Chương 1: Lý luận va pháp luật Tổ tung về xét xử sơ thẩm vụ án hảnh chính Chương 2: Thực tiễn xét xử sơ thẩm vụ án hảnh chính tại tòa án nhân. dân tỉnh Nam Định. Chương 3: Một số kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng xét xử sơ thẩm. vụ ân hénh chính tại Téa an nhân dén tỉnh Nam Định.
1 (CHUONG 1: LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUAT TO TUNG VE XÉT XỬ SƠ THẢM VỤ ÁN HANH CHÍNH 1. Khái niệm, đặc diém của 1 xử sơ thim vụ án lành chin 1. Khái niệm xét xứ sơ thin vụ ám lành chinh, Để hiểu 16 vẻ khái niệm xét xử sơ thẩm vụ án hành chính, trước tiền chúng ta cần phải tìm hiểu về khái niệm “xét xử". Có nhiều quan điểm khác.
nhau vẻ khái niệm xét xử. ‘Theo Từ điển Luật học, xét xử là “hoạt đồng xem xét, đánh gid bản chất pháp if của vụ việc nhằm dua ra một phan xét về tinh chất, mức a3 pháp if của vụ việc, từ đó nhân danh nhà nước đưa ra một phám quyết tương ứng với bản chất. mức độ trái hey không trái pháp luật cũa vu việc". Cũng có quan niêm cho ring: “Xét xử là hoạt động đặc trưng là chức năng nhiệm vụ của các Tòa án.
Các Tòa án là những cơ quan duy nhất của một nước được đâm nhiệm chức năng xét nie mot bd án do các tòa án tuyên đều phải qua xét xứ: Không một ai có thé bị buộc tột mà không qua xét xử của: các tòa án và kết quả xét xứphải duoc công bồ bằng bản an Một quan niêm khác lại cho ring: “Két xử la hoạt động của Téa án tại phiên tòa đỗ xem xét các ching cứ và căn cứ vào pháp luật. xứ ip vụ án bằng. Việc ra bẩn ám và các quyết đinh của Téa án”. Nêu như hiểu theo quan niêm.
nay thì sét xử chỉ là những hoạt động tại phiên toa của Tòa án. ‘Qua quá trình nghiên cứu và tham khảo ta có thể hiểu khái quát vé “vét Xử” nine sau: “sét xử là một hoạt động đặc biệt mang tính quyền luc nhà nước do Tòa an thực hiện, nhằm giải quyết những vụ dn tide nhiễu lĩnh: vực khác nhan nhữ hình sue dân sự lao động, kinh tố, hành chỉnh Tiếp tục nghiên cứu khái niệm “sơ thẩm” ta cũng có rat nhiều các quan niệm khác nhau. Cụ thể Ê Từ điễn Luật hoc (1999), NXB Đại hoc Quốc gia Hà Nội 14 ‘Theo Từ điển Tiếng Việt thi “so thẩm ià xét xử một vụ án với te cách là Tòa án ở cắp xử thắp nhất Theo Từ điển Luật học thì “sơ thẩm là lẫn đẫm tiên đưa một vụ ẩn ra xót. xử tai Tòa án có thẩm quyên! ‘Theo từ điển giải thích thuật ngữ pháp lý thông dung thì “sơ thổi xét xử một vụ án mà bị cáo, người bt hat, đương sự có quyên kháng cáo và Viên kiểm sát có quyền kháng nght để yêu câu Tòa dn cấp trên trực tiếp xét xứ lại”.
Có thé thay, với cách hiểu theo phương diện của từ điển giải thích thuật ngữ pháp lý thông dụng thì chủng ta có được cái nhìn toàn diện nhất vẻ khái niệm sơ thẩm. ‘Tw quan niệm về xét xử vả sơ thẩm, ta có thể tiếp cận khái niệm “xét xử sơ thẩm vụ án hảnh chính” theo nhiêu cách giải thích khác nhau như sau: Thit nhất, xét xử sơ tham vụ án hành chính la xem xét va phán quyết tính đúng đắn, tính hợp pháp đổi với quyết định hành chính, hành vi hảnh chính bị khiêu kiện là đúng hay sai về cả hai mất nội dung và mét hình thức. Thư hai, xét xử sơ thẩm vụ án hành chính la một chuối hoạt đông tổng. hợp, gắn liên các hoạt động của thẩm phán với các cơ quan hảnh chính có quyết định hành chính cá biết hoặc người thi hành công vụ có hành vi hành chính bị khiêu kiện.
