Chương 1: Một số vấn đề lý luận về công tác kiểm tra, kiểm soát thanh toán vồn dau tư xây dựng cơ bản thuộc ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước Chương 2: Thực trạng kiểm tra, kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước Đà Nẵng giai đoạn 2013-2015 Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm tra, kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản qua KBNN Đà Nẵng. MOT SO VAN DE LY LUAN VE KIEM TRA, KIEM SOÁT THANH TOÁN VÓN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN THUỘC NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 1. TONG QUAN VE VON ĐẦU TƯ XÂY DUNG CO BAN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1. Khái niệm và đặc điểm của vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước Khái niệm vốn đầu tư trong kinh tế vĩ mô và Tài khoản quốc gia: Vốn đâu tư là các khoản chỉ tiêu để làm tăng hoặc đuy trì tài sản vật chất trong một thời kỳ nhất định.
Vốn đầu tư thường thực hiện qua các dự án đâu tư và một số chương trình mục tiêu quốc gia voi muc dich bổ sung tài sản có định, tài sản lưu động của toàn bộ nên kinh tế. Vốn đầu tư xây dựng cơ bản thuộc ngân sách nhà nước là vốn của ngân sách nhà nước được cân đối trong dự toán ngân sách nhà nước hàng năm từ các nguồn thu trong nước, nước ngoài (bao gồm vay nước ngoài của chính phủ và vén viện trợ của nước ngoài cho chính phủ, các cấp chính quyền và các cơ quan nhà nước) để cấp phát và cho vay ưu đãi về đầu tư xây dựng cơ bản. Dưới giác độ là một nguồn vốn đầu tư nói chung, vốn đầu tư XDCB từ NSNN cũng như các nguồn vốn khác - đó là biểu hiện bằng tiền của giá trị đầu tư, bao gồm các chỉ phí tiêu hao nguồn lực phục vụ cho hoạt động, đầu tư, nghĩa là bao. gồm toàn bộ chi phi đầu tư.
Theo Luật Đầu tư (2005) của Việt Nam: " Von đầu tư là tiền và tài sản hợp pháp khác để thực hiện các hoạt động đâu tư theo hình thức đầu tư trực tiếp hoặc đâu tư gián tiếp". trong đó: + Đầu tự trực tiếp là hình thức đâu tư do nhà đầu tư bỏ VĐT và tham gia quản lý hoạt động đâu tư. + Đầu tư gián tiếp là hình thức đầu tư thông qua việc mua cổ phân, cổ phiếu, trái phiếu, các giáy tờ có giá khác, quỹ đầu te chứng khoán và thông qua các định 16 chế tài chính trung gian khác mà nhà đầu tư không trực tiếp tham gia quản lý hoạt động đầu tư. Dưới giác độ một nguồn lực tài chính quốc gia, vốn đầu tư XDCB từ NSNN là một bộ phận của quỹ NSNN trong khoản chỉ đầu tư của NSNN hàng năm được bồ trí cho đầu tư vào các công trình, dự án XDCB của Nhà nước.
Từ quan niệm về vốn đầu tư XDCB từ NSNN, có thẻ thấy nguồn vốn này có hai nhóm đặc điểm cơ bản: gắn với hoạt động đầu tư XDCB và gắn với NSNN. Gắn với hoạt động đầu tu XDCB, nguồn vốn này chủ yếu được sử dụng để đầu tư phát triển tài sản cố định trong nền kinh tế. Khác với các loại đầu tư như đầu tư chuyển dịch, đầu tư cho dự phòng, đầu tư mua sắm công v., đầu tư XDCB là hoạt động đầu tư vào máy móc, thiết bị, nhà xưởng, kết cấu hạ tầng. Đây là hoạt động đầu tư phat trié đầu tư cơ bản và chủ yêu có tính dài hạn.
Gắn với hoạt động NSNN, vốn đầu tư XDCB từ NSNN được quản lý và sử dụng đúng luật, theo các quy trình rất chặt chẽ. Khác với đầu tư trong kinh doanh, đầu tư từ NSNN chủ. yếu nhằm tạo lập môi trường, điều kiện cho nền kinh tế, trong nhiều trường hợp không mang tính sinh lãi trực tiếp. Từ những đặc điểm chung đó, có thể đi sâu phân tích một số đặc điểm cụ thể của vồn đầu tư XDCB từ NSNN như sau: Thứ nhất, vôn đầu tư XDCB từ ngân sách gắn với hoạt động NSNN nói chung và hoạt động chỉ NSNN nói riêng, gắn với quản lý và sử dụng vốn theo phân cấp về chỉ NSNN cho đầu tư phát triển.
Do đó, việc hình thành, phân phối, sử dụng và thanh quyết toán nguồn vốn này được thực hiện chặt chẽ, theo luật định, được Quốc hội phê chuẩn và các cấp chính quyền (chủ yếu là Hội đồng Nhân dân) phê duyệt hàng năm. Thứ hai, vén đầu tư XDCB từ NSNN được sử dụng chủ yếu để đầu tư cho các công trình, dự án không có khả năng thu hồi vốn và công trình hạ tầng theo đối tượng sử dụng theo quy định của Luật NSNN và các luật khác. Do đó, việc đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn vốn mang tính toàn diện, trên cơ sở đánh giá tác động cả về kinh tế, xã hội và môi trường. Thứ ba, vốn đầu tư XDCB từ NSNN gắn với các quy trình đầu tư và dự án, chương trình đầu tư rất chặt chẽ từ khâu chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án đến khâu kết 17 thúc đầu tư, nghiệm thu dự án và đưa vào sử dụng.
