Chương 1. Đảng bộ Liên khu Việt Bắc thành lập và thực hiện nhiệm vụ xây dựng Đảng từ tháng 11 - 1949 đến tháng 7 - 1952. Đảng bộ Liên khu Việt Bắc tập trung thực hiện nhiệm vụ chỉnh Đảng từ tháng 7 - 1952 đến tháng 7 - 1954. Đảng bộ Liên khu Việt Bắc thực hiện chỉnh đốn Đảng gắn với giảm tô, cải cách ruộng đất từ tháng 7 - 1954 đến tháng 8 - 1956.
Nhận xét và một số kinh nghiệm. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến luận án Công tác xây dựng Đảng trong những năm 1949 đến năm 1956 trên bình diện toàn Đảng nói chung và tại Đảng bộ Liên khu Việt Bắc nói riêng, đã được phản ánh ở những khía cạnh và mức độ khác nhau trong nhiều tác phẩm, nhiều công trình nghiên cứu khoa học, có thể phân chia thành các cụm công trình sau: 1. Những công trình nghiên cứu về Lịch sử Đảng, Lịch sử xây dựng Đảng Một số công trình khi đề cập những vấn đề chung về lịch sử Đảng, lịch sử đấu tranh cách mạng của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng… đã đề cập ở một mức độ nhất định đến công tác xây dựng Đảng trong các thời kỳ lịch sử.
Có thể kể đến một số công trình sau: Các công trình Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (sơ thảo), tập I (1920 - 1954), do Ban Nghiên cứu Lịch sử Đảng Trung ương biên soạn, Nhà xuất bản Sự thật, năm 1981, đề tài khoa học độc lập cấp Nhà nước Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam, tập I (1930 - 1954) do Viện Lịch sử Đảng là cơ quan chủ trì, nghiệm thu năm 2006 và công trình Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, tập II (1954 - 1975), do Viện Lịch sử Đảng tổ chức biên soạn, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia ấn hành năm 1995, đã đề cập một cách khái quát công tác xây dựng Đảng trong kháng chiến chống thực dân Pháp, những năm đầu khôi phục miền Bắc trên các phương diện: hoạch định đường lối cách mạng, thống nhất tư tưởng, xây dựng hệ thống tổ chức, đưa ra những nhận định, đánh giá về công tác xây dựng Đảng trong hoàn cảnh vừa kháng chiến vừa kiến quốc và những năm đầu khôi phục, cải tạo xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cuốn sách Lịch sử biên niên Đảng Cộng sản Việt Nam, tập III: Đảng lãnh đạo kháng chiến và kiến quốc (1945 - 1954), Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, năm 2012, đề cập và phân tích một cách có hệ thống những sự kiện liên quan đến công tác xây dựng Đảng trên các mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức trên phạm vi toàn quốc. Cuốn sách Tổng kết cuộc kháng chiến chống Pháp - thắng lợi và bài học do Ban chỉ đạo tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ Chính trị nghiên cứu, biên soạn, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia ấn hành, Hà Nội, năm 1996, đã tổng kết những thắng lợi của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ 1945 đến 1954. Công trình đã đúc kết những bài học kinh nghiệm về lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng Đảng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược trên bình diện cả nước.
Công trình Lịch sử công tác tổ chức của Đảng cộng sản Việt Nam (1930 - 2000) do Trung tâm nghiên cứu về tổ chức - Ban Tổ chức Trung ương Đảng chủ trì, Nguyễn Hữu Tri, Nguyễn Thị Phương Hồng, đồng chủ biên, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, năm 2005, đã nghiên cứu về lịch sử công tác tổ chức của Đảng trong vòng 70 năm, trong đó có đề cập đến công tác xây dựng Đảng về mặt tổ chức nói chung và trong những năm 1949 - 1956 nói riêng. Các tác giả đã nhấn mạnh xây dựng Đảng về mặt tổ chức là vấn đề trọng yếu liên quan đến sự vững mạnh của Đảng, sự thành công của cách mạng. Cuốn sách Lịch sử công tác xây dựng Đảng (1930 - 2011) Nguyễn Trọng Phúc biên soạn, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, năm 2011, đã hệ thống lịch sử công tác xây dựng Đảng, phản ánh các quan điểm, chủ trương của Đảng về xây dựng Đảng trên cả 3 mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức, làm rõ một số vấn đề về lý luận và thực tiễn về xây dựng Đảng từ khi được thành lập đến năm 2011. Tuy nhiên, tác phẩm chưa đề cập đến công tác xây dựng Đảng tại các 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đảng bộ, nhất là công tác xây dựng Đảng ở miền núi, căn cứ địa của cuộc kháng chiến như Việt Bắc.
Tác phẩm Sơ thảo công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam 1930 - 2000 do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia xuất bản, năm 2000, đã trình bày khái quát về công tác tư tưởng của Đảng từ khi Đảng thành lập đến năm 2000. Công trình có đề cập đến công tác tư tưởng của Đảng trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược và những năm đầu khôi phục miền Bắc, như việc kiểm điểm tư tưởng theo thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi các đồng chí Bắc Bộ, về tác phẩm sửa đổi lề lối làm việc, về hai cuộc vận động “Đào tạo cán bộ, học tập lý luận” và “Phê bình và tự phê bình”. Cuốn sách Lịch sử Biên niên công tác tư tưởng - văn hóa của Đảng Cộng sản Việt Nam (1925 - 1954) và Lịch sử Biên niên công tác tư tưởng - văn hóa của Đảng Cộng sản Việt Nam (1955 - 1975) do Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương tổ chức nghiên cứu, biên soạn, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, ấn hành năm 2005, đã phản ánh các hoạt động có liên quan đến công tác tư tưởng của Đảng. Thực hiện theo thể loại biên niên, tác phẩm đã phản ánh nhiều sự kiện về công tác tư tưởng của Đảng thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và những năm đầu khôi phục miền Bắc.
Công trình Một số vấn đề trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam do Nhà xuất bản Lao Động ấn hành, Hà Nội, năm 2004, đề cập đến tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, trong đó có phản ánh những quan điểm chỉ đạo của Người về xây dựng Đảng trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Tác phẩm khẳng định, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ đề ra đường lối, nguyên tắc, phương pháp xây dựng Đảng, mà còn trực tiếp chỉ đạo, lãnh đạo toàn Đảng, toàn dân phấn đấu xây dựng, củng cố, phát triển Đảng trong mọi hoàn cảnh để xây dựng cương lĩnh chính trị đúng đắn, khoa học. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cuốn sách “Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng” của Trần Đình Huỳnh, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, ấn hành năm 1999, đề cập tới những vấn đề về lý luận về đường lối, phương pháp xây dựng Đảng của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1920 - 1969). Tuy nhiên, cuốn sách chưa phân tích quan điểm, phương pháp, xây dựng và những hoạt động thực tiễn xây dựng Đảng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong giai đoạn 1949 - 1956.
Cuốn sách Sức mạnh dân tộc của Cách mạng Việt Nam dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh, Lê Mậu Hãn biên soạn, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, năm 2003, đã đề cập các quan điểm, chủ trương của Đại hội Đảng lần thứ II về công tác xây dựng Đảng và những vấn đề thuộc bản chất giai cấp và dân tộc của Đảng thể hiện trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Cuốn sách 80 năm Đảng Cộng sản Việt Nam, những chặng đường lịch sử” Ngô Đăng Tri biên soạn, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông, Hà Nội, năm 2001, đã đề cập tới một số vấn đề về công tác xây dựng Đảng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 - 1954) và trong những năm đầu xây dựng miền Bắc. Cuốn sách Lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945 - 1954) gồm hai tập, tập I và tập II, do Viện Lịch sử quân sự Việt Nam chủ trì biên soạn, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1994. Công trình đã tái hiện một cách toàn diện công cuộc kháng chiến kiến quốc của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng; đề cập và phân tích đường lối chính trị, đường lối quân sự của Đảng, phản ánh một số nội dung về công tác xây dựng Đảng trong lực lượng vũ trang thời kỳ này.
Cuốn sách Hậu phương chiến tranh nhân dân Việt Nam (1945 - 1975) do Viện lịch sử quân đội Việt Nam tổ chức nghiên cứu, biên soạn, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Hà Nội, năm 1997. Đây là công trình nghiên cứu về vai trò to lớn của các vùng hậu phương trong hai cuộc kháng chiến chống 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Pháp và chống Mỹ. Công trình đã khẳng định vai trò quan trọng của các vùng hậu phương trong cuộc kháng chiến chống thực dân pháp xâm lược nói chung và của căn cứ địa Việt Bắc nói riêng. Một số công trình nghiên cứu về công tác xây dựng Đảng trên các địa bàn cụ thể của cả nước đã đề cập và phân tích ở những khía cạnh khác nhau về những chủ trương lớn và sự chỉ đạo của Đảng về công tác xây dựng Đảng tại nhiều địa phương.
Có thể kể đến một số công trình sau đây: Đề tài khoa học cấp bộ Đảng lãnh đạo xây dựng hệ thống tổ chức Đảng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954), do Viện Lịch sử Đảng chủ trì, nghiệm thu năm 2011, đề cập một số nét cơ bản về quan điểm, chủ trương của Đảng về xây dựng hệ thống tổ chức và những kết quả đạt được. Với nhiệm vụ nghiên cứu tập trung vào hệ thống tổ chức nên nội dung công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng trên bình diện cả nước nói chung và ở Đảng bộ Liên khu Việt Bắc nói chung ít được đề cập. Đề tài khoa học cấp bộ: Vai trò của Liên khu ủy III trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược và trong những năm đầu xây dựng củng cố ở miền Bắc, do Viện Lịch sử Đảng chủ trì, nghiệm thu năm 1998, đề cập đến quan điểm chủ trương xây dựng Đảng về tổ chức nói chung và sự chỉ đạo của Trung ương đối với công tác xây dựng Đảng ở các địa phương.