Khảo sát sự hiểu biết và thói quen sử dụng thuốc kháng sinh của người dân tại huyện thoại sơn tỉnh an giang

Tìm hiểu sự hiểu biết, thói quen dùng thuốc kháng sinh của người dân Thoại Sơn, An Giang. Nghiên cứu giúp nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng kháng sinh hợp lý.

• Tác giả: Đặng Ngọc Nhi
• Người hướng dẫn: Ths. Trần Quang Trí
• Trường học: Trường Đại Học Tây Đô
• Chuyên ngành: Dược Học
• Đề tài: Khảo Sát Sự Hiểu Biết Và Thói Quen Sử Dụng Thuốc Kháng Sinh Của Người Dân Tại Huyện Thoại Sơn, Tỉnh An Giang
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp Đại Học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 2. CHƯƠNG 2: LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Nghiên cứu Hiểu biết và Thói quen dùng Kháng sinh Tổng quan

Nghiên cứu về hiểu biết về kháng sinh và thói quen sử dụng kháng sinh tại huyện Thoại Sơn, An Giang đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá thực trạng sử dụng thuốc và phòng chống kháng kháng sinh. Việc sử dụng kháng sinh hợp lý là vấn đề cấp thiết, đặc biệt khi tình trạng lạm dụng thuốc đang diễn ra phổ biến. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu làm rõ thực trạng, từ đó đề xuất các giải pháp can thiệp hiệu quả. Tình trạng người dân tự ý mua kháng sinh để tự điều trị mà không có chỉ định của bác sĩ là một trong những vấn đề đáng báo động. Cần có những biện pháp cụ thể để nâng cao nhận thức về kháng sinh cho người dân và cán bộ y tế Thoại Sơn. Việc phối hợp giữa các ban ngành liên quan là yếu tố then chốt để kiểm soát tình hình sử dụng kháng sinh An Giang.

1.1. Mục tiêu và phạm vi của nghiên cứu kháng sinh Thoại Sơn

Nghiên cứu tập trung vào việc khảo sát kiến thức về kháng sinh và thực hành sử dụng kháng sinh của người dân. Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại huyện Thoại Sơn nhằm có được bức tranh chi tiết về tình hình sử dụng kháng sinh đồ Thoại Sơn An Giang. Đối tượng khảo sát là những người dân mua kháng sinh tại các nhà thuốc trên địa bàn. Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả cắt ngang để thu thập và phân tích dữ liệu.

1.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng khoa học về thực trạng sử dụng kháng sinh tại địa phương. Từ đó, làm cơ sở cho việc xây dựng các chương trình can thiệp, nâng cao nhận thức về kháng sinh và thay đổi hành vi sử dụng kháng sinh hợp lý. Nghiên cứu cũng là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý y tế, dược sĩ Thoại Sơn và các nghiên cứu sinh trong lĩnh vực y dược.

II. Vấn đề nhức nhối Lạm dụng kháng sinh tại Thoại Sơn An Giang

Tình trạng lạm dụng kháng sinh tại huyện Thoại Sơn nói riêng và tỉnh An Giang nói chung đang gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Việc tự điều trị kháng sinh không đúng cách dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh, khiến cho việc điều trị các bệnh nhiễm trùng trở nên khó khăn và tốn kém hơn. Theo tài liệu, nhiều người dân tự ý mua kháng sinh mà không có đơn thuốc, không tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân mà còn đe dọa đến sức khỏe cộng đồng. Cần có những biện pháp mạnh mẽ để ngăn chặn tình trạng sử dụng kháng sinh bừa bãi.

2.1. Hậu quả của việc sử dụng kháng sinh không hợp lý

Việc sử dụng kháng sinh không hợp lý dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng, bao gồm kháng kháng sinh, tăng chi phí điều trị, kéo dài thời gian nằm viện và tăng nguy cơ tử vong. Tình trạng vi khuẩn kháng kháng sinh ngày càng gia tăng, khiến cho các bệnh nhiễm trùng thông thường trở nên khó điều trị hơn. Hơn nữa, việc lạm dụng kháng sinh còn gây ra các tác dụng phụ không mong muốn, ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.

