Lêi cam ®oan T«i xin cam ®oan, ®©y lµ kÕt qu¶ nghiªn cøu ®éc lËp cña riªng t«i. C¸c sè liÖu vµ t− liÖu nªu trong luËn ¸n lµ trung thùc. C¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu trong luËn ¸n ch−a ®−îc c«ng bè trong bÊt kú c«ng tr×nh nµo. NÕu sai, t«i hoµn toµn chÞu tr¸ch nhiÖm.
T¸c gi¶ luËn ¸n §Ëu §øc Khëi. 1 Môc lôc Trang Më ®Çu………………………………………………………….5 Ch−¬ng 1: Lý luËn vÒ ph©n phèi thu nhËp trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng………………………………. Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ ph©n phèi thu nhËp……………. Kinh tÕ thÞ tr−êng vµ ph©n phèi thu nhËp trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng…………………………………………….
C¸c lý luËn vÒ ph©n phèi trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng. Kinh nghiÖm cña Trung Quèc vÒ thùc hiÖn ph©n phèi thu nhËp trong c¸c doanh nghiÖp………………………. Thùc tr¹ng ph©n phèi thu nhËp trong EVN: §Æc ®iÓm , tÝnh chÊt vµ t¸c ®éng ph©n phèi thu nhËp ®Õn ph¸t triÓn ngµnh c«ng nghiÖp ®iÖn………………………………. TÝnh chÊt cña ho¹t ®éng kinh tÕ trong EVN trong thêi kú ®æi míi võa qua…………………………………….
Thùc tr¹ng ph©n phèi thu nhËp c¸ nh©n trong EVN……………. TÝnh chÊt ph©n phèi thu nhËp vµ nh÷ng vÊn ®Ò ph©n phèi thu nhËp trong EVN…………………. TiÕp tôc §æi míi vµ hoµn thiÖn ph©n phèi thu nhËp trong EVN…………………………………………. Bèi c¶nh ph¸t triÓn cña c«ng nghiÖp ®iÖn ViÖt Nam vµ sù cÇn thiÕt ®æi míi kinh tÕ trong doanh nghiÖp ®iÖn……….
TiÕp tôc ®æi míi trong ngµnh c«ng nghiÖp ®iÖn…………………150 3. Quan ®iÓm vµ gi¶i ph¸p ®æi míi, hoµn thiÖn ph©n phèi thu nhËp cho c¸ nh©n trong EVN…………………….203 danh môc c«ng tr×nh cña t¸c gi¶ .207 Tµi liÖu tham kh¶o…………………………………….208 2 Danh môc biÓu Sè thø tù Trang BiÓu 2.1 KÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña EVN ………….2 §¬n gi¸ tiÒn l−¬ng giao cho c¸c c«ng ty ®iÖn lùc…………….3 BiÓu tæng hîp ®¬n gi¸ tiÒn l−¬ng giao cho c¸c nhµ m¸y ®iÖn….4 §¬n gi¸ tiÒn l−¬ng n¨m 2003 cña c¸c c«ng ty TVXD ®iÖn…….1 Nh÷ng chØ sè kinh tÕ cña thêi kú ®æi míi…….2 Møc ®é ®ãng gãp cña c¸c lÜnh vùc kinh tÕ vµo t¨ng tr−ëng…….3 Nhu cÇu c«ng suÊt c¸c nhµ m¸y ®iÖn cÇn ®−a vµo vËn hµnh giai ®o¹n 2005-2010………………………………….4 L−íi ®iÖn truyÒn t¶i dù kiÕn x©y dùng………………………….5 KÕ ho¹ch ph¸t triÓn hÖ thèng l−íi ph©n phèi ®iÖn ®Õn 2010….146 3 Danh môc C¸C CH÷ VIÕT T¾T CNH C«ng nghiÖp ho¸ CNTB Chñ nghÜa T− b¶n CNXH Chñ nghÜa XX héi CPI ChØ sè gi¸ c¶ §CS §¶ng Céng s¶n EVN Tæng c«ng ty §iÖn lùc ViÖt Nam FDI §Çu t− trùc tiÕp n−íc ngoµi H§H HiÖn ®¹i ho¸ HTX Hîp t¸c xX L§ Lao ®éng WTO Tæ chøc th−¬ng m¹i thÕ giíi 4 Më ®Çu. 1, TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi. §æi míi kinh tÕ, chuyÓn kinh tÕ tõ kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung, phi thÞ tr−êng sang kinh tÕ thÞ tr−êng vµ héi nhËp nÒn kinh tÕ vµo nÒn kinh tÕ toµn cÇu lµ mét sù thay ®æi c¨n b¶n trong ph−¬ng thøc s¶n xuÊt, kÕt cÊu kinh tÕ vµ con ®−êng ph¸t triÓn kinh tÕ.
