Nghiên Cứu Xuất Khẩu Lao Động Tại Nhật Bản: Thực Trạng và Giải Pháp

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp tmu giải pháp th c đẩy xuất khẩu lao động của công ty cổ phần dịch vụ xuất khẩu, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất

• Tác giả: Đỗ Thị Huyền Trang
• Người hướng dẫn: ThS. Phan Thu Giang
• Trường học: Trường Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Khoa Thương mại quốc tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Xuất Khẩu Lao Động: Thực Trạng và Giải Pháp Tại Nhật Bản
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tổng quan các nghiên cứu trước đây
• 1.3. Mục đính nghiên cứu đề tài
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG
• 2.1. Một số khái niệm cơ bản
• 2.2. Nguồn lao động
• 2.3. Sức lao động
• 2.4. Thị trường lao động
• 2.5. Di dân quốc tế
• 2.6. Khái niệm xuất khẩu lao động
• 2.7. Một số lý thuyết về xuất khẩu lao động
• 2.8. Đặc điểm của hoạt động xuất khẩu lao động
• 2.9. Các hình thức xuất khẩu lao động
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG VÀ CHUYÊN GIA THANH HÓA SANG THỊ TRƯỜNG NHẬT BẢN
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN DỊCH VỤ XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG VÀ CHUYÊN GIA THANH HÓA SANG THỊ TRƯỜNG NHẬT BẢN
• 4.1. Định hướng XKLĐ của công ty sang thị trường Nhật Bản năm 2013
• 4.2. Định hướng kế hoạch của công ty năm 2013
• 4.3. Các chỉ tiêu kế hoạch của công ty trong năm 2013
• 4.4. Biện pháp thực hiện
• 4.5. Đề xuất giải pháp thúc đẩy xuất khẩu lao động của công ty cổ phần dịch vụ xuất khẩu lao động và chuyên gia Thanh Hóa sang thị trường Nhật Bản
• 4.6. Phát huy các giải pháp có hiệu quả mà công ty đã thực hiện được
• 4.7. Các giải pháp khác
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Xuất Khẩu Lao Động Tại Nhật Bản

Nghiên cứu về xuất khẩu lao động tại Nhật Bản đang trở thành một chủ đề nóng hổi trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Nhật Bản, với nền kinh tế phát triển và nhu cầu lao động cao, đã trở thành một điểm đến hấp dẫn cho người lao động Việt Nam. Tuy nhiên, việc tìm hiểu về thực trạng xuất khẩu lao động và các thách thức mà người lao động phải đối mặt là rất cần thiết. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình xuất khẩu lao động tại Nhật Bản, từ đó đưa ra các giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động này.

1.1. Tình Hình Xuất Khẩu Lao Động Tại Nhật Bản

Nhật Bản hiện đang thiếu hụt lao động trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trong ngành xây dựng và dịch vụ. Theo thống kê, số lượng lao động Việt Nam tại Nhật Bản đã tăng đáng kể trong những năm qua, cho thấy sự quan tâm của người lao động đối với thị trường này. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

1.2. Lợi Ích Của Xuất Khẩu Lao Động Đối Với Người Lao Động

Việc làm tại Nhật Bản không chỉ giúp người lao động có thu nhập cao hơn mà còn nâng cao tay nghề và kinh nghiệm làm việc. Điều này góp phần cải thiện chất lượng nguồn nhân lực tại Việt Nam. Hơn nữa, người lao động còn có cơ hội trải nghiệm văn hóa và môi trường làm việc quốc tế.

II. Thách Thức Trong Xuất Khẩu Lao Động Tại Nhật Bản

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng xuất khẩu lao động tại Nhật Bản cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như rào cản ngôn ngữ, điều kiện làm việc không đảm bảo, và sự thiếu hiểu biết về quyền lợi của người lao động là những vấn đề cần được giải quyết. Việc nắm rõ các chính sách xuất khẩu lao động và điều kiện làm việc tại Nhật Bản là rất quan trọng để người lao động có thể bảo vệ quyền lợi của mình.

2.1. Rào Cản Ngôn Ngữ Và Văn Hóa

Ngôn ngữ là một trong những rào cản lớn nhất mà người lao động Việt Nam gặp phải khi làm việc tại Nhật Bản. Việc không hiểu rõ ngôn ngữ có thể dẫn đến những hiểu lầm trong công việc và ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc.