2.2. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng lạm dụng kháng sinh

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng lạm dụng kháng sinh, bao gồm: Kiến thức về kháng sinh của người dân còn hạn chế, dễ dàng mua kháng sinh không cần đơn thuốc, thói quen tự điều trị kháng sinh, và sự thiếu kiểm soát của các cơ quan chức năng. Bên cạnh đó, áp lực từ phía người bệnh cũng khiến các bác sĩ dễ dàng kê đơn kháng sinh không cần thiết.

2.3. Thực trạng mua kháng sinh không cần đơn thuốc tại nhà thuốc

Theo khảo sát, nhiều nhà thuốc tại huyện Thoại Sơn, An Giang vẫn bán kháng sinh mà không yêu cầu đơn thuốc. Điều này tạo điều kiện cho người dân tự điều trị kháng sinh một cách dễ dàng, góp phần làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh. Cần tăng cường kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về bán thuốc kê đơn.

III. Giải pháp cấp bách Nâng cao Nhận thức về Kháng sinh

Để giải quyết tình trạng lạm dụng kháng sinh, giải pháp quan trọng nhất là nâng cao nhận thức về kháng sinh cho người dân và cán bộ y tế. Cần có những chương trình giáo dục sức khỏe cộng đồng, cung cấp thông tin chính xác về tác hại của kháng sinh và cách sử dụng kháng sinh hợp lý. Đồng thời, cần tăng cường đào tạo, cập nhật kiến thức cho bác sĩ, dược sĩ về vấn đề kháng kháng sinh và các biện pháp phòng ngừa.

3.1. Giáo dục sức khỏe cộng đồng về sử dụng kháng sinh hợp lý

Cần triển khai các chiến dịch truyền thông, giáo dục sức khỏe cộng đồng, sử dụng nhiều hình thức khác nhau như tờ rơi, poster, video, hội thảo, v.v. để cung cấp thông tin về kháng sinh, kháng kháng sinh, và cách sử dụng kháng sinh hợp lý. Nội dung truyền thông cần đơn giản, dễ hiểu, phù hợp với trình độ dân trí của người dân huyện Thoại Sơn.

3.2. Đào tạo cập nhật kiến thức cho cán bộ y tế về kháng sinh

Cán bộ y tế Thoại Sơn cần được đào tạo, cập nhật kiến thức thường xuyên về kháng sinh, kháng kháng sinh, các phác đồ điều trị bệnh nhiễm trùng, và các biện pháp phòng ngừa kháng kháng sinh. Các buổi hội thảo, tập huấn cần được tổ chức định kỳ để nâng cao trình độ chuyên môn cho bác sĩ, dược sĩ.

3.3. Vai trò của truyền thông trong nâng cao nhận thức về kháng sinh

Các phương tiện truyền thông đại chúng như báo chí, truyền hình, radio, internet cần đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải thông tin về kháng sinh và kháng kháng sinh đến người dân. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế và các cơ quan truyền thông để đảm bảo thông tin được truyền tải chính xác và hiệu quả.

IV. Kiểm soát kê đơn Siết chặt quản lý việc Kê Đơn Kháng Sinh

Bên cạnh việc nâng cao nhận thức, việc kiểm soát kê đơn kháng sinh là một giải pháp quan trọng để hạn chế tình trạng lạm dụng kháng sinh. Cần xây dựng các quy định chặt chẽ về việc kê đơn kháng sinh, đảm bảo chỉ kê đơn khi thật sự cần thiết và tuân thủ các hướng dẫn điều trị. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc kê đơn kháng sinh tại các cơ sở y tế.

4.1. Xây dựng và áp dụng hướng dẫn điều trị bệnh nhiễm trùng

Cần xây dựng và áp dụng các hướng dẫn điều trị bệnh nhiễm trùng dựa trên bằng chứng khoa học, có tính đến tình hình kháng kháng sinh tại địa phương. Hướng dẫn điều trị cần được cập nhật thường xuyên và phổ biến rộng rãi cho bác sĩ, dược sĩ.

4.2. Tăng cường kiểm tra giám sát việc kê đơn kháng sinh

Cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc kê đơn kháng sinh tại các cơ sở y tế, phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp kê đơn kháng sinh không đúng quy định. Việc kiểm tra, giám sát cần được thực hiện thường xuyên, định kỳ và đột xuất.

