■ BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO - BỘ Y TE TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG LƯƠNG MINH TÂN TÔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIỆN INTERNET Ở VỊ THÀNH NIÊN VÀ THANH NIÊN - THỰC TRẠNG, ẢNH HƯỞNG ĐỎI VỚI SỨC KHỎE VÀ MỘT SÔ YÉU TỐ LIÊN QUAN KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP cử NHÂN Y TÉ CÔNG CỘNG • • • Hướng dẫn khoa học Bs. Trương Quang Tiến HÀ NỘI, 2010 LỜI CẢM ƠN Để có thể hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, tôi đã nhận được sự hỗ trợ rất nhiêu từ các thẩy cô, bạn bè và gia đình. Lời đầu tiên tôi xin cảm ơn Thạc sĩ Trương Quang Tiến, giảng viên đã trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ và đóng góp ý kiến một cách nhiệt tình và chu đáo trong quá trình tôi thực hiện khóa luận. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Y tể công cộng cũng như các bộ môn, phòng ban đã trang bị những kiến thức, tạo điều kiện cho sinh viên thực hiện khóa luận tốt nghiệp rất thiết thực và bổ ích.
Tôi xin được gửi lời cảm ơn tới các bạn sinh viên trong khóa đã đóng góp ý kiến và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và thực hiện khóa luận tốt nghiệp. Ngoài ra tôi cũng xin được cảm ơn những người thân trong gia đình đã có những hỗ trợ về vật chất cũng như tinh thần để tôi có thể hoàn thành quá trình học tập và thực hiện khóa luận này. Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngàyẴd thảng.ũSnăm 2010 ii DANH MỤC TỪ VIẾT TẤT Từ viết tắt Giải thích DSM - IV The Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 4th edition Hưởng dẫn chẩn đoán và thống kê các chứng rối loạn tâm thần, phiên bản 4. IAD Internet Addiction Disorder Rối loạn nghiện Internet.
IAT Internet Addictive Test Chẩn đoán nghiện Internet. IRABI Internet-Related Addictive Behavior Inventory. Thang đo đánh giá hành vi liên quan tới nghiện Internet. PIU Pathological Internet Usage Sử dụng Internet bệnh lý TN Thanh niên VTN Vị thành niên YDQ Young’s Diagnosis Questionaire Bộ câu hỏi chẩn đoán nghiện Internet của Young.
MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN.i DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.ii MỤC LỤC. iii TÓM TẮT KHÓA LUẬN. PHƯƠNG PHÁP.1 Đối tượng nghiên cứu.2 Phương pháp nghiên cứu: tổng quan tài liệu.3 Biến số nghiên cứu.4 Phương pháp thu thập và tổng họp thông tin.5 Tiêu chuẩn lựa chọn tài liệu.6 Một số thuật ngữ sử dụng trong nghiên cứu.2 Sử dụng Internet quá mức.3 Nghiện Internet và các biểu hiện/ hành vi nghiện.5 Một số đặc điểm của đối tượng VTN và TN nghiện Internet.4 VỊ thành niên và thanh niên.1 Thực trạng nghiện Internet ở VTN và TN.1 Trên thể giới.2 Tại Việt Nam.2 Nghiện Internet và các vẩn đề sức khỏe của VTN vả TN.1 Ảnh hưởng về mặt thể chất.2 Ánh hưởng về mặt tinh thần.3 Ảnh hưởng tới các khía cạnh xã hội của người nghiện Internet.3 Một số yếu tố liên quan với tình trạng nghiện Internet của VTN và TN.1 Yếu tố cá nhân.2 Yếu tố gia đình.3 Yếu tố bạn bè.4 Yếu tố khác. TÀI LIỆU THAM KHẢO.1 Phụ lục 1: Một số công cụ được sử dụng trong các nghiên cứu tham khảo .2 Phụ lục 2: Thang đo chẩn đoán của Kimberly Young.3 Phụ lục 3: Ma trận tổng hợp thông tin.46 TÓM TẮT KHÓA LUẬN Hiện naỵ, cùng với sự phát triển của nhân loại Internet đã, đang và sẽ mang lại cho con người những lợi ích vô cùng to lớn về mọi mặt từ thay đổi phưcmg thức giao tiếp, tạo ra cơ hội học tập và việc làm mới cho tới những ứng dụng làm thay đổi diện mạo của một nền kinh tế từ công nghiệp nặng sang công nghệ thông tin.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích đó không thể bỏ qua những ảnh hưởng có hại do sử dụng Internet không đúng mức mang lại, mà điển hình là nghiện Internet. Mặt khác, những nghiên cứu về vấn đề này tại Việt Nam chưa nhiều, các biện pháp can thiệp còn nhiều hạn chế. Do đó, tôi thực hiện nghiên cứu tổng quan tài liệu nhàm mục đích: Tim hiểu thực trạng, ảnh hưởng đối với sức khỏe và một số yếu tổ liên quan tới nghiện Internet ở vị thành niên và thanh niên. Với 3 mục tiêu chính là: 1.