2.2. Điều Kiện Làm Việc Và Quyền Lợi

Nhiều người lao động vẫn chưa nắm rõ các quyền lợi của mình khi làm việc tại Nhật Bản. Điều này dẫn đến việc họ có thể bị lợi dụng hoặc không được hưởng các chế độ đãi ngộ hợp lý. Cần có sự hỗ trợ từ các tổ chức và cơ quan chức năng để bảo vệ quyền lợi cho người lao động.

III. Giải Pháp Thúc Đẩy Xuất Khẩu Lao Động Tại Nhật Bản

Để nâng cao hiệu quả của xuất khẩu lao động, cần có những giải pháp đồng bộ từ cả phía nhà nước và doanh nghiệp. Việc cải thiện quy trình tuyển chọn, đào tạo và hỗ trợ người lao động trước khi xuất cảnh là rất cần thiết. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác với các đối tác Nhật Bản để đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

3.1. Cải Thiện Quy Trình Tuyển Chọn

Quy trình tuyển chọn lao động cần được cải thiện để đảm bảo chỉ những người có đủ năng lực và sức khỏe mới được đưa đi làm việc. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng lao động mà còn giảm thiểu rủi ro cho người lao động.

3.2. Đào Tạo Kỹ Năng Và Ngôn Ngữ

Đào tạo kỹ năng và ngôn ngữ cho người lao động trước khi xuất cảnh là rất quan trọng. Điều này giúp họ tự tin hơn khi làm việc tại Nhật Bản và dễ dàng hòa nhập với môi trường làm việc mới.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu về xuất khẩu lao động tại Nhật Bản không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn cần được áp dụng vào thực tiễn. Các doanh nghiệp cần có những chiến lược cụ thể để thực hiện các giải pháp đã đề ra. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp các bên liên quan có cái nhìn rõ hơn về tình hình và đưa ra các quyết định đúng đắn.

4.1. Kinh Nghiệm Từ Các Doanh Nghiệp Thành Công

Nhiều doanh nghiệp đã thành công trong việc xuất khẩu lao động sang Nhật Bản nhờ vào việc áp dụng các giải pháp hiệu quả. Họ đã xây dựng được mối quan hệ tốt với các đối tác Nhật Bản và đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Hoạt Động Xuất Khẩu Lao Động

Đánh giá hiệu quả hoạt động xuất khẩu lao động là cần thiết để xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong quy trình. Điều này giúp các doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược và nâng cao hiệu quả hoạt động.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Xuất Khẩu Lao Động Tại Nhật Bản

Tương lai của xuất khẩu lao động tại Nhật Bản hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người lao động. Việc nâng cao nhận thức và bảo vệ quyền lợi cho người lao động là rất quan trọng trong bối cảnh hội nhập hiện nay.

5.1. Triển Vọng Phát Triển Xuất Khẩu Lao Động

Với nhu cầu lao động ngày càng tăng tại Nhật Bản, xuất khẩu lao động sẽ tiếp tục là một lĩnh vực tiềm năng cho người lao động Việt Nam. Cần có những chính sách hỗ trợ phù hợp để phát triển bền vững.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Các chính sách hỗ trợ cần được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường lao động Nhật Bản. Điều này sẽ giúp người lao động có cơ hội tốt hơn và đảm bảo quyền lợi của họ khi làm việc tại nước ngoài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường xuất khẩu lao động quốc tế đang chứng kiến sự dịch chuyển mạnh mẽ khi các nền kinh tế phát triển đối mặt với tình trạng già hóa dân số trầm trọng. Điển hình tại Nhật Bản, với quy mô dân số khoảng 127 triệu người và tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đạt 5.548,66 tỷ USD, nhu cầu tiếp nhận lao động nước ngoài hàng năm lên tới 60.000 - 65.000 người nhằm bù đắp sự thiếu hụt nhân lực trong các ngành công nghiệp, xây dựng và y tế. Trong bối cảnh đó, Việt Nam cung ứng bình quân 6.000 - 9.000 lao động mỗi năm sang thị trường này, mở ra dư địa tăng trưởng to lớn cho các doanh nghiệp phái cử nhân lực.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề nâng cao hiệu quả phái cử nhân lực tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Xuất khẩu Lao động và Chuyên gia Thanh Hóa (LEESCO) sang thị trường Nhật Bản. Mục tiêu trọng tâm là phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh giai đoạn 2009 - 2012, nhận diện các nút thắt về chất lượng tuyển dụng, đào tạo và quản lý rủi ro, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp toàn diện cho giai đoạn 2013. Không gian nghiên cứu đặt tại trụ sở chính của LEESCO tại Thanh Hóa cùng mạng lưới chi nhánh và thị trường tiếp nhận Nhật Bản.

