Nghiên Cứu Về Bảo Hiểm Thất Nghiệp Tại Tỉnh Bắc Ninh

Tài liệu nghiên cứu Thực trạng triển khai bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh bắc ninh, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Nguyễn Thị Thủy
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Chính
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Khoa Bảo hiểm
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Bảo Hiểm Thất Nghiệp Tại Tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Bắc Ninh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THẤT NGHIỆP VÀ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP
• 1.1. Khái quát về thất nghiệp
• 1.2. Khái niệm về thất nghiệp
• 1.3. Phân loại thất nghiệp
• 1.4. Nguyên nhân của thất nghiệp
• 1.5. Ảnh hưởng của thất nghiệp đến sự phát triển kinh tế - xã hội
• 1.6. Biện pháp giải quyết tình trạng thất nghiệp
• 1.7. Cơ sở lý luận về bảo hiểm thất nghiệp
• 1.8. Sự cần thiết khách quan của bảo hiểm thất nghiệp
• 1.9. Lịch sử hình thành và phát triển của bảo hiểm thất nghiệp
• 1.10. Nội dung cơ bản của bảo hiểm thất nghiệp
• 1.11. Cơ sở thực hiện bảo hiểm thất nghiệp tại Việt Nam
• 1.12. Triển khai bảo hiểm thất nghiệp của một số nước trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.12.1. Bảo hiểm thất nghiệp tại Trung Quốc
• 1.12.2. Bảo hiểm thất nghiệp tại Cộng hòa Liên bang Đức
• 1.12.3. Bảo hiểm thất nghiệp tại Hàn Quốc
• 1.12.4. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH TRIỂN KHAI BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP TẠI TỈNH BẮC NINH
• 2.1. Thực trạng lao động, việc làm và thất nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh
• 2.2. Tình hình lao động và việc làm tại tỉnh Bắc Ninh
• 2.3. Tình hình thất nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh
• 2.4. Đánh giá về thực trạng thất nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh
• 2.5. Tình hình triển khai bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh
• 2.6. Tổ chức triển khai bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh
• 2.7. Kết quả triển khai bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh
• 2.8. Đánh giá tình hình thực hiện bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh
• 2.8.1. Kết quả đạt được
• 2.8.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ VỀ VIỆC TRIỂN KHAI BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP TẠI TỈNH BẮC NINH
• 3.1. Những thuận lợi và khó khăn khi triển khai bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện công tác triển khai bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh
• 3.3. Tiếp tục hoàn thiện chính sách pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp
• 3.4. Nâng cao nhận thức của người lao động và người sử dụng lao động về bảo hiểm thất nghiệp
• 3.5. Tăng cường công tác tuyên truyền về chính sách bảo hiểm thất nghiệp
• 3.6. Tăng cường công tác quản lý trong việc triển khai bảo hiểm thất nghiệp
• 3.7. Phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc tổ chức thực hiện bảo hiểm thất nghiệp
• 3.7.1. Đối với Chính phủ
• 3.7.2. Đối với Bộ LĐ-TB&XH và BHXH Việt Nam
• 3.7.3. Đối với Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bảo Hiểm Thất Nghiệp Bắc Ninh Khái Niệm Vai Trò

Trong bối cảnh thị trường lao động đầy biến động, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ quyền lợi của người lao động. Tại tỉnh Bắc Ninh, BHTN không chỉ là một chính sách an sinh xã hội mà còn là công cụ quan trọng để ổn định thị trường lao động và thúc đẩy phát triển kinh tế. BHTN giúp người lao động duy trì cuộc sống khi mất việc làm, đồng thời hỗ trợ họ tìm kiếm việc làm mới thông qua các dịch vụ tư vấn, giới thiệu việc làm. Theo Luật Lao động năm 2009, việc làm được định nghĩa là mọi hoạt động tạo ra thu nhập hợp pháp, và BHTN là một phần không thể thiếu trong hệ thống an sinh xã hội, đảm bảo quyền lợi cho người lao động khi gặp rủi ro thất nghiệp.

1.1. Định Nghĩa và Bản Chất của Bảo Hiểm Thất Nghiệp

Bảo hiểm thất nghiệp là chế độ bảo hiểm nhằm bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi bị mất việc làm, đồng thời hỗ trợ họ học nghề, duy trì việc làm và tìm kiếm việc làm mới. Đây là một trong những trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội hiện đại. Theo định nghĩa của ILO, thất nghiệp là tình trạng người trong độ tuổi lao động, có khả năng lao động nhưng không tìm được việc làm với mức lương thịnh hành. BHTN giúp giảm thiểu tác động tiêu cực của thất nghiệp đối với người lao động và gia đình họ.

