Nghiên cứu nhà ở thu nhập thấp tại Quận Tân Bình, TP.HCM

Nghiên cứu nhà ở thu nhập thấp quận Tân Bình, TP.HCM: Phân tích điển cứu tại phường 6, 7, 15. Dự án tham gia giải thưởng khoa học Euréka.

• Tác giả: Lã Thị Mai
• Người hướng dẫn: Ths. Ngô Thị Thu Trang
• Trường học: Đại học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Xã hội và nhân văn
• Đề tài: Tìm hiểu nhà ở cho người có thu nhập thấp tại quận Tân Bình thành phố Hồ Chí Minh (Trường hợp điển cứu tại phường 6 – 7 – 15)
• Loại tài liệu: Công trình dự thi giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT ĐỀ TÀI
• BẢNG CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• Phần I. PHẦN MỞ ĐẦU.
• I.1. Tổng quan tư liệu.
• I.2. Mục tiêu nghiên cứu
• I.2.1. Mục tiêu tổng quát.
• I.2.2. Mục tiêu cụ thể.
• I.3. Phương pháp nghiên cứu
• I.3.1. Thu thập dữ liệu:
• I.3.1.1. Dữ liệu sơ cấp.
• I.3.1.2. Bảng câu hỏi cấu trúc thu thập ý kiến người dân.
• I.3.1.3. Địa bàn, tiêu chí chọn mẫu.
• I.3.1.4. Số lượng mẫu:
• I.3.1.5. Đặc điểm của bảng hỏi gồm 100 câu chia làm 3 phần:.
• I.3.1.6. Quá trình thiết kế bảng hỏi
• I.3.1.7. Quá trình tiến hành điều tra khảo sát
• I.3.1.8. Phỏng vấn sâu.
• I.3.1.9. Quá trình phỏng vấn sâu tiến hành thực hiện tất cả 25 mẫu:.
• I.3.1.10. Chủ đề phỏng vấn sâu được chia làm 3 phần nội dung:.
• I.3.1.11. Phương pháp điều tra quan sát thực địa.
• I.3.1.12. Dữ liệu thứ cấp.
• I.3.2. Phương pháp xử lý dữ liệu
• I.3.2.1. Dữ liệu sơ cấp.
• I.3.2.2. Dữ liệu thứ cấp.
• I.4. Giới hạn nghiên cứu
• I.5. Khung nghiên cứu
• I.6. Kế hoạch nghiên cứu của đề tài.
• PHẦN KẾT QUẢ
• 1. CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ VÀ XÃ HỘI QUẬN TÂN BÌNH – PHƯỜNG 6, PHƯỜNG 7 VÀ PHƯỜNG 15
• 1.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội Quận Tân Bình
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên Quận Tân Bình.
• 1.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội Quận Tân Bình.1
• 1.1.2.1. Điều kiện kinh tế Quận Tân Bình.
• 1.1.2.2. Tình hình xã hội Quận Tân Bình.1
• 1.1.2.2.1. Công tác giáo dục
• 1.1.2.2.2. Phong trào y tế.
• 1.1.2.2.3. Tình hình xây dựng văn hóa thông tin.
• 1.2. Khái quát về phường 6, phường 7 và phường 15.
• 2. CHƯƠNG II: KHÁI NIỆM VỀ THU NHẬP THẤP, NHÀ Ở CỦA NGƯỜI THU NHẬP THẤP
• 2.1. Khái niệm thu nhập thấp, nhà ở cho người thu nhập thấp
• 2.1.1. Khái niệm thu nhập thấp, nhà ở cho người có thu nhập thấp
