Luận án tiến sĩ về phân loại động từ tiếng Hàn và sự đối chiếu với tiếng Việt

Luận án phân tích ba tiểu loại động từ tiếng Hàn, so sánh với tiếng Việt, cung cấp cái nhìn sâu sắc về ngôn ngữ và cấu trúc ngữ pháp.

• Tác giả: Trần Thị Hường
• Người hướng dẫn: Gs.ts Đinh Văn Đức
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học so sánh - đối chiếu
• Đề tài: Ba Tiểu Loại Động Từ Tiếng Hàn Qua Một Phương Diện Phân Loại (Có Đối Chiếu Với Tiếng Việt)
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: VẤN ĐỀ PHÂN LOẠI ĐỘNG TỪ TRONG TIẾNG HÀN
• 1.1. Cơ sở lý thuyết và tổng quan về nghiên cứu ngữ pháp và từ loại tiếng Hàn
• 1.2. Tổng quan về nghiên cứu từ loại tiếng Việt
• 1.3. Đặc trưng cơ bản của từ loại động từ tiếng Hàn
• 1.4. Quan điểm tiếp cận của luận án
• 1.5. Tiểu kết
• 2. CHƯƠNG 2: TIỂU LOẠI ĐỘNG TỪ NÓI NĂNG TIẾNG HÀN
• 2.1. Khái niệm và cương vị ngữ pháp của động từ nói năng tiếng Hàn
• 2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Những điểm quan yếu của động từ nói năng tiếng Hàn
• 2.4. Các tiểu lớp, nhóm động từ nói năng tiếng Hàn thường gặp
• 2.5. Miêu tả một số động từ nói năng điển hình
• 2.6. Đối chiếu với tiếng Việt
• 2.7. Tiểu kết
• 3. CHƯƠNG 3: TIỂU LOẠI ĐỘNG TỪ TÌNH THÁI TIẾNG HÀN
• 3.1. Khái niệm và cương vị ngữ pháp của tiểu loại động từ tình thái tiếng Hàn
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.3. Những điểm quan yếu của động từ tình thái tiếng Hàn
• 3.4. Các tiểu lớp, nhóm động từ tình thái tiếng Hàn thường gặp
• 3.5. Miêu tả một số động từ tình thái điển hình
• 3.6. Đối chiếu với tiếng Việt
• 3.7. Tiểu kết
• 4. CHƯƠNG 4: TIỂU LOẠI ĐỘNG TỪ CHUYỂN ĐỘNG TIẾNG HÀN
• 4.1. Khái niệm và cương vị ngữ pháp của động từ chuyển động tiếng Hàn
• 4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4.3. Những điểm quan yếu của động từ chuyển động tiếng Hàn
• 4.4. Các tiểu lớp, nhóm động từ chuyển động thường gặp
• 4.5. Miêu tả một số động từ chuyển động điển hình
• 4.6. Đối chiếu với tiếng Việt
• 4.7. Tiểu kết
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phân loại động từ tiếng Hàn và tiếng Việt

Phân loại động từ là một trong những vấn đề quan trọng trong ngữ pháp học. Động từ không chỉ là thành phần chính trong câu mà còn thể hiện nhiều sắc thái ngữ nghĩa khác nhau. Trong tiếng Hàn, động từ được phân loại thành nhiều tiểu loại khác nhau, mỗi loại có đặc điểm và cách sử dụng riêng. Việc so sánh động từ tiếng Hàn với tiếng Việt giúp người học hiểu rõ hơn về cấu trúc ngữ pháp và cách diễn đạt trong hai ngôn ngữ này.

1.1. Đặc điểm của động từ tiếng Hàn

Động từ tiếng Hàn có thể được chia thành nhiều loại như động từ quy tắc, động từ bất quy tắc, và động từ tình thái. Mỗi loại động từ có cách chia và sử dụng khác nhau, ảnh hưởng đến nghĩa của câu. Đặc biệt, động từ tình thái thể hiện thái độ và cảm xúc của người nói, điều này rất quan trọng trong giao tiếp.