4.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý kê đơn kháng sinh

Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý kê đơn kháng sinh là một giải pháp hiệu quả để kiểm soát việc kê đơn kháng sinh. Hệ thống kê đơn điện tử có thể giúp theo dõi, giám sát việc kê đơn kháng sinh, phát hiện các trường hợp kê đơn kháng sinh bất thường và cung cấp thông tin phản hồi cho bác sĩ.

V. Thực trạng sử dụng Kháng sinh và Đề xuất Giải pháp cải thiện

Theo nghiên cứu, tình hình sử dụng thuốc kháng sinh tại huyện Thoại Sơn vẫn còn nhiều bất cập. Tỷ lệ người dân tự điều trị kháng sinh còn cao, kiến thức về kháng sinh còn hạn chế. Cần có những giải pháp đồng bộ, từ nâng cao nhận thức về kháng sinh đến kiểm soát kê đơn và tăng cường quản lý nhà nước về dược, để cải thiện tình hình sử dụng kháng sinh.

5.1. Đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp

Cần đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp đã triển khai, từ đó rút ra kinh nghiệm và điều chỉnh cho phù hợp. Việc đánh giá cần dựa trên các chỉ số khách quan, như tỷ lệ sử dụng kháng sinh, tỷ lệ kháng kháng sinh, chi phí điều trị, v.v.

5.2. Đề xuất các giải pháp cụ thể cho Thoại Sơn An Giang

Các giải pháp cần cụ thể, khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của huyện Thoại Sơn, An Giang. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban ngành liên quan, như ngành y tế, ngành giáo dục, ngành truyền thông, và chính quyền địa phương.

5.3. Sự phối hợp liên ngành để kiểm soát sử dụng kháng sinh

Việc kiểm soát sử dụng kháng sinh là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp liên ngành. Cần có một cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các ban ngành liên quan, phân công trách nhiệm rõ ràng và có sự giám sát chặt chẽ.

VI. Tương lai Nghiên cứu Kháng sinh và Phòng chống kháng thuốc

Nghiên cứu về hiểu biết và thói quen sử dụng kháng sinh tại huyện Thoại Sơn, An Giang cần được tiếp tục và mở rộng, nhằm cung cấp thông tin đầy đủ hơn về tình hình sử dụng thuốc và đề xuất các giải pháp hiệu quả hơn. Đồng thời, cần tăng cường đầu tư cho công tác nghiên cứu về kháng kháng sinh, tìm kiếm các loại thuốc mới và các biện pháp phòng ngừa kháng kháng sinh hiệu quả.

6.1. Tiếp tục nghiên cứu về tình hình sử dụng kháng sinh

Cần tiếp tục nghiên cứu về tình hình sử dụng kháng sinh, không chỉ tại huyện Thoại Sơn mà còn ở các địa phương khác trên địa bàn tỉnh An Giang, để có được bức tranh toàn diện về tình hình sử dụng thuốc và đề xuất các giải pháp phù hợp.

6.2. Đầu tư cho nghiên cứu về kháng kháng sinh và thuốc mới

Cần tăng cường đầu tư cho công tác nghiên cứu về kháng kháng sinh, tìm kiếm các loại thuốc mới có hiệu quả đối với các vi khuẩn kháng thuốc. Đồng thời, cần nghiên cứu các biện pháp phòng ngừa kháng kháng sinh hiệu quả.

6.3. Xây dựng hệ thống giám sát kháng kháng sinh quốc gia

Cần xây dựng một hệ thống giám sát kháng kháng sinh quốc gia, thu thập và phân tích dữ liệu về kháng kháng sinh trên toàn quốc, từ đó có cơ sở để xây dựng các chính sách và biện pháp phòng ngừa kháng kháng sinh hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Hiện nay, có thể nói thuốc kháng sinh là một trong những nhóm thuốc được dùng nhiều nhất tại Việt Nam. Đặc biệt, trong những năm gần đây, chủng loại và số lượng kháng sinh được đưa vào thị trường Việt Nam ngày càng đa dạng và phong phú. Thêm vào đó, sự phát triển mạnh mẽ của mạng lưới cung ứng thuốc đã đưa thuốc đến hầu hết người dân. Song song đó, là sự xuất hiện của thành phần những người bán thuốc lệ thuộc vào lợi nhuận kinh tế, bỏ qua những điều luật và đạo đức hành nghề y dược, sẵn sàng bán thuốc phải kê đơn – cụ thể ở đây là thuốc kháng sinh – mà không cần đơn thuốc.