Việc sử dụng nguồn vốn này gắn với quá trình thực hiện và quản lý dự án đầu tư với các khâu liên hoàn với nhau từ khâu quy hoạch, khảo sát thiết kế, chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án, kết thúc dự án. Các dự án này có thể được hình thành dưới nhiều hình thức như: - Các dự án về điều tra, khảo sát để lập quy hoạch như các dự án quy hoạch tổng thê phát triển kinh tế xã hội vùng, lãnh thổ, ngành, quy hoạch xây dựng đô thị và nông thôn, quy hoạch ngành được Chính phủ cho phép. - Dự án đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội như đường giao thông, mạng lưới ện, hệ thống cấp nước v. - Dự án cho vay của Chính phủ đề đầu tư phát triển một số ngành nghề, lĩnh vực hay sản phẩm.
- Dự án hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực cần có sự tham gia của Nhà nước theo quy định của pháp luật. Thứ tư, vôn u tư XDCB từ NSNN rất đa dạng. Căn cứ tính chất, lội dung, đặc điểm của từng giai đoạn trong quá trình đầu tư XDCB mà người ta phân thành các loại vốn như: vốn đề thực hiện các dự án quy hoạch, vốn dé chuẩn bị đầu tư, vốn thực hiện đầu tư. Vốn đầu tư XDCB từ NSNN có thể được sử dụng cho đầu tư xây mới hoặc sửa chữa lớn; xây dựng kết cấu hạ tầng hoặc mua sắm thiết bị.
Thứ năm, nguồn hình thành vốn đầu tư XDCB từ NSNN bao gồm cả nguồn bên trong quốc gia và bên ngoài quốc gia. Các nguồn bên trong quốc gia chủ yếu là từ thuế và các nguồn thu khác của Nhà nước như bán tài nguyên, cho thuê tài sản quốc gia, thu từ các hoạt động kinh doanh khác. Nguồn từ bên ngoài chủ yếu từ nguồn vay nước ngoài, hỗ trợ phát triên chính thức (ODA) và một số nguồn khác Thứ sáu, chủ thể sử dụng vốn đầu tư XDCB từ NSNN tất đa dạng, bao gồm cả các cơ quan nhà nước và các tổ chức ngoài nhà nước, nhưng trong đó đối tượng sử dụng nguồn vn này chủ yếu vẫn là các tổ chức nhà nước. Vai trò của vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước Trong nên kinh tế quốc dân, vốn đầu tư XDCB từ NSNN có vai trò rất quan trọng.
đối với phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò đó thể hiện trên các mặt sau: .Một là, vốn đầu tư XDCB từ NSNN góp phần quan trọng vào việc xây dựng và 18 phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật, hình thành kết cấu hạ tầng chung cho đất nước như giao thông, thuỷ lợi, điện, trường học, trạm y tế. Thông qua việc duy trì và phát triển hoạt động đầu tư XDCB, vốn đầu tư XDCB tir NSNN gop phan quan trọng vào việc thúc đây sự phát triển nền kinh tế quốc dân, tái tạo và tăng cường năng lực sản xuất, tăng năng suất lao động, tăng thu nhập quốc dân và tổng sản phẩm xã hội. Hai là, vốn đầu tư XDCB từ NSNN góp phần quan trọng vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, hình thành những ngành mới, tăng cường chuyên môn hoá và phân công lao động xã hội.
Chẳng hạn, đểchuyển dịch mạnh cơ cấu kinh tế theo hướng công, nghiệp hoá, hiện đại hoá đến năm 2020, Đảng và Nhà nước chủ trương tập trung vốn đầu tư vào những ngành, lĩnh vực trọng điểm, mũi nhọn như công nghiệp dầu khí, hàng không, hàng hải, lặc biệt là giao thông vận tải đường bộ, đường sắt cao tốc, đầu tư vào một số ngành công nghệ cao. Thông qua việc phát triển kết cấu hạ tầng để tạo lập môi trường thuận lợi, tạo sự lan toả đầu tư và phát triển kinh doanh, thúc đây phát triển xã hội. Ba là, vốn đầu tư XDCB từ NSNN có vai trò định hướng hoạt động, đầu tư trong nên kinh tế. Việc Nhà nước bỏ vốn đầu tư vào kết cấu ha tầng và các ngành, lĩnh vực có tính chiến lược không những có vai trò dẫn dắt hoạt động đầu tư trong nền kinh tế mà còn góp phần định hướng hoạt động của nền kinh tế.
Thông qua đầu tư XDCB vào các ngành, lĩnh vực khu vực quan trọng, vốn đầu tư từ NSNN có tác dụng kích thích các chủ thể kinh tế, các lực lượng trong xã hội đầu tư phát triển sản xuất - kinh doanh, tham gia liên kết và hợp tác trong xây dựng hạ tầng và phát triển kinh tế - xã hội. Trên thực tế, gắn với việc phát triển hệ thống điện, đường giao thông là sự phát triển mạnh mẽ các khu công nghiệp, thương mại, các cơ sở kinh doanh và khu dân cư. Bon là, vôn đầu tư XDCB từ NSNN có vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề xã hội như xoá đói, giảm nghèo, phát triển vùng sâu, vùng xa. Thông qua việc đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, các cơ sở sản xuất - kinh doanh và các công trình văn hoá, xã hội góp phần quan trọng vào việc giải quyết việc làm, tăng thu nhập, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất và tỉnh thần của nhân dân ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa.
Phân loại vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước Để kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư XDCB từ NSNN, cần thiết phải phân loại nguồn vốn này.