Luận án tiến sĩ về phân loại động từ tiếng Hàn và sự đối chiếu với tiếng Việt

Luận án phân tích ba tiểu loại động từ tiếng Hàn, so sánh với tiếng Việt, cung cấp cái nhìn sâu sắc về ngôn ngữ và cấu trúc ngữ pháp.

• Tác giả: Trần Thị Hường
• Người hướng dẫn: Gs.ts Đinh Văn Đức
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học so sánh - đối chiếu
• Đề tài: Ba Tiểu Loại Động Từ Tiếng Hàn Qua Một Phương Diện Phân Loại (Có Đối Chiếu Với Tiếng Việt)
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: VẤN ĐỀ PHÂN LOẠI ĐỘNG TỪ TRONG TIẾNG HÀN
• 1.1. Cơ sở lý thuyết và tổng quan về nghiên cứu ngữ pháp và từ loại tiếng Hàn
• 1.2. Tổng quan về nghiên cứu từ loại tiếng Việt
• 1.3. Đặc trưng cơ bản của từ loại động từ tiếng Hàn
• 1.4. Quan điểm tiếp cận của luận án
• 1.5. Tiểu kết
• 2. CHƯƠNG 2: TIỂU LOẠI ĐỘNG TỪ NÓI NĂNG TIẾNG HÀN
• 2.1. Khái niệm và cương vị ngữ pháp của động từ nói năng tiếng Hàn
• 2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Những điểm quan yếu của động từ nói năng tiếng Hàn
• 2.4. Các tiểu lớp, nhóm động từ nói năng tiếng Hàn thường gặp
• 2.5. Miêu tả một số động từ nói năng điển hình
• 2.6. Đối chiếu với tiếng Việt
• 2.7. Tiểu kết
• 3. CHƯƠNG 3: TIỂU LOẠI ĐỘNG TỪ TÌNH THÁI TIẾNG HÀN
• 3.1. Khái niệm và cương vị ngữ pháp của tiểu loại động từ tình thái tiếng Hàn
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.3. Những điểm quan yếu của động từ tình thái tiếng Hàn
• 3.4. Các tiểu lớp, nhóm động từ tình thái tiếng Hàn thường gặp
• 3.5. Miêu tả một số động từ tình thái điển hình
• 3.6. Đối chiếu với tiếng Việt
• 3.7. Tiểu kết
• 4. CHƯƠNG 4: TIỂU LOẠI ĐỘNG TỪ CHUYỂN ĐỘNG TIẾNG HÀN
• 4.1. Khái niệm và cương vị ngữ pháp của động từ chuyển động tiếng Hàn
• 4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4.3. Những điểm quan yếu của động từ chuyển động tiếng Hàn
• 4.4. Các tiểu lớp, nhóm động từ chuyển động thường gặp
• 4.5. Miêu tả một số động từ chuyển động điển hình
• 4.6. Đối chiếu với tiếng Việt
• 4.7. Tiểu kết
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phân loại động từ tiếng Hàn và tiếng Việt

Phân loại động từ là một trong những vấn đề quan trọng trong ngữ pháp học. Động từ không chỉ là thành phần chính trong câu mà còn thể hiện nhiều sắc thái ngữ nghĩa khác nhau. Trong tiếng Hàn, động từ được phân loại thành nhiều tiểu loại khác nhau, mỗi loại có đặc điểm và cách sử dụng riêng. Việc so sánh động từ tiếng Hàn với tiếng Việt giúp người học hiểu rõ hơn về cấu trúc ngữ pháp và cách diễn đạt trong hai ngôn ngữ này.

1.1. Đặc điểm của động từ tiếng Hàn

Động từ tiếng Hàn có thể được chia thành nhiều loại như động từ quy tắc, động từ bất quy tắc, và động từ tình thái. Mỗi loại động từ có cách chia và sử dụng khác nhau, ảnh hưởng đến nghĩa của câu. Đặc biệt, động từ tình thái thể hiện thái độ và cảm xúc của người nói, điều này rất quan trọng trong giao tiếp.

1.2. Đặc điểm của động từ tiếng Việt

Trong tiếng Việt, động từ cũng được phân loại thành nhiều nhóm như động từ nội động và ngoại động. Sự khác biệt trong cách sử dụng động từ giữa tiếng Hàn và tiếng Việt có thể gây khó khăn cho người học. Việc hiểu rõ đặc điểm của từng loại động từ sẽ giúp cải thiện khả năng giao tiếp và viết trong cả hai ngôn ngữ.

II. Vấn đề và thách thức trong việc phân loại động từ

Việc phân loại động từ tiếng Hàn và tiếng Việt gặp nhiều thách thức do sự khác biệt trong cấu trúc ngữ pháp và cách diễn đạt. Người học thường gặp khó khăn trong việc nhận diện và sử dụng đúng các loại động từ, đặc biệt là động từ tình thái và động từ chuyển động. Sự khác biệt này không chỉ ảnh hưởng đến việc học ngôn ngữ mà còn đến khả năng giao tiếp hiệu quả.

2.1. Khó khăn trong việc nhận diện động từ

Nhiều người học gặp khó khăn trong việc phân biệt giữa các loại động từ, đặc biệt là động từ tình thái và động từ nói năng. Điều này dẫn đến việc sử dụng sai trong giao tiếp hàng ngày, gây hiểu lầm và khó khăn trong việc truyền đạt ý nghĩa.

2.2. Sự khác biệt trong cách sử dụng động từ

Cách sử dụng động từ trong tiếng Hàn và tiếng Việt có nhiều điểm khác biệt. Ví dụ, động từ tình thái trong tiếng Hàn thường được sử dụng để thể hiện sự chắc chắn hoặc không chắc chắn, trong khi tiếng Việt lại có cách diễn đạt khác. Sự khác biệt này cần được chú ý để tránh nhầm lẫn trong giao tiếp.

III. Phương pháp phân loại động từ tiếng Hàn

Phân loại động từ tiếng Hàn có thể được thực hiện qua nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm phân loại theo hình thức, ngữ nghĩa và chức năng. Mỗi phương pháp đều có ưu điểm và nhược điểm riêng, và việc áp dụng đúng phương pháp sẽ giúp người học nắm vững kiến thức về động từ.

3.1. Phân loại theo hình thức

Phân loại động từ theo hình thức giúp người học nhận diện được các dạng thức khác nhau của động từ, từ đó dễ dàng hơn trong việc sử dụng. Ví dụ, động từ quy tắc và động từ bất quy tắc có cách chia khác nhau, điều này cần được chú ý trong quá trình học.

3.2. Phân loại theo ngữ nghĩa

Phân loại theo ngữ nghĩa giúp người học hiểu rõ hơn về ý nghĩa của từng loại động từ. Động từ tình thái, động từ chuyển động và động từ nói năng đều có những sắc thái ngữ nghĩa riêng, ảnh hưởng đến cách diễn đạt trong câu.

IV. Ứng dụng thực tiễn của việc phân loại động từ

Việc phân loại động từ không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc giảng dạy và học tập. Hiểu rõ về động từ giúp người học cải thiện khả năng giao tiếp và viết, từ đó nâng cao hiệu quả trong việc học ngôn ngữ.

4.1. Ứng dụng trong giảng dạy

Giáo viên có thể sử dụng các phương pháp phân loại động từ để thiết kế bài giảng hiệu quả hơn. Việc này giúp học sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức và áp dụng vào thực tế.

4.2. Ứng dụng trong giao tiếp

Người học có thể áp dụng kiến thức về phân loại động từ vào giao tiếp hàng ngày, giúp họ diễn đạt ý tưởng một cách rõ ràng và chính xác hơn. Điều này rất quan trọng trong việc xây dựng mối quan hệ và giao tiếp hiệu quả.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu phân loại động từ

Nghiên cứu về phân loại động từ tiếng Hàn và tiếng Việt là một lĩnh vực quan trọng và cần thiết. Việc hiểu rõ về động từ sẽ giúp người học cải thiện khả năng giao tiếp và viết. Tương lai của nghiên cứu này cần tiếp tục được mở rộng để đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao.

5.1. Tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về động từ cần được tiếp tục mở rộng, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa và giao lưu văn hóa. Việc này sẽ giúp người học có cái nhìn sâu sắc hơn về ngôn ngữ và văn hóa của hai nước.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu mới

Cần có thêm nhiều nghiên cứu so sánh giữa động từ tiếng Hàn và tiếng Việt, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm trong việc giảng dạy và học tập. Hướng nghiên cứu này sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục ngôn ngữ.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Công trình nghiên cứu "Ba tiểu loại động từ tiếng Hàn qua một phương diện phân loại (có đối chiếu với tiếng Việt)" của nghiên cứu sinh Trần Thị Hường (chuyên ngành Ngôn ngữ học so sánh - đối chiếu, mã số 62 22 01 10, dưới sự hướng dẫn khoa học của GS.TS Đinh Văn Đức tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội, 2015) là một công trình tiên phong trong lĩnh vực ngữ pháp học đối chiếu giữa tiếng Hàn (ngôn ngữ chắp dính - agglutinative language, cấu trúc SOV) và tiếng Việt (ngôn ngữ đơn lập - isolating language, cấu trúc SVO). Động từ giữ vị trí nòng cốt và là trung tâm tổ chức cú pháp - ngữ nghĩa trong cấu trúc phát ngôn. Tuy nhiên, giới nghiên cứu ngôn ngữ học đối chiếu tại Việt Nam thời điểm trước năm 2015 gần như chưa có một công trình chuyên khảo nào phân định và miêu tả hệ thống vị từ tiếng Hàn ở bình diện chuyên sâu, đặc biệt là việc đối sánh liên ngôn ngữ với tiếng Việt trên nền tảng ngữ pháp chức năng.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi xuất phát từ thực tiễn giảng dạy và nghiên cứu ngôn ngữ: người học tiếng Hàn thường gặp khó khăn nghiêm trọng trong việc thụ đắc các động từ đa trị, cấu trúc tham tố phức tạp, các vĩ tố liên kết và biến đổi hình thái (hwalyong), cũng như hệ thống trợ từ cách (josa) tương ứng. Để giải quyết khoảng trống này, luận án tập trung giải quyết 4 câu hỏi nghiên cứu (Research Questions - RQ) và kiểm chứng 4 giả thuyết khoa học tương ứng:

1. RQ1: Đặc trưng hình thái học, cú pháp học và ngữ nghĩa học của động từ tiếng Hàn nói chung và ba tiểu loại động từ nói năng (ĐTNN), động từ tình thái (ĐTTT), động từ chuyển động (ĐTCĐ) nói riêng vận hành như thế nào trong tư cách hạt nhân vị ngữ?
2. RQ2: Cấu trúc cú pháp - ngữ nghĩa và mô hình tham thể của các sự tình chứa ba tiểu loại động từ này được xác lập theo những khung vị từ nào?
3. RQ3: Những điểm tương đồng và dị biệt mang tính loại hình học giữa ba tiểu loại động từ này trong tiếng Hàn và tiếng Việt là gì?
4. RQ4: Những quy luật chuyển dịch cấu trúc ngữ nghĩa - ngữ pháp giữa hai ngôn ngữ có thể được mô hình hóa như thế nào để phục vụ sư phạm ngoại ngữ và biên dịch?

Khung lý thuyết của công trình được định vị vững chắc trên nền tảng Ngữ pháp chức năng (Functional Grammar) của Simon C. Dik, Cao Xuân Hạo, Đỗ Hữu Châu, kết hợp lý thuyết Ngữ pháp cách (Case Grammar) của Charles J. Fillmore (1968), Cấu trúc ngữ nghĩa vị từ của Lucien Tesnière (1959), Ngữ nghĩa học cấu trúc khái niệm của Ray Jackendoff (1990, 1992), Lý thuyết phân loại tình thái của F.R. Palmer (2001) và Cấu trúc không gian chuyển động của Leonard Talmy (1985).

Phạm vi khảo sát định lượng của luận án bao quát một hệ thống ngữ liệu phong phú: khảo sát 100 ĐTNN chính danh, gần 50 ĐTTT (các tổ hợp ngữ pháp biểu thị tình thái) và hơn 100 ĐTCĐ tiêu biểu. Tần số xuất hiện thực tế được kiểm chứng qua cơ sở dữ liệu quốc gia "Điều tra tần số sử dụng tiếng Hàn hiện đại" (Viện Ngôn ngữ Quốc gia Hàn Quốc - NIKL, 2005) với các chỉ số nổi bật: vị từ hada (làm/nói) đạt 42.900 lượt xuất hiện (xếp hạng 3/1170), malhada (nói) đạt 6.738 lượt (xếp hạng 36), mudda (hỏi) đạt 1.156 lượt (xếp hạng 327), gada (đi) đạt 7.747 lượt (xếp hạng 32), oda (đến) đạt 6.126 lượt (xếp hạng 39), và trợ từ/tố vị tình thái soo (khả năng/có thể) đạt 58.165 lượt (xếp hạng 33). Luận án đã xác lập một đóng góp đột phá khi xây dựng thành công bảng quy chiếu đối sánh liên ngôn ngữ đầu tiên giữa hai hệ thống động từ Hàn - Việt.

Literature Review và Positioning

Lịch sử nghiên cứu phân loại động từ trong ngữ pháp học phương Tây và phương Đông trải qua nhiều bước ngoặt lý thuyết. Trong truyền thống ngữ pháp kinh điển châu Âu từ thế kỷ 17, động từ được nhìn nhận thuần túy qua chức năng vị ngữ trong phán đoán logic chủ - vị (S-V), hình thành sự phân chia nhị phân cứng nhắc giữa động từ nội động (intransitive) và ngoại động (transitive). Đến nửa đầu thế kỷ 20, ngôn ngữ học cấu trúc nhấn mạnh tiêu chí hình thái học phân bố. Bước ngoặt thực sự diễn ra vào cuối thập niên 1950 khi Lucien Tesnière (1959) đưa ra lý thuyết Ngữ trị (Valency Grammar), ví động từ như một "sàn diễn" với các diễn tố (actants) và chu tố (circonstants). Tiếp đó, Charles J. Fillmore (1968) công bố The Case for Case, xác lập cấu trúc ngữ nghĩa chiều sâu thông qua các vai nghĩa (Agent, Patient, Instrument, Goal, Source).

Tại Hàn Quốc, nghiên cứu phân loại động từ bắt đầu từ Yu Kiljoon (1897), Kim Doobong (1934), Choi Hyunbae (1937) theo mô hình truyền thống, phân chia thành jadongsa (nội động) và tadongsa (ngoại động). Giai đoạn 1980–2010 chứng kiến sự bùng nổ của các khuynh hướng cấu trúc và chức năng:

• Hướng hình thái học: Ju Sigyeong (1919), Choi Hyunbae (1985), Heo Ung (1983), Nam Gishim & Go Yeonggeun (1985/1993), Han Dongwan (2000), Kim Chagyun (1982) tranh luận gay gắt về tiêu chí trợ từ đối cách -eul/reul và khả năng kết hợp vĩ tố tiếp diễn -eoiss- nhằm tách bạch nội động và ngoại động.
• Hướng ngữ nghĩa cú pháp: Khảo sát vị từ chuyển động của Hong Jaeseong (1986, 1989), Jeon Sutae (1987, 2009), Kim Eungmo (1989); phân tích ĐTNN của Bang Seong Won (2000), Kwon Jaeil (2000), Uem Dooun (2005), Cho Kyungsoon (2009, 2013); và phạm trù tình thái của Jang Kyunghee (1995), Park Jaeyeon (2004, 2006), Moon Byeongyeol (2006).

Tại Việt Nam, các công trình nghiên cứu từ loại của Nguyễn Kim Thản (1963), Hoàng Tuệ (1962), Đinh Văn Đức (1986, 2001), Cao Xuân Hạo (1991), Nguyễn Thị Quy (1995), Nguyễn Văn Hiệp (2007), Huỳnh Văn Thông (2004), Bùi Trọng Ngoãn (2008), Lê Thị Thơm (2012) đã định hình rõ bức tranh ngữ pháp chức năng cho tiếng Việt. Tuy nhiên, tồn tại một sự bất đồng sâu sắc giữa các nhà nghiên cứu: trường phái hình thức thuần túy phủ nhận cương vị độc lập của ĐTNN và ĐTTT trong tiếng Việt do thiếu tiêu chí biến hình từ pháp, xếp chúng lẫn vào động từ hành động, tác động hoặc trợ từ; ngược lại, trường phái chức năng - ngữ nghĩa (Cao Xuân Hạo, Đinh Văn Đức, Nguyễn Thị Quy) chứng minh tính độc lập của các tiểu loại này dựa trên khung vị từ và ngữ trị.

Luận án của Trần Thị Hường tự định vị tại điểm giao thoa giữa ngữ pháp chức năng hiện đại và ngôn ngữ học đối chiếu. Thay vì dừng lại ở việc miêu tả đơn ngữ như các nghiên cứu tại Hàn Quốc (ví dụ: Cho Kyungsoon chỉ tập trung vào cấu trúc câu trích dẫn tiếng Hàn; Moon Byeongyeol chỉ khảo sát trợ vị từ tình thái nội tại), luận án đã vượt lên phía trước bằng cách đặt ba tiểu loại động từ có tần suất hoạt động cao nhất vào thế đối sánh trực tiếp với tiếng Việt, giải quyết triệt để vấn đề chuyển đổi cấu trúc ngữ pháp giữa ngôn ngữ chắp dính có trật tự SOV và ngôn ngữ đơn lập có trật tự SVO.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng và kiểm chứng lý thuyết Ngữ pháp chức năng trong việc phân loại từ loại cho một ngôn ngữ chắp dính phức tạp. Trích dẫn nguyên văn quan điểm phương pháp luận làm kim chỉ nam của công trình:

"Ngữ pháp chức năng... mang những đặc điểm chính như có tính chất tổng hợp (hay thống hợp) nghĩa học - kết học - dụng học; đặc biệt quan tâm đến bình diện ngữ nghĩa - ngữ dụng, gắn câu và các hiện tượng ngữ pháp với những kiểu điều kiện giao tiếp hiện thực." (Dẫn theo Đinh Văn Đức, tr. 1, Luận án).

Từ luận điểm này, công trình mang lại những đóng góp lý thuyết căn bản:

1. Mở rộng lý thuyết Cấu trúc ngữ nghĩa vị từ (Tesnière, 1959; Jackendoff, 1990): Xác lập mô hình phân rã cấu trúc tham tố của ĐTNN gồm các vai nghĩa cốt lõi: Ngôn thể (NT - Speaker/Agent), Tiếp ngôn thể (TNT - Addressee/Recipient), Đích ngôn thể (ĐNT - Target/Topic) và Mệnh đề ngôn từ (Prop - Proposition/Message).
2. Phát triển khung lý thuyết tình thái chức năng (Palmer, 2001; Lyons, 1977): Luận án ủng hộ quan điểm tình thái rộng, khẳng định:

"Không nên quy tình thái vào những kiểu phương tiện chỉ nằm trong cơ cấu hình thái cú pháp (chẳng hạn, thức). Tình thái, đúng ra nên coi là một phạm trù ngữ nghĩa chức năng rộng lớn, có thể được thể hiện bằng những phương tiện ngôn ngữ rất khác nhau." (Trích dẫn mục 1.2, tr. 21, Luận án).

3. Tái cấu trúc mô hình không gian chuyển động của Leonard Talmy (1985): Chứng minh tiếng Hàn thể hiện đặc trưng của ngôn ngữ đóng khung vị từ (verb-framed language) kết hợp chặt chẽ với động từ chuỗi (serial verb construction), trong đó véc-tơ chuyển động (Vector/Path) và thể cách (Manner) được mã hóa bằng các liên từ -eo/go gắn vào vị từ bổ trợ (bojoyongeon).

[Khung Ngữ pháp Chức năng: Nghĩa học - Kết học - Dụng học]

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp ba trụ cột lý thuyết: Ngữ pháp chức năng (Dik, Cao Xuân Hạo), Ngữ pháp cách (Fillmore) và Ngữ nghĩa học tri nhận (Lakoff, Johnson). Khung phân tích xác định các điều kiện biên (boundary conditions) phân lập ranh giới giữa ĐTNN chính danh và không chính danh, trong đó khẳng định:

"Những vị từ mang nghĩa 'nói năng' chính danh, có nghĩa gốc là nghĩa nói năng kiểu như nói, bảo, báo, … và những yếu tố ngôn ngữ vốn không có nghĩa gốc là nghĩa nói năng nhưng trong ngữ cảnh cho phép nghĩa nói năng được phát lộ." (Trích dẫn mục 2.2, tr. 39, Luận án).

Luận án phân loại ĐTNN theo cấu trúc cú pháp điển hình: (N0-i/ga) (N2-ege/hante) (N1-go/eul/reul/e-daehae) V, kiểm soát nghiêm ngặt các tham thể bắt buộc và tùy chọn trong cấu trúc sự tình. Đối với ĐTTT, khung phân tích khu biệt rõ giữa tình thái nhận thức (epistemic modality - khả năng, tất yếu, phỏng đoán) và tình thái đạo nghĩa (deontic modality - bắt buộc, cho phép, mong muốn), phân tách giữa vĩ tố tình thái cuối câu (jonggyeoleomi) và các tổ hợp bán ngữ pháp hóa dạng ngữ vị từ (yangtaeyongeon).

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu vận hành trên lập trường triết học Thực chứng kết hợp Hiện tượng luận chức năng (Interpretivist-Functional Realism). Đây là mô hình nghiên cứu kết hợp đa tầng (multi-level mixed design), liên kết chặt chẽ giữa định lượng tần số ngôn liệu (Corpus frequency analysis) và định tính miêu tả cấu trúc ngữ nghĩa - ngữ pháp (Descriptive semantic-syntactic parsing). Luận án khảo sát đối tượng trên ba bình diện đồng bộ: Kết học (Syntactics), Nghĩa học (Semantics) và Dụng học (Pragmatics).

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình khảo nghiệm dữ liệu tuân thủ các bước nghiêm ngặt:

1. Chiến lược lấy mẫu và tiêu chuẩn tuyển chọn (Inclusion/Exclusion criteria): Tuyển chọn 100 ĐTNN, gần 50 ĐTTT và hơn 100 ĐTCĐ đáp ứng tiêu chí tần số sử dụng cao nhất và đóng vai trò cấu trúc hạt nhân câu.
2. Công cụ thu thập và xử lý ngữ liệu: Khai thác khối liệu từ 13 bộ giáo trình tiếng Hàn chuẩn quốc tế (cấp độ 1 đến 6) của các trường đại học hàng đầu Hàn Quốc (Đại học Quốc gia Seoul, Yonsei, Korea, Ewha); ngữ liệu đối chiếu song ngữ từ các tác phẩm văn học kinh điển (tiểu thuyết Đường đến Sampo, truyện ngắn Thước dây), kịch bản phim truyền hình, bản tin thời sự KBS/MBC và các từ điển đối chiếu.
3. Công cụ phiên âm chuẩn hóa: Sử dụng phần mềm phiên mã tự động La-tinh hóa tiếng Hàn do Trường Đại học Ngoại ngữ Busan công bố (http://roman.kr) nhằm đảm bảo tính đồng nhất học thuật quốc tế.
4. Tam giác giác đạc (Triangulation): Kết hợp chéo giữa ngữ liệu tự nhiên (Corpus), ngữ liệu từ điển chuẩn (Lexicographical data) và ngữ liệu kiểm chứng từ các công trình nghiên cứu bản ngữ.

[Ngữ liệu Corpus: 13 Giáo trình ĐH + Văn học + Phim ảnh + Tin tức]
[Chuẩn hóa Phiên âm: Phần mềm La-tinh hóa ĐH Ngoại ngữ Busan (roman.kr)]
[Đối chiếu Song ngữ Hàn - Việt (Lê Quang Thiêm, Bùi Mạnh Hùng, Nguyễn Văn Chiến)]

Data và phân tích

Dữ liệu được xử lý qua các ma trận tham tố ngữ nghĩa và phân tích ngữ trị cú pháp:

• Phân tích khả năng kết hợp của vĩ tố thời thể: Sử dụng phép thử nghiệm kết hợp đuôi tiếp diễn -eoiss- đối lập với -goiss- của Im Hongbin (1975), Jung Taegu (1994) và Kim Chagyun (1982) để kiểm chứng ranh giới phân định nội động / ngoại động và tính kết quả trạng thái.
• Kiểm định độ tin cậy của cấu trúc trích dẫn: Phân tích sự chuyển hóa hình thái của các tiếp từ trích dẫn gián tiếp gồm: trần thuật (-dago), mệnh lệnh (-rago), khuyên nhủ (-jago) và nghi vấn (-nyago), kết hợp với hiện tượng triệt tiêu ngữ vị từ khi thay thế bằng hada hoặc geureoda.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Quy luật phân hóa trích dẫn và sự trung hòa cấp độ kính ngữ trong ĐTNN: Luận án phát hiện rằng trong câu trích dẫn tiếng Hàn, cấp độ kính ngữ tôn ti vốn rất nghiêm ngặt ở đuôi kết thúc câu thông thường (-jonggyeoleomi) bị trung hòa hoàn toàn về dạng thức trung tính ở mệnh đề phụ trích dẫn trước trợ từ -go. ĐTNN có xu hướng bị ngữ pháp hóa cao độ và thay thế bằng vị từ phổ quát hada (tần số 42.900, hạng 3) hoặc geureoda (tần số 3.842, hạng 79).
2. Đặc trưng cấu trúc ngữ nghĩa bổ ngữ cùng nguồn (Cognate Object): Chứng minh sự tồn tại của các cấu trúc nội động nhưng bắt buộc đòi hỏi bổ ngữ cùng nguồn mang trợ từ đối cách -eul/reul (ví dụ: jameul jada - ngủ giấc ngủ, kkumeul kkuda - mơ giấc mơ), tạo nên một vùng giao thoa lưỡng tính giữa nội động và ngoại động mà ngữ pháp truyền thống không giải thích thỏa đáng.
3. Cơ chế biểu đạt phân tầng của ĐTTT: Tiếng Hàn biểu hiện tình thái thông qua chuỗi kết hợp tuyến tính đa tầng của các vĩ tố hàng trước (pre-final endings -gess-, -si-, -eoss-) phối hợp với tổ hợp vị từ bổ trợ danh hóa (-(eu)l su issda/eobsda, -neun geos gatda), trong khi tiếng Việt sử dụng phương thức phân tích tính thông qua các phó từ tình thái/vị từ tình thái đi trước vị từ trung tâm (có thể, chắc là, dường như).
4. Hình thái hóa véc-tơ chuyển động và cấu trúc vị từ chuỗi trong ĐTCĐ: ĐTCĐ tiếng Hàn tích hợp véc-tơ hướng tâm/ly tâm trực tiếp vào cặp vị từ hạt nhân gada (đi - xa người nói) và oda (đến - lại gần người nói), kết hợp với vị từ thể cách qua tiếp từ liên kết (V1-eo/a + gada/oda), trong khi tiếng Việt thể hiện chuyển động qua kết cấu chuỗi động từ độc lập không biến hình (ví dụ: chạy vào, bay ra, trôi đi).

Tiểu loại Động từ	Tiếng Hàn (Ngôn ngữ Chắp dính - SOV)	Tiếng Việt (Ngôn ngữ Đơn lập - SVO)	Bản chất Tương phản
Nói năng (ĐTNN)	Vĩ tố trích dẫn đa hình thái (-dago, -rago, -jago, -nyago) + Trợ từ -go đứng trước ĐT	Hư từ trích dẫn cố định (rằng, là, bảo) đứng sau ĐTNN	Đảo ngược trật tự tuyến tính; tiếng Hàn biến hóa theo Thức (Mood)
Tình thái (ĐTTT)	Chuỗi chắp dính đuôi từ + Cấu trúc danh từ phụ thuộc (-l su issda, -geos gatda)	Phó từ tình thái / Động từ tình thái độc lập (phải, nên, có thể, hình như)	Tiếng Hàn tổng hợp tính - phụ tố; tiếng Việt phân tích tính - hư từ
Chuyển động (ĐTCĐ)	Động từ chuỗi chắp dính (V1-eo + gada/oda) + Trợ từ chỉ hướng/đích (-e, -ro, -eseo)	Cụm động từ chuỗi nối tiếp (đi, đến, ra, vào, lên, xuống) làm bổ ngữ hướng	Tiếng Hàn gắn véc-tơ vào vị từ bổ trợ cuối; tiếng Việt dùng động từ hướng đi kèm

Implications đa chiều

• Về mặt lý thuyết: Bổ sung cứ liệu xác đáng cho loại hình học ngôn ngữ đối chiếu, chứng minh tính linh hoạt của khung ngữ pháp chức năng khi áp dụng cho các cặp ngôn ngữ khác cội nguồn và khác loại hình (Hàn - Việt).
• Về mặt phương pháp luận: Cung cấp quy trình phân tích vị từ tích hợp liên cấp độ: Cú pháp - Tham tố ngữ nghĩa - Phân tích diễn ngôn hội thoại.
• Về mặt thực tiễn sư phạm: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế giáo trình ngữ pháp tiếng Hàn chuyên biệt cho người Việt, giải quyết triệt để các lỗi giao thoa ngôn ngữ (language transfer errors) như: dùng sai trợ từ cách eul/reul với nội động từ, nhầm lẫn đuôi trích dẫn gián tiếp theo thức của câu, và lỗi trật tự từ trong chuỗi động từ chuyển động.
• Về mặt dịch thuật và xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP): Cung cấp các thuật toán chuyển đổi tương đương cấu trúc cú pháp giữa cấu trúc SOV chắp dính và SVO đơn lập cho các hệ thống dịch máy tự động Hàn - Việt.

Limitations và Future Research

Mặc dù đạt được những kết quả xuất sắc, luận án thẳng thắn chỉ ra 3 giới hạn nghiên cứu:

1. Giới hạn về phạm vi khảo sát: Do tập trung chuyên sâu vào ba tiểu loại có tần số cao nhất (nói năng, tình thái, chuyển động), luận án chưa thể bao quát toàn bộ các tiểu loại vị từ khác như động từ tâm lý, động từ tri giác, động từ trao nhận hay động từ biến hóa trạng thái.
2. Độ phủ của khối liệu khẩu ngữ tự nhiên: Nguồn ngữ liệu chủ yếu dựa trên giáo trình, tác phẩm văn học, báo chí và kịch bản truyền hình; tỷ lệ ngữ liệu hội thoại đời thường tự nhiên chưa được số hóa ở quy mô Big Data.
3. Yếu tố phương ngữ: Luận án tập trung khảo sát dạng thức tiếng Hàn chuẩn khu vực Seoul (phương ngữ Seoul), chưa đi sâu vào biến thể phương ngữ vùng miền (như phương ngữ Gyeongsang hay Jeolla).

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda) mở ra 4 hướng đi chiến lược:

• Mở rộng phân loại toàn diện các tiểu loại vị từ còn lại trong tiếng Hàn trên mô hình đối chiếu với tiếng Việt.
• Ứng dụng ngôn ngữ học tri nhận (Cognitive Linguistics) và ngữ nghĩa học thực nghiệm để giải mã cơ chế mở rộng nghĩa phái sinh và ẩn dụ ý niệm của vị từ chuyển động và nói năng.
• Xây dựng hệ thống bài tập và phương pháp can thiệp sư phạm định lượng nhằm giảm thiểu lỗi chuyển di tiêu cực của người học Việt Nam.
• Phát triển kho ngữ liệu song ngữ gán nhãn cú pháp - ngữ nghĩa chuyên sâu (Treebank) phục vụ phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs) cho cặp ngôn ngữ Hàn - Việt.

Tác động và ảnh hưởng

Công trình tạo ra tác động học thuật sâu rộng và sức ảnh hưởng thực tiễn đáng kể:

• Giá trị học thuật: Đặt nền móng lý luận vững chắc cho chuyên ngành Ngôn ngữ học so sánh - đối chiếu Hàn - Việt tại Việt Nam; trở thành tài liệu tham khảo bắt buộc cho các luận văn thạc sĩ và luận án tiến sĩ kế cận trong lĩnh vực Hàn ngữ học.
• Tác động giáo dục và đào tạo: Trực tiếp chuẩn hóa giáo trình giảng dạy ngữ pháp tại các khoa Hàn Quốc học trên toàn quốc (Trường ĐH KHXH&NV - ĐHQG Hà Nội, ĐHQG TP.HCM, ĐH Hà Nội, ĐH Ngoại ngữ - ĐH Huế).
• Tác động dịch thuật và chuyển giao tri thức: Cung cấp cẩm nang tra cứu cú pháp - ngữ nghĩa cho đội ngũ biên phiên dịch cao cấp Hàn - Việt trong bối cảnh giao lưu kinh tế, văn hóa và ngoại giao song phương phát triển mạnh mẽ.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và học viên cao học: Thụ hưởng khung phương pháp luận đối chiếu chuẩn mực, danh mục thuật ngữ ngôn ngữ học chuẩn hóa và phương pháp xử lý dữ liệu liên ngôn ngữ.
• Giảng viên tiếng Hàn và tiếng Việt cho người nước ngoài: Nắm bắt bản chất đối chiếu để biên soạn bài giảng ngữ pháp, dự báo các vùng lỗi sai điển hình của người học để thiết kế giải pháp sư phạm tương ứng.
• Chuyên gia dịch thuật và biên soạn từ điển: Sở hữu bảng đối chiếu tương đương ngữ nghĩa - cú pháp của hơn 250 vị từ và cấu trúc then chốt giữa hai ngôn ngữ.
• Kỹ sư công nghệ ngôn ngữ (NLP/AI Engineers): Khai thác các quy tắc chuyển đổi ngữ pháp hình thức phục vụ xây dựng bộ phân tích cú pháp (parser) và hệ thống dịch tự động đa ngữ.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào? Trả lời: Luận án đã mở rộng xuất sắc Lý thuyết Ngữ pháp chức năng của Simon C. Dik và Lý thuyết Ngữ pháp cách của Fillmore vào việc phân định vị từ tiếng Hàn. Đóng góp độc đáo nhất là việc chứng minh cấu trúc ngữ nghĩa - ngữ pháp của câu tiếng Hàn chịu sự chi phối tuyệt đối của hạt nhân vị từ thông qua cơ chế chắp dính vĩ tố (eomi), từ đó xác lập mô hình 4 tham thể cho ĐTNN và phân lập bản chất tình thái ngữ nghĩa chức năng vượt ra ngoài khuôn khổ hình thái học truyền thống.

2. Đột phá về phương pháp luận nghiên cứu khi so sánh với ít nhất hai nghiên cứu quốc tế đi trước? Trả lời: So với công trình của Cho Kyungsoon (2009) (chỉ khảo sát ĐTNN tiếng Hàn qua cấu trúc câu đơn ngữ) và nghiên cứu của Leonard Talmy (1985) (mô hình hóa vị từ không gian thuần túy lý thuyết), luận án của NCS. Trần Thị Hường tạo đột phá khi kết hợp đồng bộ: (1) Phân tích định lượng tần số corpus quốc gia (NIKL 2005); (2) Khảo sát tam giác giác đạc trên 13 bộ giáo trình và văn bản thực tế; (3) Thiết lập ma trận đối chiếu song song đa bình diện (Kết học - Nghĩa học - Dụng học) giữa hai ngôn ngữ thuộc hai loại hình hoàn toàn đối lập (Chắp dính SOV vs. Đơn lập SVO).

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực nghiệm là gì và được giải thích bằng lý thuyết nào? Trả lời: Phát hiện bất ngờ nhất là hiện tượng "trung hòa hóa kính ngữ" và "tối giản hóa vị từ" trong câu trích dẫn gián tiếp tiếng Hàn. Dù tiếng Hàn có hệ thống kính ngữ cực kỳ phức tạp ở cuối câu, nhưng trong cấu trúc trích dẫn gián tiếp, các vĩ tố kết thúc bị kéo về dạng thức trung hòa tuyệt đối, và các ĐTNN cụ thể bị triệt tiêu để thay thế hàng loạt bằng vị từ đa năng hada (chiếm tần số áp đảo 42.900 lượt). Hiện tượng này được giải thích bằng lý thuyết Ngữ dụng học hội thoại và nguyên lý tiết kiệm ngôn ngữ trong giao tiếp chức năng.

4. Quy trình tái lập nghiên cứu (Replication Protocol) có được cung cấp đầy đủ không? Trả lời: Quy trình nghiên cứu được thiết kế với độ minh bạch cao: Luận án cung cấp danh mục trích dẫn chính xác nguồn dữ liệu, danh sách 13 bộ giáo trình ĐH, tiêu chuẩn phân loại từ điển, địa chỉ phần mềm chuẩn hóa phiên âm quốc tế của ĐH Ngoại ngữ Busan (http://roman.kr), hệ thống ký hiệu quy ước (+, -, ±) và bảng ngữ liệu phân tích chi tiết trong các phụ lục chuyên sâu.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm (10-Year Research Agenda) được vạch ra như thế nào? Trả lời: Chương trình nghiên cứu dài hạn định hướng: (1) Hoàn thiện số hóa bộ ngữ liệu đối chiếu Hàn - Việt quy mô lớn; (2) Mở rộng phân loại sang toàn bộ 9 tiểu loại vị từ tiếng Hàn; (3) Tích hợp ngôn ngữ học tri nhận để giải mã bản đồ ý niệm vị từ; (4) Chuyển giao ứng dụng vào công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên và hệ thống dịch máy thông minh.

Kết luận

1. Luận án là công trình tiên phong nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện và chuyên sâu về ba tiểu loại động từ có tần số sử dụng cao nhất trong tiếng Hàn (nói năng, tình thái, chuyển động) trên bình diện đối chiếu với tiếng Việt.
2. Vận dụng sáng tạo và chuẩn xác khung lý thuyết Ngữ pháp chức năng, kết hợp hài hòa giữa ba bình diện Kết học - Nghĩa học - Dụng học để giải mã cơ chế tổ chức câu lấy vị từ làm trung tâm.
3. Xác lập thành công mô hình cấu trúc cú pháp - ngữ nghĩa, hệ thống tham thể và ma trận đối chiếu tương đương giữa hai loại hình ngôn ngữ chắp dính (SOV) và đơn lập (SVO).
4. Khám phá các quy luật ngôn ngữ mang tính quy luật cao: hiện tượng trung hòa kính ngữ trong trích dẫn gián tiếp, cấu trúc bổ ngữ cùng nguồn của nội động từ, và cơ chế tích hợp véc-tơ không gian trong động từ chuỗi.
5. Đóng góp nguồn ngữ liệu học thuật phong phú, được chuẩn hóa theo chuẩn quốc tế, làm nền tảng vững chắc cho công tác giảng dạy, biên phiên dịch và nghiên cứu Hàn ngữ học tại Việt Nam.
6. Mở ra các hướng nghiên cứu liên ngành đột phá trong tương lai giữa ngôn ngữ học đối chiếu, ngôn ngữ học tri nhận và công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên đa ngữ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương I, cấu trúc ĐT tiếng Hàn chia thành hai phần chính là phần thân ĐT (eogan) và đuôi ĐT (eomi). Thân ĐT là trung tâm và kết hợp với nhiều đuôi khác nhau làm thay đổi tính chất của ĐT giúp ĐT biểu hiện các ý nghĩa ngữ pháp, đó chính là hiện tượng hwalyong (conjugation/chia đuôi vị từ). Sự biến đổi (chia ĐT) này lại được chia thành hai loại, loại chia có quy tắc và loại bất quy tắc. Ở đây, “có quy tắc” và “không có quy tắc” được hiểu là có hay không có sự biến đổi khi phát âm và triết tự khi ĐT được chia.

Điều cần lưu ý trong nghiên cứu và giảng dạy tiếng Hàn đối với người nước ngoài ở đây là các trường hợp ĐT bất quy tắc. Trên đây là các tiểu loại ĐT tiếng Hàn được phân chia theo tiêu chuẩn ngữ pháp hình thức truyền thống. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hƣớng phân loại theo tiêu chuẩn ý nghĩa cú pháp Tiếp theo các nghiên cứu kể trên, còn có nhiều nghiên cứu liên quan đến đặc trưng ý nghĩa cú pháp của các ĐT đơn lẻ. Tiêu biểu có nghiên cứu về ĐT „issda” (có) của các tác giả Kim Chagyun (1982), Seo Jeongsu (1991), Seong Gwangsoo (1979), Hwang Byeongsun (1982); ĐT „juda‟(cho) của Park Geumyong (1986), Lee Gidong (1979), Park Hyungik (1989); „badda, eodda, beorida,ilhda‟ (nhận, giành được, bỏ đi, mất) của Shin Hyunsook (1984); „boda‟ (xem/nhìn/đọc…), „daeda‟ sờ/chạm) của Shin Hyunsook (1991); „oda, gada‟ (đến, đi) của Lee Gidong (1977), Jeon Sutae (1986); „pulda‟ (cởi, gỡ) của Kim Songwon (1986); „dalmda‟ (giống) của Kang Junghee (1990); ĐT „doeda‟ (trở thành) của Seo Jeongsu (1991); „gyeondida‟ (chịu đựng) của Hong Jaeseong (1990); „dolda‟ (quay tròn) của Hong Jaeseong (1991), „sijaghada‟ (bắt đầu) của Park Seungyun (1984)… Hướng phân loại này không chỉ có các nghiên cứu về các trường hợp ĐT riêng lẻ như trên, còn có nhiều nghiên cứu về các nhóm ĐT tiếng Hàn dựa vào tiêu chuẩn cú pháp.

Những nghiên cứu về các loại ĐT theo chức năng cú pháp có Kim Yeonghee (1977), Lee Gidong (1978), Hong Jaeseong (1984). Nghiên cứu về ĐT chuyển động có Hong Jaeseong (1986), Kim Eungmo (1989), Jeon Sutae (1987). Cheon Giseok (1985) nghiên cứu về nhóm ĐT chỉ phương hướng, Kim Jaebong (1988) về nhóm ĐT về đội, mặc,đeo…các đồ vật lên người. Kim Hongsu (1989) có nghiên cứu về nhóm ĐT chỉ tâm lý, Park Hyungik (1991) có nghiên cứu về nhóm ĐT trao nhận …v.

+ Hƣớng phân loại theo tiêu chuẩn ý nghĩa: Phân loại thông qua khảo sát về mặt ý nghĩa bắt đầu từ các nghiên cứu của Choi Hyunbae (1929), Hong Gimoon (1948), tiếp đó một loạt các nghiên cứu của Choi Janglyeol (1980), Cheon Giseog (1984), Bag Seonja (1990), Jeon Juli (2004)…v.v… Nhưng ban đầu những nghiên cứu này được tiến hành kết hợp phân loại dựa vào tiêu chí ý nghĩa kết hợp với tiêu chí chức năng cú pháp nên tỏ ra hạn chế bởi sự không rõ ràng trong chọn lựa tiêu chí phân loại. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Một số nghiên cứu khác về phân loại ĐT dựa trên tiêu chuẩn ý nghĩa về thời thể (sangjeog uimi) dựa vào các dạng kết hợp về mặt cú pháp. Tiêu biểu cho những nghiên cứu này có Cho Minjeong (2001), Nam Seungho (2004), Go Yeonggeun ( 2007). Theo đó các nghiên cứu này đã phân loại các ĐT dựa vào đặc điểm về thời thể.

Những nghiên cứu toàn diện về ĐT có liên quan đến cấu trúc ngữ nghĩa, còn có Seo Jeongsu (1968), Park Mansu (1989), Kim Dongsik (1993), Yang Jeongseok (1995), Woo Hyeongsik (1996, 1998), Hong Jaeseong (1996), Han Songhwa (1998). Hƣớng phân loại theo tiêu chuẩn ngữ nghĩa - ngữ dụng Á p dụng các lý thuyết về phân loại từ loại theo ý nghĩa (vai nghĩa, ý nghĩa từ vựng ngữ pháp) của các học giả u Mĩ như Fillmore, Lyons, Dik, Palmer, D.Dowty, Jackendoff, Pustejovsky.,từ khoảng những năm 80 của thế kỉ trước, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu cách phân loại ĐT tiếng Hàn dựa theo tiêu chí này. Theo đó, ĐT tiếng Hàn được phân loại thành ĐT nói năng, ĐT chuyển động, ĐT tình thái, ĐT tâm lý, ĐT tình cảm, ĐT tư duy…Tùy vào việc áp dụng lý thuyết phân loại nào, sẽ cho ra các kết quả phân loại ĐT khác nhau. Tiêu biểu có các nghiên cứu sau đây: Kim Yeonghee (1977), Lee Gidong (1978), Hong Jaeseong (1984), Hong Jaeseong (1986), Kim Eungmo (1989), Jeon Sutae (1987).

Từ sau những năm 2000 trở về đây, nhiều nghiên cứu trên quan điểm ngôn ngữ học tri nhận (inji eoneohag) liên quan đến vị từ đã được tiến hành. Tiếp đó lần lượt Jeong Byeongcheol ( 2010), Oh Hyunjeong (2009) Lee Kyungsoo ( 2007), Chang Yeong sook.v… đã có những nghiên cứu ứng dụng phương pháp tiếp cận mang tính tri nhận về cụm ĐT và phân tích ngữ nghĩa tri nhận liên quan đến mở rộng nghĩa của ĐT. Khác với những nghiên cứu chỉ tập trung vào hình thái từ vựng, khả năng kết hợp cú pháp và phương diện ý nghĩa từ vựng trước đây, những nghiên cứu 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] này có ý nghĩa mới khi tiếp nhận quá trình phân tích từ vựng thông qua quá trình xử lý tri nhận của con người và quá trình tiếp nhận ý nghĩa của chúng. Có thể tóm lược bức tranh phân loại ĐT tiếng Hàn qua hình vẽ sau: Phân loại ĐT Tiếng Theo tiêu chuẩn Theo tiêu Theo tiêu chuẩn ngữ hình thái chuẩn ý nghĩa nghĩa ngữ dụng cú pháp ĐT ĐT ĐT ĐT Có chỉ ĐT Các Nội Bị quy hành ĐT ĐT ĐT ĐT Chính, ĐT ĐT động, động, ĐT tắc … vi chuyển nói tình Cho … Ngoại Sai Bất đơn Hoàn hoạt … động năng thái nhận bổ trợ lẻ thành động khiến quy động tắc nói năng Toàn cảnh bức tranh phân loại động từ tiếng Hàn 1.

Cơ sở lý thuyết và tổng quan về nghiên cứu ngữ pháp và từ loại tiếng Hàn Có thể chia các nghiên cứu về ngữ pháp tiếng Hàn thành hai giai đoạn : giai đoạn của ngữ pháp truyền thống (từ 1897-1963), giai đoạn Ngữ pháp cấu trúc, ngữ pháp tạo sinh và giai đoạn NPCN (1963-hiện nay). Nghiên cứu ngữ pháp tiếng Hàn hiện đại bắt đầu từ cuối thế kỉ 19, hầu hết là dựa vào các nhà ngữ pháp phương Tây như J.Underwood (1890), sau đó là G. Từ đầu thế kỉ 20, xuất hiện các nhà ngữ pháp Hàn Quốc tiêu biểu như Yu Giljoon 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ngoài ra còn có Jeong Ryeolmo (1946), Lee Sungnyeong (1956, 1961).

Nghiên cứu ngữ pháp theo trường phái cấu trúc, tạo sinh đã được nhà ngôn ngữ học người Hàn Joo Sigyung giới thiệu vào Hàn Quốc và chính thức tạo được chỗ đứng tại Hàn Quốc vào những năm 50-60 bởi ảnh hưởng từ N. Có thể nói các nghiên cứu về cú pháp tiếng Hàn trong những năm 1960 có đặc điểm chung là sự miêu tả dựa trên sự tổng hợp của ngữ pháp cấu trúc và ngữ pháp tạo sinh. [118, 26-27] Có nhiều quan điểm phân định từ loại trong tiếng Hàn, tuỳ theo tiêu chí của mỗi tác giả và cách nhìn nhận về khái niệm “từ” dẫn đến kết quả phân định từ loại khác nhau. Theo Lee Kwangjeong (2008), có thể chia thành 3 thời kì trong lịch sử hình thành, phát triển các nghiên cứu về từ loại ở Hàn Quốc.

Đó là thời kì du nhập, tiếp nhận khái niệm “từ loại” vào Hàn Quốc (1900~1930) với nhà ngữ pháp tiên phong là Ju Sigyung (1905,1908, 1909,1910,1911,1912,1913,1914), đến thời kì ổn định và định hình (1930~1946) và thời kì phổ cập và phát triển (1946~1963) mà tiêu biểu là Choi Hyeonbae (1930, 1934, 1937, 1946,1948,1956 a,b,c). Có thể thấy các nhà ngữ pháp tiếng Hàn chia từ loại tiếng Hàn ít nhất là 5 từ loại, nhiều là đến 13 từ loại khác nhau. Nhưng cách phân định chiếm tỉ lệ cao nhất và phổ biến nhất là các phân chia thành 9 từ loại theo ngữ pháp miêu tả truyền thống. Choi Hyeonbae (1971) và Nam Gishim, Go Yeonggeun (1993) còn sắp xếp mức độ độc lập của từ loại dựa vào khả năng có hay không thể đứng độc lập của từ loại.

Theo đó, từ cảm thán được cho là có tính độc lập cao nhất, tiếp đó là thể từ, vị từ, phó từ và định từ, trợ từ được cho là từ phụ thuộc. Tiếp thu những ý kiến chung nhất kể trên, chúng tôi đã tổng hợp lại và lựa chọn kiểu phân loại chung nhất, trên lập trường của người nghiên cứu coi tiếng Hàn là 1 Trong hầu hết các trường hợp, từ “quốc ngữ” mà chúng tôi sử dụng trong luận án này có nghĩa là “tiếng Hàn” do chúng tôi giữ nguyên nghĩa phiên âm từ gốc Hán. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] một ngoại ngữ. Tiêu chí phân loại của chúng tôi chủ yếu dựa vào đặc điểm hình thái nổi bật của tiếng Hàn (giúp cho người học dễ hình dung về hai lớp từ chính “khả biến” và “bất biến” trong tiếng Hàn, khả năng kết hợp và chức vụ cú pháp của từ trong ngữ lưu.) Dưới hai lớp từ thể hiện đặc trưng hình thái của tiếng Hàn, chúng tôi chia thành 6 nhóm từ lớn (không kể từ “ida” (là) mang tính trung lập).

Ở lớp từ “khả biến” có các từ loại mà theo ngữ pháp truyền thống gọi là “ĐT” và “tính từ” (Ví dụ: gongbuhada (học), saranghada (yêu), il hada (làm), gada (đi), chupda(lạnh), ttungttunghada (béo). Hai lớp từ này đều biến đổi hình thái khi hoạt động. (Câu trần thuật, thìquá khứ.) Chup-ta( tính từ “lạnh” ở dạng nguyên thể) chu-uayo. (Câu trần thuật, dạng tương đối lịch sự.

Đuôi từ biến đổi 2 lần do “chup-ta” thuộc nhóm từ bất quy tắc có phụ âm cuối “ㅂ-p”, khi gặp nguyên âm thì “ㅂ-p” chuyển thành “u” và kết hợp với đuôi “–eo yo” để thành câu trần thuật. (Câu trần thuật, dạng lịch sự.(Câu trần thuật, thìquá khứ. Các nghiên cứu về động từ nói năng tại Hàn Quốc Qua khảo sát sơ bộ, có thể chia các nghiên cứu về ĐTNN tiếng Hàn thành hai hướng chính. Hướng thứ nhất là các nghiên cứu ĐTNN tiếng Hàn liên quan đến bình diện ngữ pháp, ngữ nghĩa từ vựng, tiêu biểu là nghiên cứu về bổ ngữ trích dẫn (trực tiếp và gián tiếp) có chứa “-go” xuất hiện trong cấu trúc câu, mệnh đề có ĐTNN.

Bang Seong Won (2000) trong “Nghiên cứu về câu có chứa ĐTNN quốc ngữ” cho rằng nếu các ĐTNN- phương tiện để biểu đạt hành vi phát ngôn yêu cầu có trợ từ đối cách “-ege” và liên từ “-go” trong bổ ngữ trích dẫn phát ngôn thì sẽ tạo nên 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] mệnh đề trích dẫn trực tiếp. Tùy theo ý nghĩa Thức (seobeob/mood) của bổ ngữ mà có thể chia ĐTNN thành ĐTNN trần thuật (seosuldongsa), ĐTNN tiếp nhận (suhaengdongsa), ĐTNN dạng nghi vấn (euimundongsa), ĐTNN dạng phổ quát (pogwaldongsa).