Chương 1 BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC TIẾN HÀNH CÔNG TÁC ĐẢNG, CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CHÍNH TRỊ VIÊN CƠ QUAN QUÂN SỰ CẤP HUYỆN TRÊN ĐỊA BÀN QUÂN KHU 9 - MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1. Đội ngũ chính trị viên cơ quan quân sự cấp huyện và một số vấn đề cơ bản về bồi dưỡng năng lực tiến hành công tác đảng, công tác chính trị của đội ngũ chính trị viên cơ quan quân sự cấp huyện trên địa bàn Quân khu 9 1. Đội ngũ chính trị viên và năng lực tiến hành công tác đảng, công tác chính trị của đội ngũ chính trị viên cơ quan quân sự cấp huyện trên địa bàn Quân khu 9 * Một số nét về Quân khu 9 và cơ quan quân sự cấp huyện trên địa bàn Quân khu 9 Quân khu 9 được thành lập ngày 10-12-1945, bao gồm 12 tỉnh, thành phố, 115 huyện, quận, thị xã và thành phố trực thuộc tỉnh ở đồng bằng sông Cửu Long. Dân số 17,4 triệu người; diện tích tự nhiên 35.233 km 2; hơn 202,6 km đường biên giới trên đất liền thuộc 3 tỉnh Đồng Tháp, An Giang, Kiên Giang (gồm 25 huyện và 96 xã) tiếp giáp với Vương quốc Campuchia.
Bờ biển dài gần 750 km, có biờn giới biển tiếp giỏp các nước ASEAN. Vùng biển trên địa bàn có hơn 100 đảo lớn, nhỏ. Trong đó các đảo như: Phú Quốc, Nam Du, Quần đảo Bà Lụa, Hải Tặc. dân cư sinh sống đông đúc và có vị trí rất quan trọng về kinh tế, chính trị, QP, AN; có khu vực chồng lấn giữa Việt Nam với Vương quốc Campuchia khá phức tạp về địa lý và lịch sử.
Quân khu 9 địa bàn có rất nhiều làng nghề truyền thống nổi tiếng như: gạch ngói, gốm sứ, chầm nón, thêu đan, dệt chiếu. có nguồn lao động dồi dào, thời tiết khí hậu ôn hoà, đất đai phì nhiêu tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế nông - lâm - ngư nghiệp và công nghiệp, dịch vụ, xây dựng tiềm lực QP, AN, là dựa lúa của đất nước. Tuy nhiên đời sống của nhân dân còn gặp không ít khó khăn, sản xuất phụ thuộc nhiều vào thiên nhiên, giá cả thị 12 trường không ổn định. Quân khu 9 là địa bàn gắn với vấn đề tôn giáo, dân tộc khỏ phức tạp, trình độ dân trí còn thấp, y tế, giáo dục còn gặp nhiều khó khăn.
Trên địa bàn có hơn một triệu đồng bào dân tộc Khmer (đông nhất trong nhóm dân tộc thiểu số ở đồng bằng sông Cửu Long, tập trung nhiều nhất ở hai tỉnh Trà Vinh, Sóc Trăng và vành đai biên giới Tây Nam); gần một triệu tín đồ Phật Giáo Hoà Hảo (đây là tôn giáo nội sinh) có ảnh hưởng rất lớn trong cộng đồng dân cư đồng bằng sông Cửu Long, nhất là ở hai tỉnh An Giang, Đồng Tháp; đặc biệt tôn giáo này đã có thời kỳ tổ chức ra LLVT riêng và hàng triệu tín đồ của các tôn giáo khác. Đại bộ phận các dân tộc (người Kinh, người Khmer, người Hoa, người Chăm), các chức sắc, tín đồ của các tôn giáo đều nhất quán chấp hành nghiêm chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, của địa phương; tinh thần đại đoàn kết dân tộc luôn được giữ vững. Tuy nhiên, còn một bộ phận nhỏ đồng bào dân tộc Khmer, một số ít chức sắc, tín đồ của các tôn giáo do trình độ dân trí thấp bị các thế lực thù địch lợi dụng, lôi kéo, kích động, khơi dậy lòng hận thù dân tộc có ý đồ đòi ly khai tự trị, thành lập Nhà nước Khmer Crôm. Với vị trí ở miền Tây Nam của Tổ quốc, có cả một vùng biển rộng lớn với hơn trăm đảo lớn nhỏ án ngữ đường biển quốc tế, nơi cung cấp một lượng lớn lương thực thực phẩm cho đất nước và xuất khẩu.
