Giải pháp hiệu quả tạo việc làm cho các hộ bị thu hồi đất nông nghiệp ở Thái Nguyên

Khám phá giải pháp tạo việc làm cho hộ bị thu hồi đất nông nghiệp tại Thái Nguyên, góp phần ổn định đời sống và phát triển kinh tế địa phương.

• Tác giả: Hoàng Ngọc Quang
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Văn Điền
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Giải pháp tạo việc làm cho các hộ bị thu hồi đất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Cơ sở lý luận về tạo việc làm cho nông hộ sau khi bị thu hồi đất nông nghiệp cho khu công nghiệp
• 1.2. Cơ sở lý luận về việc làm cho nông hộ sau khi bị thu hồi đất nông nghiệp
• 1.2.1. Việc làm
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đặc điểm địa bàn thành phố Thái Nguyên
• 2.2. Điều kiện tự nhiên của thành phố Thái Nguyên
• 2.3. Tình hình số hộ, lao động của thành phố Thái Nguyên
• 2.4. Hệ thống cơ sở hạ tầng
• 2.5. Điều kiện kinh tế của thành phố Thái Nguyên
• 2.6. Đánh giá những điểm mạnh, điểm yếu về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội đến công tác tạo việc làm cho các nông hộ sau khi bị thu hồi đất nông nghiệp
• 2.7. Nội dung nghiên cứu
• 2.8. Phương pháp nghiên cứu
• 2.8.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.8.2. Phương pháp tổng hợp thông tin
• 2.8.3. Phương pháp phân tích thông tin
• 2.9. Các chỉ tiêu phản ánh tạo việc làm của các nông hộ sau khi bị thu hồi đất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• 2.9.1. Nhóm chỉ tiêu thể hiện tình hình kinh tế hộ
• 2.9.2. Nhóm chỉ tiêu thể hiện mức thu nhập, thu chi của nông hộ
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP TẠO VIỆC LÀM CHO CÁC NÔNG HỘ SAU KHI THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRONG CỤM CÔNG NGHIỆP TẠI THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN
• 3.1. Thực trạng tạo ra việc làm cho nông hộ sau thu hồi đất nông nghiệp tại các khu công nghiệp tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• 3.2. Các chính sách thu hồi đất nông nghiệp tại các cụm công nghiệp của thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2018-2020
• 3.3. Tình hình thu hồi đất nông nghiệp tại các cụm công nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
• 3.4. Thực trạng dân số và lao động của các nông hộ bị thu hồi đất nông nghiệp để dùng cho cụm công nghiệp
• 3.5. Thực trạng kinh tế nông hộ được điều tra sau thu hồi đất nông nghiệp tại cụm công nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
• 3.5.1. Thông tin cơ bản của nhóm hộ nông điều tra
• 3.5.2. Tình hình lao động các nông hộ được điều tra sau khi thu hồi đất nông nghiệp
• 3.5.3. Thực trạng việc làm của các hộ nông dân điều tra bị thu hồi đất nông nghiệp
• 3.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc làm và thu nhập của hộ nông dân sau thu hồi đất nông nghiệp tại các cụm công nghiệp
• 3.6.1. Các yếu tố bên trong
• 3.6.2. Các yếu tố bên ngoài
• 3.7. Đánh giá chung về giải quyết việc làm cho các hộ nông dân sau thu hồi đất nông nghiệp tại các cụm công nghiệp thành phố Thái Nguyên
• 3.7.1. Kết quả đạt được
• 3.7.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3.8. Giải pháp tạo việc làm cho các hộ bị thu hồi đất nông nghiệp cho cụm công nghiệp thành phố Thái Nguyên đến năm 2025 và tầm nhìn 2030
• 3.8.1. Quan điểm, định hướng và mục tiêu tạo việc làm cho các hộ bị thu hồi đất nông nghiệp cho cụm công nghiệp thành phố Thái Nguyên đến năm 2025 và tầm nhìn 2030
• 3.8.2. Một số giải pháp tạo việc làm hộ nông dân sau thu hồi đất nông nghiệp tại các cụm công nghiệp thành phố Thái Nguyên đến năm 2025 tầm nhìn đến năm 2030
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giải pháp tạo việc làm

Luận văn tập trung vào giải pháp tạo việc làm cho các hộ bị thu hồi đất nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên. Các giải pháp được đề xuất nhằm đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân sau khi mất đất canh tác. Trọng tâm là việc phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tăng cường đào tạo kỹ năng mới.

