Chương 1: Giới thiệu tổng quan về nghiên cứu - Gồm những nội dung chính: Tính cấp thiết, mục tiêu, câu hỏi, đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu; Ý nghĩa thực tiễn và kết cấu của nghiên cứu. - Chương 2: Cơ sở lý thuyết và các giả thuyết nghiên cứu - Gồm một số nội dung chính: Tổng quan cơ sở lý thuyết; Các mô hình nghiên cứu trước; Đề xuất các giả thuyết và mô hình nghiên cứu. - Chương 3: Phương pháp nghiên cứu - Gồm những nội dung chính: Nghiên cứu định tính, nghiên cứu định lượng, lựa chọn kích thước mẫu, cách chọn mẫu, xây dựng thang đo và phương pháp phân tích dữ liệu. - Chương 4: Kết quả nghiên cứu - Gồm những nội dung chính: Phân tích thống kê mô tả, kiểm định Cronback’s alpha, phân tích nhân tố EFA, hồi qui tuyến tính, kiểm định giả thuyết nghiên cứu.
- Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị- Gồm những nội dung chính: Thảo luận kết quả nghiên cứu; Một số hàm ý quản trị đề xuất; hạn chế và đề xuất hướng nghiên cứu. 6 CHƯƠNG 2 Cơ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC GIẢ THUYẾT NGHIÊN cứu 2.1 Khái niệm và đặc điêm cũa bảo hiêm nhân thọ 2.1 Khái niệm Khái niệm BHNT được quy định tại khoản 13, điều 4, Luật kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam “Bảo hiểm nhân thọ là loại hình bảo hiểm cho trường hợp người được bảo hiểm sống hoặc chết”. Bảo hiểm nhân thọ là sự cam kết giữa công ty bảo hiểm với người mua bảo hiểm hoặc người được bảo hiểm trong đó công ty bảo hiểm có trách nhiệm trả cho người mua bảo hiểm hoặc người được bảo hiểm một khoản tiền được ghi rõ trong hợp đồng bảo hiểm khi có những sự kiện định trước xảy ra như người được bảo hiểm, người mua bảo hiểm gặp rủi ro chết sớm, bị thưong tật không có khả năng phục hồi và đến mức mất khả năng lao động hoặc đến một thời điểm được ghi rõ trong hợp đồng mà người mua bảo hiểm hoặc người được bảo hiểm còn sống. Còn người mua bảo hiểm phải có trách nhiệm trả một khoản tiền cho DNBH gọi phí bảo hiểm đúng hạn và đầy đủ (Nguyễn Văn Định, 2012) Các công ty bảo hiểm cung cấp các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ thông qua bản hợp đồng, đó là khi khách hàng đồng ý mua BHNT tức là đã giao két hợp đồng bảo hiểm với DNBH và hợp đồng phải được lập thành văn bản.
