Luận Văn Thạc Sĩ: Vận Dụng Kế Toán Quản Trị Trong Doanh Nghiệp Tại Đắk Lắk

Luận văn thạc sĩ phân tích việc áp dụng kế toán quản trị tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp.

• Tác giả: Trần Thị Thúy Linh
• Người hướng dẫn: TS. Đoàn Ngọc Phi Anh
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên cứu việc vận dụng kế toán quản trị trong các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ
• 1.1.1. Khái niệm, mục tiêu của kế toán quản trị
• 1.1.2. Chức năng thông tin kế toán quản trị trong doanh nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán quản trị

Kế toán quản trị là một bộ phận quan trọng trong hệ thống thông tin quản trị của doanh nghiệp. Nó cung cấp thông tin tài chính và phi tài chính để hỗ trợ các nhà quản trị trong việc ra quyết định, lập kế hoạch và kiểm soát hoạt động kinh doanh. Kế toán quản trị không chỉ giới hạn trong việc ghi chép số liệu mà còn bao gồm việc phân tích, dự báo và đánh giá hiệu quả hoạt động. Mục tiêu chính của kế toán quản trị là giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận và nâng cao hiệu quả quản lý.

1.1 Khái niệm và mục tiêu

Kế toán quản trị được định nghĩa là quá trình thu thập, xử lý và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính phục vụ cho việc ra quyết định trong nội bộ doanh nghiệp. Mục tiêu của kế toán quản trị bao gồm hỗ trợ lập kế hoạch, kiểm soát chi phí, và đánh giá hiệu quả hoạt động. Các thông tin từ kế toán quản trị giúp nhà quản trị đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác và kịp thời.

1.2 Chức năng thông tin

Thông tin từ kế toán quản trị đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm soát và đánh giá kết quả hoạt động. Nó cung cấp dữ liệu cần thiết để nhà quản trị đưa ra các quyết định chiến lược, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận và nâng cao hiệu quả quản lý.

II. Vận dụng kế toán quản trị tại Đắk Lắk

Nghiên cứu về việc vận dụng kế toán quản trị tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk cho thấy nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu áp dụng các công cụ kế toán quản trị để nâng cao hiệu quả quản lý. Tuy nhiên, việc áp dụng vẫn còn nhiều hạn chế do thiếu nguồn lực và nhận thức chưa đầy đủ về lợi ích của kế toán quản trị. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Đắk Lắk đặc biệt cần sự hỗ trợ để có thể vận dụng hiệu quả các công cụ này.

2.1 Thực trạng áp dụng

Tại Đắk Lắk, tỷ lệ doanh nghiệp áp dụng kế toán quản trị còn thấp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các công cụ như phân tích tài chính, kiểm soát chi phí, và báo cáo quản trị chưa được sử dụng rộng rãi. Nguyên nhân chính là do thiếu nguồn lực và nhận thức chưa đầy đủ về lợi ích của kế toán quản trị.

2.2 Lợi ích và thách thức

Việc vận dụng kế toán quản trị mang lại nhiều lợi ích như tối ưu hóa lợi nhuận, nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ ra quyết định kinh doanh. Tuy nhiên, các doanh nghiệp tại Đắk Lắk còn gặp nhiều thách thức như thiếu nguồn lực, nhân sự chưa được đào tạo bài bản và chi phí đầu tư ban đầu cao.

III. Giải pháp thúc đẩy vận dụng kế toán quản trị

Để thúc đẩy việc vận dụng kế toán quản trị tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía nhà nước, các tổ chức đào tạo và bản thân doanh nghiệp. Các chính sách hỗ trợ, đào tạo nhân lực và nâng cao nhận thức về lợi ích của kế toán quản trị là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp áp dụng hiệu quả các công cụ này.

3.1 Chính sách hỗ trợ

Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong việc áp dụng kế toán quản trị. Các chính sách này có thể bao gồm hỗ trợ tài chính, đào tạo nhân lực và cung cấp tài liệu hướng dẫn.