1.2. Đặc điểm của động từ tiếng Việt

Trong tiếng Việt, động từ cũng được phân loại thành nhiều nhóm như động từ nội động và ngoại động. Sự khác biệt trong cách sử dụng động từ giữa tiếng Hàn và tiếng Việt có thể gây khó khăn cho người học. Việc hiểu rõ đặc điểm của từng loại động từ sẽ giúp cải thiện khả năng giao tiếp và viết trong cả hai ngôn ngữ.

II. Vấn đề và thách thức trong việc phân loại động từ

Việc phân loại động từ tiếng Hàn và tiếng Việt gặp nhiều thách thức do sự khác biệt trong cấu trúc ngữ pháp và cách diễn đạt. Người học thường gặp khó khăn trong việc nhận diện và sử dụng đúng các loại động từ, đặc biệt là động từ tình thái và động từ chuyển động. Sự khác biệt này không chỉ ảnh hưởng đến việc học ngôn ngữ mà còn đến khả năng giao tiếp hiệu quả.

2.1. Khó khăn trong việc nhận diện động từ

Nhiều người học gặp khó khăn trong việc phân biệt giữa các loại động từ, đặc biệt là động từ tình thái và động từ nói năng. Điều này dẫn đến việc sử dụng sai trong giao tiếp hàng ngày, gây hiểu lầm và khó khăn trong việc truyền đạt ý nghĩa.

2.2. Sự khác biệt trong cách sử dụng động từ

Cách sử dụng động từ trong tiếng Hàn và tiếng Việt có nhiều điểm khác biệt. Ví dụ, động từ tình thái trong tiếng Hàn thường được sử dụng để thể hiện sự chắc chắn hoặc không chắc chắn, trong khi tiếng Việt lại có cách diễn đạt khác. Sự khác biệt này cần được chú ý để tránh nhầm lẫn trong giao tiếp.

III. Phương pháp phân loại động từ tiếng Hàn

Phân loại động từ tiếng Hàn có thể được thực hiện qua nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm phân loại theo hình thức, ngữ nghĩa và chức năng. Mỗi phương pháp đều có ưu điểm và nhược điểm riêng, và việc áp dụng đúng phương pháp sẽ giúp người học nắm vững kiến thức về động từ.

3.1. Phân loại theo hình thức

Phân loại động từ theo hình thức giúp người học nhận diện được các dạng thức khác nhau của động từ, từ đó dễ dàng hơn trong việc sử dụng. Ví dụ, động từ quy tắc và động từ bất quy tắc có cách chia khác nhau, điều này cần được chú ý trong quá trình học.

3.2. Phân loại theo ngữ nghĩa

Phân loại theo ngữ nghĩa giúp người học hiểu rõ hơn về ý nghĩa của từng loại động từ. Động từ tình thái, động từ chuyển động và động từ nói năng đều có những sắc thái ngữ nghĩa riêng, ảnh hưởng đến cách diễn đạt trong câu.

IV. Ứng dụng thực tiễn của việc phân loại động từ

Việc phân loại động từ không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc giảng dạy và học tập. Hiểu rõ về động từ giúp người học cải thiện khả năng giao tiếp và viết, từ đó nâng cao hiệu quả trong việc học ngôn ngữ.

4.1. Ứng dụng trong giảng dạy

Giáo viên có thể sử dụng các phương pháp phân loại động từ để thiết kế bài giảng hiệu quả hơn. Việc này giúp học sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức và áp dụng vào thực tế.

4.2. Ứng dụng trong giao tiếp

Người học có thể áp dụng kiến thức về phân loại động từ vào giao tiếp hàng ngày, giúp họ diễn đạt ý tưởng một cách rõ ràng và chính xác hơn. Điều này rất quan trọng trong việc xây dựng mối quan hệ và giao tiếp hiệu quả.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu phân loại động từ

Nghiên cứu về phân loại động từ tiếng Hàn và tiếng Việt là một lĩnh vực quan trọng và cần thiết. Việc hiểu rõ về động từ sẽ giúp người học cải thiện khả năng giao tiếp và viết. Tương lai của nghiên cứu này cần tiếp tục được mở rộng để đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao.