1.1. Đào tạo nghề

Đào tạo nghề là một trong những giải pháp chính được đề cập. Luận văn nhấn mạnh việc nâng cao trình độ chuyên môn cho lao động nông thôn thông qua các chương trình đào tạo ngắn hạn và dài hạn. Điều này giúp họ có cơ hội tham gia vào các ngành công nghiệp và dịch vụ tại các khu công nghiệp địa phương.

1.2. Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp

Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp được coi là yếu tố then chốt. Luận văn đề xuất các chính sách hỗ trợ tài chính và kỹ thuật để giúp người dân chuyển đổi từ nghề nông sang các ngành nghề khác, đảm bảo thu nhập ổn định và giảm thiểu rủi ro thất nghiệp.

II. Hộ bị thu hồi đất nông nghiệp

Luận văn phân tích sâu về tình hình của hộ bị thu hồi đất nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên. Các hộ này phải đối mặt với nhiều thách thức như mất nguồn thu nhập chính, thiếu kỹ năng làm việc trong các ngành công nghiệp và dịch vụ. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc thu hồi đất đã tác động tiêu cực đến đời sống kinh tế và xã hội của người dân.

2.1. Tác động kinh tế

Tác động kinh tế của việc thu hồi đất nông nghiệp được đánh giá là nghiêm trọng. Nhiều hộ gia đình mất đi nguồn thu nhập chính từ nông nghiệp, dẫn đến tình trạng nghèo đói và bất ổn kinh tế. Luận văn đề xuất các biện pháp hỗ trợ tài chính và tạo việc làm để giảm thiểu tác động này.

2.2. Tác động xã hội

Tác động xã hội cũng được nghiên cứu kỹ lưỡng. Việc thu hồi đất dẫn đến sự thay đổi trong cấu trúc xã hội và văn hóa của cộng đồng nông thôn. Luận văn nhấn mạnh sự cần thiết của các chính sách hỗ trợ xã hội để giúp người dân thích nghi với những thay đổi này.

III. Phát triển kinh tế địa phương

Luận văn đề cập đến vai trò của phát triển kinh tế địa phương trong việc giải quyết vấn đề việc làm cho các hộ bị thu hồi đất nông nghiệp. Các giải pháp được đề xuất bao gồm phát triển các khu công nghiệp, thúc đẩy ngành dịch vụ và tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng.

3.1. Phát triển khu công nghiệp

Phát triển khu công nghiệp là một trong những trọng tâm chính. Luận văn đề xuất việc mở rộng các khu công nghiệp hiện có và xây dựng các khu công nghiệp mới để tạo thêm việc làm cho người dân địa phương.

3.2. Thúc đẩy ngành dịch vụ

Thúc đẩy ngành dịch vụ cũng được coi là giải pháp quan trọng. Luận văn nhấn mạnh việc phát triển các ngành dịch vụ như du lịch, giáo dục và y tế để tạo thêm cơ hội việc làm và đa dạng hóa nền kinh tế địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa (CNH – HĐH) tại Việt Nam, việc thu hồi đất nông nghiệp để phát triển các khu công nghiệp (KCN) đã trở thành xu hướng tất yếu. Từ năm 2014 đến 2019, diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi lên tới khoảng 436.000 ha, ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 727.000 hộ gia đình và khoảng 1.150.000 lao động. Thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên, với vị trí trung tâm vùng trung du miền núi phía Bắc, đã triển khai xây dựng 04 cụm công nghiệp với tổng diện tích 174 ha, dẫn đến sự thu hẹp diện tích đất nông nghiệp và tác động lớn đến việc làm của các hộ nông dân bị thu hồi đất.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về việc làm cho các hộ bị thu hồi đất nông nghiệp, đánh giá thực trạng giải quyết việc làm tại thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2018-2020, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp tạo việc làm đến năm 2025, tầm nhìn 2030. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các cụm công nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Nguyên, sử dụng số liệu thứ cấp và sơ cấp thu thập trong giai đoạn 2018-2020.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp dữ liệu và giải pháp thực tiễn nhằm ổn định đời sống, nâng cao thu nhập cho các hộ bị thu hồi đất, đồng thời hỗ trợ chính quyền địa phương và các nhà hoạch định chính sách trong việc phát triển kinh tế nông nghiệp và công nghiệp bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về việc làm và kinh tế hộ nông dân sau thu hồi đất nông nghiệp. Việc làm được hiểu là hoạt động lao động hợp pháp tạo ra thu nhập cho người lao động, bao gồm việc làm chính thức, không chính thức và việc làm bền vững theo tiêu chuẩn của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO). Khái niệm hộ nông dân được định nghĩa dựa trên đặc điểm sử dụng đất đai, lao động gia đình và mức độ tham gia thị trường.