3.2 Đào tạo nhân lực

Các tổ chức đào tạo cần đưa nội dung về kế toán quản trị vào chương trình giảng dạy để nâng cao nhận thức và kỹ năng cho nhân sự trong doanh nghiệp. Điều này giúp doanh nghiệp có thể tự triển khai và vận dụng hiệu quả các công cụ kế toán quản trị.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, hội nhập sâu rộng với khu vực và thế giới, các doanh nghiệp (DN) phải đổi mới phương thức quản lý để nâng cao năng lực cạnh tranh. Kế toán quản trị (KTQT) đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp thông tin đa dạng, hỗ trợ các nhà quản trị ra quyết định hiệu quả. Tuy nhiên, việc vận dụng KTQT tại các DN trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong bối cảnh tỉnh là trung tâm kinh tế của vùng Tây Nguyên với nhiều đặc thù riêng. Nghiên cứu này nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về KTQT, đánh giá thực trạng vận dụng KTQT tại các DN trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk năm 2015, đồng thời đề xuất các giải pháp thúc đẩy ứng dụng KTQT nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và khả năng cạnh tranh của DN.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các DN hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, loại trừ các DN siêu nhỏ và các DN hoạt động đặc thù như ngân hàng, bất động sản, tín dụng, bảo hiểm. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thu thập từ 100 DN qua khảo sát trực tiếp, phân tích bằng phần mềm SPSS và Excel. Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ giúp các DN địa phương nâng cao hiệu quả quản trị mà còn cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách và tổ chức giáo dục trong việc phát triển KTQT phù hợp với thực tiễn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về KTQT, bao gồm:

• Khái niệm và mục tiêu KTQT: KTQT là hệ thống thông tin định lượng cung cấp cho nhà quản trị nhằm hoạch định, kiểm soát và ra quyết định, giúp DN đạt hiệu quả cao (Horngren, 1996; Luật Kế toán Việt Nam). Mục tiêu chính là cung cấp thông tin tài chính và phi tài chính phục vụ quản lý, đo lường kết quả hoạt động và đánh giá vị trí cạnh tranh của DN.

• Phân loại công cụ KTQT: Công cụ KTQT được chia thành hai nhóm chính: truyền thống (dự toán, tính giá theo phương pháp toàn bộ, phân tích chi phí sản lượng lợi nhuận) và hiện đại (chi phí mục tiêu, thẻ cân bằng điểm, quản trị dựa trên hoạt động). Mỗi nhóm công cụ có vai trò và mức độ áp dụng khác nhau tùy theo đặc điểm DN.

• Các khái niệm chính: Phân loại chi phí (chi phí khả biến, chi phí bất biến, chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp), phương pháp tính giá thành sản phẩm (truyền thống, ABC, chi phí mục tiêu), lập dự toán ngân sách, đánh giá thành quả (EVA, thẻ cân bằng điểm), hỗ trợ ra quyết định và phân tích chiến lược.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát định lượng với cỡ mẫu 100 DN trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, được chọn theo phương pháp phi ngẫu nhiên thuận tiện nhằm đảm bảo tính khả thi và đại diện. Dữ liệu thu thập qua bảng câu hỏi khảo sát gửi trực tiếp đến kế toán trưởng hoặc trưởng/phó phòng kế toán của các DN.

Phân tích dữ liệu sử dụng thống kê mô tả để đánh giá tỷ lệ và mức độ sử dụng các công cụ KTQT, kết hợp kiểm định T-test và ANOVA để kiểm tra sự khác biệt giữa các nhóm DN theo quy mô, thời gian hoạt động, lĩnh vực và mức độ quan tâm của chủ DN. Các giả thuyết nghiên cứu được kiểm định với mức ý nghĩa α=0.05 nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQT.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ sử dụng các công cụ KTQT: Hầu hết các công cụ KTQT truyền thống được áp dụng rộng rãi tại các DN Đắk Lắk. Cụ thể, dự toán doanh thu (97%), dự toán vốn bằng tiền (92%), dự toán lợi nhuận (90%) và tính giá theo phương pháp toàn bộ (86%) là những công cụ được sử dụng phổ biến nhất. Trong khi đó, các công cụ KTQT hiện đại như chi phí mục tiêu chỉ được 23% DN áp dụng.