5.1. Tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về động từ cần được tiếp tục mở rộng, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa và giao lưu văn hóa. Việc này sẽ giúp người học có cái nhìn sâu sắc hơn về ngôn ngữ và văn hóa của hai nước.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu mới

Cần có thêm nhiều nghiên cứu so sánh giữa động từ tiếng Hàn và tiếng Việt, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm trong việc giảng dạy và học tập. Hướng nghiên cứu này sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục ngôn ngữ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN -------------------------------------- TRẦN THỊ HƢỜNG BA TIỂU LOẠI ĐỘNG TỪ TIẾNG HÀ N QUA MỘT PHƢƠNG DIỆN PHÂ N LOẠI (có đối chiếu với tiếng Việt) LUẬN Á N TIẾN SĨ NGÔ N NGỮ HỌC Hà Nội – 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN -------------------------------------- TRẦN THỊ HƢỜNG BA TIỂU LOẠI ĐỘNG TỪ TIẾNG HÀ N QUA MỘT PHƢƠNG DIỆN PHÂ N LOẠI (có đối chiếu với tiếng Việt) Chuyên ngành: Ngôn ngữ học so sánh - đối chiếu Mã số : 62 22 01 10 LUẬN Á N TIẾN SĨ NGÔN NGỮ HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS.TS ĐINH VĂN ĐỨC Hà Nội – 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Lời cam đoan Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và dẫn chứng nêu trong luận án là hoàn toàn trung thực và không trùng với bất cứ công trình nào. Tác giả luận án Trần Thị Hường LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Trang Lời cam đoan Mục lục Danh mục các ký hiệu và chữ viết tắt Danh mục các bảng MỞ ĐẦU . Lí do chọn đề tài _____________________________________________________ 1 2. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận án ____________________________ 2 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ______________________________________ 4 4. Phƣơng pháp nghiên cứu _____________________________________________ 5 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài _________________________________ 5 6. Bố cục luận án ______________________________________________________ 6 Chương 1. Vấn đề phân loại động từ trong tiếng Hàn _____________________________ 7 1. Cơ sở lý thuyết và tổng quan về nghiên cứu ngữ pháp và từ loại tiếng Hàn _ 15 1. Tổng quan về nghiên cứu từ loại tiếng Việt____________________________ 22 1. Đặc trƣng cơ bản của từ loại động từ tiếng Hàn ________________________ 27 1. Quan điểm tiếp cận của luận án _____________________________________ 35 1. Tiểu kết _________________________________________________________ 36 Chương 2. TIỂU LOẠI ĐỘNG TỪ NÓI NĂNG TIẾNG HÀ N . Khái niệm và cƣơng vị ngữ pháp của động từ nói năng tiếng Hàn _________ 37 2. Phạm vi nghiên cứu _______________________________________________ 38 2. Những điểm quan yếu của động từ nói năng tiếng Hàn _________________ 39 2. Các tiểu lớp, nhóm động từ nói năng tiếng Hàn thƣờng gặp ______________ 56 2. Miêu tả một số động từ nói năng điển hình ____________________________ 69 2. Đối chiếu với tiếng Việt ____________________________________________ 72 2. Tiểu kết _________________________________________________________ 76 Chương 3. TIỂU LOẠI ĐỘNG TỪ TÌNH THÁ I TIẾNG HÀ N .79 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Khái niệm và cƣơng vị ngữ pháp của tiểu loại động từ tình thái tiếng Hàn _ 79 3. Phạm vi nghiên cứu _______________________________________________ 85 3. Những điểm quan yếu của động từ tình thái tiếng Hàn __________________ 