• 2.2. Tình hình nhà ở tại Quận Tân Bình
• 2.2.1. Hiện trạng nhà ở
• 3. CHƯƠNG III: THỰC TRẠNG NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP TẠI TÂN BÌNH
• 3.1. Trình độ học vấn của người thu nhập thấp
• 3.2. Nguồn gốc cư trú
• 3.3. Tổng thu nhập của người lao động.
• 3.4. Các khoản chi thường xuyên.
• 3.4.1. Trả tiền thuê nhà
• 3.4.2. Chi cho điện, nước sinh hoạt.
• 3.4.3. Chi cho ăn uống, sinh hoạt.
• 3.4.4. Chi phí cho việc đi lại
• 3.5. Các khoản chi không thường xuyên
• 3.5.1. Chi cho giao tiếp xã hội
• 3.5.2. Chi cho công ích
• 3.5.3. Nguồn tiết kiệm cho riêng bản thân và gửi cho gia đình.
• 3.6. Đời sống văn hóa – xã hội của người có thu nhập thấp
• 3.6.1. Quan hệ cộng đồng.
• 3.6.2. Mối quan hệ trong gia đình (bố mẹ, anh chị em) của những người có thu nhập thấp.
• 3.6.3. Quan hệ của những người có thu nhập thấp với chủ nhà trọ.
• 3.6.4. Quan hệ của những người thu nhập thấp với những nơi cùng nơi cư trú.
• 3.6.5. Quan hệ với các đồng nghiệp trong môi trường làm việc
• 3.6.6. Tình hình tiếp cận văn hóa.
• 3.6.7. Các tổ chức xã hội
• 3.7. Hiện trạng cư trú của người thu nhập thấp
• 3.7.1. Giao thông đi lại
• 3.7.2. Các loại hình nhà ở.1
• 3.7.2.1. Nhà tư nhân cho thuê.
• 3.7.2.2. Nhà trọ tư nhân chất lượng tốt
• 3.7.2.3. Nhà trọ tư nhân bình dân.
• 3.7.2.4. Nhà trọ tư nhân chất lượng kém.
• 3.7.3. Khó khăn hiện tại của các loại hình nhà ở của người có thu nhập thấp.
• 3.7.3.1. Loại hình nhà tư nhân cho thuê.
• 4. Chương IV: KẾT LUẬN – GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 4.1. GIẢI PHÁP - KHUYẾN NGHỊ
• 4.1.1. Những giải pháp đã thực hiện
• 4.1.2. Khuyến nghị trước mắt
• 4.1.2.1. Đối với Nhà nước, chính phủ - chính quyền địa phương, các ban ngành đoàn thể xã hội
• 4.1.3. Khuyến nghị lâu dài.
• 4.1.4. Khuyến nghị với chính người dân
• PHẤN III : PHỤ LỤC.
• III.1. Phụ lục 1: Một số thủ tục, quy định liên quan đến vấn đề nhà ở
• III.1.1. Một số thủ tục khi mua và kinh doanh nhà ở, phòng trọ.
• III.1.2. Một số thủ tục cho người có thu nhập thấp vay tiền mua nhà ở.
• III.1.3. Một số thủ tục cho người dân tham gia chương trình tiết kiệm nhà ở.
• III.2. Phụ lục hình ảnh
• III.2.1. Mô hình một số nhà của người có thu nhập thập tại Quận Tân Bình hiện nay.
• III.2.2. Mô hình một số chung cư hiện đại.
• III.3. Phụ lục bảng biểu
• PHẦN MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nhà Ở Thu Nhập Thấp Tân Bình Nghiên cứu điển cứu

Bài viết này đi sâu vào nghiên cứu điển cứu về tình hình nhà ở thu nhập thấp tại quận Tân Bình, TP.HCM. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm làm rõ thực trạng, những khó khăn, thách thức, và các giải pháp liên quan đến vấn đề nhà ở cho người có thu nhập thấp. Bài viết sẽ phân tích các yếu tố kinh tế, xã hội, và chính sách ảnh hưởng đến thị trường nhà ở giá rẻ tại Tân Bình. Đặc biệt, bài viết sử dụng tài liệu từ công trình nghiên cứu khoa học “Tìm hiểu nhà ở cho người có thu nhập thấp tại Quận Tân Bình – Tp. Hồ Chí Minh” (2008) để làm rõ bức tranh toàn cảnh về nhu cầu nhà ở xã hội và các giải pháp hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Theo tài liệu nghiên cứu gốc, vấn đề nhà ở thu nhập thấp xuất phát từ sự phát triển kinh tế xã hội và nhu cầu an cư lạc nghiệp của người dân. Bài viết sẽ đánh giá tính hiệu quả của các dự án nhà ở xã hội Tân Bình, đồng thời đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm cải thiện điều kiện sống cho người dân có thu nhập thấp.

1.1. Giới thiệu chung về Quận Tân Bình và nhu cầu nhà ở

Quận Tân Bình, một trong những quận trung tâm của TP.HCM, là nơi tập trung đông dân cư, đặc biệt là người lao động nhập cư và cán bộ công nhân viên chức. Nhu cầu nhà ở tại đây luôn ở mức cao, tạo áp lực lớn lên thị trường bất động sản. Giá cả nhà đất tăng cao, vượt quá khả năng chi trả của nhiều người, đặc biệt là những người có thu nhập thấp. Do đó, việc phát triển các dự án nhà ở xã hội Tân Bình trở thành một yêu cầu cấp thiết, nhằm đảm bảo an sinh xã hội và tạo điều kiện cho người dân ổn định cuộc sống. Nhu cầu này được thể hiện rõ trong tài liệu nghiên cứu gốc khi đề cập đến sự quan tâm của chính phủ và các tổ chức nước ngoài trong việc xây dựng nhà ở cho người có thu nhập thấp.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu về nhà ở thu nhập thấp

Nghiên cứu tập trung vào việc tìm hiểu thực trạng nhà ở thu nhập thấp tại Quận Tân Bình, xác định các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nhà ở của người dân, và đánh giá hiệu quả của các chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các phường 6, 7, và 15, là những khu vực có đông dân cư thu nhập thấp. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp thu thập dữ liệu định tính và định lượng, bao gồm khảo sát, phỏng vấn sâu, và phân tích tài liệu. Theo tài liệu gốc, nghiên cứu nhằm mục tiêu “nâng cao hiệu quả và thành công của đề tài”, đồng thời đề xuất các “kiến nghị trước mắt và lâu dài” cho các bên liên quan.

II. Thách Thức Tiếp Cận Nhà Ở Xã Hội Tân Bình Vướng mắc

Mặc dù có nhiều nỗ lực từ chính quyền địa phương và các nhà đầu tư, việc tiếp cận nhà ở xã hội Tân Bình vẫn còn nhiều thách thức. Các vấn đề chính bao gồm: thiếu quỹ đất, thủ tục hành chính phức tạp, nguồn vốn hạn hẹp, và sự chưa phù hợp giữa cung và cầu. Nhiều dự án nhà ở xã hội chậm tiến độ hoặc không đáp ứng được nhu cầu thực tế của người dân. Bên cạnh đó, thông tin về các dự án nhà ở xã hội chưa được phổ biến rộng rãi, khiến nhiều người dân không biết đến cơ hội tiếp cận nhà ở giá rẻ. Ngoài ra, một số đối tượng không đủ điều kiện để mua nhà ở xã hội theo quy định hiện hành, dẫn đến tình trạng bất công và khó khăn trong việc giải quyết nhu cầu nhà ở.

2.1. Khó khăn về quỹ đất cho dự án nhà ở thu nhập thấp

Quỹ đất là một trong những yếu tố quan trọng nhất để phát triển các dự án nhà ở xã hội. Tuy nhiên, tại các quận trung tâm như Tân Bình, quỹ đất ngày càng khan hiếm và đắt đỏ. Việc giải phóng mặt bằng gặp nhiều khó khăn, kéo dài thời gian thực hiện dự án và tăng chi phí đầu tư. Do đó, cần có các giải pháp sáng tạo để tận dụng tối đa quỹ đất hiện có, ví dụ như xây dựng các khu chung cư giá rẻ Tân Bình cao tầng hoặc cải tạo các khu nhà ở xuống cấp. Theo tài liệu gốc, “do một số khó khăn mà yếu tố đầu tiên là quỹ đất của Thành Phố chúng ta, nhất là trong địa bàn các Quận trung tâm, đất rất khan hiếm và đắt đỏ”, các dự án bị chậm trễ.

2.2. Rào cản thủ tục và tài chính khi mua nhà ở xã hội

Thủ tục hành chính phức tạp và nguồn vốn hạn hẹp là những rào cản lớn đối với người dân khi muốn mua nhà ở xã hội. Việc chứng minh thu nhập, hoàn thiện hồ sơ, và vay vốn ngân hàng mất nhiều thời gian và công sức. Bên cạnh đó, lãi suất vay ưu đãi thường không đủ hấp dẫn, khiến nhiều người dân không đủ khả năng chi trả. Do đó, cần có các chính sách hỗ trợ tài chính hiệu quả hơn, ví dụ như tăng cường nguồn vốn cho vay ưu đãi, giảm lãi suất, và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

III. Giải Pháp Phát Triển Nhà Ở Thu Nhập Thấp Tân Bình Hiệu quả

Để giải quyết vấn đề nhà ở thu nhập thấp tại Tân Bình, cần có một hệ thống giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp chính bao gồm: tăng cường quỹ đất, cải thiện thủ tục hành chính, thu hút vốn đầu tư, và đa dạng hóa các loại hình nhà ở. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các nhà đầu tư, và cộng đồng dân cư. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc nâng cao chất lượng nhà ở, đảm bảo các tiêu chuẩn về an toàn, tiện nghi, và môi trường sống.

3.1. Tăng cường quỹ đất thông qua quy hoạch và tái định cư

Việc quy hoạch sử dụng đất hợp lý và thực hiện tái định cư hiệu quả là những giải pháp quan trọng để tăng cường quỹ đất cho các dự án nhà ở xã hội. Cần ưu tiên quỹ đất công cho mục đích xây dựng nhà ở giá rẻ, đồng thời khuyến khích các nhà đầu tư tham gia vào việc cải tạo các khu nhà ở xuống cấp và xây dựng các khu chung cư thu nhập thấp Tân Bình mới. Cần có chính sách hỗ trợ tài chính và pháp lý cho người dân bị ảnh hưởng bởi các dự án tái định cư.

3.2. Ưu đãi vốn và đơn giản hóa thủ tục mua nhà ở xã hội

Chính phủ và các ngân hàng cần tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để mua nhà ở xã hội. Cần tăng cường nguồn vốn cho vay, giảm lãi suất, và kéo dài thời gian trả nợ. Bên cạnh đó, cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm bớt các giấy tờ không cần thiết, và rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ.

3.3. Xây dựng nhà ở xã hội chất lượng đáp ứng nhu cầu thực tế

Các dự án nhà ở xã hội cần được xây dựng với chất lượng cao, đảm bảo các tiêu chuẩn về an toàn, tiện nghi, và môi trường sống. Cần chú trọng đến việc thiết kế các căn hộ phù hợp với nhu cầu của các gia đình thu nhập thấp, đồng thời xây dựng các tiện ích công cộng như trường học, bệnh viện, và khu vui chơi giải trí. Cần có sự tham gia của cộng đồng dân cư trong quá trình lập kế hoạch và triển khai dự án.

IV. Nghiên Cứu Điển Cứu Thực Tế Mô hình nhà ở cho người thu nhập thấp

Nghiên cứu điển cứu tại phường 6, phường 7 và phường 15 Quận Tân Bình cho thấy sự đa dạng trong các mô hình nhà ở dành cho người thu nhập thấp. Từ nhà trọ tư nhân giá rẻ đến các khu chung cư mini, mỗi loại hình đều có ưu và nhược điểm riêng. Việc tìm hiểu kỹ lưỡng về các mô hình này giúp chính quyền địa phương và các nhà đầu tư có cái nhìn thực tế hơn về nhu cầu và khả năng chi trả của người dân, từ đó đưa ra các quyết định phù hợp. Các mô hình được nhóm nghiên cứu phân tích (2008) bao gồm: Nhà tư nhân cho thuê, nhà trọ tư nhân chất lượng tốt, nhà trọ tư nhân bình dân, nhà trọ tư nhân chất lượng kém.

4.1. Phân tích ưu nhược điểm của các mô hình nhà ở hiện tại

Mỗi loại hình nhà ở đều có ưu và nhược điểm riêng. Nhà trọ tư nhân giá rẻ thường có giá thuê thấp nhưng điều kiện sống không đảm bảo, thiếu an toàn và vệ sinh. Các khu chung cư mini có chất lượng tốt hơn nhưng giá thuê cao hơn, vượt quá khả năng chi trả của nhiều người. Nhà ở xã hội có chất lượng tốt và giá cả hợp lý nhưng số lượng hạn chế, thủ tục tiếp cận phức tạp. Việc phân tích kỹ lưỡng các ưu nhược điểm này giúp người dân có sự lựa chọn phù hợp với nhu cầu và khả năng của mình.

4.2. Đánh giá tác động của chính sách nhà ở đến đời sống người dân

Chính sách nhà ở có tác động lớn đến đời sống của người dân, đặc biệt là những người thu nhập thấp. Các chính sách hỗ trợ tài chính giúp người dân có cơ hội mua nhà ở, cải thiện điều kiện sống và an cư lạc nghiệp. Tuy nhiên, các chính sách này cũng có thể tạo ra sự bất bình đẳng nếu không được thực hiện một cách công bằng và minh bạch. Cần có các đánh giá định kỳ về tác động của chính sách nhà ở để điều chỉnh và hoàn thiện.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Nhà Ở Xã Hội Hướng tới tương lai bền vững

Nghiên cứu về nhà ở xã hội Tân Bình cho thấy tiềm năng phát triển lớn của thị trường nhà ở này. Với sự quan tâm của chính quyền địa phương, sự tham gia của các nhà đầu tư, và sự ủng hộ của cộng đồng dân cư, Tân Bình có thể trở thành một điểm sáng trong việc giải quyết vấn đề nhà ở cho người thu nhập thấp. Tuy nhiên, cần có sự đổi mới trong tư duy và cách tiếp cận, từ việc quy hoạch đến việc quản lý, để đảm bảo sự phát triển bền vững của thị trường nhà ở xã hội.

5.1. Triển vọng phát triển thị trường nhà ở cho người thu nhập thấp

Thị trường nhà ở cho người thu nhập thấp có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Với sự gia tăng dân số và tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, nhu cầu nhà ở ngày càng tăng cao. Bên cạnh đó, sự thay đổi trong nhận thức của xã hội về quyền có nhà ở cũng tạo động lực cho sự phát triển của thị trường này. Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích để khai thác tối đa tiềm năng của thị trường nhà ở xã hội.

5.2. Kiến nghị và giải pháp để cải thiện điều kiện sống

Để cải thiện điều kiện sống cho người thu nhập thấp, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện, bao gồm: tăng cường quỹ đất, cải thiện chất lượng nhà ở, xây dựng các tiện ích công cộng, và tạo việc làm ổn định. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các tổ chức xã hội, và cộng đồng dân cư. Bên cạnh đó, cần chú trọng đến việc nâng cao nhận thức của người dân về quyền và nghĩa vụ của mình trong việc tiếp cận nhà ở.

VI. Mua Nhà Trả Góp Tân Bình Lời khuyên và thủ tục vay vốn

Việc mua nhà trả góp là một lựa chọn phổ biến cho người thu nhập thấp, đặc biệt tại Tân Bình, nơi giá cả nhà đất vẫn còn khá cao. Tuy nhiên, cần cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố như lãi suất, thời gian trả nợ, và khả năng tài chính trước khi quyết định. Nên tìm hiểu kỹ về các chương trình vay mua nhà ở xã hội Tân Bình và so sánh các điều kiện vay vốn để lựa chọn gói vay phù hợp nhất. Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thủ tục theo yêu cầu của ngân hàng để đảm bảo quá trình vay vốn diễn ra thuận lợi.

6.1. Kinh nghiệm chọn mua nhà trả góp phù hợp tài chính

Trước khi quyết định mua nhà trả góp, cần xác định rõ khả năng tài chính của bản thân và gia đình. Tính toán kỹ lưỡng thu nhập hàng tháng, các khoản chi tiêu cố định, và khả năng trả nợ. Nên chọn mua nhà có giá trị phù hợp với khả năng chi trả, tránh vay quá nhiều và gặp khó khăn trong việc trả nợ. Tìm hiểu kỹ về uy tín của chủ đầu tư và chất lượng của dự án trước khi đặt cọc.

6.2. Hướng dẫn thủ tục vay vốn mua nhà ở xã hội chi tiết

Thủ tục vay vốn mua nhà ở xã hội thường bao gồm các bước sau: chuẩn bị hồ sơ (giấy tờ tùy thân, giấy chứng nhận thu nhập, giấy tờ chứng minh đủ điều kiện mua nhà ở xã hội), nộp hồ sơ cho ngân hàng, thẩm định hồ sơ, ký hợp đồng vay vốn, và nhận giải ngân. Cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ theo yêu cầu của ngân hàng và tuân thủ các quy định về thủ tục vay vốn. Nên liên hệ trực tiếp với ngân hàng để được tư vấn chi tiết.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại quốc tế (WTO) là một thành công lớn của đất nước, mở ra một nền kinh tế mới, một đời sống cao cho con người, một xã hội hiện đại trong thị trường dịch vụ tiên tiến…Tuy nhiên song song với những thuận lợi trên thì việc phát triển kinh tế còn một số khó khăn, đặc biệt việc nâng cao thu nhập của người dân lại có ảnh hưởng lớn đến việc phân tầng xã hội. Nhiều tầng lớp khác nhau ra đời: Trong đó nếu phân chia xã hội theo mức thu nhập thì sẽ xuất hiện ba tầng lớp sau: thứ nhất là tầng lớp có thu nhập cao, thứ hai là tầng lớp có thu nhập khá, và có thể ở mức trung bình khá, tầng lớp thứ ba là tầng lớp có thu nhập thấp (bao gồm cả loại nghèo của xã hội)1. Trong loại thu nhập thứ ba – những người có thu nhập thấp, thường tập trung vào các đối tượng như: dân nhập cư, công nhân nhập cư, dân buôn bán nhỏ, bán hàng rong, cán bộ viên chức nhà nước, hộ gia đình làm thuê, làm mướn, lao động tự do và một số gia đình khác…Với Thành Phố công nghiệp như Tp.HCM, một năm thu hút hàng triệu người đến từ khắp nơi trên cả nước tập trung về sinh sống và làm việc tại đây, khiến cho Thành Phố có đủ thành phần dân cư, và đây chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự phân tầng xã hội ngày càng sâu sắc hơn. Người dân sống ở các tầng lớp khác nhau làm ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển kinh tế của xã hội – xã hội chủ nghĩa của chúng ta, đặc biệt tầng lớp người nghèo trong thành phố.

Hiện nay theo kết quả của Tổng cục thống kê: Trên cả nước (Tính đến tháng 6 năm 2008) có hơn 2,2 triệu cán bộ, công chức, công nhân lao động đang làm việc tại các Thành Phố, KCN, KCX.000 người đang gặp khó khăn về nhà ở. Chỉ riêng với Thành Phố Hồ Chí Minh, theo tổng kết xóa đói giảm nghèo của Bộ Lao Động và Thương Binh Xã Hội Thành Phố Hồ Chí Minh vào năm 2007, hiện nay trên toàn Thành Phố còn có 45.330 hộ nghèo chiếm 3,67% tổng số dân Thành Phố. Trong đó riêng quận Tân Bình chiếm gần 7% so với dân số của Quận2, cụ thể 1 Giáo trình Xã hội học – TS. Trần Thị Kim Xuyến 2 Trích trong bản tổng kết công tác xoá đói giảm nghèo của Bộ Lao Động Thương Binh – Xã Hội Tp.

Hồ Chí Minh năm 2006 2 còn 3.363 hộ nghèo nằm rải rác trên địa bàn các phường, xã. Hàng trăm hộ gia đình công nhân, dân buôn bán nhỏ, buôn bán rong…đang sống trong các khu nhà trọ, không có hộ khẩu thường trú rõ ràng. Chính vì vậy Đảng ủy Nhân dân Thành Phố cũng như các cấp chính quyền của Quận Tân Bình luôn luôn đau đầu trong việc làm thế nào để phân loại nhà ở cho người có thu nhập thấp ( tập trung vào các đối tượng là người nhập cư, công nhân nhập cư, các hộ gia đình buôn bán nhỏ và một số cán bộ công nhân viên chức nhà nước…), nhằm đảm bảo vấn đề “ an cư lạc nghiệp” cho người dân để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh tế xã hội. Đồng thời góp phần tìm ra hướng giải quyết cho vấn đề nhà ở - một vấn đề còn đang hết sức nan giải của các Thành Phố lớn như TP.

Dưới góc độ về dân số xã hội, qua nghiên cứu nhóm tác giả chúng tôi cũng muốn tìm hiểu xem hiện trạng cư trú của tầng lớp dân cư có mức thu nhập thấp tại Tp.HCM nói chung và quận Tân Bình nói riêng hiện nay ra sao? Điều kiện sinh hoạt xã hội của họ như thế nào tại nơi cư trú ? Hiện tại đã có những chính sách hỗ trợ nào cho vấn đề nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn Quận ??? Nhận dạng các mô hình về nhà ở cho người có thu nhập thấp cả về quy mô và hình thức hoạt động như thế nào?. Từ đó nhóm tác giả sẽ đánh giá ưu nhược điểm của từng loại hình cũng như những thuận lợi và khó khăn của các giải pháp hiện hữu nhằm đưa ra những khuyến nghị tích cực cho việc hỗ trợ về nhà ở cho người thu nhập thấp. Đồng thời nhóm tác giả cũng mong muốn từ kết quả của đề tài sẽ là cơ sở tham khảo có tính thiết thực và hiệu quả cho việc xây dựng các chương trình hành động, nhằm cải thiện điều kiện cư trú của người dân cụ thể là đối tượng thu nhập thấp, đảm bảo hạn chế được những ảnh hưởng tiêu cực như trật tự an toàn xã hội, ô nhiễm môi trường tại Thành Phố… để họ có chỗ cư trú ổn định và nâng cao hiệu quả cống hiến sức lao động cho nhà nước và nhân dân. Đây cũng là tài liệu tham khảo cho sinh viên các năm sau, cũng như là phần gợi mở cho ý tưởng của những đề tài khác.

CÂU HỎI NGHIÊN CỨU: 1. Thực trạng nhà ở cho người có thu nhập thấp tại địa bàn Thành Phố Hồ Chí Minh nói chung và Quận Tân Bình nói riêng hiện nay ra sao ? 3 2. Những nguyên nhân nào dẫn đến thực trạng trên ? 3. Hiện nay thì các cấp chính quyền địa phương, đã có những giải pháp gì để hộ trợ về nhà ở cho người dân có thu nhập thấp tại địa bàn nghiên cứu ? 4.

Kết quả của quá trình áp dụng chính sách “ Nhà ở cho người có thu nhập thấp ” tại địa bàn Thành Phố Hồ Chí Minh và cụ thể là tại địa bàn điển cứu Quận Tân Bình đã ảnh hưởng đến đời sống và sinh hoạt của người dân như thế nào ? 5. Những hiệu quả và khó khăn trong những mô hình ấy là gì ? 6. Các cơ quan nhà nước và chính quyền địa phương đã làm gì để khắc phục những khó khăn đó? 7. Bản thân các hộ gia đình đã có biện pháp nào để tìm ra hướng giải quyết về vấn đề nhà ở, nơi cư trú cho gia đình mình ? 8.

Người dân có ý kiến, mong đợi gì từ xã hội, chính quyền địa phương, để giải quyết khó khăn trong vấn đề nhà ở hiện tại và sắp tới cho gia đình mình ? Thực hiện đề tài này, nhóm tác giả không chỉ dừng lại ở việc tìm hiểu thực trạng cư trú của người thu nhập thấp mà còn đi sâu phân tích việc áp dụng các chính sách nhà ở cho người có thu nhập thấp tại địa bàn nghiên cứu. Qua phân tích đánh giá đặc điểm, đặc trưng của địa phương và tìm hiểu những biện pháp cải thiện điều kiện cư trú đã được áp dụng, để từ đó tiếp tục phát huy những thuận lợi và nêu ra những biện pháp trước mắt có thể tiến hành trong thời gian gần cũng như khuyến nghị những chính sách giải quyết các vấn đề mang tính bền vững và ảnh hưởng vượt ra ngoài phạm vi một vùng có thể áp dụng cho những quan có cùng điều kiện tai Thành Phố Hồ Chí Minh. Từ đề tài, nhóm chúng tôi hi vọng góp phần giúp các cơ quan nhà nước, chính quyền địa phương, các chủ đầu tư dự án theo dõi, quản lý và phối hợp với người dân tìm ra phương cách giúp nhân dân Quận Tân Bình nói riêng, các Quận huyện của Thành Phố Hồ Chí Minh nói chung trong vấn đề giải quyết nhà ở, nơi cư trú cho những gia đình có thu nhập thấp, nhằm giúp họ sớm ổn định cuộc sống, đạt hiệu quả cao trong nhiệm vụ lao động của mình. TỔNG QUAN TƯ LIỆU Đây không phải là một lĩnh vực nghiên cứu mới mẻ, bởi vấn đề nhà ở đã có rất nhiều các nhà khoa học quan tâm và nghiên cứu.

Tuy nhiên yếu tố nhà ở dành cho đối tượng là những người có thu nhập thấp lại là vấn đề hoàn toàn mới trong lịch sử nghiên cứu khoa học tại Việt Nam và nhất là trong những nghiên cứu khoa học trẻ của chúng ta thời gian vừa qua. Ở những giai đoạn trước, Việt Nam không có khái niệm Người thu nhập thấp mà chỉ có khái niệm Nghèo và Chuẩn nghèo, cho nên những đề tài nghiên cứu thường thiên về các vấn đề liên quan đến người nghèo lại rất nhiều. Trong khi đó những nghiên cứu dành cho đối tượng thu nhập thấp lại xuất hiện rất ít, tuy nhiên gần đây cũng có một số tìm hiểu và nghiên cứu về vấn đề này: Vào năm 2006, đề tài (Báo cáo tổng hợp đề tài) “ Cơ sở khoa học và thực tiễn xác định chuẩn nghèo ở Thành Phố Hồ Chí Minh ”. NXB Lao Động, do Thạc sỹ Lê Văn Thành là chủ nhiệm đề tài có viết các vấn đề chính sau: 1.

Nghèo và đối tượng của nó 2. Những cơ sở lý luận để xác định chuẩn nghèo 3. Đặc biệt đề tài có nhắc đến một số giới hạn nhỏ về mức thu nhập của Việt Nam, trong đó có đề cập đến đối tượng là người Nghèo, người Thu nhập thấp trên địa bàn các Quận, Huyện của Thành Phố. Nhưng trước đó Việt Nam có một báo cáo về “ Tình hình phát triển bền vững tại Việt Nam ” Xuất bản vào năm 2004.

Tập báo cáo này của các nhà tài trợ hội nghị tổng kết – Tư vấn các nhà tài trợ Việt Nam. NXB Hà Nội vào tháng 12 năm 2003. Trong báo cáo này có tập trung vào một số vấn đề sau: 1. Thống kê lại tình hình kinh tế - văn hóa và xã hội Việt Nam trong thời kỳ đổi mới 2.

Số hộ nghèo – khó khăn tại các khu vực Thành thị và nông thôn Việt Nam 3. Thống kê các dự án dành cho người nghèo và hiệu quả của nó 4. Xác định phương hướng hỗ trợ và nâng cao chuẩn nghèo tại Việt Nam 5 Báo cáo cho thấy đựơc số lượng hộ gia đình, các cá nhân có hoàn cảnh khó khăn, trong diện nghèo, diện chính sách của nhà nước, xác định ai hay đối tượng nào cần giúp đỡ và được hưởng chế độ An sinh…Nhất là việc báo cáo đã xác định được một số cái chuẩn nghèo của Thành Phố. Công trình tiếp theo của hai Sinh Viên Nguyễn Thanh Hà và Ngô Thị Thu Trang, đề tài Ngiên cứu khoa học năm 2003, “ Nhà ở cho Công nhân nhập cư tại Thành Phố Hồ Chí Minh ”.

Ở đề tài này tuy các tác giả không tập trung nghiên cứu vào đối tượng là người thu nhập thấp trên địa bàn Thành phố, nhưng lại có những tìm hiểu về nhà ở cho đối tượng là công nhân nhập cư – một trong những thành phần được xếp vào dạng thu nhập thấp của nhóm nghiên cứu chúng tôi.