Trong đó, khách hàng phải cam kết trả một khoản tiền cho DNBH gọi là phí bảo hiểm theo hình thức định kỳ hay một lần, đồng thời DNBH cũng phải cam kết chi trả cho khách hàng là người mua bảo hiểm hoặc người thụ hưởng một khoản tiền gọi là số tiền bảo hiểm đã được ghi rõ trong hợp đồng bảo hiểm. Sau khi khách hàng ký kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ vói công ty bảo hiểm và trong thời gian hợp đồng bảo hiểm có hiệu lực, nếu có sự kiện bảo hiểm xảy ra như người được bảo hiểm hoặc người mua bảo hiểm chết hoặc bị thưong tật mà không thể phục hồi được hoặc bị bệnh hiểm nghèo giai đoạn cuối hoặc bị các loại bệnh thuộc danh mục được bảo 7 hiểm thì công ty bảo hiểm phải đồng ý chi trả số tiền bảo hiểm theo đúng như cam kết cho người thụ hưởng bảo hiểm được chỉ định từ trước và được ghi trong hợp đồng bảo hiểm ( Ademeso, 2010). BHNT có chức năng chính là để bảo vệ và chống lại sự bất ổn về tài chính khi cuộc sống của con người gặp rủi ro hoặc mất mát bao gồm nguy cơ chết sớm hoặc các rủi ro bị thương tật toàn bộ và vĩnh viễn hoặc bị các bệnh hiểm nghèo và cũng như đảm bảo cuộc sống khi nghỉ hưu (Hofstede, 1995). Ngoài ra bảo hiểm nhân thọ còn có mục đích cung cấp sự an tâm bằng việc DNBH cam kết chi trả số tiền bảo hiểm được định trước ghi rõ trong hợp đồng bảo hiểm để giúp những người còn sống giảm bớt khó khăn tài chính, nhất là với những người phụ thuộc (con nhỏ đang đi học, bố, mẹ già yếu) giảm thiểu khó khăn tài chính khi người mua bảo hiểm hoặc người được bảo hiểm chết hoặc mất khả năng lao động hoặc bệnh tật.2 Bảo hiểm nhân thọ có những đặc điểm Bảo hiểm nhân thọ có tính tiết kiệm và rủi ro: Bảo hiểm nhân thọ có tính tiết kiệm nhưng không giống với bất cứ loại hình thức tiết kiệm nào khác ở chỗ, khi khách hàng đồng ý mua BHNT nghĩa là đã giao kết hợp đồng với DNBH nhân thọ và cam kết định kỳ hàng tháng hoặc hàng quý hoặc nửa năm hoặc hàng năm phải chi trả một khoản tiền cho DNBH gọi là phí bảo hiểm, như vậy tính tiết kiệm này được thực hiện có kế hoạch, thường xuyên và có kỷ luật.
Công ty bảo hiểm nhân thọ cũng phải cam két vào ngày cuối cùng của hợp đồng bảo hiểm phải chi trả cho khách hàng một khoản tiền được hình thành từ phí bảo hiểm và các khoản tích lũy như lãi chia cuối hợp đồng, bảo tức tích lũy, các khoản tiền này được hình thành kể từ ngày giao kết hợp đồng cho đến ngày cuối cùng của hợp đồng. Đồng thời công ty bảo hiểm nhân thọ cũng phải cam kết khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra như hoặc người được bảo hiểm hoặc người mua BHNT chết sớm hoặc bị thương tật mà không thể phục hồi được hoặc bị bệnh nằm trong danh mục bệnh được bảo hiểm thì công ty bảo hiểm nhân thọ cũng phải chi trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng đã được chỉ định từ trước đúng như đã cam kết được thể hiện trong hợp đồng bảo hiểm cho dù người mua bảo hiểm nhân thọ 8 mới chỉ đóng được một khoản phí rất nhỏ. Điều đó cũng có nghĩa khi người mua bảo hiểm nhân thọ hoặc người được bảo hiểm không may gặp rủi ro không mong muốn trong cuộc sống thì người thân trong gia đình của họ sẽ nhận được một khoản tiền bảo hiểm rất lớn từ DNBH. Đó chính là tính chất rủi ro của BHNT.
Ngày nay, những sản phẩm BHNT đã ngày càng đã đáp ứng được phần lớn mục đích và nhu cầu khác nhau của người mua BHNT. Các mục đích đó cũng được thể hiện rất rõ ràng thông qua mỗi loại hợp đồng bảo hiểm, hợp đồng BHNT còn được xem như là một tài sản thế chấp để vay vốn hoặc tín dụng. Vì vậy nhu cầu vay vốn của khách hàng đã được đáp ứng khi sở hữu một hợp đồng BHNT để thỏa mãn nhu cầu về tài chính để dành cho các mục đích khác nhau như mua xe ôtô, mua nhà và các mục đích cá nhân khác. Do đó BHNT ngày càng được nhiều khách hàng quan tâm và thị trường BHNT ngày càng phát triển và được mở rộng.