86 3. Các tiểu lớp, nhóm động từ tình thái tiếng Hàn thƣờng gặp ______________ 97 3. Miêu tả một số động từ tình thái điển hình __________________________ 103 3. Đối chiếu với tiếng Việt __________________________________________ 106 3. Tiểu kết _______________________________________________________________ 110 Chương 4. TIỂU LOẠI ĐỘNG TỪ CHUYỂN ĐỘNG TIẾNG HÀ N . Khái niệm và cƣơng vị ngữ pháp của động từ chuyển động tiếng Hàn _____ 113 4. Phạm vi nghiên cứu ______________________________________________ 114 4. Những điểm quan yếu của động từ chuyển động tiếng Hàn _____________ 114 4. Các tiểu lớp, nhóm động từ chuyển động thƣờng gặp __________________ 125 4. Miêu tả một số động từ chuyển động điển hình ________________________ 133 4. Đối chiếu với tiếng Việt ___________________________________________ 138 4. Tiểu kết ________________________________________________________ 141 KẾT LUẬN .143 DANH MỤC CÁ C CÔ NG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁ C GIẢ LIÊ N QUAN ĐẾN LUẬN Á N .146 TÀ I LIỆU THAM KHẢO .167 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Danh mục các ký hiệu và chữ viết tắt và một số qui ƣớc trong luận án 1. Ký hiệu và chữ viết tắt ĐT Động từ PT Phó từ ĐTNN Động từ nói năng PTTT Phó từ tình thái ĐTTT Động từ tình thái TNT Tiếp ngôn thể ĐTCĐ Động từ chuyển HĐNT Hành động ngôn động từ ĐNT Đích ngôn thể VT Vị từ NT Ngôn thể VTTT Vị từ tình thái NPCN Ngữ pháp chức năng 2. Qui ƣớc trình bày: - Chú thích cho tài liệu trích dẫn được đặt trong dấu ngoặc kép [ ] theo thứ tự trong danh mục tài liệu tham khảo, trang tài liệu tham khảo; hoặc có thể dẫn Tên tác giả (năm công bố, trang tài liệu). Thông tin đầy đủ về tài liệu được ghi trong mục Tài liệu tham khảo. - Các ví dụ trong luận án được đánh số thứ tự bắt đầu từ 1 đến hết, các số thứ tự đó được đặt trong dấu ngoặc đơn ( ). Sau mỗi ví dụ là thông tin về xuất xứ của các ví dụ được đặt trong dấu ngoặc vuông [ ] theo thứ tự : tên tác phẩm, số tập (với phim ảnh), số cấp độ (với giáo trình), số trang (với tác phẩm văn học). - Kí hiệu + được sử dụng có nghĩa là có khả năng xảy ra, kí hiệu ( - ) có nghĩa là không có khả năng xảy ra, kí hiệu ( ± ) nghĩa là có thể xảy ra, có thể không xảy ra. - Trong luận án này, chúng tôi sử dụng phần mềm phiên âm từ tiếng Hàn sang La-tinh do Đại học Ngoại ngữ Busan công bố (http://roman.kr) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Danh mục các bảng Bảng 2.4: Danh mục vai nghĩa của động từ nói năng tiếng Hàn .6a: Cấu trúc ngữ nghĩa của một động từ nói năng .3:6b: Cấu trúc mở rộng tham thể không bắt buộc của động từ nói năng .1: Phân loại động từ nói năng theo khả năng kết hợp……….2a: Tổng hợp các loại hành động ngôn ngữ của J.4: Các tiểu nhóm động từ nói năng tiếng Hàn…………….2: Các phương tiện biểu hiện tình thái của tiếng Hàn và tiếng Việt .1: Kết hợp của các phó từ với động từ nói năng tiếng Hàn …… ….2a: Tổng hợp về đặc trưng ngữ nghĩa của động từ bổ ngữ của các nhóm động từ nói năng .2b: Khả năng kết hợp hạn định của động từ tình thái và yếu tố khác trong ngữ đoạn .3: Phân loại và đặc trưng ý nghĩa của các động từ tình thái tiếng Hàn .2: Tổng hợp phân loại động từ tình thái tiếng Hàn dựa theo tiêu chíngữ nghĩa .6: Đối chiếu phạm trù ý nghĩa biểu hiện của động từ tình thái tiếng Hàn và tiếng Việt . Các vai nghĩa của động từ chuyển động tiếng Hàn……….124 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Có thể nói, động từ (ĐT) là một từ loại cơ bản, phức tạp, sử