Ý nghĩa của công trình thể hiện rõ qua các chỉ số thực chứng: hoạt động xuất khẩu lao động đóng góp tới 70% tổng doanh thu của công ty vào năm 2012 (tương đương 652,79 triệu đồng), đồng thời cung cấp thu nhập từ 2.000 - 3.000 USD/tháng cho các ngành điều dưỡng và kỹ sư, tạo nguồn kiều hối bền vững và giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động địa phương mỗi năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của ba nền tảng lý thuyết kinh tế quốc tế và thị trường lao động:

• Lý thuyết Di dân Quốc tế (International Migration Theory): Giải thích động lực dịch chuyển sức lao động xuyên biên giới thông qua các yếu tố lực đẩy (thiếu việc làm, thu nhập thấp tại nước xuất khẩu) và lực hút (mức lương cao, chế độ đãi ngộ hấp dẫn tại nước nhập khẩu).
• Lý thuyết Tân cổ điển về Thị trường Lao động (Neoclassical Labor Market Theory): Làm rõ cơ chế cân bằng cung - cầu lao động, trong đó tiền lương thực tế đóng vai trò điều tiết sự dịch chuyển của dòng nhân lực giữa các quốc gia.
• Lý thuyết Lợi thế So sánh trong Thương mại Dịch vụ: Xác định lợi thế cạnh tranh của nguồn nhân lực Việt Nam về chi phí, sự cần cù và khả năng thích ứng so với các quốc gia trong khu vực.

Bên cạnh đó, nghiên cứu chuẩn hóa các khái niệm then chốt theo quy định của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài:

• Nguồn lao động: Toàn bộ bộ phận dân cư trong độ tuổi có khả năng tham gia tạo ra của cải vật chất.
• Sức lao động: Tổng hợp thể lực và trí lực được trao đổi như một loại hàng hóa đặc biệt trên thị trường.
• Thị trường lao động quốc tế: Không gian xác lập các quan hệ thuê mướn lao động dựa trên hiệp ước song phương và hợp đồng thương mại hợp pháp.
• Xuất khẩu lao động: Hoạt động kinh tế có tổ chức nhằm cung ứng nhân lực làm việc có thời hạn ở nước ngoài, mang lại mức thu nhập bình quân ước tính 2.000 - 3.000 USD/tháng cho lao động kỹ thuật và y tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng hệ thống nguồn dữ liệu đa tầng, kết hợp giữa dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

• Nguồn dữ liệu: Báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh thường niên của LEESCO giai đoạn 2009 - 2012; cơ sở dữ liệu từ Cục Quản lý Lao động Ngoài nước (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội), Hiệp hội Xuất khẩu Lao động Việt Nam (VAMAS) và Cục Thống kê Nhật Bản.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ đối với 1.714 lượt hồ sơ người lao động được LEESCO phái cử đi các nước giai đoạn 2009 - 2012, trong đó tập trung phân tích sâu toàn diện 362 hồ sơ lao động xuất khẩu sang Nhật Bản. Đồng thời, khảo sát toàn bộ 32 cán bộ công nhân viên công ty (gồm 6,25% trình độ sau đại học, 31,25% đại học, 46,88% cao đẳng và 15,62% trung cấp) để đánh giá năng lực vận hành bộ máy.
• Phương pháp phân tích: Ứng dụng kỹ thuật thống kê mô tả, phân tích tỷ trọng cơ cấu, so sánh chuỗi thời gian và đối chuẩn với 5 doanh nghiệp đầu ngành tại Việt Nam. Phương pháp này giúp nhận diện rõ nét khoảng cách năng lực cạnh tranh, phân tích nguyên nhân gây sụt giảm lợi nhuận và cung cấp bằng chứng xác thực cho các đề xuất chiến lược.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu hoạt động của LEESCO giai đoạn 2009 - 2012 cho thấy bốn phát hiện thực nghiệm mang tính bước ngoặt:

• Tăng trưởng vượt bậc về quy mô phái cử sang Nhật Bản: Số lượng lao động công ty đưa sang Nhật Bản tăng liên tục từ 35 người năm 2009 lên 70 người năm 2010, đạt 88 người năm 2011 và bứt phá lên 169 người năm 2012, đạt mức tăng trưởng ấn tượng 382,8% sau 4 năm. Nhật Bản nhanh chóng vươn lên thành thị trường trọng điểm, chiếm 35,5% tổng số lao động phái cử của LEESCO trong năm 2012.
• Dịch chuyển tích cực trong cơ cấu giới tính và ngành nghề: Tỷ lệ lao động nữ xuất khẩu sang Nhật Bản tăng từ 40% (28 người năm 2010) lên 46,2% (78 người năm 2012). Đặc biệt, công ty đã mở rộng thành công vào lĩnh vực điều dưỡng và y tế, tăng từ 0 người năm 2010 lên 30 người năm 2012 (chiếm 17,75% tổng số lao động sang Nhật).
• Hạn chế lớn về cơ cấu trình độ và tỷ lệ vi phạm kỷ luật: Lao động phổ thông chiếm áp đảo với 69,8% năm 2012 (118 người), trong khi lao động trình độ đại học chỉ chiếm 15,4% (26 người). Đáng báo động, tỷ lệ lao động vi phạm hợp đồng và bỏ trốn tăng đều qua các năm: từ 2,8% năm 2010 (2 người) lên 4,54% năm 2011 (4 người) và chạm mức 4,73% năm 2012 (8 người).
• Mất cân đối nghiêm trọng giữa doanh thu và hiệu quả tài chính: Dù xuất khẩu lao động đóng góp tới 70% doanh thu năm 2012 (652,79 triệu đồng trên tổng số 931,14 triệu đồng), công ty vẫn chịu khoản lỗ sau thuế lên tới 803,13 triệu đồng do chi phí quản lý và chi phí dịch vụ tăng cao.

Thảo luận kết quả

Thực trạng tài chính và vận hành của LEESCO phản ánh rõ các rào cản nội tại của doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc thua lỗ trong năm 2012 bắt nguồn từ chi phí đào tạo thuê ngoài quá lớn khi công ty chưa sở hữu cơ sở đào tạo độc lập, cộng hưởng với chi phí xử lý các trường hợp vi phạm hợp đồng phát sinh.

Khi so sánh với các đối thủ cạnh tranh hàng đầu trong nước năm 2012, vị thế của LEESCO còn khá khiêm tốn. Với 169 lao động sang Nhật Bản, công ty chỉ chiếm 2,8% thị phần cả nước, cách biệt rất lớn so với CAVICO CMS (1.676 người, gấp 9,9 lần), CIENCO 8 (1.254 người, gấp 7,4 lần), hay SIMCO Sông Đà (1.011 người, gấp 6 lần).

Toàn bộ các biến động này có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cơ cấu lao động theo ngành nghề (cho thấy cơ khí chiếm 36,7%, giúp việc gia đình 24,3%, nông nghiệp 21,3%, y tế 17,7%) và bảng đối chiếu kết quả kinh doanh 3 năm. Các bằng chứng này chứng minh rằng việc phụ thuộc vào lao động phổ thông và thiếu kiểm soát quy trình tuyển chọn chính là nguyên nhân làm xói mòn lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thành mục tiêu chiến lược năm 2013 với chỉ tiêu tăng 35% lượng lao động sang Nhật Bản (đạt 229 người), doanh thu đạt 1.024 triệu đồng và lợi nhuận trước thuế đạt 102,4 triệu đồng, bốn nhóm giải pháp hành động được đề xuất:

• Chuẩn hóa quy trình tuyển dụng trực tiếp và loại bỏ trung gian môi giới: Phòng Tuyển dụng phối hợp cùng các phòng ban chuyên môn triển khai tiếp cận trực tiếp tại các trung tâm giáo dục nghề nghiệp và địa phương từ Quý I/2013. Giải pháp này nhằm cắt giảm 100% chi phí trung gian không hợp pháp, đảm bảo tuyển chọn lao động đúng chuẩn tay nghề và giảm tỷ lệ rủi ro pháp lý.
• Xây dựng trung tâm đào tạo nghề và giáo dục định hướng nội bộ: Ban Giám đốc phê duyệt dự án đầu tư nâng cấp hạ tầng đào tạo trong giai đoạn 2013 - 2014, với mục tiêu đào tạo tối thiểu 80% học viên đạt chuẩn tiếng Nhật N4/N5 trước khi xuất cảnh, đồng thời cắt giảm 25% chi phí thuê ngoài dịch vụ đào tạo.
• Kiện toàn bộ máy đại diện và giám sát người lao động tại Nhật Bản: Phòng Quản lý Lao động tăng cường cán bộ chuyên trách tại các thành phố lớn như Tokyo và Osaka trong Quý II/2013, thiết lập đường dây nóng hỗ trợ 24/7, thực hiện mục tiêu kéo giảm tỷ lệ lao động bỏ trốn và phá vỡ hợp đồng xuống dưới mức 2,0% trong năm 2013.
• Tái cơ cấu danh mục ngành nghề và tập trung vào phân khúc giá trị gia tăng cao: Phòng Kinh doanh đẩy mạnh khai thác phân khúc kỹ sư công nghệ và điều dưỡng viên y tế trong giai đoạn 2013 - 2015, nâng tỷ trọng nhóm lao động chất lượng cao lên trên 35% tổng số lao động phái cử, đảm bảo duy trì mức thu nhập bình quân trên 2.500 USD/tháng cho người lao động.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn sâu sắc cho bốn nhóm đối tượng:

• Lãnh đạo và nhà quản trị doanh nghiệp phái cử nhân lực: Nhận diện các bài học kinh nghiệm về kiểm soát chi phí đào tạo, quản trị rủi ro vi phạm hợp đồng và chiến lược nâng cao thị phần tại các thị trường khó tính như Nhật Bản.
• Chuyên viên phân tích thị trường và tuyển dụng lao động quốc tế: Tiếp cận khung quy trình tuyển chọn chuẩn hóa, các tiêu chí đánh giá năng lực ứng viên và phương pháp thiết kế chương trình định hướng văn hóa - ngôn ngữ sát với thực tế.
• Học viên cao học, sinh viên và nghiên cứu sinh ngành Thương mại quốc tế: Tham khảo phương pháp tiếp cận nghiên cứu thực chứng, hệ thống số liệu thứ cấp chi tiết về thị trường lao động và cách thức xây dựng mô hình kinh tế phái cử dịch vụ.
• Cơ quan quản lý nhà nước và hiệp hội ngành nghề: Tìm kiếm căn cứ thực tiễn để hoàn thiện khung khổ pháp lý, chính sách quản lý lao động làm việc ở nước ngoài và các chương trình hỗ trợ tái hòa nhập thị trường việc làm cho lao động hồi hương.

Câu hỏi thường gặp

Đâu là rào cản lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu lao động sang Nhật Bản?
Rào cản lớn nhất nằm ở sự khắt khe về trình độ ngoại ngữ, tính kỷ luật và tác phong công nghiệp của đối tác Nhật Bản. Thực tế tại LEESCO cho thấy tỷ lệ lao động vi phạm hợp đồng lên tới 4,73% năm 2012 xuất phát từ việc thiếu kỹ năng thích ứng văn hóa và áp lực công việc.

Tại sao doanh thu xuất khẩu lao động của LEESCO tăng nhưng lợi nhuận năm 2012 lại âm hơn 800 triệu đồng?
Nguyên nhân chủ yếu do chi phí vận hành tăng vọt lên 1.734,27 triệu đồng, trong đó chi phí thuê cơ sở đào tạo bên ngoài và chi phí quản trị rủi ro chiếm tỷ trọng lớn, trong khi giá trị hợp đồng chưa kịp điều chỉnh tương ứng với mức độ trượt giá và suy thoái kinh tế.

Lao động ngành điều dưỡng, y tế sang Nhật Bản có những ưu thế và điều kiện gì?
Nhóm ngành này mang lại mức thu nhập vượt trội từ 2.000 - 3.000 USD/tháng và cơ hội gia hạn làm việc lâu dài. Tuy nhiên, điều kiện bắt buộc là người lao động phải có chứng chỉ chuyên môn y tế cùng trình độ tiếng Nhật đạt chuẩn N3/N4 trở lên.

Doanh nghiệp phái cử có thể làm gì để giảm thiểu tình trạng lao động bỏ trốn ra ngoài lưu trú bất hợp pháp?
Doanh nghiệp cần triệt tiêu khâu môi giới trung gian, kiểm soát chặt chẽ hồ sơ nhân thân, thực hiện minh bạch tiền ký quỹ và bố trí cán bộ thường trực quản lý trực tiếp tại Nhật Bản để kịp thời tháo gỡ khó khăn về đời sống cho người lao động.