Từ đó, người dân có thể tự mua thuốc kháng sinh một cách dễ dàng để tự điều trị. Do tự sử dụng theo thói quen, theo những bài viết không xác thực, trôi nổi trên internet, hay theo sự mách bảo của những người không có chuyên môn… thời gian dùng thuốc, cách dùng thuốc không đúng nguyên tắc, dẫn đến việc vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh ngày càng gia tăng. Trước thực trạng đó, để tìm hiểu một cách cụ thể tình hình sử dụng thuốc kháng sinh của người dân, đề tài nghiên cứu: “Khảo sát sự hiểu biết và thói quen sử dụng thuốc kháng sinh của người dân tại huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang” ra đời, nhằm làm rõ các mục tiêu: - Tìm hiểu thực trạng việc sử dụng thuốc kháng sinh của người dân nơi đây; - Tìm hiểu kiến thức của người dân về thuốc kháng sinh; - Đưa ra một số kết luận và đề xuất giải pháp cải thiện. 1 Downloaded by NHIM NHIM ([e-mail]) lOMoARcPSD|39459588 CHƯƠNG 2.

LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU 2. Định nghĩa kháng sinh: Kháng sinh được định nghĩa: “Kháng sinh (antibiotics) là những chất kháng khuẩn (antibacterial substances) được tạo ra bởi các chủng vi sinh vật (vi khuẩn, nấm, Actymomycetes) có tác dụng ức chế sự phát triển của các vi sinh vật khác”. Hiện nay từ kháng sinh được mở rộng đến cả những chất kháng khuẩn có nguồn gốc tổng hợp như các sulfonamide và quinolone. Để đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý, cần nắm vững những kiến thức liên quan đến kháng sinh, vi khuẩn gây bệnh và người bệnh.

Nguyên tắc sử dụng kháng sinh: 2. Lựa chọn kháng sinh và liều lượng: Lựa chọn thuốc kháng sinh phụ thuộc hai yếu tố: người bệnh và vi khuẩn gây bệnh. Yếu tố liên quan đến người bệnh cần xem xét bao gồm: lứa tuổi, tiền sử dị ứng thuốc, chức năng gan – thận, tình trạng suy giảm miễn dịch, mức độ nặng của bệnh, bệnh mắc kèm, cơ địa dị ứng. Nếu là phụ nữ: cần lưu ý đối tượng phụ nữ có thai, đang cho con bú để cân nhắc lợi ích/nguy cơ.

Về vi khuẩn: loại vi khuẩn, độ nhạy cảm với kháng sinh của vi khuẩn. Cần cập nhật tình hình kháng kháng sinh để có lựa chọn phù hợp. Cần lưu ý các biện pháp phối hợp để làm giảm mật độ vi khuẩn và tăng nồng độ kháng sinh tại ổ nhiễm khuẩn như làm sạch ổ mủ, dẫn lưu, loại bỏ tổ chức hoại tử. Chính sách kê đơn kháng sinh nhằm giảm tỷ lệ phát sinh vi khuẩn kháng thuốc và đạt được tính kinh tế hợp lý trong điều trị.

Với những kháng sinh mới, phổ rộng, chỉ định sẽ phải hạn chế cho những trường hợp có bằng chứng là các kháng sinh đang dùng đã bị kháng. Liều dùng của kháng sinh phụ thuộc nhiều yếu tố: tuổi người bệnh, cân nặng, chức năng gan – thận, mức độ nặng của bệnh. Do đặc điểm khác biệt về dược động học, liều lượng cho trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh và nhũ nhi có hướng dẫn riêng theo từng chuyên luận. Liều lượng trong các tài liệu hướng dẫn chỉ là gợi ý ban đầu.

Không có liều chuẩn cho các trường hợp nhiễm khuẩn nặng. Kê đơn không đủ liều sẽ dẫn đến thất bại điều trị và tăng tỷ lệ vi khuẩn kháng thuốc. Ngược lại, với những kháng sinh có độc tính cao, phạm vi điều trị hẹp (ví dụ: các aminoglycosid, polypeptide) phải đảm bảo nồng độ thuốc trong máu theo khuyến cáo để tránh độc tính. Do vậy, việc giám sát nồng độ thuốc trong máu nên được triển khai.

2 Downloaded by NHIM NHIM (nhimbien2@gmail. Sử dụng kháng sinh dự phòng: Kháng sinh dự phòng là việc sử dụng kháng sinh trước khi xảy ra nhiễm khuẩn nhằm mục đích ngăn ngừa hiện tượng này. Kháng sinh dự phòng nhằm giảm tần suất nhiễm khuẩn tại vị trí hoặc cơ quan được phẫu thuật, không dự phòng nhiễm khuẩn toàn thân hoặc vị trí cách xa nơi được phẫu thuật. Chỉ định sử dụng kháng sinh dự phòng: Phẫu thuật được chia làm bốn loại: phẫu thuật sạch, phẫu thuật sạch – nhiễm, phẫu thuật nhiễm và phẫu thuật bẩn.

Kháng sinh dự phòng được chỉ định cho tất cả các can thiệp phẫu thuật thuộc phẫu thuật sạch – nhiễm. Trong phẫu thuật sạch, liệu pháp kháng sinh dự phòng nên áp dụng với một số can thiệp ngoại khoa nặng, có thể ảnh hưởng đến sự sống còn và/hoặc chức năng sống (phẫu thuật chỉnh hình, phẫu thuật tim và mạch máu, phẫu thuật thần kinh, phẫu thuật nhãn khoa). - Phẫu thuật nhiễm và phẫu thuật bẩn: kháng sinh đóng vai trò trị liệu. Kháng sinh dự phòng không ngăn ngừa nhiễm khuẩn mà ngăn ngừa nhiễm khuẩn đã xảy ra không phát triển.2 Lựa chọn kháng sinh dự phòng: Kháng sinh có phổ tác dụng phù hợp với các chuẩn vi khuẩn chính thường gây nhiễm khuẩn tại vết mổ cũng như tình trạng kháng thuốc tại địa phương, đặc biệt trong từng bệnh viện.

Kháng sinh ít hoặc không gây tác dụng phụ hay các phản ứng có hại, độc tính của thuốc càng ít càng tốt. Không sử dụng các kháng sinh có nguy cơ gây dộc không dự đoán được và có mức độ gây độc nặng không phụ thuộc liều (ví dụ: kháng sinh nhóm phenicol và sulfamid gây giảm bạch cầu miễn dịch dị ứng, hội chứng Lyell). Kháng sinh không tương tác với các thuốc dùng để gây mê (ví dụ: polymyxin, aminosid). Kháng sinh ít có khả năng chọn lọc vi khuẩn đề kháng kháng sinh và thay đổi hệ vi khuẩn thường trú.

Khả năng khuếch tán của kháng sinh trong mô tế bào phải cho phép đạt nồng độ thuốc cao hơn nồng độ kháng khuẩn tối thiểu của vi khuẩn gây nhiễm. Liệu pháp kháng sinh dự phòng có chi phí hợp lý, thấp hơn chi phí kháng sinh trị liệu lâm sàng. 3 Downloaded by NHIM NHIM (nhimbien2@gmail. Liều kháng sinh dự phòng: Liều kháng sinh dự phòng tương đương liều điều trị mạnh nhất của kháng sinh đó.

Đường dùng thuốc: Đường tĩnh mạch: thường được lựa chọn do nhanh đạt nồng độ thuốc trong máu và mô tế bào. Đường tiêm bắp: có thể sử dụng nhưng không đảm bảo về tốc độ hấp thu của thuốc và không ổn định. Đường uống: chỉ sử dụng khi chuẩn bị phẫu thuật trực tràng, đại tràng. Đường tại chỗ: hiệu quả thay đổi theo từng loại phẫu thuật (trong phẫu thuật thay khớp, sử dụng chất xi măng tẩm kháng sinh).

Thời gian dùng thuốc: Thời gian sử dụng kháng sinh dự phòng nên trong vòng 60 phút trước khi tiến hành phẫu thuật và gần thời điểm rạch da. Cephalosporins tiêm tĩnh mạch trong 3 – 5 phút ngay trước thủ thuật và đạt nồng độ cần thiết ở da sau vài phút. Vancomycin và ciprofloxacin cần phải được dùng trước một giờ và hoàn thành việc truyền trước khi bắt đầu rạch da. Clindamycin cần được truyền xong trước 10 – 20 phút.