1.2. Vai Trò Của Bảo Hiểm Thất Nghiệp Trong Phát Triển Kinh Tế Bắc Ninh

Tại Bắc Ninh, BHTN đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định thị trường lao động, đặc biệt trong bối cảnh tỉnh đang phát triển mạnh mẽ với nhiều khu công nghiệp và doanh nghiệp. BHTN giúp giảm thiểu tình trạng bất ổn xã hội do thất nghiệp gây ra, đồng thời tạo điều kiện cho người lao động tái hòa nhập thị trường lao động một cách nhanh chóng và hiệu quả. Theo số liệu thống kê, Bắc Ninh có mật độ dân số cao thứ 3 cả nước, do đó, BHTN càng trở nên quan trọng trong việc đảm bảo an sinh xã hội.

II. Thực Trạng Thất Nghiệp Tại Bắc Ninh Phân Tích Đánh Giá Chi Tiết

Thực trạng thất nghiệp tại Bắc Ninh là một vấn đề phức tạp, chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố kinh tế - xã hội. Mặc dù là một tỉnh phát triển với nhiều khu công nghiệp, Bắc Ninh vẫn đối mặt với tình trạng thất nghiệp do sự thay đổi cơ cấu kinh tế, sự cạnh tranh trên thị trường lao động và các yếu tố khách quan khác. Việc phân tích và đánh giá thực trạng thất nghiệp là cơ sở quan trọng để đưa ra các giải pháp và chính sách phù hợp, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của thất nghiệp đối với người lao động và xã hội. Theo số liệu thống kê, Bắc Ninh có hơn 700.000 người trong độ tuổi lao động, cho thấy nhu cầu việc làm rất lớn.

2.1. Tình Hình Lao Động và Việc Làm Hiện Nay ở Bắc Ninh

Tình hình lao động và việc làm tại Bắc Ninh có nhiều biến động trong những năm gần đây. Sự phát triển của các khu công nghiệp đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm, nhưng đồng thời cũng đặt ra những thách thức về chất lượng lao động và sự cạnh tranh trên thị trường. Nhiều doanh nghiệp tại Bắc Ninh gặp khó khăn trong việc tuyển dụng lao động có trình độ chuyên môn cao, trong khi đó, một bộ phận lao động phổ thông lại đối mặt với nguy cơ mất việc do tự động hóa và thay đổi công nghệ.

2.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Tỷ Lệ Thất Nghiệp Tại Bắc Ninh

Tỷ lệ thất nghiệp tại Bắc Ninh chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm: sự thay đổi cơ cấu kinh tế, sự phát triển của các ngành công nghiệp, sự cạnh tranh trên thị trường lao động, trình độ chuyên môn của người lao động và các yếu tố khách quan như dịch bệnh, thiên tai. Ngoài ra, chính sách của nhà nước về lao động, việc làm và bảo hiểm thất nghiệp cũng có tác động đáng kể đến tỷ lệ thất nghiệp tại tỉnh.

2.3. Đánh Giá Chi Tiết Về Thực Trạng Thất Nghiệp ở Bắc Ninh

Thực trạng thất nghiệp tại Bắc Ninh cho thấy sự cần thiết phải có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả để giải quyết vấn đề này. Cần tăng cường đào tạo nghề, nâng cao trình độ chuyên môn cho người lao động, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát triển và tạo ra nhiều việc làm mới. Bên cạnh đó, cần hoàn thiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp, đảm bảo quyền lợi cho người lao động khi bị mất việc làm.

III. Quy Trình Hưởng Trợ Cấp Thất Nghiệp Bắc Ninh Hướng Dẫn Chi Tiết

Quy trình hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Bắc Ninh được thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp. Người lao động cần nắm rõ các bước và thủ tục cần thiết để đảm bảo quyền lợi của mình khi bị mất việc làm. Việc hiểu rõ quy trình này giúp người lao động chủ động hơn trong việc chuẩn bị hồ sơ và thực hiện các thủ tục liên quan. Theo quy định, người lao động cần nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp trong vòng 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động.

3.1. Điều Kiện Hưởng Bảo Hiểm Thất Nghiệp Theo Quy Định Mới Nhất

Để được hưởng bảo hiểm thất nghiệp, người lao động cần đáp ứng các điều kiện sau: đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động; đã chấm dứt hợp đồng lao động; đã nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp trong vòng 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động; chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ.

3.2. Hồ Sơ và Thủ Tục Đăng Ký Hưởng Trợ Cấp Thất Nghiệp Bắc Ninh

Hồ sơ đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp bao gồm: sổ bảo hiểm xã hội, quyết định chấm dứt hợp đồng lao động, đơn đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, chứng minh thư nhân dân hoặc căn cước công dân. Người lao động cần nộp hồ sơ tại Trung tâm Dịch vụ Việc làm Bắc Ninh hoặc các điểm tiếp nhận hồ sơ do Sở Lao động - Thương binh và Xã hội quy định.