M« h×nh kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung phi thÞ tr−êng tr−íc ®©y cã mét ®Æc tr−ng næi bËt: i, Kinh tÕ Nhµ n−íc víi c¸c doanh nghiÖp Nhµ n−íc chiÕm vÞ trÝ chñ ®¹o, h¬n n÷a lµ lùc l−îng kinh tÕ bao trïm, xuyªn suèt chi phèi toµn bé tiÕn tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ; ii, C¬ chÕ bao cÊp, hµnh chÝnh, chØ huy. CÊu tróc vµ c¬ chÕ kinh tÕ nµy ®X lµm cho bé m¸y kinh tÕ s¬ cøng, tr× trÖ, thiÕu ®éng lùc. Bëi vËy, chuyÓn sang kinh tÕ thÞ tr−êng, ë mét ý nghÜa nhÊt ®Þnh, lµ thay ®æi c¨n b¶n trong c¬ chÕ kinh tÕ vµ gi¶i tÝnh chÊt Nhµ n−íc trong ho¹t ®éng kinh tÕ trë thµnh tÊt yÕu. §iÖn lùc lµ mét lùc l−îng s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh, mét yÕu tè kü thuËt ®Æc tr−ng cña nÒn ®¹i c«ng nghiÖp.
Bëi vËy, ®Ó chuyÓn nÒn kinh tÕ tõ kinh tÕ n«ng nghiÖp sang kinh tÕ c«ng nghiÖp ph¸t triÓn, ®iÖn khÝ ho¸ toµn nÒn kinh tÕ, x¸c lËp mét nÒn t¶ng kü thuËt cho nÒn ®¹i c«ng nghiÖp trë nªn cÇn thiÕt. Tuy nhiªn, trong m« h×nh kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung, víi tÝnh c¸ch lµ mét lùc l−îng s¶n xuÊt cña nÒn ®¹i c«ng nghiÖp, ®iÖn lùc ®X kh«ng cã ®−îc mét h×nh th¸i kinh tÕ thÝch hîp ®Ó ph¸t triÓn. Nh÷ng −u tiªn ®Æc biÖt cña Nhµ n−íc vÒ ®Çu t−, vÒ c¬ chÕ vµ chÝnh s¸ch ®X kh«ng thay ®−îc c¬ chÕ néi sinh tù ®iÒu chØnh thÝch hîp lµ c¬ chÕ thÞ tr−êng cho ®iÖn lùc ph¸t triÓn. N¨m 1994, trong tiÕn tr×nh ®æi míi cña nÒn kinh tÕ, Nhµ n−íc ®X cã chñ tr−¬ng thµnh lËp c¸c tËp ®oµn kinh tÕ m¹nh víi h×nh thøc lµ c¸c Tæng c«ng ty.
Chñ tr−¬ng nµy nh»m thay ®æi c¬ chÕ qu¶n lý, thÞ tr−êng ho¸ c¸c ngµnh c«ng nghiÖp, dÞch vô vµ kinh doanh ho¸ c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt – dÞch vô trong c¸c doanh nghiÖp Nhµ n−íc. Trong bèi c¶nh nµy, n¨m 1995, Tæng c«ng ty ®iÖn lùc ViÖt Nam ®−îc thµnh lËp theo QuyÕt ®Þnh sè 562 TTg ngµy 10/10/1994 vµ ho¹t ®éng theo ®iÒu lÖ do ChÝnh phñ ban hµnh trong NghÞ 5 ®Þnh sè 14/CP ngµy 27/01/1995. Tíi nay, ho¹t ®éng cña Tæng c«ng ty ®iÖn lùc ViÖt Nam ®X tr¶i qua trªn 10 n¨m. C©u hái ®Æt ra ë ®©y lµ sù ®æi míi trong c¬ chÕ kinh tÕ, tõ c¬ chÕ quan liªu bao cÊp cña m« h×nh kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang m« h×nh kinh tÕ thÞ tr−êng lµm thay ®æi ra sao quan hÖ vµ c¬ chÕ ph©n phèi thu nhËp trong Tæng c«ng ty ®iÖn lùc? C¸c quan hÖ vµ c¬ chÕ ph©n phèi ®ã ®X thÝch øng víi hÖ kinh tÕ thÞ tr−êng hay ch−a? Do vËy, ®X gióp g× cho viÖc gi¶i tÝnh chÊt Nhµ n−íc, do ®ã kinh doanh ho¸ cña ho¹t ®éng kinh tÕ cña doanh nghiÖp vµ thÞ tr−êng ho¸ ngµnh c«ng nghiÖp ®iÖn? Tr¶ lêi nh÷ng c©u hái nµy, mét mÆt, gióp chóng ta lµm s¸ng tá vÊn ®Ò cÇn mét c¬ chÕ, mét chÕ ®é ph©n phèi nµo ®Ó t¹o ra ®éng lùc cho ngµnh c«ng nghiÖp ®iÖn ph¸t triÓn trong quan hÖ ®¸p øng ®−îc yªu cÇu ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña nÒn kinh tÕ.
