Vọng Cổ Nhịp 32 Trong Văn Hóa Nam Bộ: Nghiên Cứu và Phân Tích

Chuyên khảo phân tích Vọng cổ nhịp 32 trong văn hóa nam bộ, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Đỗ Quốc Dũng
• Người hướng dẫn: TS. Tào Văn Ân
• Trường học: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Văn hóa học
• Đề tài: Vọng Cổ Nhịp 32 Trong Văn Hóa Nam Bộ
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Vọng Cổ Nhịp 32 Trong Văn Hóa Nam Bộ

Nghiên cứu về Vọng cổ nhịp 32 trong văn hóa Nam Bộ là một lĩnh vực quan trọng, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống. Vọng cổ nhịp 32 không chỉ là một loại hình âm nhạc, mà còn là một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người dân Nam Bộ. Từ Đờn ca tài tử đến Cải lương, Vọng cổ nhịp 32 đóng vai trò then chốt, thể hiện bản sắc văn hóa độc đáo của vùng đất này. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích cấu trúc, chức năng và những đóng góp của Vọng cổ nhịp 32 trong các hoạt động văn hóa, lễ hội, và sinh hoạt cộng đồng. Đồng thời, đánh giá những hạn chế và đề xuất giải pháp phát triển Vọng cổ nhịp 32 trong tương lai, đảm bảo sự trường tồn và lan tỏa của loại hình nghệ thuật này.

1.1. Giới thiệu chung về Vọng cổ nhịp 32 và nguồn gốc hình thành

Vọng cổ nhịp 32 có nguồn gốc từ bản Dạ cổ hoài lang của nhạc sĩ Cao Văn Lầu, ra đời khoảng năm 1919 tại Bạc Liêu. Ban đầu, Dạ cổ hoài lang gồm 20 câu, mỗi câu 2 nhịp. Sau đó, các nhạc sĩ khác chuyển sang nhịp 4, 8, 16, 32, 64, 128. Vọng cổ nhịp 32 phát triển đa dạng về nội dung và hình thức, có sức sống bền bỉ trong dòng chảy âm nhạc truyền thống Nam Bộ. Trong Đờn ca tài tử Nam Bộ, Vọng cổ nhịp 32 là một tiết mục độc lập, một tác phẩm hoàn chỉnh trong nhiều hình thức sinh hoạt văn hóa. UNESCO công nhận Đờn ca tài tử Nam Bộ là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2013, trong đó có phần đóng góp của Vọng cổ nhịp 32.

1.2. Vai trò của Vọng cổ nhịp 32 trong Đờn ca tài tử và Cải lương

Trong Cải lương, Vọng cổ nhịp 32 trở thành một loại bài bản chủ lực, được mệnh danh là bài ca "vua". Giới nghệ thuật Cải lương có câu "phi Vọng cổ bất thành Cải lương", cho thấy sự chi phối của Vọng cổ nhịp 32 trong loại hình này. Vọng cổ nhịp 32 có nhiều ưu điểm so với các bài bản khác, như tính phổ biến, tính liên kết trong ca nhạc và ca kịch. Giai điệu của nó kết hợp giữa hơi điệu Bắc và Oán, tạo nên nét độc đáo riêng. Vọng cổ nhịp 32 còn có tính văn học dân tộc cao, phản ánh đời sống xã hội qua từng giai đoạn phát triển.

II. Thách Thức Trong Nghiên Cứu và Bảo Tồn Vọng Cổ Nhịp 32

Mặc dù Vọng cổ nhịp 32 có vai trò quan trọng trong văn hóa Nam Bộ, việc nghiên cứu và bảo tồn loại hình nghệ thuật này vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Sự thay đổi của xã hội hiện đại, sự du nhập của các loại hình giải trí mới, và sự thiếu hụt nguồn lực đầu tư là những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của Vọng cổ nhịp 32. Bên cạnh đó, việc truyền dạy và kế thừa kỹ thuật ca Vọng cổ nhịp 32 cũng gặp khó khăn, khi số lượng nghệ nhân và người trẻ quan tâm đến loại hình này ngày càng giảm. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để vượt qua những thách thức này, đảm bảo Vọng cổ nhịp 32 tiếp tục sống mãi trong lòng người dân Nam Bộ.