3.3. Thời Gian và Mức Hưởng Bảo Hiểm Thất Nghiệp Tại Bắc Ninh

Thời gian hưởng bảo hiểm thất nghiệp được tính theo số tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp, tối đa là 12 tháng. Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hàng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng liền kề trước khi chấm dứt hợp đồng lao động.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Bảo Hiểm Thất Nghiệp Bắc Ninh

Để nâng cao hiệu quả bảo hiểm thất nghiệp tại Bắc Ninh, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào việc hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực quản lý và tăng cường tuyên truyền, phổ biến thông tin. Việc thực hiện tốt các giải pháp này sẽ giúp bảo hiểm thất nghiệp phát huy tối đa vai trò trong việc bảo vệ quyền lợi của người lao động và ổn định thị trường lao động. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người lao động để đạt được mục tiêu này.

4.1. Hoàn Thiện Chính Sách Pháp Luật Về Bảo Hiểm Thất Nghiệp

Cần rà soát và sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp để phù hợp với tình hình thực tế và đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường lao động. Cần đơn giản hóa thủ tục, giảm bớt gánh nặng hành chính cho người lao động và doanh nghiệp.

4.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý và Điều Hành Bảo Hiểm Thất Nghiệp

Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ làm công tác bảo hiểm thất nghiệp. Cần ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý và điều hành bảo hiểm thất nghiệp, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.

4.3. Tăng Cường Tuyên Truyền Phổ Biến Thông Tin Về Bảo Hiểm Thất Nghiệp

Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin về bảo hiểm thất nghiệp đến người lao động và doanh nghiệp. Cần sử dụng nhiều hình thức tuyên truyền khác nhau, phù hợp với từng đối tượng, để nâng cao nhận thức và hiểu biết về bảo hiểm thất nghiệp.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Bảo Hiểm Thất Nghiệp

Nghiên cứu về bảo hiểm thất nghiệp tại Bắc Ninh không chỉ mang tính lý thuyết mà còn có giá trị ứng dụng thực tiễn cao. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để đánh giá hiệu quả của chính sách bảo hiểm thất nghiệp, từ đó đưa ra các giải pháp và kiến nghị phù hợp. Việc ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế sẽ giúp bảo hiểm thất nghiệp phát huy tối đa vai trò trong việc bảo vệ quyền lợi của người lao động và ổn định thị trường lao động.

5.1. Đánh Giá Hiệu Quả Của Chính Sách Bảo Hiểm Thất Nghiệp Tại Bắc Ninh

Cần đánh giá hiệu quả của chính sách bảo hiểm thất nghiệp dựa trên các tiêu chí như: số lượng người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp, thời gian tìm được việc làm mới của người lao động, mức độ hài lòng của người lao động và doanh nghiệp về chính sách bảo hiểm thất nghiệp.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Thiện Chính Sách Bảo Hiểm Thất Nghiệp

Dựa trên kết quả đánh giá, cần đề xuất các giải pháp cải thiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp, nhằm nâng cao hiệu quả và đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường lao động. Các giải pháp có thể bao gồm: điều chỉnh mức hưởng trợ cấp thất nghiệp, mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp, tăng cường các dịch vụ hỗ trợ tìm kiếm việc làm.

VI. Tương Lai Của Bảo Hiểm Thất Nghiệp Tại Bắc Ninh Định Hướng Phát Triển

Tương lai của bảo hiểm thất nghiệp tại Bắc Ninh phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm: sự phát triển của kinh tế - xã hội, sự thay đổi của thị trường lao động và chính sách của nhà nước. Cần có định hướng phát triển rõ ràng và các giải pháp phù hợp để bảo hiểm thất nghiệp tiếp tục phát huy vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của người lao động và ổn định thị trường lao động. Cần chủ động đối phó với các thách thức và tận dụng các cơ hội để phát triển bảo hiểm thất nghiệp một cách bền vững.

6.1. Các Thách Thức và Cơ Hội Đối Với Bảo Hiểm Thất Nghiệp

Các thách thức đối với bảo hiểm thất nghiệp bao gồm: sự thay đổi cơ cấu kinh tế, sự phát triển của các ngành công nghiệp mới, sự cạnh tranh trên thị trường lao động và các yếu tố khách quan như dịch bệnh, thiên tai. Các cơ hội bao gồm: sự phát triển của công nghệ thông tin, sự hội nhập kinh tế quốc tế và sự quan tâm của nhà nước đến vấn đề an sinh xã hội.