dụng rộng rãi nhất, chiếm vị trí quan trọng hàng đầu trong hệ thống các từ loại của các ngôn ngữ nói chung và của tiếng Hàn nói riêng. Theo những quan điểm gần đây của Tesnière L. Go Yeonggeun (1993), U Hyeongsik (1998), Nguyễn Thị Quy (1995), Nguyễn Văn Lộc (1993), Đinh Văn Đức (2001), Lê Thị Thơm (2012)… về cấu trúc nghĩa của câu, ĐT đóng vai trò trung tâm, chi phối các thành tố nghĩa xung quanh, là linh hồn của phát ngôn, là tâm điểm cho một “sàn diễn” với các diễn tố đặc trưng. Hiện nay, khuynh hướng nghiên cứu bình diện nghĩa của câu theo quan điểm của ngữ pháp chức năng (NPCN) đang được quan tâm ở Hàn Quốc và Việt Nam. NPCN, theo cách hiểu của nhiều tác giả, trong đó có giáo sư Cao Xuân Hạo, Đỗ Hữu Châu…là khuynh hướng ngữ pháp mang những đặc điểm chính như “có tính chất tổng hợp (hay thống hợp) nghĩa học- kết học- dụng học; đặc biệt quan tâm đến bình diện ngữ nghĩa- ngữ dụng, gắn câu và các hiện tượng ngữ pháp với những kiểu điều kiện giao tiếp hiện thực (Dẫn theo [15,54]) Gần đây, một loạt các công trình nghiên cứu về ĐT (có học giả dùng thuật ngữ vị từ) tiếng Hàn, tiếng Việt cũng như các tiểu loại của chúng đã được công bố, đem lại những đóng góp đáng kể. Mặc dù vậy có thể nói, ở Việt Nam cũng như trên thế giới, tuy nghiên cứu và đào tạo tiếng Hàn đang rất được quan tâm, nhưng đến nay vẫn chưa có nhiều công trình nghiên cứu đi sâu vào vấn đề phân định từ loại tiếng Hàn, đặc biệt là vấn đề ĐT tiếng Hàn và phân loại chúng trong sự đối chiếu với tiếng Việt. Đây là khoảng trống quan trọng mà luận án cần phải triển khai để dần lấp đầy. Trên thực tế giảng dạy và nghiên cứu tiếng Hàn coi trọng mục đích giao tiếp, chúng tôi nhận thấy có sự phức tạp, đa dạng về các ĐT đa trị, cấu trúc nghĩa của câu trong tiếng Hàn khiến cho không chỉ người học mà cả người dạy ngôn ngữ này gặp 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nhiều lúng túng. Làm thế nào để có thể tìm ra những đặc trưng ngữ pháp, ngữ nghĩa quan trọng nhất để hệ thống hóa cũng như vận dụng thành tựu của NPCN vào công việc nhận diện và phân loại ĐT tiếng Hàn nhằm tìm ra cách sử dụng ĐT tiếng Hàn như một ngoại ngữ theo các tiểu loại một cách hiệu quả nhất? Đó là bài toán mà luận án đặt ra để đi tìm câu trả lời. Từ những lý do trên chúng tôi đã cân nhắc và lựa chọn nghiên cứu đề tài này. Đây là một việc làm cần thiết đối với thực tiễn nghiên cứu và giảng dạy Hàn ngữ ở Việt Nam thời điểm hiện tại cũng như trong tương lai. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận án Sau khi đề cập đến vấn đề phân loại ĐT trong tiếng Hàn, luận án tập trung vào nhận diện, miêu tả và phân loại ba tiểu loại ĐT được sử dụng nhiều nhất trong giao tiếp tiếng Hàn là ĐT nói năng (ĐTNN) (verbal verbs) ĐT tình thái (ĐTTT) (modal verbs) và ĐT chuyển động (ĐTCĐ) (motion verbs) tiếng Hàn. Sự lựa chọn này được thực hiện trên cơ sở công tác phân loại ĐT nói chung và ĐT tiếng Hàn nói riêng (có sự so sánh với ngữ pháp tiếng Việt). Theo số liệu khảo sát “Điều tra tần số sử dụng tiếng Hàn hiện đại” do Viện ngôn ngữ học Hàn Quốc tiến hành năm 2005, tần số xuất hiện của ĐT malhada (nói) là 6738, xếp hạng 36, ĐT mudda(hỏi) là 1156, xếp hạng 327, ĐT gada (đi) là 7747, xếp hạng 32, ĐT oda (đến) là 6126, xếp hạng 39, yếu tố soo (ĐTTT có thể) là 58165, xếp hạng 33 (Chi tiết xin tham khảo Phụ lục 5, 13, 15) Vậy là, trong từ loại ĐT, có thể nói ba tiểu loại ĐT nói năng, tình thái, chuyển động nổi lên như những tiểu loại ĐT cơ bản, có tần số sử dụng cao nhất.