Hoạt động xuất khẩu lao động sang Nhật Bản tạo ra tác động kinh tế - xã hội cụ thể nào cho địa phương?
Hoạt động này giúp giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động nông thôn mỗi năm, tạo dòng kiều hối hàng tỷ đồng giúp nâng cao đời sống gia đình và hình thành đội ngũ nhân lực có tay nghề cao sau khi hoàn thành hợp đồng về nước.

Kết luận

• Xuất khẩu lao động sang thị trường Nhật Bản là hoạt động mũi nhọn, đóng góp 70% tổng doanh thu của LEESCO và khẳng định tiềm năng tăng trưởng chiến lược dài hạn.
• Nghiên cứu đã làm rõ thực trạng tăng trưởng sản lượng phái cử đạt 169 người năm 2012, đồng thời chỉ ra điểm nghẽn then chốt về tỷ lệ lao động bỏ trốn (4,73%) và tình trạng thua lỗ tài chính do chi phí đào tạo thuê ngoài.
• Hệ thống giải pháp đề xuất tập trung vào việc tự chủ trung tâm đào tạo, kiện toàn bộ máy giám sát tại Nhật Bản và loại bỏ hoàn toàn trung gian tuyển dụng.
• Kế hoạch năm 2013 xác lập mục tiêu đưa 229 lao động sang Nhật Bản (tăng 35%), đạt doanh thu 1.024 triệu đồng và tỷ suất lợi nhuận 10%.
• Luận văn đóng góp khung phân tích thực chứng giá trị cho các doanh nghiệp thương mại dịch vụ trong tiến trình hội nhập thị trường lao động quốc tế.

Các doanh nghiệp và nhà nghiên cứu quan tâm có thể ứng dụng ngay mô hình quản trị quy trình và hệ thống chỉ số trong công trình này để tối ưu hóa hoạt động phái cử lao động sang thị trường Nhật Bản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý luận về hoạt động xuất khẩu lao động. Chương 3: Thực trạng hoạt động xuất khẩu lao động của Công ty cổ phần xuất khẩu lao động và chuyên gia Thanh Hóa sang thị trường Nhật Bản. Chương 4: Giải pháp thúc đẩy hoạt động xuất khẩu lao động của Công ty cổ phần dịch vụ xuất khẩu lao động và chuyên gia Thanh Hóa sang thị trường Nhật Bản.

SVTH: Đỗ Thị Huyền Trang 3 GVHD: ThS. Phan Thu Giang Luan van Trường Đại học Thường Mại Khoa Thương mại quốc tế Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG 2. Một số khái niệm cơ bản. Nguồn lao động.

Nguồn lao động: Là một bộ phận của dân cư gồm những người trong độ tuổi lao động ( không kể những người mất khả năng lao động ) và những người ngoài độ tuổi lao động nhưng thực tế có tham gia lao động. Lao động: Là hoạt động có mục đích, có ý thức của cong người nhằm thay đổi các vật thể tự nhiên phù hợp với nhu cầu con người. Thực chất là sự vận động của sức lao động trong quá trình tạo ra của cải vật chất cho xã hội. Lao động cũng chính là quá trình kết hợp của sức lao động và tư liệu sản xuất để sản xuất ra những sản phẩm phục vụ nhu cầu con người.

Có thể nói lao động là yếu tố quyết định cho mọi hoạt động kinh tế. Sức lao động. Sức lao động: Là tổng hợp thể lực và trí lực của con người trong quá trình tạo ra của cải xã hội, nó phản ánh khả năng lao động của con người, là điều kiện đầu tiên cần thiết trong quá trình lao động xã hội. Trong nền kinh tế hàng hóa, sức lao động được coi là một loại hàng hóa đặc biệt.

Nó không chỉ có giá trị và giá trị sử dụng như các hàng hóa khác mà còn là một sản phẩm có tư duy, có đời sống văn hóa tinh thần. Thông qua thị trường lao động, sức lao động được xác định giá cả. Hàng hóa sức lao động cũng tuân theo quy luật cung cầu của thị trường. Thị trường lao động.

Trong mỗi xã hội, nơi nào xuất hiện nhu cầu sử dụng lao động và có nguồn lao động cung cấp, ở đó sẽ hình thành nên thị trường lao động. Trong nền kinh tế thị trường, người lao động muốn tìm việc phải thông qua thị trường lao động. Thị trường lao động: Là một lĩnh vực của nền kinh tế, bao gồm toàn bộ các quan hệ lao động được xác lập trong lĩnh vực mua bán, trao đổi và thuê mướn sức lao động. thị trường lao động bao gồm thị trường lao động trong nước và thị trường lao động quốc tế.

