi lµ nh÷ng lo¹i thùc phÈm bao gåm c¸c lo¹i s¶n phÈm míi ph¸t triÓn. Mét sè thùc phÈm míi Ph¹m Lª Dòng Líp 7 CNSHB-K43 §å ¸n tèt nghiÖp ®îc tiªu thô ë mét sè khu vùc trong n íc. TÝnh ®Õn n¨m 1997, cã kho¶ng 285 lo¹i thùc phÈm míi ®· ® îc ph¸t triÓn ë Trung Quèc. NÕu ho¹t tÝnh sinh häc ® îc chÊp nhËn th× tÊt c¶ c¸c lo¹i s¶n phÈm nµy cã thÓ ®îc ghi nhËn nh thùc phÈm chøc n¨ng hay ®îc coi nh lµ thùc phÈm chøc n¨ng.
C¸c lo¹i thùc phÈm cã chÊt dinh dìng bæ sung C¸c chÊt dinh dìng bæ sung bao gåm c¸c lo¹i thùc phÈm ®îc tæng hîp tõ mét hay nhiÒu chÊt dinh dìng hay ®îc lÊy tõ nguån gèc tù nhiªn. §Õn n¨m 2001, ë Trung Quèc cã kho¶ng 326 s¶n phÈm ®îc ghi nhËn lµ s¶n phÈm cã chÊt dinh dìng bæ sung. S¶n phÈm cã chÊt dinh dìng bæ sung ®îc xem nh lµ chÊt dinh dìng vËn chuyÓn, tuy nhiªn trong mét sè trêng hîp nã kh«ng ph¶i lµ thùc phÈm. MÆc dï nã kh«ng ph¶i d¸n nh·n vÒ chøc n¨ng sinh häc song hiÖn nay c¸c lo¹i s¶n phÈm nµy ®îc s¶n xuÊt vµ b¸n díi sù qu¶n lý cña Nhµ níc.
Thùc phÈm chøc n¨ng cã giíi h¹n, cã phÈm chÊt Thùc phÈm chøc n¨ng cã giíi h¹n, cã phÈm chÊt lµ lo¹i thùc phÈm bao gåm c¸c s¶n phÈm thÕ hÖ thø hai vµ thø ba cña s¶n phÈm thùc phÈm chøc n¨ng. Chóng kh¸c víi c¸c lo¹i thùc phÈm th«ng th êng bëi v× chóng ®îc d¸n nh·n vÒ chøc n¨ng sinh häc. Trong mét Ph¹m Lª Dòng Líp 8 CNSHB-K43 §å ¸n tèt nghiÖp sè trêng hîp cã thÓ b¾t gÆp ë mét sè thÞ tr êng ®Þa ph¬ng, thùc phÈm chøc n¨ng ®îc nhËn biÕt dÔ dµng h¬n nh thùc phÈm chøc n¨ng kh«ng bao gåm c¸c phÇn tö cÊu thµnh nh c¸c chÊt ®éc hay c¸c ph¶n øng tõ thuèc. Nh÷ng c¸ch ph©n lo¹i kh¸c Ngoµi c¸ch ph©n lo¹i ë trªn thùc phÈm chøc n¨ng cßn cã thÓ ph©n lo¹i theo c¸c thµnh phÇn cña s¶n phÈm hay chñng lo¹i thùc phÈm.
NÕu ph©n lo¹i theo c¸ch nµy thùc phÈm chøc n¨ng cã c¸c lo¹i sau: - Ngò cèc vµ s¶n phÈm tõ ngò cèc. - Trøng vµ c¸c s¶n phÈm tõ trøng. - ChÊt bÐo vµ dÇu thùc vËt. - C¸c s¶n phÈm tõ hoa qu¶.
- C¸c s¶n phÈm tõ ®Ëu t¬ng. - C¸c s¶n phÈm kh¸c nh c¸c s¶n phÈm tõ h¶i s¶n :c¸ ngùa, da biÓn. T×nh h×nh nghiªn cøu thùc phÈm chøc n¨ng ë ViÖt Nam vµ thÕ giíi 2. T×nh h×nh nghiªn cøu thùc phÈm chøc n¨ng ë ViÖt Nam ë ViÖt Nam tõ ngµn n¨m nay c¸c d©n téc ®· biÕt sö dông nhiÒu lo¹i thùc phÈm võa cã gi¸ trÞ dinh d ìng Ph¹m Lª Dòng Líp 9 CNSHB-K43 §å ¸n tèt nghiÖp l¹i võa cã t¸c dông nh lµ thuèc.
Kinh nghiÖm quý b¸u nµy ®· ®îc bæ sung tõ thÕ hÖ nµy qua thÕ hÖ kh¸c th«ng qua qu¸ tr×nh lao ®éng s¶n xuÊt vµ qua thùc tÕ cña thiªn nhiªn ®Êt níc cña m×nh.