MÆt kh¸c, ®Ó tr¶ lêi c©u hái nµy, cÇn vËn dông nh÷ng lý luËn ph©n phèi thu nhËp c¸ nh©n nµo cña nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng. Ph©n phèi thu nhËp lµ mét kh©u cña qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt, ®ång thêi lµ mét quan hÖ kinh tÕ trung t©m hîp thµnh nÒn t¶ng, hay hÖ thèng quan hÖ kinh tÕ lµm h×nh th¸i tÊt yÕu cho lùc l−îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn. Bëi vËy, khi chuyÓn tõ c¬ chÕ ph©n phèi cña hÖ thèng kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang c¬ chÕ ph©n phèi cña hÖ thèng kinh tÕ thÞ tr−êng, ®Ó hiÓu vÒ qu¸ tr×nh thay ®æi trong quan hÖ vµ nhÊt lµ trong viÖc x¸c ®Þnh c¬ chÕ, chÕ ®é ph©n phèi thu nhËp ®ßi hái ph¶i xuÊt ph¸t tõ gãc ®é lý luËn kinh tÕ chÝnh trÞ häc ®Ó ph©n tÝch. H¬n n÷a, hai hÖ thèng kinh tÕ nµy kh¸c nhau c¨n b¶n, thËm chÝ ®èi lËp nhau, trong ®ã chøa ®ùng nh÷ng vÊn ®Ò phøc t¹p vµ nh¹y c¶m, liªn quan ®Õn lîi Ých kinh tÕ, ®Õn ®éng lùc cña sù ph¸t triÓn, v× vËy, chØ trªn c¬ së vËn dông nh÷ng lý luËn ph©n phèi cña hÖ thèng kinh tÕ míi cã thÓ lµm s¸ng tá nh÷ng vÊn ®Ò ph©n phèi thu nhËp nãi chung, ph©n phèi thu nhËp cho c¸ nh©n nãi riªng trong viÖc ®æi míi c¬ chÕ ph©n phèi thu nhËp, h×nh thµnh chÕ ®é ph©n phèi thu nhËp thÝch øng víi yªu cÇu ph¸t triÓn cña kinh tÕ thÞ tr−êng.
Tõ nh÷ng ý nghÜa nµy, chñ ®Ò nghiªn cøu “VËn dông lý luËn ph©n phèi thu nhËp c¸ nh©n trong c¬ chÕ thÞ tr−êng vµo Tæng c«ng ty ®iÖn lùc ViÖt Nam” trë nªn cÇn thiÕt vµ cã ý nghÜa c¶ vÒ lý luËn vµ thùc tiÔn. 6 2, T×nh h×nh nghiªn cøu. Ph©n phèi thu nhËp lµ vÊn ®Ò trung t©m cña mét hÖ thèng kinh tÕ, v× vËy, nã trë thµnh mét trong nh÷ng ®èi t−îng c¬ b¶n cña kinh tÕ häc chÝnh trÞ nãi riªng vµ cña kinh tÕ häc nãi chung. Kinh tÕ häc thêi kú s¬ khëi, kinh tÕ häc cæ ®iÓn vµ kinh tÕ häc hiÖn ®¹i xuÊt ph¸t tõ bèi c¶nh lÞch sö ph¸t triÓn kinh tÕ kh¸c nhau ®X gi¶i quyÕt vÒ mÆt lý luËn ph©n phèi thu nhËp, hay ph¶n ¸nh vÒ mÆt lý luËn quan hÖ ph©n phèi, quy luËt c¬ chÕ vµ chÕ ®é ph©n phèi thu nhËp thÝch øng víi tõng hÖ thèng kinh tÕ, víi tõng tr¹ng th¸i ph¸t triÓn kinh tÕ kh¸c nhau.