Quân khu 9 có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh trong hệ thống phòng thủ chung của cả nước. Song, do địa bàn có hệ thống kênh, rạch chằng chịt, đầm lầy, giao thông đi lại không ít khó khăn; dân cư phân bố không đồng điều, nhất là ở địa bàn vành đai biên giới, biển đảo, nhân dân sống rải rác, phân tán đã gây không ít khó khăn cho việc xây dựng thế trận QP, AN. Hiện nay trên địa bàn Quân khu 9 đế quốc Mỹ và các thế lực thù địch đang đẩy mạnh chiến lược “Diễn biến hoà bình” với âm mưu, thủ đoạn ngày càng tinh vi, thâm hiểm hơn. Chúng triệt để lợi dụng vấn đề dân tộc, dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo và những sơ hở yếu kém trong lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý, điều hành địa phương của hệ thống chính trị để kích động người dân khiếu kiện, biểu tình, chống đối với quy mô, tính chất ngày càng phức tạp hơn; đồng thời ra sức mua chuộc, cài cắm, móc nối, gây dựng lực lượng để chống phá cách mạng.
Tình trạng buôn lậu, vượt biên trái phép diễn ra thường xuyên ở khu vực biên giới với Campuchia càng 13 làm cho tình hình biên giới trên đất liền, trên biển diễn biến phức tạp. Cùng với hoạt động chống phá của địch, địa bàn Quân khu 9 trong những năm gần đây chịu nhiều thiệt hại do sự cố tai nạn lao động, dịch bệnh, thiên tai, bão lũ, sạt lở đất, xâm nhập mặn, giá cả hàng nông sản không ổn định, gây tổn thất về người và cơ sở vật chất làm cho sản xuất và đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn, tác động không nhỏ đến nhiệm vụ xây dựng củng cố QP, AN của Quân khu 9. Cơ quan quân sự cấp huyện trên địa bàn Quân khu 9 là tổ chức quân sự được thành lập ở huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh, thuộc đơn vị hành chính địa phương, một bộ phận cơ quan quân sự địa phương, là cấp dưới của cơ quan quân sự tỉnh, thành phố, là cơ quan quân sự cấp trên của ban chỉ huy quân sự xã, phường, thị trấn. Hiện nay Quân khu 9 có 115 cơ quan quân sự cấp huyện bao gồm: 93 cơ quan quân sự huyện, 5 ban chỉ huy quân sự quận, 13 ban chỉ huy quân sự thị xã và 6 ban chỉ huy quân sự thành phố trực thuộc tỉnh.
Trong đó có 35 cơ quan quân sự cấp huyện loại một; có 81 cơ quan quân sự cấp huyện loại hai. Biên chế, tổ chức cơ quan quân sự cấp huyện trên địa bàn Quân khu 9 bao gồm: 32 người đối với các huyện, quận, thị xã loại một, 29 người với các huyện, quận, thị xã loại 2. Tổ chức chỉ huy có Chỉ huy trưởng, Chính trị viên, Chỉ huy phó - tham mưu trưởng, Chỉ huy phó động viên, Chính trị viên phó. Dưới tổ chức chỉ huy là các ban: Tham mưu, Chính trị, Hậu cần - Kỹ thuật và bộ phận động viên ngoài ra, trong hệ thống tổ chức của cơ quan quân sự cấp huyện còn có tổ chức đảng, Hội đồng quân nhân, Chi đoàn thanh niên, Chi hội phụ nữ.