6.2. Định Hướng Phát Triển Bảo Hiểm Thất Nghiệp Trong Tương Lai

Định hướng phát triển bảo hiểm thất nghiệp trong tương lai cần tập trung vào việc: mở rộng đối tượng tham gia, nâng cao mức hưởng trợ cấp thất nghiệp, tăng cường các dịch vụ hỗ trợ tìm kiếm việc làm, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý và điều hành bảo hiểm thất nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường lao động tại tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn công nghiệp hóa chứng kiến sự chuyển dịch cơ cấu mạnh mẽ với mật độ dân số đạt 1.376 người/km², đứng thứ 3 trong số 63 tỉnh, thành phố và cao gấp gần 5 lần mức bình quân chung của cả nước. Dù diện tích tự nhiên chỉ đạt 822,7 km² (chiếm 0,2% diện tích toàn quốc), địa phương này tập trung hơn 700.000 người trong độ tuổi lao động. Áp lực việc làm và nguy cơ thất nghiệp cơ cấu gia tăng khi hàng loạt dự án có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đi vào hoạt động đan xen với tình trạng nhiều doanh nghiệp giải thể, thu hẹp sản xuất.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để vận hành chính sách bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) như một công cụ an sinh chủ động, vừa bù đắp thu nhập, vừa hỗ trợ tái hòa nhập thị trường lao động. Mục tiêu của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích kinh nghiệm quốc tế và đánh giá toàn diện thực trạng triển khai chính sách BHTN tại Bắc Ninh trong giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2014. Qua đó, công trình xác lập hệ thống giải pháp đồng bộ có giá trị ứng dụng đến năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong việc bảo vệ quyền lợi cho hàng trăm nghìn lao động, cân đối nguồn quỹ an sinh và duy trì ổn định kinh tế - xã hội địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết thị trường lao động cổ điển và hiện đại, phân tích mối quan hệ tương tác giữa cung - cầu lao động cũng như các hình thái thất nghiệp tự nhiên, thất nghiệp cơ cấu và thất nghiệp chu kỳ. Đồng thời, đề tài ứng dụng lý thuyết an sinh xã hội và nguyên lý chia sẻ rủi ro theo tiêu chuẩn của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), đặc biệt là Công ước An sinh xã hội số 102 ban hành năm 1952.

Hệ thống khái niệm trọng tâm bao gồm: việc làm, người thất nghiệp, bảo hiểm thất nghiệp và quỹ BHTN. Trong đó, chính sách BHTN vận hành dựa trên cơ chế đóng - hưởng với nguồn tài chính hình thành từ sự đóng góp bình đẳng của người lao động (1%), người sử dụng lao động (1%) và sự hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước (1%). Tiêu chuẩn của ILO quy định mức trợ cấp tối thiểu phải đạt 45% thu nhập trước khi mất việc, đồng thời giới hạn thời gian hỗ trợ học nghề tối đa 6 tháng nhằm thúc đẩy người lao động nhanh chóng quay lại thị trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp của luận văn được thu thập đồng bộ từ hệ thống báo cáo nghiệp vụ của Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Ninh, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Bắc Ninh và số liệu Niên giám thống kê tỉnh Bắc Ninh năm 2014. Phạm vi dữ liệu bao quát toàn bộ 100% doanh nghiệp tham gia đóng BHTN và toàn bộ hồ sơ người lao động đăng ký hưởng chế độ trong khung thời gian 6 năm liên tục (2009 - 2014).

Phương pháp nghiên cứu chủ đạo bao gồm thống kê mô tả, tổng hợp dữ liệu, so sánh đối chiếu chuỗi thời gian và phân tích cân đối thu - chi quỹ. Việc lựa chọn các phương pháp phân tích định lượng kết hợp định tính này giúp phản ánh chân thực diễn biến mở rộng độ bao phủ BHTN, đánh giá hiệu quả giải quyết quyền lợi và kiểm chứng tính bền vững tài chính của quỹ an sinh trong quá trình chuyển giao khung pháp lý từ Luật Bảo hiểm xã hội 2006 sang Luật Việc làm năm 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, diện bao phủ BHTN tại Bắc Ninh tăng trưởng vượt bậc. Số đơn vị tham gia BHTN tăng gấp hơn 2,5 lần trong giai đoạn 2009 - 2014. Lực lượng lao động tham gia bảo hiểm tăng mạnh từ khoảng 45.000 người năm 2009 lên trên 160.000 người vào năm 2014, đạt tốc độ tăng trưởng bình quân trên 25%/năm nhờ sự bùng nổ của các doanh nghiệp FDI tại các khu công nghiệp tập trung.

Thứ hai, công tác quản lý thu và nợ đọng có nhiều chuyển biến phức tạp. Tổng số thu quỹ BHTN tăng hàng năm, đạt quy mô hàng trăm tỷ đồng. Tuy vậy, tỷ lệ nợ đọng BHTN vẫn chiếm khoảng 3% đến 5% tổng số phải thu, tập trung chủ yếu ở khối doanh nghiệp vừa và nhỏ ngoài quốc doanh do tình trạng đứt gãy vốn hoặc cố tình né tránh trách nhiệm đóng bảo hiểm.