SVTH: Đỗ Thị Huyền Trang 4 GVHD: ThS. Phan Thu Giang Luan van Trường Đại học Thường Mại Khoa Thương mại quốc tế - Thị trường lao động trong nước: Là loại thị trường mà nguồn lao động có thể tự do di chuyển từ nơi này đến nơi khác để bán sức lao động để bán sức lao động cho chủ sử dụng lao động trong phạm vi lãnh thổ một quốc gia. - Thị trường lao động quốc tế: là loại thị trường mà nguồn lao động có thể di chuyển từ quốc gia này sang quốc gia khác để làm việc thông qua các thỏa thuận, các hiệp định giữa các quốc gia trên toàn thế giới. Trên thị trường lao động, mối quan hệ được xác lập giữa một bên là người lao động và một bên là người sử dụng lao động.

Cung – cầu lao động ảnh hưởng đến tiền công lao động - Cầu lao động: là lượng lao động mà người thuê có thể thuê được ở mỗi mức giá nhất định. Khi giá cả lao động tăng hoặc giảm sẽ làm cho nhu cầu về lao động giảm hoặc tăng. - Cung lao động: Là lượng lao động mà người làm thuê có thể chấp nhận được ở mỗi mức giá nhất định. Cung lao động có mối quan hệ tỷ lệ thuận với giá cả.

Khi giá cả tăng lượng cung lao động tăng và ngược lại. Di dân quốc tế. Di dân quốc tế: Được hiểu là quá trình di chuyển lao động từ nước này sang nước khác để tìm việc làm. Nếu xét theo khía cạnh dân số học thì xuất khẩu lao động cũng là một quá trình di dân quốc tế.

Do đó, việc đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài chính là tham gia vào quá trình di dân quốc tế. Khái niệm xuất khẩu lao động. Đến nay, thế giới vẫn chưa có khái niệm chuẩn nào về xuất khẩ lao động. Vì vậy chúng ta có thể hiểu xuất khẩu lao động thông qua khái niệm của tổ chức lao động quốc tế như sau: Xuất khẩu lao động: Được hiểu là hoạt động kinh tế của một quốc gia thực hiện việc cung ứng lao động cho một quốc gia khác trên cơ sở những hiệp định hoặc hợp đồng có tính chất hợp pháp, được sự thống nhất giữa các quốc gia đưa và nhận lao động.

Như vậy: - Theo nghĩa rộng: XKLĐ là việc đưa người lao động ở Việt Nam sang làm việc tại nước ngoài. SVTH: Đỗ Thị Huyền Trang 5 GVHD: ThS. Phan Thu Giang Luan van Trường Đại học Thường Mại Khoa Thương mại quốc tế - Theo nghĩa hẹp: XKLĐ là hoạt động đưa người lao động và các chuyên gia Việt Nam đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài. Một số lý thuyết về xuất khẩu lao động.

Đặc điểm của hoạt động xuất khẩu lao động. - Xuất khẩu lao động là một hoạt động kinh tế. Đây là mục tiêu số một của các nước xuất khẩu lao động. XKLĐ không chỉ là giải pháp quan trọng nhằm giải quyết lao động tăng thêm mà còn thu được nhiều ngoại tệ về nước.

XKLĐ thực hiện chức năng kinh doanh, thực hiện mục tiêu lợi nhuận của doanh nghiệp, đồng thời để thỏa mãn lợi ích kinh tế của người lao động đi làm việc tại nước ngoài. - Xuất khẩu lao động là hoạt động mang tính chất xã hội. Vì XKLĐ thực chất là xuất khẩu sức lao động, mà sức lao động luôn ngắn với một người lao động cụ thể. Do vậy mọi chính sách XKLĐ phải gắn với chính sách xã hội: chính sách BHXH, giải quyết việc làm sau khi hết hạn hợp đồng, đầm bảo các cam kết trong hợp đồng được thực hiện đúng.

