CHƯƠNG 1.1 Lý do nghiên cứu.2 Tổng quan các nghiên cứu trước và khoảng trống nghiên cứu .1 Tổng quan nghiên cứu nước ngoài .1 Nhóm nghiên cứu thu hút đầu FDI phạm vi quốc gia .2 Nhóm nghiên cứu thu hút đầu FDI phạm vi địa phương .2 Tổng quan các nghiên cứu trong nước .3 Khoảng trống nghiên cứu .3 Mục tiêu nghiên cứu .1 Mục tiêu chung .2 Mục tiêu cụ thể .4 Câu hỏi nghiên cứu .5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .6 Phương pháp nghiên cứu .1 Phương pháp nghiên cứu định tính .2 Phương pháp nghiên cứu định lượng .7 Đóng góp của luận văn .8 Kết cấu của luận văn. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KHUNG PHÂN TÍCH .1 Một số vấn đề về đầu tư trực tiếp nước ngoài .1 Định nghĩa về đầu tư trực tiếp nước ngoài .2 Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài .3 Tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với sự phát triển kinh tế - xã hội .2 Các lý thuyết và mô hình liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động thu hút FDI .1 Lý thuyết chiết trung (Eclectic theory - Mô hình OLI, 1993) .2 Mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động thu hút FDI .1 Mô hình của Nuri Yavan (2010) .2 Mô hình của Nguyễn Viết Bằng và Lê Quốc Nghi và Lê Cát Vi (2016) .3 Mô hình của Bhagaporn Wattanadumrong, Alan Collins & Martin Snell (2010) .4 Mô hình của Aniela Raluca Danciu, Vasile Alecsandru Strat (2014) .3 Các yếu tố tác động đến hiệu quả thu hút FDI .1 Quy mô thị trường .2 Tăng trưởng kinh tế .3 Cơ sở hạ tầng .4 Tài nguyên thiên nhiên .5 Sự ổn định hệ thống chính trị và môi trường pháp lý .6 Lực lượng lao động .7 Hiệu quả quần tụ .10 Cởi mở thương mại .3 Mô hình nghiên cứu đề xuất.4 Khung phân tích luận văn .35 Kết luận chương 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Phương pháp nghiên cứu định tính .2 Phương pháp nghiên cứu định lượng .1 Thông tin chung về các đối tượng khảo sát .2 Phân tích Cronbach’s Alpha đánh giá độ tin cậy của các thang đo .3 Phân tích nhân tố khám phá EFA .1 Đối với các biến thuộc yếu tố độc lập .2 Đối với các biến yếu tố phụ thuộc .4 Phân tích tương quan các yếu tố .5 Phân tích hồi quy .46 Kết luận chương 3. PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI TỈNH BÌNH ĐỊNH (2017-2021) .1 Tổng quan về tỉnh Bình Định .1 Vị trí địa lý .2 Điều kiện tự nhiên .3 Dân số, lao động .2 Tình hình đầu tư trực tiếp nước ngoài tại tỉnh Bình Định (2017 - 2021) .1 Vốn đăng ký và vốn thực hiện .2 Cơ cấu FDI theo khu vực .3 Cơ cấu FDI theo đối tác .4 Cơ cấu FDI theo lĩnh vực đầu tư .5 Cơ cấu FDI theo hình thức đầu tư .3 Phân tích tác động của FDI đến tình hình kinh tế - xã hội tại tỉnh Bình Định giai đoạn 2017 - 2021 .1 Đóng góp về mặt kinh tế .2 Cải thiện cán cân thương mại .3 Cải thiện chất lượng việc làm .4 Đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại tỉnh Bình Định giai đoạn 2017-2021 .1 Tình hình thực hiện Kế hoạch thu hút đầu tư nước ngoài của tỉnh (2017-2021) .2 Kết quả thực hiện Danh mục dự án quốc gia kêu gọi đầu tư nước ngoài tại tỉnh Bình Định giai đoạn 2017-2021.66 Kết luận chương 4.
PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG THU HÚT FDI TẠI TỈNH BÌNH ĐỊNH .1 Tổng quan về mẫu nghiên cứu .1 Lực lượng lao động .2 Hiệu quả quần tụ .5 Cơ sở hạ tầng .6 Quy mô thị trường .2 Đánh giá thông qua kết quả nghiên cứu định lượng .1 Lực lượng lao động .2 Hiệu quả quần tụ .5 Cơ sở hạ tầng .6 Quy mô thị trường .81 Kết luận chương 5. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH .1 Kết quả đạt được .2 Hàm ý chính sách .1 Các hàm ý chính sách từ kết quả nghiên cứu định tính .1 Tăng cường rà soát, đôn đốc và hỗ trợ các dự án đã cấp phép .2 Lập kế hoạch thu hút FDI phù hợp, theo dõi tiến độ thực hiện .2 Các hàm ý chính sách từ kết quả nghiên cứu định lượng .1 Cải thiện số lượng lao động của nguồn nhân lực .2 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.3 Nâng cao hiệu quả quần tụ .4 Tăng cường ưu đãi về chi phí cho nhà đầu tư nước ngoài .5 Cải thiện nguồn nguyên vật liệu có sẵn tại địa phương .3 Các giải pháp khác và một số đề xuất kiến nghị .90 TÀI LIỆU THAM KHẢO .98 PHỤ LỤC 1: Bảng câu hỏi khảo sát .98 PHỤ LỤC 2: Kết quả thống kê .101 PHỤ LỤC 3: Bảng Kết quả phân tích phương sai trích các biến thuộc các nhân tố độc lập .102 PHỤ LỤC 4: Bảng Kết quả xoay Yếu tố các biến thuộc các yếu tố độc lập .104 PHỤ LỤC 5: Các bước đánh giá và kiểm định sau khi phân tích hồi quy .1 Lý do nghiên cứu Trong những năm gần đây, bằng chính sách mở cửa toàn diện kết hợp tăng cường các ưu đãi, nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đã được chảy vào Việt Nam với số lượng lớn dự án. Dòng vốn FDI đã đóng góp to lớn cho sự phát triển vượt bậc của Việt Nam, mang lại giá trị gia tăng cao cho đất nước, tăng cường quan hệ ngoại giao với các nước trên thế giới và khu vực. Tuy nhiên, vẫn còn tồn đọng nhiều bất cập khi nhiều địa phương vẫn còn dễ dãi trong việc chấp nhận các dự án FDI quy mô nhỏ, không mang lại hiệu quả cho địa phương về tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách.
Một số địa phương còn có tình trạng cấp đất quá lớn cho dự án FDI, chính sách ưu đãi đầu tư vẫn chủ yếu dựa vào ưu đãi thuế, giá thuê đất, chi phí nguyên liệu… chưa tương xứng với hiệu quả mà các dự án FDI mang lại. Trong khi đó, trên địa bàn toàn tỉnh Bình Định tính đến hiện nay 86 dự có vốn đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký lũy kế 850,27 triệu USD (Sở Kế hoạch và Đầu tư Bình Định, 2021). FDI là nguồn vốn đầu tư quan trọng đối với sự tăng trưởng kinh tế của tỉnh Bình Định, giúp bổ sung nguồn vốn đầu tư, tăng cường xuất khẩu, tạo thêm việc làm, tăng thu ngân sách cùng nhiều lợi ích khác. Đồng thời, giúp môi trường đầu tư thụ hưởng được phong cách quản lý, tổ chức nhân sự, xây dựng thương hiệu… từ đó góp phần xây dựng môi trường đầu tư chuyên nghiệp, hội nhập sâu rộng.