Mọi hoạt động của cơ quan quân sự cấp huyện đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, toàn diện của cấp uỷ, chính quyền địa phương cấp mình, đồng thời đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng uỷ quân sự và Bộ chỉ huy quân sự cấp tỉnh (thành phố) về lĩnh vực quân sự, quốc phòng. Cơ quan quân sự cấp huyện có chức năng: tham mưu cho đảng uỷ quân sự, cấp uỷ, chính quyền địa phương lãnh đạo, chỉ đạo công tác QS, QPĐP; tổ chức thực hiện các nghị quyết, chỉ thị cấp uỷ, chính quyền địa phương về QS, QPĐP và chỉ huy các LLVT địa phương thuộc quyền thực hiện các nhiệm vụ: xây dựng, huấn luyện, tác chiến theo hệ thống chỉ huy quân sự. Nội dung và phạm vi hoạt động của cơ quan quân sự cấp huyện rất rộng và đa dạng, không chỉ thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng mà còn tham gia thực hiện 14 nhiều nhiệm vụ khác ở địa phương như: kinh tế, chính trị, văn hoá - xã hội, phòng chống cứu nạn, cứu hộ. trên địa bàn.
Quá trình thực hiện các nhiệm vụ, cơ quan quân sự cấp huyện phải giải quyết nhiều mối quan hệ (có mối quan hệ trong quân đội, có mối quan hệ với cơ quan, dân, chính, đảng ở địa phương). Những đặc điểm nêu trên thường xuyên chi phối đến chức trách, nhiệm vụ, phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác của đội ngũ cán bộ cơ quan quân sự cấp huyện nói chung và ĐNCTV cơ quan quan sự cấp huyện nói riêng. * Đội ngũ chính trị viên cơ quan quân sự cấp huyện trên địa bàn Quân khu 9 - Quan niệm đội ngũ chính trị viên cơ quan sự cấp huyện trên địa bàn Quân khu 9 Theo nghị quyết 51/NQ-TW của Bộ Chính trị (XI), các cơ quan quân sự huyện, quận, thị xã, thành phố (thuộc tỉnh) được biên chế chính trị viên. Chính trị viên ban chỉ huy quân sự (huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh), sau đây (gọi chung là chính trị viên cơ quan quân sự cấp huyện).
Từ cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội và sự nghiệp quốc phòng; từ chức năng, nhiệm vụ của cơ quan quân sự, Đảng uỷ quân sự cấp huyện; từ những đặc trưng chung của chính uỷ, chính trị viên trong quân đội, có thể quan niệm: Đội ngũ chính trị viên cơ quan sự cấp huyện trên địa bàn Quân khu 9 là một bộ phận của đội ngũ sĩ quan của QĐNDVN, là những người chủ trì về chính trị; chịu trách nhiệm trước cấp trên, cấp uỷ cấp mình về toàn toàn bộ hoạt động công tác đảng, công tác chính trị ở cơ quan, đơn vị thuộc quyền; cùng chỉ huy trưởng ban chỉ huy quân sự cấp huyện chịu trách nhiệm trước Đảng uỷ, Bộ chỉ huy quân sự cấp trên và đảng uỷ quân sự, cấp uỷ, uỷ ban nhân dân cấp huyện về toàn bộ các hoạt động của đơn vị theo phạm vi chức trách, nhiệm vụ; hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng uỷ quân sự cấp huyện, sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của đảng uỷ, chính uỷ và phòng chính trị Bộ chỉ huy quân sự cấp trên, đồng thời chịu sự chỉ đạo hướng dẫn của các ban của cấp uỷ địa phương cùng cấp về tiến hành công tác xây dựng Đảng.