CHƯƠNG 1: TÔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CÁC YEU TO ANH HUONG DEN QUYET ĐỊNH LỰA CHỌN DIEM DEN CUA KHACH DU LICH. Tổng quan các nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn điểm đến của khách du lịch 1. Các nghién cứu nước ngoài Trên thé giới, từ nhiều năm trước các tác giả đã tiến hành nghiên cứu về các yếu tô ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn điểm đến của khách du lịch. Một số nghiên cứu điển hình được các bài nghiên cứu sau này lựa chọn làm cơ sở lý luận như nghiên cứu cua Chapin, F.
(1989) và nghiên cứu cua Um, Seoho & Crompton, John L. Theo nghiên cứu vào năm 1974 cua Chapin trong tác phẩm “Mô hình hành động của con người trong thành phó: Những điều mọi người thực hiện trong không gian và thời gian” đã chỉ ra rằng các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn điểm đến du lịch bao gồm: sở thích, kinh nghiệm, động cơ, thái độ, dịch vụ và chất lượng của địa điểm, chương trình và dịch vụ. Tiếp đó là tác phẩm “Du lịch, kinh tế, tác động tự nhiên và xã hội” của Mathieeson, A. vào năm 1982 đã đề xuất mô hình tiến trình ra quyết định và các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn điểm đến và các dịch vu du lịch.
Nhóm tác giả đã đề xuất rằng quá trình lựa chọn điểm đến và dịch vụ du lịch có thé được chia thành 5 giai đoạn: nhận biết nhu cầu và mong muốn đi du lịch, tìm kiếm và đánh giá thông tin liên quan, quyết định đi du lịch, chuẩn bị và trải nghiệm chuyến đi, và đánh giá sự hài lòng sau chuyến đi. Day là quá trình toàn diện dé người tiêu dùng có thể đưa ra quyết định lựa chọn điểm đến và dịch vụ du lịch một cách chủ động và hiệu quả. Trong mỗi giai đoạn thì sẽ chịu những tác động nhất định từ nhóm các nhân tô bên trong và nhóm các nhân tố bên ngoài theo những mức độ khác nhau. Năm 1989, trong bài báo được đăng trên tạp chí “Nghiên cứu du lịch" với đề tài “ Một mô hình chung về lựa chọn điểm đến của khách du lịch" của Arch G Woodside & Steven Lysonski đã đề xuất mô hình về mối quan hệ giữa sự nhận thức và lựa chọn điểm đến tham quan giải trí của khách du lịch.
Nhóm tác giả đã chỉ ra rằng khách du lịch khi trải qua một quá trình nhận thức sẽ dẫn đến quyết định lựa chọn điểm đến. Quá trình ra quyết định này có thé bị ảnh hưởng bởi nhận thức, tình cảm mà khách du lịch dành cho những điểm đến khác nhau. Cụ thể, quyết định sẽ phụ thuộc vào đặc điểm giá tri, động lực và thái độ khách du lịch trước ảnh hưởng của các yếu tố như tiếp thị, ấn tượng ban đầu của khách hàng về địa điểm đó. Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu S.Crompton đã đề xuất mô hình tiến trình ra quyết định lựa chọn điểm đến với 2 nhóm nhân tố chính là bên trong và bên ngoài.
Trong bài báo “Định hướng thái độ trong quyết định lựa chọn điểm đến du lịch", nhóm tác giả đã chỉ ra nhóm nhân tổ bên ngoài bao gồm: thuộc tính sản phẩm du lịch, truyền thông, kích thích xã hội. Ngoài ra, nhóm nhân tố bên trong bao gôm đặc điêm cá nhân, động cơ, giá trị và thái độ của khách du lịch. Các nghiên cứu trong nước Ở Việt Nam, trong những năm gần đây đã có một số nghiên cứu được thực hiện của tác giả Nguyễn Thị Kim Liên (2015), Trần Thị Kim Thoa (2015), Nguyễn Thục Anh (2016), Nguyễn Hoàng Đông (2020) là những đề tài nghiên cứu có sự quan tâm sâu đến van đề quyết định lựa chọn điểm đến của khách du lịch. Tác giả Nguyễn Thị Kim Liên (2015) đã thực hiện đề tài nghiên cứu về các yếu tổ ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn chương trình/tour du lịch sinh thái tại Hội An của du khách quốc tế sẽ bao gồm các yếu tô chủ quan như: sở thích; động cơ; thái độ; kinh nghiệm đối với loại hình du lịch sinh thái.
Ngoài ra, quyết định này còn chịu ảnh hưởng từ các yếu tố khách quan như: sự sẵn có và chất lượng tour; giá tour; quảng cáo; địa điểm đặt tour và nhóm tham khảo. Trong nghiên cứu của Trần Thị Kim Thoa (2015) về các yếu tô ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn điểm đến du lịch của khách du lịch Tây Âu-Bắc Mỹ khi lựa chọn điểm đến Hội An đã đưa ra kết quả các yếu tô bao gồm: động cơ đi du lịch; thái độ; hình ảnh điểm đến; nhóm tham khảo; giá tour du lịch và truyền thông. Ngoài ra, dựa trên cơ sở lý thuyết hành vi mua của người tiêu dùng của Philip Kotler (1999) kết hợp cùng phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng với các dữ liệu được thu thập từ khách du lịch nội địa đến Quảng Bình, tác giả Nguyễn Thục Anh đã đưa ra mô hình nghiên cứu với 7 yếu tố độc lập tác động đến quyết định lựa chọn điểm du lịch của khách nội địa bao gồm: động cơ du lịch; nhận thức về điểm du lịch; kinh nghiệm điểm đến; hình ảnh điểm du lịch; nhóm tham khảo; giá tour du lịch và truyền thông. Mới đây, nghiên cứu của tác giả Nguyễn Hoàng Đông (2020) đã dựa trên nền tảng mô hình tổng quát về động cơ du lịch của Crompton, J.