Từ đó đưa ra kết quả chấp nhân hay bác yêu cầu khỏi kiên của công dan, và đưa ra phán quyết vẻ quyết định hảnh chính, hành vi hành chính đó là đúng hay sai ‘Tint ba, xét xử sơ thẩm lả một trong các giai đoạn tổ tung của vụ án, 1a một trong hai cấp xét xử của Toa án nhân dân hai cấp (cấp sơ thẩm, cấp phúc. thẩm), theo đó Tòa án nhân dân trên hành mở phiên tòa để xét xử vụ án, Tòa án dua vào những tai liệu, chứng cứ trong quá trình điều tra của các cơ quan tiến hành tổ tụng để đưa ra ban án, quyết định sơ thẩm. Bản an, quyết định sơ 15 thấm của Tòa an nhân dân cỏ thé bi kháng cáo, kháng nghị để đưa lên cấp xét xử cao hơn là cấp phúc thẩm. ‘Nhu vậy, hoạt động xét xử sơ thẩm vụ án hành chính là trong tâm của.
hoạt động tổ tụng hành chính. Cu thể hơn, chế định xét xử sơ thẩm vụ án hành chính bao gầm các quy. pham pháp luật điều chỉnh mỗi quan hệ giữa các cơ quan với nhau, giữa các cơ quan nhả nước với những người tham gia tổ tung. Cụ ở day là mỗi quan Hệ giữa Tia dn với Viện kiểm sit; giữa Tủa án và Việt kiến sit về những người tham gia tổ tụng trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vu án hảnh.
chính Trong các vụ án hành chính, đối tượng bi khối kiện là các QĐHC, HVHC của cơ quan nha nước, của người có thẩm quyển trong cơ quan nha nước, quyết đính kỉ luật buộc thôi việc của thi trưỡng các cơ quan nhà nước đổi với cán bô, công chức giữ chức vụ từ vụ trường trở zuống, khi các đương sự cho rằng QĐHC, HVHC đó ảnh hưởng trực đến quyển va lợi ích chỉnh. đáng của minh. Sau khi Tòa án có thấm quyên đã thụ lí đơn khởi kiện của cá. nhân, tổ chức, cũng như tiễn hảnh các bước hòa giải, đổi thoại theo quy định.
của pháp luật tổ tụng hảnh chính, vụ án sẽ chuyển sang giai đoạn xét xử sơ. thấm Hoạt động xét xử sơ thẩm vụ án hành chính chỉ được tiền hành khi vụ: án không thuộc trường hợp bi tạm hoãn, đình chi, tạm đỉnh chỉ. Như vây, moi ‘hanh vi tô tụng khác như khởi kiện vụ án hanh chỉnh, xem xét đơn khởi liện, thụ lí vụ án, điều tra, sắc minh, thu thép chứng cứ. đêu phục vụ cho hoạt đông xét xử sơ thẩm Do đó, phiên tòa sơ thẩm chính là phiên tòa dau tiến, nơi ma cdc quyên vả nghĩa vụ tô tung của người tiền hảnh tổ tung, người tham.
gia tô tung được thể hiện công khai, đây đủ nhất. Mục đích của phiên tòa sơ thẳm chính là xem xét tính hợp pháp của QĐHC, HVHC va zác định có hay không thiệt hại vé vật chất do quyết định 16 "hành chính, hành vi hảnh chính đó gây ra đối với cá nhân, tổ chức. Thông qua hoạt đông xét xử tai Toa án, qua các thủ tục hỏi và tranh luận giữa Hội đồng, xét xử với các bên, giữa các bên với nhau, Hôi dong xét xử sơ thẩm sẽ xem. xét yêu cầu của người khởi kiện để đưa ra quyết định chấp nhận hay không.