2. Mức độ sử dụng công cụ KTQT theo đặc tính DN: DN có quy mô lớn và hoạt động lâu năm có mức độ vận dụng KTQT cao hơn đáng kể so với DN nhỏ và mới thành lập. Ví dụ, DN lớn sử dụng các công cụ dự toán và phân tích chi phí với mức trung bình trên 4 (thang điểm 5), trong khi DN nhỏ chỉ đạt mức trung bình khoảng 3.

3. Đánh giá chi phí và lợi ích của KTQT: Các DN nhận định lợi ích của việc vận dụng KTQT vượt trội so với chi phí bỏ ra. Trung bình mức độ cảm nhận lợi ích đạt 4.2 trong khi mức độ cảm nhận chi phí chỉ khoảng 3.1. Điều này cho thấy KTQT góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và ra quyết định trong DN.

4. Ảnh hưởng của sự quan tâm của chủ DN: DN có chủ sở hữu quan tâm và am hiểu về KTQT có mức độ áp dụng công cụ KTQT cao hơn đáng kể so với DN mà chủ sở hữu ít quan tâm. Sự khác biệt này được thể hiện rõ qua các kiểm định thống kê với giá trị p < 0.05.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam và một số nước châu Á, cho thấy xu hướng ưu tiên sử dụng các công cụ KTQT truyền thống do tính quen thuộc và dễ áp dụng. Mức độ áp dụng thấp của các công cụ hiện đại như chi phí mục tiêu phản ánh hạn chế về nhận thức, trình độ chuyên môn và nguồn lực của DN địa phương.

Sự khác biệt về mức độ vận dụng KTQT giữa các nhóm DN theo quy mô và thời gian hoạt động cho thấy các DN lớn và lâu năm có điều kiện và nhu cầu quản trị phức tạp hơn, từ đó thúc đẩy việc áp dụng KTQT hiệu quả hơn. Mối quan hệ thuận chiều giữa sự quan tâm của chủ DN và mức độ vận dụng KTQT nhấn mạnh vai trò quan trọng của lãnh đạo trong việc thúc đẩy đổi mới quản trị.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ sử dụng từng công cụ KTQT và bảng phân tích ANOVA so sánh mức độ sử dụng theo nhóm DN, giúp minh họa rõ ràng sự khác biệt và xu hướng vận dụng KTQT tại địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức về KTQT: Các DN cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về KTQT, đặc biệt là các công cụ hiện đại như chi phí mục tiêu, thẻ cân bằng điểm nhằm nâng cao năng lực quản trị. Mục tiêu đạt được trong vòng 12 tháng, chủ thể thực hiện là phòng nhân sự và kế toán DN phối hợp với các trung tâm đào tạo chuyên ngành.

2. Khuyến khích DN áp dụng công nghệ thông tin trong KTQT: Đầu tư hệ thống phần mềm kế toán quản trị giúp tự động hóa quy trình thu thập, xử lý và phân tích thông tin, giảm thiểu sai sót và tăng tính kịp thời. Thời gian triển khai dự kiến 18 tháng, chủ thể là ban lãnh đạo DN và nhà cung cấp công nghệ.

3. Xây dựng chính sách hỗ trợ từ cơ quan quản lý nhà nước: Tỉnh Đắk Lắk cần ban hành các chính sách ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho DN áp dụng KTQT, đặc biệt là DN nhỏ và vừa. Chính sách này nên được triển khai trong 2 năm tới, chủ thể là Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính.