Lý thuyết về thu hồi đất nông nghiệp được xây dựng trên cơ sở Luật Đất đai năm 2013, nhấn mạnh vai trò của đất nông nghiệp trong sản xuất và sinh kế của hộ nông dân. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc làm sau thu hồi đất bao gồm yếu tố bên trong như quy mô lao động, trình độ học vấn, tuổi tác, tỷ lệ thành viên phụ thuộc và số lao động được đào tạo; yếu tố bên ngoài như chính sách hỗ trợ của Nhà nước, cơ sở hạ tầng, truyền thống văn hóa và tổ chức cộng đồng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập số liệu thứ cấp từ các báo cáo, văn bản pháp luật và số liệu thống kê của địa phương giai đoạn 2018-2020, kết hợp với số liệu sơ cấp thu thập qua phiếu điều tra kinh tế hộ nông dân bị thu hồi đất trên địa bàn thành phố Thái Nguyên năm 2020. Cỡ mẫu điều tra gồm các hộ đã bị thu hồi đất nông nghiệp ít nhất 2 năm, đảm bảo tính đại diện cho vùng nghiên cứu.

Phương pháp phân tích bao gồm phân tích định lượng và định tính, sử dụng các công cụ thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc làm và thu nhập của hộ nông dân sau thu hồi đất. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2018 đến 2020, tập trung đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cho giai đoạn đến năm 2025 và tầm nhìn 2030.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng việc làm sau thu hồi đất: Khoảng 67% lao động nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên không thay đổi nghề nghiệp sau khi bị thu hồi đất, chỉ có 13% chuyển đổi nghề, trong khi 20% còn lại không có việc làm ổn định. Tỷ lệ thất nghiệp chung toàn tỉnh năm 2017 là 1,89%, trong đó thất nghiệp ở thành thị cao hơn nông thôn (2,92% so với 1,51%).

2. Ảnh hưởng của các yếu tố bên trong: Trình độ học vấn của chủ hộ có mối tương quan tích cực với thu nhập hộ; lao động được đào tạo nghề sau thu hồi đất có khả năng tìm việc làm ổn định cao hơn. Quy mô lao động và tỷ lệ thành viên phụ thuộc cũng ảnh hưởng đến khả năng tạo thu nhập của hộ.

3. Chính sách hỗ trợ và đào tạo nghề: Tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức các chương trình đào tạo nghề, tư vấn giới thiệu việc làm và xuất khẩu lao động, tạo việc làm cho khoảng 26.000 người trong năm 2018, trong đó có 15.000 việc làm tăng thêm. Tuy nhiên, nguồn vốn hỗ trợ còn hạn chế, chưa đáp ứng đủ nhu cầu đào tạo và tạo việc làm.

4. Sử dụng tiền đền bù: Một bộ phận hộ nông dân sử dụng tiền đền bù để đầu tư sản xuất kinh doanh, mua sắm trang thiết bị và học nghề, góp phần nâng cao thu nhập. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hộ sử dụng tiền đền bù cho chi tiêu tiêu dùng ngắn hạn, dẫn đến thu nhập không ổn định lâu dài.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy việc thu hồi đất nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên đã gây ra những biến động lớn về việc làm và thu nhập của các hộ nông dân. Tỷ lệ lao động không chuyển đổi nghề cao phản ánh sự thiếu hụt trong công tác đào tạo nghề và hỗ trợ chuyển đổi sinh kế. So sánh với các tỉnh như Bắc Ninh và Quảng Nam, nơi có các chương trình đào tạo nghề bài bản và chính sách hỗ trợ đồng bộ, Thái Nguyên còn nhiều tiềm năng để cải thiện.