chấp nhân yêu cẩu của họ. Tòa an sẽ căn cứ vao thực tế vụ án, các tải liệu, chứng cứ do các bén cung cấp va dựa vào các văn bản pháp luật có liên quan đến tranh chap hành chính để đưa ra phán quyết bằng bản án một cách công. ‘bang nhất nhắm đâm bao quyển, lợi ích chính đáng của các cá nhân, cơ quan, tổ chức. Trong quá trình xét xử sơ thẩm, mọi chứng cứ và tải liệu ma các đương sự cung cấp hoặc tòa án thông qua diéu tra, xc minh đều được xem xét một cách công khai tại Tòa.
Bản án hành chính sơ thẩm là kết quả của hoạt động xét xử sơ thẩm vụ án hành chính. Bởi vậy, xét xử sơ thẳm được xác định là khâu kết thúc của quá tình tổ tụng từ giai đoạn khỏi kiện, thụ lý đơn khối kiên, quyết định đưa vụ án ra xét xử. ‘Tw phân tích trên, chúng ta có thé rút ra định nghĩa về xét xử sơ thẩm vụ. án hành chỉnh như sau “Xét xứ sơ thâm vụ án hành chính là hoat động xét xứ ở cấp thứ nhất do Tòa én nhân dan có thâm quyên thực hiện khi có yêu cầu khởi kién "hoặc khử có quyết định của tòa án có thẫm quyên theo trình tir do pháp luật tô tung hành chính quy định dé đưa ra phán quyết về tính hợp pháp của.
quyết định hành chink, hành vi hành chính là doi trợng khởi kiện, nhằm áo vệ quyên, lợi ích hop pháp của cá nhân, 16 cluức và Nhà nước. Đặc diém xét xứ sơ thâm vụ én hành cánh. “Xi xử sơ thẩm vu án hành chính là một giai đoạn độc lập cũa hoạt động xét xử các vụ án bank chính, bên cạnh những đặc điểm chung của hoạt đông tố tung, còn mang những nét đặc trưng khác biệt so với xét xử sơ thẩm các Tĩnh vực khác (hình sự, dân sự, kinh tế, lao động) và cũng có những đặc thù so 1 với xét xử vụ án hảnh chính theo các thủ tục phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm, cu thể Mot là, Đôi tượng xét xử trong vụ án hành chính la các quyết định hanh chính, các hành vi hành chính Theo quy định của Lut Tổ tung Hành chính: khi các cơ quan hành chính Nha nước, cơ quan, tổ chức được giao quyền hoặc. người có thẩm quyền trong cơ quan Nha nước đó thực hiện nhiệm vụ công vụ: của mình, ban hành ra quyết định hành chính (trừ các điểm a, b, c Khoản 1, Điều 30, Luật Tổ tung Hanh chỉnh) ma cá nhân, tổ chức cho rằng quyết định.
đó sâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của minh thi có quyền khối kiện vụ án hành chính. Tinh quyền lực Nhà nước thé hiện rất rõ ở trong các quyết định hành chính, thể hiện ở nội dung va các biện pháp bảo dm thi hành quyết định. Khi quyết định được ban hảnh thì cá nhân, tổ chức có liên quan déu phải có nghĩa vu thi hành và được bao dm thi hanh bằng các biên pháp cưỡng chế thuộc thực hiến Do đó, nếu có tranh chấp liên quan đền quyết định hành. chính, hanh vi hành chính thi cá nhân, tổ chức có thể khởi kiện ra Tòa án.
Toa án sẽ thu lý và xét xửvụ án hành chính Hai là, Xét xử vụ an hành chính la xét xử các tranh chấp phát sinh giữa chủ thể sử dụng quyển lực nha nước khi quản lý hảnh chính và đổi tượng quản lý hành chính nba nước về việc ban hành quyết định hảnh chính hay thực hiên các hảnh vi hành chính.