4. Tăng cường vai trò lãnh đạo trong việc vận dụng KTQT: Chủ DN và ban lãnh đạo cần nâng cao nhận thức, quan tâm sâu sắc đến KTQT, tạo điều kiện thuận lợi cho bộ phận kế toán phát huy vai trò. Đây là giải pháp liên tục, cần được thực hiện thường xuyên bởi các DN.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ vai trò và lợi ích của KTQT trong quản lý, từ đó áp dụng hiệu quả các công cụ KTQT phù hợp với đặc điểm DN nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.

2. Chuyên viên kế toán và tài chính: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về các công cụ KTQT truyền thống và hiện đại, hỗ trợ nâng cao kỹ năng phân tích, lập báo cáo và tư vấn quản trị.

3. Nhà hoạch định chính sách: Làm cơ sở khoa học để xây dựng các chính sách hỗ trợ DN trong việc áp dụng KTQT, góp phần phát triển kinh tế địa phương và nâng cao năng lực cạnh tranh của DN.

4. Giảng viên và sinh viên ngành kế toán, quản trị kinh doanh: Tài liệu tham khảo thực tiễn giúp cập nhật kiến thức về KTQT, đặc biệt là trong bối cảnh DN Việt Nam và vùng Tây Nguyên, phục vụ công tác giảng dạy và nghiên cứu.

Câu hỏi thường gặp

1. Kế toán quản trị là gì và tại sao quan trọng với doanh nghiệp?
   Kế toán quản trị là hệ thống cung cấp thông tin tài chính và phi tài chính cho nhà quản trị nhằm hỗ trợ lập kế hoạch, kiểm soát và ra quyết định. Nó giúp DN tối ưu hóa chi phí, nâng cao hiệu quả và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

2. Các công cụ kế toán quản trị truyền thống và hiện đại khác nhau như thế nào?
   Công cụ truyền thống tập trung vào dự toán, tính giá theo phương pháp toàn bộ và phân tích chi phí sản lượng lợi nhuận. Công cụ hiện đại như chi phí mục tiêu, thẻ cân bằng điểm chú trọng thông tin phi tài chính và chiến lược dài hạn, giúp DN thích ứng nhanh với môi trường kinh doanh năng động.

3. Tại sao các doanh nghiệp nhỏ thường ít áp dụng kế toán quản trị?
   Doanh nghiệp nhỏ thường hạn chế về nguồn lực tài chính, nhân sự chuyên môn và nhận thức về KTQT, dẫn đến khó khăn trong việc triển khai các công cụ KTQT phức tạp, đồng thời ưu tiên các phương pháp đơn giản, truyền thống.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả vận dụng kế toán quản trị tại các doanh nghiệp?
   Cần tăng cường đào tạo, áp dụng công nghệ thông tin, nâng cao nhận thức lãnh đạo và xây dựng chính sách hỗ trợ từ cơ quan quản lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho DN áp dụng KTQT hiệu quả.

5. Kế toán quản trị có thể hỗ trợ ra quyết định như thế nào?
   KTQT cung cấp thông tin chi tiết về chi phí, lợi nhuận, hiệu quả hoạt động giúp nhà quản trị đánh giá các phương án kinh doanh, lựa chọn chiến lược phù hợp, kiểm soát chi phí và tối ưu hóa nguồn lực, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Kết luận

• Nghiên cứu đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng vận dụng KTQT tại 100 DN trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk năm 2015, cho thấy ưu thế áp dụng các công cụ truyền thống và hạn chế trong việc sử dụng công cụ hiện đại.
• Mức độ vận dụng KTQT phụ thuộc rõ rệt vào quy mô, thời gian hoạt động, lĩnh vực và sự quan tâm của chủ DN.
• Các DN nhận thức rõ lợi ích của KTQT vượt trội so với chi phí bỏ ra, khẳng định vai trò quan trọng của KTQT trong quản trị DN.
• Đề xuất các giải pháp đào tạo, ứng dụng công nghệ, chính sách hỗ trợ và nâng cao vai trò lãnh đạo nhằm thúc đẩy việc vận dụng KTQT hiệu quả hơn.
• Nghiên cứu mở ra hướng phát triển tiếp theo trong việc khảo sát sâu hơn về các nhân tố ảnh hưởng và hiệu quả kinh tế của KTQT tại các vùng khác nhau, đồng thời khuyến khích DN áp dụng các công cụ KTQT hiện đại.