Việc sử dụng tiền đền bù hợp lý là yếu tố then chốt giúp hộ nông dân duy trì và phát triển kinh tế mới. Các biểu đồ so sánh thu nhập trước và sau thu hồi đất, tỷ lệ lao động được đào tạo nghề và tỷ lệ thất nghiệp có thể minh họa rõ nét tác động của các yếu tố này.

Ngoài ra, các yếu tố bên ngoài như chính sách hỗ trợ của Nhà nước, cơ sở hạ tầng và sự thay đổi trong tổ chức cộng đồng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định và phát triển sinh kế cho các hộ bị thu hồi đất.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo nghề và chuyển đổi sinh kế: Cần mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng các lớp đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu tuyển dụng của các KCN, ưu tiên lao động dưới 35 tuổi. Thời gian thực hiện: 2022-2025. Chủ thể thực hiện: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với các trung tâm đào tạo nghề.

2. Phát triển các mô hình kinh tế đa dạng: Khuyến khích phát triển hợp tác xã, làng nghề truyền thống và các mô hình kinh tế phi nông nghiệp để tạo thêm việc làm cho lao động bị thu hồi đất. Thời gian: 2022-2025. Chủ thể: UBND thành phố, các tổ chức đoàn thể và doanh nghiệp địa phương.

3. Hỗ trợ sử dụng hiệu quả tiền đền bù: Tổ chức tư vấn, hướng dẫn các hộ sử dụng tiền đền bù vào sản xuất kinh doanh, học nghề và đầu tư phát triển bền vững thay vì tiêu dùng ngắn hạn. Thời gian: liên tục từ 2022. Chủ thể: Phòng Tài chính - Kế hoạch, các tổ chức tín dụng và chính quyền địa phương.

4. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ việc làm: Rà soát, điều chỉnh các chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, vay vốn ưu đãi và tạo việc làm phù hợp với thực tế địa phương, đảm bảo nguồn vốn đủ lớn và phân bổ công bằng. Thời gian: 2022-2023. Chủ thể: UBND tỉnh, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, các cơ quan liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng, điều chỉnh chính sách hỗ trợ việc làm và phát triển kinh tế hộ sau thu hồi đất nông nghiệp.

2. Cơ quan quản lý địa phương: Giúp các cấp chính quyền thành phố Thái Nguyên và tỉnh Thái Nguyên hiểu rõ thực trạng, từ đó triển khai các giải pháp phù hợp nhằm ổn định đời sống người dân.

3. Các tổ chức đào tạo nghề và phát triển nguồn nhân lực: Tham khảo để thiết kế chương trình đào tạo nghề sát với nhu cầu thị trường lao động và đặc điểm lao động nông thôn bị thu hồi đất.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế nông nghiệp, phát triển nông thôn: Tài liệu tham khảo hữu ích cho nghiên cứu về tác động của thu hồi đất nông nghiệp đến sinh kế và việc làm, cũng như các giải pháp phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Thu hồi đất nông nghiệp ảnh hưởng thế nào đến việc làm của người dân?
   Thu hồi đất làm mất tư liệu sản xuất chính của hộ nông dân, dẫn đến khoảng 20% lao động không có việc làm ổn định, trong khi 67% vẫn giữ nghề cũ nhưng gặp khó khăn về thu nhập.

2. Các yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến thu nhập của hộ sau thu hồi đất?
   Trình độ học vấn của chủ hộ, số lao động được đào tạo nghề và khả năng sử dụng tiền đền bù hợp lý là những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến thu nhập.

3. Chính sách hỗ trợ việc làm hiện nay tại Thái Nguyên ra sao?
   Tỉnh đã tổ chức đào tạo nghề, tư vấn việc làm và xuất khẩu lao động, tạo việc làm cho hàng chục nghìn người, nhưng nguồn vốn hỗ trợ còn hạn chế và chưa đáp ứng đủ nhu cầu.

4. Tiền đền bù đất được sử dụng như thế nào để phát triển kinh tế hộ?
   Người dân sử dụng tiền đền bù để đầu tư sản xuất kinh doanh, mua sắm trang thiết bị, học nghề và cải thiện đời sống, tuy nhiên vẫn còn nhiều hộ chi tiêu không hiệu quả dẫn đến thu nhập không ổn định.