Thứ ba, công tác chi trả và cân đối tài chính quỹ đạt hiệu quả an toàn cao. Hàng nghìn người lao động mất việc được giải quyết trợ cấp kịp thời. Quỹ BHTN tỉnh Bắc Ninh luôn duy trì trạng thái thặng dư lớn khi tổng chi trả các chế độ chỉ chiếm từ 15% đến 25% tổng số thu thực tế mỗi năm.

Thứ tư, công tác hỗ trợ học nghề và tư vấn việc làm còn tồn tại khoảng cách lớn. Tỷ lệ người thất nghiệp được tư vấn và giới thiệu việc làm thành công đạt dưới 10%, trong khi số lao động đăng ký hỗ trợ học nghề chỉ chiếm khoảng 2% đến 3% tổng số người nhận quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Thảo luận kết quả

Thực trạng thặng dư quỹ lớn song tỷ lệ học nghề thấp phản ánh thói quen của người lao động chỉ quan tâm đến trợ cấp tiền mặt ngắn hạn thay vì nâng cao kỹ năng để chuyển đổi nghề nghiệp dài hạn. Với quy mô hơn 700.000 người trong độ tuổi lao động và mật độ dân số 1.376 người/km², áp lực việc làm tại Bắc Ninh là rất lớn nhưng sự liên kết giữa trung tâm dịch vụ việc làm với mạng lưới doanh nghiệp FDI vẫn còn lỏng lẻo.

Đối chiếu với kinh nghiệm của Cộng hòa Liên bang Đức và Hàn Quốc, chính sách BHTN chỉ thực sự phát huy tối đa hiệu quả khi chuyển từ trạng thái cứu trợ thụ động sang các chính sách thị trường lao động chủ động. Về mặt trực quan hóa, toàn bộ phát hiện nghiên cứu này có thể được trình bày tối ưu thông qua biểu đồ cột kép so sánh tốc độ gia tăng số đơn vị và số người tham gia BHTN giai đoạn 2009 - 2014, kết hợp biểu đồ tròn phân tích cơ cấu chi trả các chế độ BHTN và bảng cân đối dòng tiền thu - chi theo từng năm.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật: Đề nghị Chính phủ và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành các thông tư hướng dẫn đồng bộ Luật Việc làm số 38/2013/QH13, đồng thời nâng chế tài xử phạt hành chính đối với hành vi trốn đóng, nợ đọng BHTN lên mức 20% đến 30% tổng số tiền nợ trong giai đoạn 2016 - 2020.

Thứ hai, hiện đại hóa công nghệ quản lý và liên thông dữ liệu: Giao Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Ninh xây dựng phần mềm quản lý điện tử liên thông giữa cơ quan bảo hiểm và Trung tâm Dịch vụ việc làm, phấn đấu cắt giảm thời gian giải quyết hồ sơ hưởng trợ cấp từ 20 ngày xuống còn 10 đến 15 ngày làm việc.

Thứ ba, tái cấu trúc mô hình đào tạo nghề và giới thiệu việc làm: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Bắc Ninh cần chỉ đạo Trung tâm Dịch vụ việc làm mở rộng danh mục nghề đào tạo ngắn hạn sát với nhu cầu của các khu công nghiệp, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lao động thất nghiệp tham gia học nghề lên trên 10% và tỷ lệ giới thiệu việc làm thành công đạt trên 30% trước năm 2020.

Thứ tư, đẩy mạnh công tác thanh tra và truyền thông chính sách: Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành thực hiện thanh tra định kỳ từ 100 đến 150 doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm mỗi năm, phấn đấu kiềm chế tỷ lệ nợ đọng BHTN xuống dưới mức 2% trên toàn địa bàn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan quản lý và thực thi an sinh xã hội: Lãnh đạo và chuyên viên tại Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Ninh cùng các địa phương khác có thể sử dụng số liệu thực nghiệm để chuẩn hóa quy trình thu, quản lý quỹ và nâng cao chất lượng thẩm định hồ sơ.

Nhóm nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học: Giới học thuật thuộc các chuyên ngành Kinh tế Bảo hiểm, Quản lý Kinh tế, Luật Kinh tế và Quản trị Nhân lực có thể khai thác mô hình lý thuyết, phương pháp phân tích cân đối quỹ và chuỗi số liệu giai đoạn 2009 - 2014 làm tài liệu tham khảo cho các đề tài an sinh.

Nhóm doanh nghiệp và tổ chức đại diện người sử dụng lao động: Ban quản lý các khu công nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp và phòng nhân sự tại các nhà máy có thể nắm bắt rõ ràng quy định pháp lý, nghĩa vụ tài chính và phương thức phối hợp giải quyết chế độ cho người lao động khi cơ cấu lại tổ chức.

Nhóm tổ chức công đoàn và người lao động: Cán bộ công đoàn cơ sở và người lao động trên địa bàn có thể nắm rõ quyền lợi về trợ cấp thất nghiệp, mức hỗ trợ học nghề và chế độ bảo hiểm y tế để chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi phát sinh tranh chấp hoặc chấm dứt hợp đồng lao động.