Mô tả thực trạng nghiện Internet ở vị thành niên và thanh niên. Mô tả một số ảnh hưởng của nghiện Internet đối với sức khỏe vị thành niên và thanh niên. Tìm hiểu một số yếu tố liên quan với tình trạng nghiện Internet của vị thành niên và thanh niên. Quá trình thu thập thông tin được thực hiện theo các bước: lựa chọn từ khóa, tìm kiếm tài liệu, lựa chọn tài liệu theo các tiêu chí đã đặt ra, lập bảng ma trận tổng hợp thông tin.
Ket quả thu được phản ánh thực trạng nghiện Internet ở VTN và TN rất đáng lưu ý và có xu hướng gia tăng; bên cạnh đó là những ảnh hưởng của nghiện Internet đối với sức khỏe của VTN và TN về thể chất, tinh thần và các khía cạnh xã hội của người nghiện Internet; và một số yếu tố liên quan tới tình trạng nghiện Internet ở VTN và TN bao gồm yếu tố cá nhân như tuổi, giới, hành vi sử dụng Internet; sự thiêu quan tâm, quản lý của gia đình; sự lôi kéo của bạn bè; và các yếu tố khác. Từ các kết quả trên bài viết cũng nêu ra một số khuyến nghị đối với các nhà nghiên cứu, với bản thân VTN và TN, gia đình và nhà trường. ĐẶT VẤN ĐÈ Ngày nay, sự phát triển vượt bậc của công nghệ thông tin mà một sản phẩm nổi bật là Internet đã góp một phần không nhỏ vào sự phát triển chung của nhân loại. Sau hơn 10 năm gia nhập vào mạng Internet toàn cầu, Internet Việt Nam đã có những bước phát triển nhanh chóng và đóng vai trò ngày càng rõ rệt trong đời sống con người.
Nó đã tạo nên sự bùng nổ về thông tin trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế xã hội. Mạng Internet là nơi vô cùng thuận tiện để tìm kiếm, thu thập thông tin, trao dồi tri thức, đồng thời đáp ứng nhu cầu giải trí rất lớn của người dân đặc biệt là những người trẻ tuổi. Bên cạnh những lợi ích to lớn do Internet mang lại thì những ảnh hưởng do việc sử dụng không đúng mức Internet cũng là vấn đề đáng quan tâm. Ở nhiều nước Châu Á, nghiện Internet đang trở thành một trong những vấn đề Y tế công cộng nổi cộm.
Năm 2006, chính phủ Hàn Quốc đã ước tính có khoảng 2.1% trẻ em độ tuổi 6- 19 cần được điều trị nghiện game và Internet [21] với khoảng 80% trẻ cần được điều trị bằng các liệu pháp tâm lý và từ 20 - 24% cần được điều trị tại các bệnh viện [12]. Chính phủ Hàn Quốc cũng đã cho xây dựng bệnh viện cai nghiện Internet và nghiện game. Chính phủ Thái Lan dã quy định giờ giới nghiêm đoi với thanh thiếu niên dưới 18 tuổi tại các điểm công cộng và chỉ cho phép chơi game hay truy cập Internet trong khoảng thời gian từ 2 giờ chiều đến 10 giờ tối. Thêm vào đó, một sổ nghiên cửu cũng cho kểt quả về mối liên hệ giữa mức độ sử dụng Internet với một sổ vấn đề khác như trầm cảm, nảy sinh hình thức tội phạm mới, lạm dụng nội dung độc hại (tình dục, bạo lực.