Kinh tÕ häc s¬ khëi víi tr−êng ph¸i träng th−¬ng, kinh tÕ häc cæ ®iÓn vµ kinh tÕ häc hiÖn ®¹i lµ kinh tÕ häc cña tiÕn tr×nh kinh tÕ thÞ tr−êng, thÝch øng víi c¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn cña tiÕn tr×nh kinh tÕ thÞ tr−êng. Dï cã sù kh¸c nhau trong c¸ch tiÕp cËn, trong ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu vµ c¸ch gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn ®Æt ra trong ph¸t triÓn kinh tÕ, do tr×nh ®é ph¸t triÓn quy ®Þnh, song kinh tÕ häc ë c¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn cña kinh tÕ ®Òu xoay quanh vÊn ®Ò c¬ b¶n cña kinh tÕ thÞ tr−êng: con ng−êi s¶n xuÊt vµ ph©n phèi cña c¶i nh− thÕ nµo, trªn c¬ së quan hÖ, quy luËt, c¬ chÕ kinh tÕ nµo, do vËy, lîi Ých kinh tÕ cña nh÷ng ng−êi tham gia trong hÖ thèng s¶n xuÊt, vµ tõ ®ã, ®éng lùc kinh tÕ ®−îc h×nh thµnh ra sao? K.¨ngghen ®X ph©n tÝch vÒ mÆt lý luËn ®¹t tíi tr×nh ®é kinh ®iÓn vÒ ph−¬ng thøc s¶n xuÊt t− b¶n. C¸c «ng ®X v¹ch ra quy luËt kinh tÕ néi t¹i cña ph−¬ng thøc s¶n xuÊt t− b¶n. Trong cÊu tróc lý luËn ®å sé cña bé “T− B¶n”, gåm ba phÇn chÝnh, th× phÇn cuèi cïng h×nh thµnh nªn tËp ba cña bé “T− B¶n”, K.Mark giµnh ph©n tÝch vÒ quan hÖ, quy luËt vµ c¬ chÕ ph©n phèi thu nhËp cña ph−¬ng thøc s¶n xuÊt t− b¶n.
ë mét ý nghÜa nhÊt ®Þnh, ph©n phèi thu nhËp lµ vÊn ®Ò lý luËn tæng qu¸t xuyªn suèt toµn bé bé “T− B¶n”, nªn quyÓn ba cña bé “T− B¶n” cã tùa ®Ò “Toµn bé qu¸ tr×nh s¶n xuÊt t− b¶n chñ nghÜa”. Cã thÓ nãi, bé “T− B¶n” lµ lý luËn vÒ ph©n phèi thu nhËp cña kinh tÕ thÞ tr−êng t− b¶n chñ nghÜa. Nöa cuèi thÕ kû XX, nghiªn cøu vÒ ph©n phèi ®−îc tËp trung chñ yÕu vµo vÊn ®Ò ph©n phèi l¹i, do ®ã vÒ vÊn ®Ò c«ng b»ng trong ph©n phèi, cô thÓ lµ vÊn 7 ®Ò t¨ng tr−ëng vµ c«ng b»ng, vµ xem ®©y lµ ®Æc tr−ng cña sù ph¸t triÓn hiÖn ®¹i, vÊn ®Ò vÒ vai trß cña Nhµ n−íc ®èi víi ph©n phèi nguån lùc nh»m t¨ng tr−ëng, æn ®Þnh, hiÖu qu¶ vµ c«ng b»ng. Bëi vËy, ®Æc ®iÓm cña nh÷ng nghiªn cøu vÒ ph©n phèi thu nhËp trong thêi kú nµy lµ ®−îc khu«n trong ph¹m vi quan hÖ t¨ng tr−ëng vµ c«ng b»ng, quan hÖ gi÷a t¸c ®éng cña Nhµ n−íc vµo nÒn kinh tÕ cïng viÖc thùc hiÖn chøc n¨ng ph¸t triÓn tøc hiÖu qu¶, æn ®Þnh vµ c«ng b»ng.