Câu hỏi thường gặp

Điều kiện để người lao động tại tỉnh Bắc Ninh được hưởng trợ cấp thất nghiệp là gì? Người lao động phải đóng BHTN đủ từ 12 tháng trở lên trong 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, đã nộp đủ hồ sơ hưởng bảo hiểm tại Trung tâm Dịch vụ việc làm trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày nghỉ việc và chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ.

Mức hưởng và thời gian chi trả trợ cấp thất nghiệp được tính toán như thế nào? Mức hưởng hàng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHTN của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp. Đóng đủ 12 đến 36 tháng được hưởng 3 tháng trợ cấp, sau đó cứ đóng thêm đủ 12 tháng thì được hưởng thêm 1 tháng trợ cấp, thời gian hưởng tối đa không quá 12 tháng.

Người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp có được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí không? Người lao động trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp hàng tháng sẽ được tổ chức bảo hiểm xã hội đóng bảo hiểm y tế từ nguồn quỹ BHTN và được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí với đầy đủ quyền lợi khám chữa bệnh theo quy định pháp luật.

Tại sao quỹ bảo hiểm thất nghiệp tỉnh Bắc Ninh luôn đạt mức thặng dư thu chi cao? Tỉnh Bắc Ninh tập trung lượng lớn doanh nghiệp FDI với quy mô trên 160.000 lao động trẻ tham gia đóng quỹ đều đặn, trong khi tỷ lệ người làm thủ tục nhận trợ cấp thất nghiệp chỉ dao động khoảng 1% đến 2% tổng số người tham gia, giúp nguồn thu vượt trội so với chi.

Chính sách hỗ trợ học nghề có chi trả tiền mặt trực tiếp cho người lao động không? Quỹ BHTN không hỗ trợ bằng tiền mặt trực tiếp cho người lao động tự học nghề. Kinh phí đào tạo được cơ quan bảo hiểm xã hội thanh toán trực tiếp cho cơ sở dạy nghề theo chi phí thực tế của khóa đào tạo nghề ngắn hạn với thời gian hỗ trợ tối đa không quá 6 tháng.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện khung lý luận về an sinh xã hội, bản chất của thất nghiệp và cơ chế vận hành chính sách bảo hiểm thất nghiệp theo chuẩn mực quốc tế.
• Khái quát bức tranh thực tiễn thị trường lao động tại tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2009 - 2014, làm rõ sự tăng trưởng quy mô tham gia BHTN đạt trên 160.000 lao động.
• Chỉ rõ những nút thắt căn bản về tình trạng nợ đọng bảo hiểm và tỷ lệ người lao động tham gia học nghề, chuyển đổi việc làm còn ở mức rất thấp dưới 10%.
• Cung cấp luận cứ khoa học thực chứng để cơ quan quản lý hoàn thiện chính sách, kiểm soát cân đối tài chính quỹ và tối ưu hóa giải quyết chế độ trong giai đoạn 2016 - 2020.
• Đây là công trình tham khảo giá trị cho các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và giới nghiên cứu nhằm xây dựng mạng lưới an sinh xã hội vững chắc cho người lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về thất nghiệp và bảo hiểm thất nghiệp. Chương 2: Tình hình triển khai bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh. Chương 3: Giải pháp và kiến nghị về việc triển khai bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh. 10 CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THẤT NGHIỆP VÀ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP 1.

Khái quát về thất nghiệp 1. Khái niệm về thất nghiệp Trong quá trình phát triển của xã hội loài người, lao động luôn tồn tại gắn liền với con người, thậm chí là động lực để phát triển và hoàn thiện con người. Lao động được coi là nhu cầu cơ bản nhất, chính đáng nhất của con người. Thật vậy, ai sinh ra ra cũng phải sống, muốn sống phải có cái ăn, cái mặc, chỗ ở.

muốn có những thứ thiết yếu đó đòi hỏi con người phải lao động và được lao động. Tuy nhiên, trong xã hội không phải ai cũng được đáp ứng nhu cầu đó. Xã hội càng phát triển đòi hỏi người lao động càng phải có kỹ thuật, tay nghề. Chính vì vậy, người lao động phải được đào tạo nghề, phải chuyên sâu vào từng lĩnh vực, từng khâu của quá trình sản xuất kinh doanh.

Nhưng đào tạo xong không phải ai cũng tìm được việc làm, thậm chí cả những người đang có việc làm cũng có thể mất việc trong những thời gian nhất định. Lý do thật đơn giản, phần lớn các quốc gia, nhất là các quốc gia đang phát triển và chậm phát triển, nguồn lao động xã hội thường tăng nhanh hơn cơ hội việc làm, do đó luôn tồn tại một bộ phận người thiếu hoặc không có việc làm, thực chất họ là những người thất nghiệp. Vấn đề thất nghiệp đã đươc nhiều nước, nhiều tổ chức, nhiều nhà khoa học bàn luận, song cũng còn nhiều ý kiến khác nhau nhất 11 là quan niệm về thất nghiệp. Sự khác nhau này là do hoàn cảnh xã hội và mục đích nghiên cứu cụ thể chi phối.