Tuy nhiên, nguồn vốn FDI đầu tư tại tỉnh vẫn còn có những hạn chế nhất định. Trong đó, đa số dự án đầu tư vào tỉnh có quy mô vừa và nhỏ; chưa nhiều dự án về công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, đầu tư phát triển hạ tầng và chuyển giao công nghệ. Bên cạnh đó, dưới ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, nhiều doanh nghiệp nước ngoài đã nhận lời mời và dự kiến đến tìm kiếm cơ hội đầu tư tại Bình Định phải hủy hoặc trì hoãn kế hoạch, khiến không ít cơ hội đầu tư khu vực FDI không đạt được hiệu quả, việc sản xuất bị đình trệ, gián đoạn; cộng thêm những ảnh hưởng của việc phụ thuộc nguồn cung linh kiện, thiết bị từ nước ngoài làm gián đoạn, từ đó chậm hoàn thành nhiều dự án đầu tư. 2 Dưới góc độ thực tiễn, với bối cảnh khu vực FDI tại Bình Định vẫn chưa được khai thác hiệu quả, phân tích và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài là vô cùng cấp thiết.
Trong khi đó, Bình Định vẫn còn tiềm năng để trở nên hấp dẫn trong mắt các nhà đầu tư cả trong và ngoài nước. Cho đến nay tại Bình Định nói riêng, các nghiên cứu chủ yếu xoay quanh phân tích thực trạng và đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, vẫn còn các khoảng trống nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng và mức độ tác động đến hoạt động thu hút FDI. Từ đó, cần có những nghiên cứu bổ sung về các yếu tố thu hút FDI để nâng cao hiệu quả và vai trò thật sự của nguồn vốn này. Với những yêu cầu về thực tiễn và bối cảnh nghiên cứu nêu trên, nghiên cứu “Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại tỉnh Bình Định giai đoạn 2017-2021” vừa có ý nghĩa về mặt thực tiễn, vừa có ý nghĩa về mặt khoa học.
Kết quả nghiên cứu định tính chuyên sâu sẽ làm cơ sở quan trọng cho việc xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư nguồn vốn FDI tại Bình Định trong thời gian tới.2 Tổng quan các nghiên cứu trước và khoảng trống nghiên cứu Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài không còn là đề tài mới và đã được nghiên cứu rộng rãi cả trong và ngoài nước. Các nghiên cứu về hoạt động thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài thường tập trung phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đánh giá mức độ của các yếu tố này, từ đó đưa ra hàm ý chính sách cho địa phương, quốc gia nghiên cứu.1 Tổng quan nghiên cứu nước ngoài 1.1 Nhóm nghiên cứu thu hút đầu FDI phạm vi quốc gia Khayroollo Sattarov (2012) đã nhấn mạnh FDI là một trong những nguồn chính của dòng vốn và động lực của tăng trưởng kinh tế. Đặc biệt là với các nước đang phát triển và các quốc gia đang trong quá trình chuyển đổi. Nghiên cứu sử dụng phương pháp bình phương nhỏ nhất (OLS) và các phương pháp luận hồi quy (SUR) để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào một số quốc gia.
Kết quả chỉ ra quy mô thị trường, sự ổn định kinh tế, độ tin cậy, độ mở thương 3 mại là những yếu tố quan trọng đối với FDI vào cả Kazakhstan và Uzbekistan. Nghiên cứu của Recep Kok (2018) đã chỉ ra hoạt động cạnh tranh giữa các chính phủ để thu hút FDI đã tăng lên đáng kể. Các quốc gia không chỉ giảm bớt hoặc loại bỏ những hạn chế, đồng thời khuyến khích FDI bằng thuế và các ưu đãi khác. Cụ thể, xây dựng các chính sách như: chính sách khuyến khích nhập khẩu hàng hóa đầu tư thay vì nhập khẩu hàng hóa tiêu dùng, cải thiện các chính sách thương mại nội bộ (thông qua chỉ số “Độ mở”.
Và chỉ số "Tổng dịch vụ nợ-tỷ lệ GDP").