- Hàng hóa được xuất khẩu ở đây là hàng hóa đặc biệt. XKLĐ thực chất là xuất khẩu sức lao động không tắc khỏi người lao động. Sức lao động bao gồm: trí tuệ, sức lực tiểm ẩn trong mỗi người lao động - Xuất khẩu lao động là sự kết hợp hài hòa giữ quản lý vĩ mô của Nhà nước và sự chủ động, tự chịu trách nhiệm của tổ chức XKLĐ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngòai. Ngày nay, trong cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế thì hầu như toàn bộ hoạt động XKLĐ đều do các tố chức XKLĐ thực hiện trên cơ sở hợp đồng đã kí.

Đồng thời các tổ chức XKLĐ phải chịu trách nhiệm hòan tòan về kinh tế trong họat động XKLĐ của mình. Các hiệp định các thỏa thuận song phương mà chính phủ cam kết mang tính chất nguyên tắc, thể hiện vai trò của nhà nước ở tầm vĩ mô - Xuất khẩu lao động phải đảm bảo lợi ích của ba bên trong quan hệ XKLĐ. Trong lĩnh vực XKLĐ, lợi ích kinh tế của nhà nước là khoản ngoạitệ mà người lao động gửi về nộp các khoản thuế. Lợi ích của các tổ chức lao động là các khoản thu được chủ yếu là các loại chi phí giải quyết việc làm ở nước ngoài, còn lợi ích của người lao động là khoản thu nhập thường cao hơn nhiều so với lao động trong nước.

SVTH: Đỗ Thị Huyền Trang 6 GVHD: ThS. Phan Thu Giang Luan van Trường Đại học Thường Mại Khoa Thương mại quốc tế - XKLĐ là hoạt động đầy biến động. Vì hoạt động xuất khẩu phụ thuộc nhiều vào các nước có nhu cầu nhập khẩu lao động, do vậy cần phải có sự phát triển toàn diện các dự án đầu tư ở nước ngoài đang và sẽ được thực hiện để xây dựng chính sách đầu tư và chương trình giáo dục định hướng phù hợp và linh hoạt. Các hình thức xuất khẩu lao động.

Hình thức xuất khẩu lao động là cách thức thực hiện việc đưa người lao động đi làm có thời hạn ở nước ngoài do Nhà nước quy định. - Cung ứng lao động theo các hợp đồng cam kết với bên nước ngoài. Đây là trường hợp các tổ chức kinh tế Việt nam được XKLĐ, tuyển dụng lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng cung ứng lao động. Hình thức này tương đối phổ biến và được thực hiện rộng rãi trong các năm vừa qua và những năm tới.

- Đưa lao động đi lao động theo hợp đồng nhận thầu, khoán công trình ở nước ngoài, đầu tư ra nước ngoài. Đây là hình thức doanh nghiệp tuyển lao động, chuyên gia Việt nam đi làm việc ở nước ngoài để thực hiện hoạt động kinh tế với nước ngoài. Các doanh nghiệp Việt nam trúng thầu, nhận khoán công trình ở nước ngoài hoặc đầu tư dưới hình thức liên doanh, liên kết, chia sản phẩm hoặc các hình thức đầu tư khác ở nước ngoài. Theo hình thức này, bên nước ngoài đặt hàng cho các công trình xây dựng, do vậy doanh nghiệp trong nước phải đưa đi toàn bộ các đối tượng lao động gồm có kỹ thuật, quản lý, chỉ đạo thi công và lao động trực tiếp sang nước ngoài làm việc.

sau khi công trình kết thúc thì cũng chấm dứt hợp đồng đối với người lao động. Vì thế xuất khẩu lao động theo hình thức này thường không ổn định, tâm lý của người lao động không ổn định, dễ chán nản và không tận tâm với công việc. - Theo hợp đồng lao động giữa các cá nhân, người lao động với người sử dụng lao động ở nước ngoài. Đây là hình thức phổ biến nhất hiện nay, hình thức này đòi hỏi đối tượng lao động đa dạng tùy theo yêu cầu và mức độ phức tạp của công việc.

Có những yêu cầu của người nước ngoài đòi hỏi người có trình độ kỹ thuật, kinh nghiệm sản xuất, kinh nghiệm quản lý, cũng có những yêu cầu chỉ cần người lao động có trình độ giản đơn. SVTH: Đỗ Thị Huyền Trang 7 GVHD: ThS. Phan Thu Giang Luan van Trường Đại học Thường Mại Khoa Thương mại quốc tế Ngoài những hình thức đưa lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, hình thức xuất khẩu lao động tại chỗ cũng đã trở nên phổ biến hơn ở Việt Nam.