Năm 2005, tỷ lệ người dùng Internet tại Việt Nam là 10,7% vượt ngưỡng trung bình của Châu Á (9,78%). Cuối năm 2006 con số này đã tăng lên 17,5%, vượt ngưỡng trung bình của thế giới (16,8%) [1]. Theo dự báo của các chuyên gia thì trong những năm tới, số người dùng Internet có thể tăng lên gấp 10 lần và kéo theo đó là nguy cơ nghiện Internet và các vẩn đề sức khỏe liên quan cũng gia tăng. Tuy nhiên tại Việt Nam, các nghiên cứu về nghiện Internet và các vẩn đề liên quan còn chưa được quan tâm đúng mức, các biện pháp can thiệp còn nhiều hạn chế.
2 Chính vì những lý do trên, tôi quyết định thực hiện nghiên cứu tổng quan tài liệu nhàm mục đích “Tĩm hiểu thực trạng, ảnh hưởng đối vởi sức khỏe và một số yếu tồ tiên quan tới nghiên Internet ở vị thành niên và thanh niên". Những kết quả thu được sẽ góp phần làm sáng tỏ hơn tình trạng nghiện Internet, các đặc điểm của đối tượng nghiện Internet, yếu tổ liên quan và hậu quả của vấn đề, từ đó có thế đưa ra những giải pháp can thiệp phù hợp hơn để hạn chế nghiện Internet ở Việt Nam.1 Mô tả thực trạng nghiện Internet ở vị thành niên và thanh niên.2 MÔ tả một Số ảnh hưởng của nghiên Internet đối với sức khỏe vị thành niên và thanh niên.3 Tìm hiểu một so yểu tố liên quan với tình trạng nghiện Internet của vị thành niên và thanh niên. PHƯƠNG PHÁP 3.1 Đối tượng nghiên cứu: Các tài liệu tham khảo (nghiên cứu, bài báo.) được thực hiện hay nhác tới đổi tượng vị thành niên (10 - 19 tuổi) và/ hoặc thanh niên (15-24 tuổi).2 Phưong pháp nghiên cứu.' Tổng quan tài liệu hay tổng hợp các kết quả từ các tài liệu tham khảo và trên cơ sở đó đưa ra các nhận định nhằm đi sâu tìm hiểu và làm sáng tỏ vấn đề.1 Biến số nghiên cứu: Với mục tiêu tìm hiêu những yêu tô liên quan tới tình trạng nghiện Internet ở vị thành niên (VTN) và thanh niên (TN) nhằm đưa ra cái nhìn tổng quan cho vấn đề. Bài viết sẽ tập trung vào tìm hiểu các thông tin liên quan tới: - Thực trạng của vấn đề như: tỷ lệ mắc nghiện Internet, tỷ lệ người dùng Internet đặc biệt là trong nhóm VTN và TN.
- Những ảnh hường cùa nghiện Internet đối với sức khỏe, học tập, các mối quan hệ của VTN và TN. Mối liên quan giữa nghiện Internet đối với sức khỏe và các hành vi nguy cơ như lạm dụng nội dung độc hại (tình dục, bạo lực), hút thuốc lá, uổng rượu. 3 - Một Số yểu tố liên quan: những đặc điểm của đối tượng nghiên cứu: tuổi, giới, trình độ học vấn. Và các yếu tố liên quan tới tình trạng nghiện Internet từ phía gia đình, bạn bè, nhà trường.2 Phương pháp thu thập VÀ tồng hợp thông tin: Tài liệu sử dụng trong bài viết được thu thập từ các nguồn trong nước và nước ngoài.
Các cơ sở dữ liệu được sử dụng để tìm kiếm các tài liệu như HINARI, MEDLINE, ERIC với các từ khỏa quan trọng là: các yếu tố liên quan (related factors), nghiện Internet/ sử dụng Internet quá mức (Internet addiction/ Excessive Internet use), vị thành niên (adolescent) và thanh niên (youth) và một số từ khóa khác. Ngoài các báo cáo nghiên cứu tìm được từ các cơ sở dữ liệu trên thì các thông tin từ các bài báo chuyên môn, các quy định pháp luật cũng được sử dụng như một nguồn tài liệu tham khảo.