5. Giải pháp nào hiệu quả nhất để tạo việc làm cho lao động bị thu hồi đất?
   Đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu thị trường, phát triển mô hình kinh tế đa dạng, hỗ trợ sử dụng tiền đền bù hiệu quả và hoàn thiện chính sách hỗ trợ là các giải pháp thiết thực và hiệu quả.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về việc làm cho hộ nông dân bị thu hồi đất nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên.
• Đánh giá thực trạng cho thấy tỷ lệ lao động không chuyển đổi nghề cao, thất nghiệp và thiếu việc làm vẫn còn là thách thức lớn.
• Các yếu tố như trình độ học vấn, đào tạo nghề và sử dụng tiền đền bù có ảnh hưởng rõ rệt đến thu nhập và việc làm của hộ.
• Đề xuất các giải pháp đào tạo nghề, phát triển mô hình kinh tế, hỗ trợ sử dụng tiền đền bù và hoàn thiện chính sách nhằm nâng cao chất lượng việc làm đến năm 2025, tầm nhìn 2030.
• Kêu gọi các cơ quan chức năng, tổ chức đào tạo và cộng đồng cùng phối hợp thực hiện các giải pháp để đảm bảo sinh kế bền vững cho các hộ bị thu hồi đất.

Các nhà quản lý và nhà nghiên cứu nên áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách và chương trình hỗ trợ phù hợp, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả thực thi nhằm điều chỉnh kịp thời.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận về tạo việc làm cho nông hộ sau khi bị thu hồi đất nông nghiệp cho khu công nghiệp 1. Cơ sở lý luận về việc làm cho nông hộ sau khi bị thu hồi đất nông nghiệp 1. Việc làm Trong tác phẩm nổi tiếng của Ph.Ăngghen đã nêu ra như sau: “Lao động là điều kiện cơ bản đầu tiên của toàn bộ đời sống loài người, và như thế đến một mức mà trên một ý nghĩa nào đó, chúng ta phải nói: lao động đã sáng tạo ra bản thân con người” (Trần Thị Minh Ngọc, 2010).

Đây chính là nhân tố có tính chất quyết định trong các giai đoạn lịch sử, thể hiện ở việc sản xuất và tái sản xuất ra đời sống trực tiếp. Ở đây, lao động được đề cập ở yếu tố thứ nhất - lao động để sản xuất ra những tư liệu sinh hoạt. Theo tổ chức Lao động quốc tế (International Labor Organization) đưa ra: Việc làm được hiểu là những hoạt động lao động được trả công bằng tiền và bằng hiện vật. Việc làm được bắt nguồn từ thỏa thuận giữa người thuê và người được thuê về các công việc nhất định đã tác động đến tự nhiên nhằm tạo ra của cải vật chất và để thỏa mãn nhu cầu của cá nhân.

Việc làm luôn gắn với một ngành nghề nhất định. Điều l3, chương 2, Bộ luật lao động của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã trình bày rõ: “Mọi hoạt động lao động tạo ra nguồn thu nhập, không bị pháp luật cấm đều được thừa nhận là việc làm” (Trần Thị Minh Ngọc, 2010). Do đó, việc làm là lao động của con người để thực hiện thỏa thuận giữa người thuê và người được thuê về các công việc nhất định để tạo ra thu nhập hoặc lợi ích của bản thân và gia đình theo quy định của pháp luật. Trên thực tế, phần lớn những việc làm vi phạp pháp luật (trốn thuế, hàng lậu, hàng quốc cấm…) đều đem lại những khoản thu nhập rất lớn cho chủ thể hoạt động, tuy nhiên các công việc đó không được pháp luật công nhận nên không được thừa nhận là việc làm.

Các hoạt động được xác định là việc làm bao gồm: - Các công việc thỏa thuận giữa người thuê và người được thuê về các công việc nhất định đem lại thu nhập cho người được thuê theo quy định của pháp luật Theo định nghĩa trên, hoạt động được coi là việc làm cần đồng thời hai điều kiện sau: 6 - Thứ nhất, hoạt động đem lại hữu ích, đồng thời tạo ra thu nhập cho người người được thuê và cho các thành viên trong gia đình họ. Các hoạt động lao động hữu ích khác theo quy định của pháp luật nhưng có thu nhập thì không được gọi là việc làm. - Thứ hai , hoạt động phải tuân thủ đúng các quy định của pháp luật. Hai tiêu chí có mối quan hệ đan xen với nhau, đây là điều kiện cần và đủ của hoạt động được công nhận là việc làm.

Nếu một hoạt động có tạo ra thu nhập nhưng bất hợp pháp như: trộm cắp, trốn thuế, mại dâm. không đáp ứng các tiêu chí thì không gọi là việc làm. Hơn nữa, hoạt động hợp pháp, có ích nhưng không có thu nhập cũng không được công nhận là việc làm - ví dụ như công việc nội trợ của cho chính gia đình: đi chợ, chuẩn bị bữa ăn,. Nhưng nếu người đi làm đó cũng thực hiện các công việc gia đình nhưng cho gia đình người khác và được trả công thì được công nhận là việc làm.

Mỗi quốc gia và pháp luật của các quốc gia đều có các quy định khác nhau về việc làm. Ví dụ: Mại dâm được coi là việc làm tại Thái Lan, Philippin vì được pháp luật cho phép; nhưng ở Việt Nam hoạt động đó không được công nhận và không được ghi nhận là việc làm. Việc làm có những tính chất đa dạng như sau: - Thứ nhất, tính chất cá nhân hoặc tập thể của việc làm: thể hiện cho ta biết công việc của một cá nhân hay của tập thể. - Thứ hai, địa điểm của việc làm: cho biết công việc diễn ra ở đâu, khu vực nông thôn hay thành phố, miền xuôi hay miền ngược.

- Thứ ba, đặc tính kỹ thuật của việc làm: cho biết chi tiết về kỹ thuật, công nghệ của việc làm. Chính là cơ sở theo ngành nghề của công việc. - Thứ tư, tính chất chuyên nghiệp của việc làm: thể hiện năng lực, phẩm chất của người được thuê thể hiện khi làm việc. - Thứ năm, tính hiệu quả của việc làm: thể hiện hiệu quả kinh tế của việc làm.

- Thứ sáu, tính linh hoạt của việc làm: thể hiện khả năng chuyển đổi nghề nghiệp và khả năng phù hợp với điều kiện công việc mới của người được thuê. Do vậy, việc làm có nhiều đặc tính khác nhau, luôn thể hiện tính chất động. Do vậy, việc chia việc làm thành những đặc tính nghề nghiệp khác, do vậy có sự phân biệt nghề nghiệp của người được thuê khác nhau. 7 - Việc làm chính thức: được hiểu là công việc chính mang lại thu nhập chính cho người được thuê và gia đình họ.

- Việc làm không chính thức được hiểu như sau: là những công việc mà người lao động làm thêm bên ngoài, ngoài công việc chính. Do vậy, đối với người dân, việc làm chính của họ là sản xuất nông nghiệp mùa vụ chính, còn công việc không chính thức là việc làm trong lúc chưa vào vụ. - Việc làm bền vững: theo International Labor Organization, việc làm bền vững là công việc có năng suất và chất lượng cho cả hai giới, với các điều kiện tự do, bình đẳng, đã được tôn trọng. Công việc bền vững gồm có cơ hội làm việc hiệu quả; có thu nhập minh bạch, rõ ràng để đảm bảo an toàn tại chỗ làm việc và bảo vệ xã hội cho người LĐ và như gia đình của họ; có khả năng phát triển cá nhân và khuyến khích hòa nhập cùng XH; cho phép các cá nhân được tự do trình bày các quan điểm của mình, và được tự do đưa ra các quyết định ảnh hưởng tới cuộc sống của họ; và đảm bảo cho mọi người đều được bình đẳng.

Do đó, xét về yếu tố kinh tế, việc làm bền vững là việc làm thể hiện năng suất cao và có tính cạnh tranh. Trên thế giới, bảo đảm cho người lao động có việc làm ổn định vẫn còn là vấn đề rất khó để giải quyết. Thiếu việc làm Thiếu việc làm là người có công việc không ổn định, hay ngắt quãng, thường có những thời gian nhưng không có việc làm. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã ghi rõ: Người lao động thiếu việc làm gồm những người trong tuần lễ tính đến thời điểm điều tra có tổng số giờ làm việc dưới 40 giờ hay có số giờ làm việc nhỏ hơn so với giờ quy định đối với những người lao động làm những công việc nặng nhọc, độc hại theo các quy định hiện hành của Nhà nước, có nhu cầu làm thêm giờ và đã sẵn sàng làm việc nhưng lại không có việc làm (Nguyễn Dũng Anh, 2014).

Công việc trong sản xuất nông nghiệp thường là trồng trọt và chăn nuôi, do đó đối tượng sinh học phải tuân theo các quy luật sinh học, do vậy hoạt động trong sản xuất nông nghiệp thể hiện tính thời vụ, phụ thuộc vào thiên nhiên như thời tiết, thiên tai. nên nó có tính rủi ro cao. Việc làm trong nông nghiệp cũng mang tính thời vụ. Được thể hiện là việc làm của người lao động cũng phụ thuộc vào mùa vụ Do đó, lao động trong ngành nông nghiệp còn có định nghĩa “Tỷ lệ thời gian lao động được sử dụng trong năm” có thể hiểu là số phần trăm của cả tổng số ngày làm 8 việc thực tế của người lao động nông nghiệp so với tổng ngày có nhu cầu làm việc (bao gồm số ngày thực tế đã làm việc và số nhu cầu mong muốn làm thêm) trong thời gian một năm của người nông dân.

Chính vì vậy, những người lao động trong nông nghiệp mặc dù được phân đất để làm, tuy nhiên họ gần như không làm nông nghiệp mà đi làm thuê như phụ hồ, xây dựng, làm nghề thủ công. và sống chủ yếu là nguồn thu nhập trên, nhưng các công việc này lại không ổn định, hay ngắt quãng thì những người nông dân này vẫn xếp vào dạng lao động chưa đủ việc làm. Có hai loại hình thiếu việc làm: Thiếu việc làm hữu hình, thiếu việc làm vô hình. Thiếu việc làm hữu hình: là công việc ít hơn tiêu chuẩn, phải tìm việc làm phụ thêm.

Thiếu việc làm vô hình: Có việc làm nhưng có năng suất lao động không cao, không thể xác định được hiệu quả, trình độ công việc không tương thích với khả năng và trình độ. Thất nghiệp Là người lao động năm trong độ tuổi lao động theo quy định của Nhà nước và có khả năng lao động nhưng không tìm được việc làm. Bộ lao động - Thương binh và Xã hội đã quy định như sau: Thất nghiệp là những người lao động trong thời gian quan sát tuy không làm việc, không có việc làm nhưng đang tìm kiếm cơ hội việc làm hoặc luôn sẵn sàng làm việc để tạo ra thu nhập bằng tiền hay hiện vật. Bên cạnh đó thất nghiệp còn bao gồm cả những người lao động đã bị buộc thôi việc với một lý do nào đó không lương hoặc không có thời hạn, hoặc những người không tích cực tìm kiếm việc làm vì họ cho rằng họ không thể tìm được việc làm.

Trên thị trường cạnh tranh hoàn hảo, điều tiết cung cầu lao động sẽ được điều chỉnh cho phù hợp và vận hành rất hiệu quả. Tuy vậy, thực tế hiếm khi xảy ra sự hoàn hảo trên thị trường. Nếu có, chỉ là ở mang tính thời điểm nhất định mà thôi. Thị trường diễn ra là sự biến động, không gọi là hoàn hảo.

Do đó sẽ xảy ra tình trạng thất nghiệp. Có thể nói rằng, thất nghiệp đang là hiện trạng mang tính toàn cầu, thường xuyên xảy ra ở tất cả các nước. Từ nước đang phát triển tới các nước phát triển cao với mọi trình độ. Trên cơ sở vĩ mô, thể hiện hai loại thất nghiệp: Thất nghiệp cơ cấu, thất nghiệp chuyển tiếp.

Thất nghiệp cơ cấu: Xuất hiện chủ yếu ở các nước công nghiệp đã phát triển, điều đó thể hiện sự biến đổi về cơ cấu kinh tế với các điều kiện thuận lợi để phát triển 9 của khoa học và công nghệ mới. Các cách mạng về khoa học và kỹ thuật kèm theo sự phát triển không ngừng của các loại công nghệ mới đã và đang làm phức tạp lên thị trường lao động.