Tính chất phức tạp và đa dạng của các loại hợp đồng BHNT được thể hiện ở ngay trong mỗi loại sản phẩm của BHNT và mỗi loại sản phẩm cũng được phân thành nhiều loại hợp đồng như loại hợp đồng bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp khác nhau về thời gian, có loại hợp đồng 5 năm hay 10 năm. Cùng với sự khác nhau về thời hạn của hợp đồng bảo hiểm là sự khác biệt về số tiền mà khách hàng sẽ nhận được vào ngày cuối cùng của hợp đồng BHNT hoặc số tiền mà người thân khách hàng sẽ nhận được khi không may có những rủi ro không lường trước trong cuộc sống gây ra, tổng tiền phí phải đóng cho DNBH và hình thức đóng phí cũng khác nhau. Ngoài ra độ tuổi của người mua bảo hiểm nhân thọ và giói tính của người mua bảo hiểm nhân thọ cũng khác nhau tùy theo mỗi loại hợp đồng bảo hiểm. Một hợp đồng BHNT có thể có tới 4 bên cùng tham gia gồm: DNBH, người mua bảo hiểm, người được bảo hiểm và người thụ hưởng quyền lợi bảo hiểm được chỉ định trước và được ghi trong hợp đồng bảo hiểm.
Việc định phí BHNT là một quá trình tưong đối phức tạp, theo Harrari, 2005 “Quá trình định phí BHNT là một quá trình đầy đủ mà kết quả của nó chính là đưa được những sản phẩm BHNT đến rộng rãi với công chúng”. Quá trình định phí BHNT tùy thuộc vào nhiều yếu tố như giới tính của người được bảo hiểm, tuổi của người được bảo hiểm, tuổi 9 thọ trung bình của người dân, số tiền bảo hiểm, sự khác nhau về thời hạn của hợp đồng bảo hiểm, hình thức chi trả hoặc hình thức đóng phí, lãi suất và lạm phát. Ngoài ra còn có chi phí khai thác và quản lý hợp đồng.3 Lợi ích của bảo hiểm nhân thọ 2.1 Đối với người mua Bảo hiểm nhân thọ giúp bảo vệ cho chính bản thân cá nhân khách hàng và những người thân trong gia đình có khả năng chống lại những khó khăn tài chính do những rủi ro không mong muốn trong cuộc sống gây ra như: người mua bảo hiểm nhân thọ hoặc người được bảo hiểm chết sớm hoặc bị thưong tật mà không thể phục hồi hoặc bị bệnh hiểm nghèo giai đoạn cuối khi đó nguồn thu nhập chính của gia đình sẽ bị mất hoặc giảm trong khi trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng bố, mẹ già hoặc đảm bảo việc học hành của con cái hoặc thanh toán các khoản vay chưa hoàn thành. Do vậy, cuộc sống của những người mua bảo hiểm nhân thọ và người thân của họ vẫn sẽ được ổn định trước những rủi ro trong cuộc sống.
Trong trường hợp cuộc sống của khách hàng không xảy ra rủi ro thì người mua bảo hiểm nhân thọ vẫn được công ty bảo hiểm chi trả toàn bộ số tiền bảo hiểm được hình thành từ số phí đã đóng và các khoản lãi tích lũy. Ngoài ra, khách hàng còn được công ty bảo hiểm nhân thọ hỗ trợ kiểm tra sức khỏe tại các co sỏ y tế có liên kết với công ty trước khi ký kết hợp đồng mà không phải trả bất cứ chi phí nào. Còn riêng với những sản phẩm BHNT chăm sóc y tế, khi người mua bảo hiểm hoặc người được bảo hiểm gặp rủi ro bị bệnh nằm trong danh mục bệnh được bảo hiểm thì công ty bảo hiểm cũng chi trả một khoản tiền hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh, qua đó giúp họ phục hồi sức khỏe được nhanh hon.2 Đối với kinh tế-xã hội - BHNT giúp gia tăng thu nhập và đóng góp vào ngân sách.