(1979), mô hình các nhân tố ảnh hưởng tới sự lựa chọn điểm đến của Woodside and Lysonski (1989), Um and Crompton (1991, 1992) và Hill (2000) đã đưa ra kết quả các nhân tô ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn điểm đến của khách du lịch Hàn Quốc với trường hợp điểm đến miền Trung tại Việt Nam bao gồm: kiến thức và khám phá; giải trí và thư giãn; văn hoá và tôn giáo; gia đình và bạn bè; tự hào về chuyên đi; điểm đến an toản; thông tin về điểm đến; đặc trưng của điểm đến; van dé tài chính; lịch trình chuyên di. Khoảng trong nghiên cứu Với dé tài nghiên cứu về các yêu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn điểm đến du lịch có rat nhiều bài nghiên cứu liên quan tuy nhiên mỗi bài nghiên cứu vẫn còn tồn tại những hạn chế khác nhau. Nhiều bài nghiên cứu đều có mặt hạn chế về đối tượng khảo sát và SỐ lượng mẫu nghiên cứu còn ít chưa mang tính đại diện cao. Một số nghiên cứu thường tập trung nghiên cứu trong một số địa điểm nhất định tại điểm đến nên phạm vi nghiên cứu còn giới hạn.
Do đó, trong bài nghiên cứu này sẽ kế thừa và phát triển thêm các nghiên cứu trước đây dé nghiên cứu và đánh giá về mức độ ảnh hưởng của các yếu tô đến quyết định lựa chọn điểm đến du lịch tại địa phương của người dân Quảng Ninh. Lý thuyết chung về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn điểm đến của khách du lịch 1. Các khai niệm liên quan 1. Khái niệm vẻ du lịch Hiện nay, giữ vai trò quan trọng đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội, tăng thu nhập quốc gia không thể không nhắc đến ngành du lịch - một ngành “công nghiệp không khói” giúp giải quyết tình trạng thất nghiệp cho một bộ phận lớn lao động tại các quốc gia.
Trên thế giới, ngành du lịch được đánh giá vượt lên cả ngành sản xuất ô tô, thép, điện tử và nông nghiệp. Riêng với Việt Nam, ngành du lịch đã và đang đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội. Nhất là khi xã hội ngày càng phát triển thì con người sẽ có nhu cầu đi du lịch ngày càng cao. Du lich là hoạt động gan liền với nghỉ ngơi, giải trí.
Tuy nhiên dưới mỗi góc độ nghiên cứu hay tuỳ vào từng hoàn cảnh, thời gian và khu vực thì khái niệm du lịch cũng khác nhau. Theo quan điểm của Jafari, J. (1977), du lịch là một hoạt động mà con người rời khỏi nơi cư trú thường xuyên và nó chịu tác động của các yếu tô văn hóa-xã hội, kinh tế và môi trường. Tương tự, Leiper, N.
(1997) cũng đồng ý 10 rằng du lịch là hoạt động của con người rời khỏi nơi cư trú thường xuyên, nhưng tác giả cũng nêu rõ thời gian đi có thể kéo dai một hoặc nhiều đêm và hoạt động này không nhất thiết phải có mục đích kiếm tiền. Ngoài ra, du lịch còn được định nghĩa là một hoạt động bao gồm tất cả các hành vi của du khách trong thời gian không quá một năm ngoại trừ mục đích kiếm tiền bởi Tổ chức du lịch thế giới (UNWTO: World Tourism Organization). Theo định nghĩa của Luật Du lịch Việt Nam 2017: “Du lịch là những hoạt động liên quan đến việc đi du lịch ra ngoài nơi cư trú thường xuyên trong khoảng thời gian không quá 1 năm dé đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác.” Tại mỗi quốc gia và tại các thời điểm khác nhau thi các khái niệm được bổ sung lẫn nhau và hoàn thiện. Tóm lại, khái niệm du lịch có thể được tổng quát hóa như sau: đó là việc đi chuyên tạm thời trong một khoảng thời gian nhất định, trong đó người du lịch sử dụng các dịch vụ lưu trú, ăn uống và tham gia các hoạt động dé thỏa mãn nhu cầu của ho tại điểm đến.
Du lịch có thé có nhiều mục đích khác nhau hoặc kết hợp với nhau, nhưng loại trừ mục đích định cư và làm việc tại điêm dén. Khái niệm về khách du lịch Tương tự như khái niệm về du lịch thì khái niệm về khách du lịch cũng có những quan niệm khác nhau gitra các nghiên cứu. (1979) đã đưa ra quan điểm về du khách là những người tham gia các hoạt động liên quan đến kỳ nghỉ rời khỏi nơi cư trú thường xuyên ít nhất một đêm. Trong khi đó, Luật Du lịch Việt Nam 2017 đã quy định rõ ràng về khách du lịch là người đi du lịch hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trường hợp đi học hoặc làm việc dé kiếm thêm thu nhập ở nơi đến.
Các loại hình khách du lịch được phân chia thành 11 khách du lịch nội địa, khách du lịch quốc tế đến Việt Nam và khách du lich ra nước ngoài. Bên cạnh đó, khách du lịch cũng có thể hiểu theo cách khác là người tiêu dùng tại các điểm đến du lịch bằng các hoạt động sử dụng các tài nguyên nơi mà họ đến tham quan. Hoạt động kiếm tiền tại điểm đến không được coi là hoạt động du lịch của du khách.