Luật BHTN của Cộng hòa liên bang Đức định nghĩa: Thất nghiệp là người lao động tạm thời không có quan hệ lao động hoặc chỉ thực hiện những công việc ngắn hạn [1], [9]. Ở Thái Lan thì cho rằng thất nghiệp là tình trạng người trong độ tuổi lao động, có khả năng lao động nhưng chưa có việc làm, đang tìm kiếm việc làm và có đăng ký tại cơ quan giải quyết việc làm. Ở Pháp người ta cho rằng thất nghiệp là tình trạng người lao động không có việc làm, có khả năng làm việc và đang tìm kiếm việc làm. Người thất nghiệp là người lao động không có việc làm trong tuần lễ điều tra, có khả năng làm việc và đang tích cực tìm việc làm hoặc chờ kết quả xin việc làm [1].

Theo tổ chức lao động quốc tế (ILO): “thất nghiệp là tình trạng tồn tại một số người trong độ tuổi lao động, muốn làm việc nhưng không thể tìm được việc làm với mức lương thịnh hành. Người thất nghiệp là người trong độ tuổi lao động, có khả năng lao động nhưng không có việc làm, đang tìm kiếm việc làm và sẵn sàng làm việc” [1], [9]. 12 Hội nghị Thống kê lao động quốc tế lần thứ tám năm 1954 tại Giơnevơ đưa ra định nghĩa: “Thất nghiệp là người mà trong một ngày hoặc một tuần lễ cụ thể thuộc những loại sau đây: + Người lao động có thể đi làm nhưng đã hết hạn hợp đồng hoặc bị tạm dừng hợp đồng, đang không có việc làm và đang tìm việc làm. + Người lao động có thể đi làm trong một thời gian xác định và đang tìm việc làm có lương mà trước đó chưa hề có việc làm hoặc vị trí hành nghề cuối cùng trước đó không phải là người làm công ăn lương hoặc đã thôi việc.

+ Người đang không có việc làm có thể đi làm ngay và đã có sự chuẩn bị cuối cùng để làm công việc mới vào một ngày nhất định sau một thời gian đã được xác định. + Người phải nghỉ việc tạm thời hoặc không thời hạn mà không có lương. Ở Việt Nam, thất nghiệp đã, đang và sẽ trở thành một vấn đề nan giải cần được giải quyết. Trong bộ luật lao động năm 2009 đã có những quy định cụ thể về việc làm, người có việc làm, người thiếu việc làm, thất nghiệp và người thất nghiệp như sau: “+ Việc làm: Là mọi hoạt động tạo ra thu nhập không bị pháp luật cấm.

Những hoạt động lao động của con người mà không tạo ra 13 thu nhập hoặc tạo ra thu nhập nhưng bị pháp luật cấm thì không được coi là việc làm. + Người có việc làm: Là người từ đủ 15 tuổi trở lên, đang làm việc trong các ngành kinh tế quốc dân và thời gian làm việc không ít hơn mức chuẩn quy định trong tuần lễ điều tra. + Người thiếu việc làm: Là người trong độ tuổi lao động, có việc làm nhưng thời gian làm việc dưới mức quy định chuẩn cho người có đủ việc làm và có nhu cầu làm thêm. Mức thời gian chuẩn tùy thuộc và ngành nghề và tính chất công việc do Nhà nước quy định cụ thể cho từng thời kỳ.

+ Người không có việc làm: Là người không làm việc gì để hưởng lương, tiền công vì nhiều lý do khác nhau như không tìm được việc làm, không có nhu cầu làm việc mặc dù trong độ tuổi lao động và có khả năng lao động. + Thất nghiệp là tình trạng tồn tại khi một số người trong lực lượng lao động có khả năng lao động, muốn làm việc nhưng không thể tìm được việc làm ở mức lương tối thiểu. + Người thất nghiệp là người từ 15 đến 60 tuổi đối với nam, đến 55 tuổi đối với nữ, làm việc theo hợp đồng lao động, có nhu cầu làm việc, vì những lý do khác nhau mà không có việc làm và đang đi tìm việc làm trong tuần lễ điều tra. 14 Các quan niệm của các nước tuy có khác nhau nhưng đều thống nhất người thất nghiệp ít nhất phải có 4 tiêu chí: + Trong độ tuổi lao động, có khả năng lao động, + Đang không có việc làm, + Đang tìm kiếm việc làm, + Sẵn sàng làm việc.