Gentamycin cần được dùng một liều duy nhất 5mg/kg để tối đa hóa sự thấm vào mô và giảm thiểu độc tính. Nếu người bệnh lọc máu hoặc ClCr < 20ml/phút, dùng liều 2mg/kg. Đối với phẫu thuật mổ lấy thai, kháng sinh dự phòng có thể được sử dụng trước khi rạch da hoặc sau khi kẹp dây rốn để giảm biến chứng nhiễm khuẩn ở mẹ. Bổ sung liều trong thời gian phẫu thuật: Trong phẫu thuật tim kéo dài hơn 4 giờ, cần bổ sung thêm một liều kháng sinh; Trong trường hợp mất máu với thể tích trên 1500ml ở người lớn và trên 25ml/kg ở trẻ em, nên bổ sung liều kháng sinh dự phòng sau khi bổ sung dịch thay thế.

Lưu ý khi sử dụng kháng sinh dự phòng: Không sử dụng kháng sinh để dự phòng cho các nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc sau mổ và những nhiễm khuẩn xảy ra trong lúc mổ. Nguy cơ khi sử dụng kháng sinh dự phòng: - Dị ứng thuốc; - Sốc phản vệ; - Tiêu chảy do kháng sinh; 4 Downloaded by NHIM NHIM ([e-mail]) lOMoARcPSD|39459588 - Vi khuẩn đề kháng kháng sinh; - Lây truyền vi khuẩn đa kháng. Sử dụng kháng sinh điều trị theo kinh nghiệm: Điều trị kháng sinh theo kinh nghiệm khi chưa có bằng chứng về vi khuẩn học do không có điều kiện nuôi cấy vi khuẩn (do không có Labo vi sinh, không thể lấy được bệnh phẩm) hoặc khi đã nuôi cấy mà không phát hiện được nhưng có bằng chứng lâm sàng rõ rệt về nhiễm khuẩn. Phác đồ sử dụng kháng sinh theo kinh nghiệm là lựa chọn kháng sinh có phổ hẹp nhất gần với hầu hết các tác nhân gây bệnh hoặc với các vi khuẩn nguy hiểm có thể gặp trong từng loại nhiễm khuẩn.

Kháng sinh phải có khả năng đến được vị trí nhiễm khuẩn với nồng độ hiệu quả nhưng không gây độc. Trước khi bắt đầu điều trị, cố gắng lấy mẫu bệnh phẩm để phân lập vi khuẩn trong những trường hợp có thể để điều chỉnh lại kháng sinh phù hợp hơn. Nên áp dụng mọi biện pháp phát hiện nhanh vi khuẩn khi có thể để có được cơ sở đúng đắn trong lựa chọn kháng sinh ngay từ đầu. Nếu không có bằng chứng về vi khuẩn sau 48 giờ điều trị, cần đánh giá lại lâm sàng trước khi quyết định tiếp tục sử dụng kháng sinh.

Cần thường xuyên cập nhật tình hình dịch tễ và độ nhạy cảm của vi khuẩn tại địa phương để lựa chọn được kháng sinh phù hợp. Sử dụng kháng sinh khi có bằng chứng vi khuẩn học: Nếu có bằng chứng rõ ràng về vi khuẩn và kết quả của kháng sinh đồ, kháng sinh được lựa chọn là kháng sinh có hiệu quả cao nhất với độc tính thấp nhất và có phổ tác dụng hẹp nhất, gần với các tác nhân gây bệnh được phát hiện. Ưu tiên sử dụng kháng sinh đơn độc. Phối hợp kháng sinh chỉ cần thiết nếu: Chứng minh có nhiễm đồng thời nhiều loại vi khuẩn nên cần phối hợp mới đủ phổ tác dụng (đặc biệt những trường hợp nghi ngờ có vi khuẩn kỵ khí hoặc vi khuẩn nội bào); Hoặc khi gặp vi khuẩn kháng thuốc mạnh, cần phối hợp để tăng thêm tác dụng; Hoặc khi điều trị kéo dài, cần phối hợp để giảm nguy cơ kháng thuốc (ví dụ: điều trị lao, HIV…).

5 Downloaded by NHIM NHIM (nhimbien2@gmail.