2.1. Sự mai một của Vọng cổ nhịp 32 trong bối cảnh hiện đại

Sự phát triển của xã hội hiện đại và sự du nhập của các loại hình giải trí mới đã làm giảm sự quan tâm của công chúng đối với Vọng cổ nhịp 32. Giới trẻ ngày nay có xu hướng thích các loại hình âm nhạc hiện đại hơn, ít quan tâm đến các loại hình nghệ thuật truyền thống. Điều này dẫn đến sự mai một của Vọng cổ nhịp 32 trong đời sống văn hóa của người dân Nam Bộ. Cần có những biện pháp để khơi dậy tình yêu và niềm tự hào của giới trẻ đối với Vọng cổ nhịp 32.

2.2. Khó khăn trong việc truyền dạy và kế thừa kỹ thuật ca Vọng cổ

Việc truyền dạy và kế thừa kỹ thuật ca Vọng cổ nhịp 32 gặp nhiều khó khăn do số lượng nghệ nhân ngày càng giảm và sự thiếu quan tâm của giới trẻ. Các nghệ nhân lớn tuổi không còn đủ sức khỏe để truyền dạy, trong khi giới trẻ lại không có đủ kiên nhẫn và đam mê để học hỏi. Điều này dẫn đến nguy cơ thất truyền của kỹ thuật ca Vọng cổ nhịp 32. Cần có những chính sách hỗ trợ và khuyến khích để bảo tồn và phát huy kỹ thuật ca Vọng cổ nhịp 32.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Cấu Trúc và Chức Năng Vọng Cổ 32

Nghiên cứu cấu trúc và chức năng của Vọng cổ nhịp 32 đòi hỏi sự kết hợp của nhiều phương pháp khác nhau, từ phân tích văn bản, phỏng vấn nghệ nhân, đến khảo sát thực địa. Phân tích cấu trúc giúp hiểu rõ hơn về hình thức, bố cục, và các yếu tố âm nhạc của Vọng cổ nhịp 32. Phỏng vấn nghệ nhân cung cấp thông tin về lịch sử Vọng cổ, kỹ thuật ca Vọng cổ nhịp 32, và những kinh nghiệm thực tiễn trong biểu diễn. Khảo sát thực địa giúp đánh giá vai trò của Vọng cổ nhịp 32 trong các hoạt động văn hóa, lễ hội, và sinh hoạt cộng đồng. Kết hợp các phương pháp này giúp có được cái nhìn toàn diện và sâu sắc về Vọng cổ nhịp 32.

3.1. Phân tích cấu trúc âm nhạc và ca từ của Vọng cổ nhịp 32

Phân tích cấu trúc âm nhạc giúp hiểu rõ hơn về nhịp điệu, giai điệu, và hòa âm của Vọng cổ nhịp 32. Phân tích ca từ giúp hiểu rõ hơn về nội dung, ý nghĩa, và giá trị văn học của Vọng cổ nhịp 32. Kết hợp phân tích âm nhạc và ca từ giúp hiểu rõ hơn về sự tương tác giữa âm nhạc và lời ca, tạo nên sức hấp dẫn của Vọng cổ nhịp 32. Cần chú ý đến các yếu tố như hơi điệu, làn điệu, và cách sử dụng ngôn ngữ trong Vọng cổ nhịp 32.

3.2. Phỏng vấn nghệ nhân và khảo sát thực địa về Vọng cổ nhịp 32

Phỏng vấn nghệ nhân giúp thu thập thông tin về lịch sử Vọng cổ, kỹ thuật ca Vọng cổ nhịp 32, và những kinh nghiệm thực tiễn trong biểu diễn. Khảo sát thực địa giúp đánh giá vai trò của Vọng cổ nhịp 32 trong các hoạt động văn hóa, lễ hội, và sinh hoạt cộng đồng. Cần lựa chọn các nghệ nhân có uy tín và kinh nghiệm, cũng như các địa điểm có truyền thống biểu diễn Vọng cổ nhịp 32. Cần chú ý đến các yếu tố như bối cảnh văn hóa, đối tượng khán giả, và cách thức tổ chức biểu diễn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Vọng Cổ Nhịp 32

Kết quả nghiên cứu về Vọng cổ nhịp 32 có thể được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ giáo dục, du lịch, đến truyền thông. Trong giáo dục, kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chương trình giảng dạy về âm nhạc dân tộc, giúp học sinh hiểu rõ hơn về Vọng cổ nhịp 32 và văn hóa Nam Bộ. Trong du lịch, kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa, thu hút du khách đến với Nam Bộ và trải nghiệm Vọng cổ nhịp 32. Trong truyền thông, kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để sản xuất các chương trình truyền hình, phát thanh, và báo chí về Vọng cổ nhịp 32, giúp lan tỏa giá trị của loại hình nghệ thuật này.

4.1. Ứng dụng trong giáo dục và bảo tồn âm nhạc dân tộc

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chương trình giảng dạy về âm nhạc dân tộc, giúp học sinh hiểu rõ hơn về Vọng cổ nhịp 32 và văn hóa Nam Bộ. Các chương trình này có thể được tích hợp vào các môn học như âm nhạc, văn học, và lịch sử. Cần chú trọng đến việc truyền dạy kỹ thuật ca Vọng cổ nhịp 32 cho học sinh, cũng như giới thiệu về lịch sử Vọng cổ và các nghệ nhân nổi tiếng.

4.2. Phát triển du lịch văn hóa gắn liền với Vọng cổ nhịp 32

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa, thu hút du khách đến với Nam Bộ và trải nghiệm Vọng cổ nhịp 32. Các sản phẩm này có thể bao gồm các tour du lịch tham quan các làng nghề truyền thống, các buổi biểu diễn Vọng cổ nhịp 32, và các lớp học ca Vọng cổ. Cần chú trọng đến việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, cũng như tạo ra các sản phẩm du lịch độc đáo và hấp dẫn.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Nghiên Cứu Vọng Cổ Nhịp 32

Nghiên cứu về Vọng cổ nhịp 32 trong văn hóa Nam Bộ là một quá trình liên tục và không ngừng. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các khía cạnh khác nhau của Vọng cổ nhịp 32, như vai trò của Vọng cổ nhịp 32 trong xã hội hiện đại, sự ảnh hưởng của Vọng cổ nhịp 32 đến các loại hình nghệ thuật khác, và các giải pháp để bảo tồn và phát huy Vọng cổ nhịp 32 trong bối cảnh toàn cầu hóa. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác giữa các nhà nghiên cứu, nghệ nhân, và các tổ chức văn hóa để cùng nhau bảo tồn và phát huy giá trị của Vọng cổ nhịp 32.

5.1. Tổng kết những đóng góp của Vọng cổ nhịp 32 cho văn hóa

Vọng cổ nhịp 32 đã có những đóng góp to lớn cho văn hóa Nam Bộ, từ việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đến việc tạo ra một loại hình nghệ thuật độc đáo và hấp dẫn. Vọng cổ nhịp 32 không chỉ là một loại hình âm nhạc, mà còn là một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người dân Nam Bộ. Cần tiếp tục nghiên cứu và đánh giá những đóng góp của Vọng cổ nhịp 32 để có những giải pháp bảo tồn và phát huy hiệu quả.

5.2. Đề xuất các giải pháp bảo tồn và phát triển Vọng cổ nhịp 32

Để bảo tồn và phát triển Vọng cổ nhịp 32, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả, như tăng cường giáo dục và truyền thông về Vọng cổ nhịp 32, hỗ trợ các nghệ nhân và các tổ chức văn hóa, phát triển du lịch văn hóa gắn liền với Vọng cổ nhịp 32, và tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo tồn văn hóa. Cần chú trọng đến việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, cũng như tạo ra các sản phẩm văn hóa độc đáo và hấp dẫn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CỞ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1. Một số khái niệm và định nghĩa văn hóa 1. Khái niệm văn hóa Văn hóa là một khái niệm rất rộng. Đến nay, trên thế giới đã có rất nhiều định nghĩa về văn hóa và vẫn chƣa dừng lại ở đó.

Vì giống nhƣ bản chất vốn có của nó, văn hóa là những giá trị do con ngƣời sáng tạo, tích lũy và không ngừng phát triển. Ở phƣơng Đông, có lẽ Lƣu Hƣớng (năm 77-76 tr. CN) là ngƣời sử dụng từ “văn hóa” sớm nhất, trong Chu Dịch, quẻ Bi đã có từ “văn” và “hóa” để xem dáng vẻ con ngƣời, lấy đó mà giáo hóa thiên hạ. Thời Tây Hán, “văn hóa” với nghĩa nhƣ một phƣơng thức giáo hóa con ngƣời – văn trị giáo hóa.

Văn hóa ở đây đƣợc dùng đối lập với vũ lực. Ở phƣơng Tây, một số quốc gia nhƣ ngƣời Pháp và Anh có từ “culture”, ngƣời Đức có từ “kultur”, ngƣời Nga có từ kultura; những chữ này lại có chung gốc La tinh chữ “cultus animi” là trồng trọt tinh thần. Nghĩa là chữ “cultus” là văn hóa với hai khía cạnh: trồng trọt, thích ứng với tự nhiên, khai thác tự nhiên và giáo dục đào tạo cá thể hay cộng đồng để họ không còn là con vật tự nhiên, và họ có những phẩm chất tốt đẹp. (Trần Quốc Vƣợng, 2006, tr.

Ở thế kỷ XX, khái niệm “văn hóa” thay đổi theo F. Boas, ý nghĩa văn hóa đƣợc qui định do khung giải thích riêng chứ không phải bắt nguồn từ cứ liệu cao siêu nhƣ “trí lực”, vì thế sự khác nhau về mặt văn hóa từng dân tộc cũng không phải theo tiêu chuẩn trí lực. Văn hóa không xét theo ở mức độ thấp cao mà ở góc độ khác nhau. (Chris Barker, 2011, tr.

317) 15 Ở Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: Vì lẽ sinh tồn cũng nhƣ mục đích của cuộc sống loài ngƣời mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về ăn, mặc, ở và các phƣơng thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa”(1). Những quan điểm nêu trên cho thấy, gốc của văn hóa là con ngƣời. Văn hóa vốn có trong mọi hoạt động của con ngƣời, từ suy nghĩ đến hành động thực tế, từ hoạt động cá nhân cho đến tập thể, từ hoạt động vật chất cho đến những sáng tạo tinh thần, tạo ra những giá trị cho nhu cầu sinh tồn của loài ngƣời, trong đó có thành tố nghệ thuật.

Văn hóa là sản phẩm do con ngƣời sáng tạo, con ngƣời vừa là chủ thể nhƣng cũng vừa là khách thể của văn hóa.; ở đâu có con ngƣời thì ở đó có văn hóa. Nói khác đi, con ngƣời và đời sống văn hóa luôn luôn tồn tại song hành, mỗi góc độ khác nhau và đời sống của văn hóa cũng khác nhau. Tylor đại diện cho một số học giả phƣơng Tây vào thế kỷ XIX (1871), theo ông: Văn hóa hay văn minh là toàn bộ phức thể bao gồm tri thức, tín ngƣỡng, nghệ thuật, đạo đức, pháp luật, phong tục… và bất kỳ những khả năng và tập quán khác mà con ngƣời có đƣợc với tƣ cách là một thành viên của xã hội (dẫn theo Trần Quốc Vƣợng, 2006, tr. Đây đƣợc xem là một trong những định nghĩa đầu tiên về văn hóa, có ý nghĩa mở màn cho các khái niệm, định nghĩa sau phong phú hơn.

Luận án quan tâm đến định nghĩa này, nghệ thuật là một thành tố của văn hóa và cũng là yếu tố mà luận án xác định đối tƣợng nghiên cứu. Hồ Chí Minh Toàn tập, in lần 2, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tập 3, tr. 16 Ở Việt Nam, tác giả Đào Duy Anh (1938, 1992) định nghĩa về văn hóa: “Văn hóa tức là sinh hoạt”. Tác giả lý giải: “Văn hóa đã là sinh hoạt thì không kể là dân tộc văn minh hay dã man đều có văn hóa riêng của mình…”.

13) Đây là một định nghĩa rất ngắn gọn và bao quát rộng, mặc dù tác giả định nghĩa không nêu những đặc trƣng và thành tố của văn hóa. Nhƣng ta có thể hiểu rằng, sinh hoạt là những hoạt động về đời sống hàng ngày của một ngƣời hay một cộng đồng, mà những hoạt động đó bao gồm cả văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần (có hoạt động nghệ thuật). Một định nghĩa khác: Văn hóa là mối quan hệ giữa thế giới biểu tƣợng trong óc một cá nhân hay một tộc ngƣời với cái thực tại ít nhiều bị cá nhân này hay tộc ngƣời này mô hình hóa theo cái mô hình tồn tại trong biểu tƣợng. Điều biểu hiện rõ nhất chứng tỏ mối quan hệ này, đó là văn hóa dƣới hình thức dễ thấy nhất, biểu hiện thành một kiểu lựa chọn riêng của cá nhân hay tộc ngƣời, khác các kiểu lựa chọn của các cá nhân hay các tộc ngƣời khác.

(Phan Ngọc, 2004, tr. 58) Định nghĩa này, tác giả đƣa ra các đặc trƣng mà luận án cần quan tâm: mối quan hệ, biểu tƣợng và kiểu lựa chọn của con ngƣời hay tộc ngƣời nói chung. Là một định nghĩa khá trừu tƣợng nên không thấy tác giả nêu thành tố cụ thể nào và tính lịch sử của văn hóa. Định nghĩa văn hóa của UNESCO (2002): Văn hóa nên đƣợc đề cập đến nhƣ là một tập hợp của những đặc trƣng về tâm hồn, vật chất, tri thức và xúc cảm của một xã hội hay một nhóm ngƣời trong xã hội và nó chứa đựng, ngoài văn học và nghệ thuật, cả cách sống, phƣơng thức chung sống, hệ thống giá trị, truyền thống và đức tin.

(“UNESCO”, 2002) Đây là một định nghĩa tập hợp các thành tố về các đặc trƣng vật chất và tinh thần của văn hóa. Định nghĩa này, luận án quan tâm đến thành tố văn học và nghệ thuật, tính hệ thống giá trị, tính truyền thống có liên quan đến đề tài nghiên cứu. 17 Một định nghĩa về văn hóa ở Việt Nam vào cuối thế kỷ XX, đó là định nghĩa của tác giả Trần Ngọc Thêm trong Cơ sở văn hóa Việt Nam (1997) và Những vấn đề văn hóa học lý luận và ứng dụng (2014a) nhƣ sau: Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con ngƣời sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn trong sự tƣơng tác giữa con ngƣời với môi trƣờng tự nhiên và xã hội của mình. 56) Định nghĩa này, ngắn gọn, súc tích, đầy đủ với bốn đặc trƣng quan trọng của văn hóa: tính hệ thống, tính giá trị, tính lịch sử, tính nhân sinh; sự sáng tạo và bảo tồn của con ngƣời trong mối quan hệ với môi trƣờng tự nhiên và xã hội từ trong quá khứ cho đến hiện tại.

Căn cứ vào các định nghĩa trên, mỗi quan điểm về văn hóa có những đặc trƣng riêng. Từng tác giả tùy thuộc vào bối cảnh và đứng ở một góc độ nào đó để định nghĩa, nên các định nghĩa có nét đặc trƣng khác nhau là lẽ tất nhiên. Trong các khái niệm và định nghĩa về văn hóa, hầu hết đều đề cập nghệ thuật là một thành tố trong văn hóa, hoặc trong sinh hoạt văn hóa. Các luận điểm đều lấy con ngƣời làm trung tâm để triển khai những nội hàm của văn hóa; nhƣng chung nhất, nghệ thuật và văn hóa là cơ sở để phân biệt giữa nhân loại và loài vật, văn hóa cũng là cơ sở khu biệt giữa cá nhân với cá nhân, cộng đồng này với cộng đồng khác.

Con ngƣời sáng tạo ra văn hóa trên mọi lĩnh vực cả vật chất và tinh thần, văn hóa tác động trở lại làm cho con ngƣời hƣởng thụ giá trị văn hóa, và tự hoàn thiện mình theo chiều phát triển của văn hóa. Ngoài những khái niệm và định nghĩa nêu trên, còn rất nhiều khái niệm và định nghĩa khác về văn hóa. Mỗi định nghĩa và khái niệm đều chỉ ra những đặc trƣng riêng để hiểu tổng thể về văn hóa, trong đó có nghệ thuật. Dựa vào nội dung những khái niệm, định nghĩa về văn hóa nêu trên, ngƣời viết luận án sẽ tiếp thu các khái niệm và định nghĩa này làm cơ sở lý luận cho đề tài, chọn lọc những vấn đề nào có liên quan đến luận án để ứng dụng nghiên cứu một cách thích hợp nhất.

Đặc biệt, luận án chú ý đến định nghĩa về văn hóa của tác giả Trần Ngọc Thêm (1997, 2014a) nêu trên để nghiên cứu những vấn đề có liên quan mật thiết của luận án. 18 Định nghĩa này, luận án quan tâm đến khả năng bao quát và cách tiếp cận của hai “bộ chìa khóa” cho phép nhận diện văn hóa và định vị các nền văn hóa. Bộ chìa khóa thứ nhất mà định nghĩa cung cấp là bốn đặc trƣng quan trọng của văn hóa: tính hệ thống, tính giá trị, tính lịch sử, tính nhân sinh; bộ chìa khóa thứ hai là “hệ tọa độ ba chiều” (K-T-C) mà trong đó văn hóa tồn tại: K = là không gian văn hóa, T = là thời gian văn hóa, C = là chủ thể văn hóa. Lý thuyết nghiên cứu đề tài luận án 1.

Văn hóa dân gian và văn hóa đại chúng - Văn hóa dân gian Trong văn học dân gian, văn nghệ dân gian hay văn hóa dân gian, phƣơng thức truyền khẩu (truyền miệng) là một đặc điểm tiêu biểu. Yếu tố dân gian trong “văn hóa dân gian” đƣợc một tác giả giải thích: Theo nghĩa từ, “dân” là những ngƣời trong một cộng đồng xã hội, “gian” là khoảng, khu vực, vậy trong cụm từ “văn hóa dân gian”, ta có thể hiểu “dân gian” là một danh từ làm chức năng định ngữ, hay cũng có thể là tính ngữ. Trong cả hai trƣờng hợp, “văn hóa dân gian” đều có nghĩa là những tác phẩm văn hóa do bình dân sáng tạo. Phần lớn các nƣớc trên thế giới ngày nay dùng từ “folklore” (gốc tiếng Anh, folk, nhân dân, lore, tri thức) để chỉ hiện tƣợng mà tiếng Việt gọi là văn hóa dân gian.

(Đoàn Văn Chúc, 2004, tr. 29) Theo tác giả Ngô Đức Thịnh: Văn hóa dân gian là một thực thể sống, nảy sinh, tồn tại và phát triển gắn với sinh hoạt văn hóa cộng đồng của quần chúng lao động. Vì vậy, khi nhận thức, lý giải các hiện tƣợng văn hóa dân gian phải gắn liền với môi trƣờng sinh hoạt văn hóa của nó, tức là các sinh hoạt văn hóa của cộng đồng, trong đó cộng đồng gia tộc, cộng đồng làng xã giữ vai trò quan trọng.