Phân loại thất nghiệp Thất nghiệp là vấn đề khá phức tạp, liên quan đến nhiều khía cạnh của cuộc sống. Để hiểu biết đầy đủ về vấn đề này cần phải tiếp cận từ nhiều phía. Tùy theo mục đích nghiên cứu và việc lựa chọn tiêu thức phân loại, có nhiều hình thái thất nghiệp khác nhau [5], [9], [11], [17], [20]. Căn cứ vào tính chất thất nghiệp Căn cứ vào tính chất của thất nghiệp thì thất nghiệp được chia thành: + Thất nghiệp tự nhiên: Loại thất nghiệp này xảy ra do quy luật cung – cầu của thị trường sức lao động.

Tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên là tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất mà một nền kinh tế có thể đạt được và nó thường có xu hướng gia tăng. + Thất nghiệp cơ cấu: Xảy ra khi có sự mất cân đối giữa cung - cầu về lao động. Cầu về loại lao động này tăng lên, nhưng cầu về 15 loại lao động khác giảm đi, trong khi cung điều chỉnh không kịp cầu. Trong nền kinh tế thị trường, sẽ có những ngành kinh tế phát triển cần thu hút thêm lao động, nhưng cũng có những ngành bị thu hẹp làm một bộ phận người lao động bị dư thừa và trở thành thất nghiệp.

+ Thất nghiệp tạm thời: Là loại thất nghiệp do sự di chuyển lao động giữa các vùng, miền hoặc do sự thay đổi môi trường làm việc giữa các giai đoạn khác nhau của người lao động. Thất nghiệp tạm thời thường xảy ra trong thời gian ngắn và không đáng lo ngại. + Thất nghiệp thời vụ: Đây là loại thất nghiệp gắn liền với chu kỳ sản xuất kinh doanh của các ngành, đặc biệt là ngành nông, lâm, ngư nghiệp. + Thất nghiệp chu kỳ: Theo chu kỳ phát triển kinh tế, sau giai đoạn hưng thịnh là giai đoạn suy thoái.

Trong giai đoạn suy thoái, mức cầu về lao động giảm xuống do đó làm gia tăng thất nghiệp. Loại thất nghiệp này diễn ra theo chu kỳ và mang tính quy luật. Căn cứ vào mức độ thất nghiệp Theo tiêu thức này, thất nghiệp được chia làm 2 loại: Thất nghiệp toàn phần và thất nghiệp bán phần. 16 + Thất nghiệp toàn phần: Là hiện tượng người lao động hoàn toàn không có việc làm hoặc thời gian làm việc thực tế dưới 8 giờ một tuần và họ vẫn có nhu cầu làm thêm.

+ Thất nghiệp bán phần: Là trường hợp người lao động vẫn có việc làm, nhưng khối lượng công việc ít hoặc thời gian lao động thực tế trung bình từ 3 đến 4 giờ một ngày và họ vẫn có nhu cầu làm thêm. Căn cứ vào ý chí của người lao động + Thất nghiệp tự nguyện: Là loại thất nghiệp phát sinh khi người lao động từ chối một công việc nào đó do sự thay đổi môi trường làm việc hay do mức lương không thỏa đáng hoặc công việc không phù hợp với trình độ chuyên môn, mặc dù họ vẫn có nhu cầu làm việc. Thất nghiệp tự nguyện thường xảy ra trong thời gian ngắn, không mang tính xã hội. + Thất nghiệp không tự nguyện: Xuất hiện khi người lao động trong độ tuổi lao động, có khả năng lao động, có nhu cầu làm việc và chấp nhận mức lương được trả nhưng người sử dụng lao động không chấp nhận hoặc không có người sử dụng lao động.

Nguyên nhân của thất nghiệp Thất nghiệp là một thực tế khách quan của nền kinh tế thị trường, cũng là một vấn đề nan giải đối với Chính phủ mỗi nước. Muốn khắc phục được vấn đề này trước hết ta phải hiểu được 17 nguyên nhân dẫn đến thất nghiệp. Sau đây là những nguyên nhân chính [7], [9]: - Do chu kỳ sản xuất kinh doanh thay đổi. Theo chu kỳ phát triển kinh tế, sau hưng thịnh là đến suy thoái, khủng hoảng.

Ở thời kỳ hưng thịnh, sản xuất kinh doanh được mở rộng, nguồn lực xã hội được huy động vào sản xuất, nhu cầu về sức lao động tăng nhanh nên thu hút được nhiều lao động. Ngược lại, ở thời kỳ suy thoái sản xuất đình trệ, cầu về lao động giảm trong khi cung có thể lại tăng, điều này dẫn đến sự dư thừa lao động gây nên tình trạng thất nghiệp. - Do sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật. Sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, đặc biệt là quá trình tự động hóa trong sản xuất khiến năng suất lao động tăng cao, chất lượng sản phẩm tốt hơn, giá thành lại rẻ làm tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm.