Chương I Luật cán bộ, công chức do Quốc hội nước ta ban hành năm 2008 quy định: Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước [54, tr. Như vậy có hai cách hiểu: - Thứ nhất, cán bộ là những người trong biên chế nhà nước, làm việc trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, đoàn thể chính trị - xã hội, các doanh nghiệp nhà nước và các lực lượng vũ trang nhân dân từ Trung ương đến địa phương cơ sở. - Thứ hai, cán bộ là những người giữ chức vụ trong một cơ quan hay một tổ chức để phân biệt với người không có chức vụ (như cán bộ với chiến sĩ, cán bộ với công nhân nhà máy, cán bộ với đoàn viên thanh niên). Trong công tác cán bộ, cán bộ được hiểu theo cách thứ hai, tức là 17 những người có chức vụ trong một cơ quan hay một tổ chức thuộc hệ thống chính trị ở các cấp, phân biệt với người không có chức vụ.
+ Cán bộ diện ban thường vụ huyện ủy quản lý ở thành phố Hồ Chí Minh Trong tập bài giảng nghiệp vụ công tác tổ chức do Ban Tổ chức Trung ương biên soạn có định nghĩa: Quản lý cán bộ là hoạt động chủ động, thường xuyên, có mục đích của cơ quan quản lý cán bộ, cấp có thẩm quyền quyết định, tác động có định hướng vào đội ngũ cán bộ và từng cán bộ nhằm bồi dưỡng, rèn luyện, phát huy khả năng của đội ngũ cán bộ và từng cán bộ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao [3, tr. Theo Quy định về phân cấp quản lý cán bộ, ban hành kèm theo Quyết định số 705-QĐ/TU ngày 24/3/2008 của Ban Thường vụ Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh, quy định quản lý cán bộ bao gồm những nội dung chính sau: 1- Tuyển chọn, bố trí, phân công, điều động và luân chuyển cán bộ, phân cấp quản lý cán bộ. 2- Đánh giá cán bộ. 3- Quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.
4- Bổ nhiệm, miễn nhiệm cán bộ. 5- Khen thưởng, kỷ luật cán bộ. 6- Thực hiện chế độ, chính sách cán bộ. 7- Kiểm tra, giám sát công tác cán bộ; giải quyết khiếu nại, tố cáo về cán bộ [59, tr.
Khi nói đến cán bộ diện thường vụ huyện ủy quản lý ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay, tức là nói đến những người giữ các chức vụ cao trong hệ thống chính trị của huyện, có vai trò, trách nhiệm lớn. Do đó, ban thường vụ huyện ủy hoặc trực tiếp quyết định đề cử, đề bạt, thuyên chuyển công tác, thực hiện các chính sách khác, kể cả quyết định thi hành kỷ luật (trong diện thuộc thẩm quyền thi hành kỷ luật), hoặc đề nghị ra ứng cử, đề nghị đề bạt 18 vào các chức vụ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống tổ chức của chính quyền, đoàn thể phù hợp với chế độ bổ nhiệm hay bầu cử của từng cơ quan, đơn vị. Với những quan niệm và quy định như trên, có thể hiểu rằng: Cán bộ diện ban thường vụ huyện ủy quản lý ở thành phố Hồ Chí Minh là những cán bộ giữ các chức vụ cao, có vai trò, trách nhiệm lớn trong các cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống tổ chức của Đảng, bộ máy nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội ở cấp huyện và cơ sở, do ban thường vụ huyện ủy quyết định hoặc tham gia ý kiến trong việc tuyển chọn, bố trí, điều động, luân chuyển, đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, thi hành kỷ luật và thực hiện các chính sách chế độ. - Các chức danh cán bộ diện ban thường vụ huyện ủy quản lý ở thành phố Hồ Chí Minh.
Căn cứ Quy định về phân cấp quản lý cán bộ của Ban Thường vụ Thành ủy, các ban thường vụ huyện ủy ở thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành quy định về phân cấp quản lý cán bộ ở cấp mình. Theo các quy định nói trên, cán bộ diện ban thường vụ huyện ủy quản lý ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay bao gồm những cán bộ đương nhiệm hoặc đã được quy hoạch các chức danh cán bộ sau đây: + Các chức danh cán bộ ban thường vụ huyện ủy trực tiếp quản lý: Ủy viên ban thường vụ huyện ủy (trừ bí thư, phó bí thư huyện ủy, chủ tịch ủy ban nhân dân huyện), phó chủ tịch ủy ban nhân dân huyện; ủy viên ban chấp hành đảng bộ huyện; chủ nhiệm, phó chủ nhiệm, ủy viên ủy ban kiểm tra huyện ủy; trưởng, phó trưởng các ban thuộc huyện ủy (Tổ chức, Tuyên giáo, Dân vận); chánh văn phòng, phó chánh văn phòng huyện ủy; giám đốc, phó giám đốc trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện; bí thư, phó bí thư, ủy viên ban thường vụ đảng ủy cơ sở; bí thư, phó bí thư chi bộ cơ sở trực thuộc huyện ủy; chủ tịch, phó chủ tịch hội đồng nhân dân; chủ tịch, phó chủ tịch ủy ban nhân dân xã, thị trấn; bí thư, phó bí thư đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh huyện; chủ tịch, phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, hội 19 Liên hiệp Phụ nữ, hội Nông dân, hội Cựu chiến binh, hội Chữ thập đỏ, Liên đoàn Lao động huyện; chánh văn phòng, phó chánh văn phòng ủy ban nhân dân huyện; trưởng, phó các phòng, ban thuộc ủy ban nhân dân huyện; chánh thanh tra, phó chánh thanh tra huyện; chánh thanh tra, phó chánh thanh tra xây dựng huyện; giám đốc, phó giám đốc các trung tâm, các đơn vị sự nghiệp, các doanh nghiệp trực thuộc huyện; + Các chức danh cán bộ ban thường vụ huyện ủy phối hợp với ngành dọc quản lý: Trưởng, phó Công an huyện; trưởng, phó ban chỉ huy Quân sự huyện; cán bộ lãnh đạo, quản lý của đơn vị theo ngành dọc công tác và sinh hoạt đảng tại huyện: Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân, Thi hành án dân sự, Bảo hiểm xã hội, Chi Cục thuế, Quản lý thị trường, Kho bạc nhà nước; hiệu trưởng, phó hiệu trưởng các trường trung học phổ thông trên địa bàn huyện. Vị trí, vai trò của cán bộ diện ban thường vụ huyện ủy quản lý Từ rất sớm C.Mác và Ăng-ghen đã chỉ rõ vai trò quan trọng của cán bộ, các ông khẳng định “Muốn thực hiện tư tưởng thì cần có những con người sử dụng lực lượng thực tiễn” [45, tr. 181], tức là phải có đội ngũ cán bộ hoạt động thực tiễn để biến tư tưởng thành hiện thực.
Kế thừa tư tưởng của C.Ăng-ghen, từ tổng kết thực tiễn, V. Lênin càng khẳng định về vai trò quan trọng của cán bộ. Lênin cho rằng muốn lật đổ được chế độ Nga hoàng và giành chính quyền phải có một đội ngũ “cán bộ chuyên nghiệp” và khảng định “Trong lịch sử, chưa hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu nó không đào tạo ra được trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiền phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào”. 473] Đến khi đã giành được chính quyền, trong điều kiện đảng cầm quyền, lãnh đạo xây dựng chủ nghĩa xã hội, V.
Lênin xác định: “Nghiên cứu con 20 người, tìm những cán bộ có bản lĩnh. Hiện nay đó là then chốt, nếu không thế thì tất cả mọi mệnh lệnh và quyết định sẽ chỉ là mớ giấy lộn” [41, tr. Ở Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ rất sớm đã chỉ rõ vai trò quan trọng của cán bộ đối với sự nghiệp cách mạng, Người cho rằng “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc” [48, tr. 269], “Công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” [48, tr.
Thấm nhuần quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ, Đảng ta luôn xác định ở mỗi giai đoạn, mỗi thời kỳ cách mạng đều cần có một đội ngũ cán bộ có phẩm chất và tài năng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng đặt ra. Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII khẳng định: “Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng” [9, tr. Cán bộ diện ban thường vụ huyện ủy quản lý là những người nắm giữ những vị trí quan trọng trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp huyện và trong bộ máy Đảng, chính quyền ở xã, thị trấn. Do đó đội ngũ cán bộ diện ban thường vụ huyện ủy quản lý có vai trò hết sức quan trọng trong việc lãnh đạo, tổ chức thực hiện các đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ chính trị của địa phương ở cấp huyện và cơ sở.
Vai trò quan trọng của cán bộ diện ban thường vụ huyện ủy quản lý thể hiện ở những điểm sau: Thứ nhất, cán bộ diện ban thường vụ huyện ủy quản lý là những người trực tiếp quán triệt, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện những chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước tại cơ sở; biến những chủ trương, chính sách đó thành hiện thực và cung cấp những cơ sở thực tiễn để Đảng, Nhà nước xây dựng, điều chỉnh chủ trương, chính sách cho phù hợp. Các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước cho dù có đúng đắn đến đâu đi nữa thì hiệu quả của nó cũng phụ thuộc rất lớn vào phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ lãnh đạo các phòng ban, đơn vị ở huyện và các 21 xã, thị trấn trong việc cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách đó ở cơ sở. Đồng thời đội ngũ cán bộ diện ban thường vụ huyện ủy quản lý công tác ở cơ sở là lực lượng lãnh đạo, tổ chức tuyên truyền, vận động quần chúng, nhân dân tham gia thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, biến nó thành hiện thực trong đời sống xã hội. Mặt khác, đội ngũ cán bộ diện ban thường vụ huyện ủy quản lý còn có vai trò quan trọng trong việc tổng kết thực tiễn, phản ánh những vấn đề thực tiễn từ cơ sở để góp phần hoàn thiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.