Quý độc giả và các nhà quản trị doanh nghiệp được khuyến khích áp dụng các kết quả và đề xuất của nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1. TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ 1. Khái niệm, mục tiêu của kế toán quản trị a. Khái niệm Việc nghiên cứu KTQT ñược xem xét từ nhiều quan ñiểm và góc ñộ khác nhau: Theo giáo sư Robert S.Kaplan, trường ðại học Harvard Business Shool(HBS), trường phái KTQT của Mỹ thì: “Kế toán quản trị là một bộ phận của hệ thống thông tin quản trị trong các tổ chức mà các nhà quản trị dựa vào ñó ñể hoạch ñịnh và kiểm soát các hoạt ñộng của tổ chức”.Bouquin ðại học Paris – Dauphin, trường phái KTQT của Pháp thì cho rằng: “Kế toán quản trị là một hệ thống thông tin ñịnh lượng cung cấp cho các nhà quản trị ñưa ra quyết ñịnh ñiều hành các tổ chức nhằm ñạt hiệu quả cao”.

Theo Horngren (1996), “KTQT là quá trình xác ñịnh, ghi nhận, xử lý, tổng hợp, phân tích thông tin kế toán nhằm trợ giúp các nhà quản trị trong việc ra quyết ñịnh, nhằm ñạt ñược mục tiêu của tổ chức”. Trong khi ñó, Hiệp hội Kế toán viên hợp chủng quốc Hoa Kỳ nhận ñịnh: “Kế toán quản trị là quy trình ñịnh dạng, ño lường, tổng hợp, phân tích, truyền ñạt các thông tin tài chính và phi tài chính cho các nhà quản trị ñể ñiều hành các hoạt ñộng kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn”. Theo Luật kế toán Việt Nam: “Kế toán quản trị là việc thu thập xử lý phân tích và cung cấp thông tin kinh tế tài chính theo yêu cầu quản trị và quyết ñịnh kinh tế tài chính trong nội bộ ñơn vị kế toán”. 8 Như vậy, có rất nhiều quan ñiểm về KTQT, tuy nhiên có thể khái quát như sau: KTQT là một bộ phận của kế toán, có trách nhiệm ñáp ứng cả nhu cầu thông tin tài chính và phi tài chính của quản lý kinh doanh với mục ñích hỗ trợ tất cả các cấp quản trị trong việc lập kế hoạch, ra quyết ñịnh và kiểm soát các hoạt ñộng của một tổ chức, giúp họ ñưa ra quyết ñịnh tốt hơn (Drury, 2005) b.

Mục tiêu của KTQT ðể thực hiện các công việc trong quá trình quản lý hoạt ñộng của tổ chức, các nhà quản lý cần thông tin. Thông tin mà các nhà quản lý cần ñể thực hiện công việc ñược cung cấp từ nhiều nguồn khác nhau: các nhà kinh tế, các chuyên gia tài chính, các chuyên viên tiếp thị, sản xuất và các nhân viên KTQT của tổ chức. Hệ thống thông tin KTQT trong tổ chức có nhiệm vụ cung cấp thông tin cho các nhà quản lý ñể thực hiện các hoạt ñộng quản lý. KTQT có những mục tiêu chủ yếu như sau: - Cung cấp thông tin cho quá trình ra quyết ñịnh và lập kế hoạch, tham gia một cách tích cực với vai trò là một phần của ñội ngũ quản lý, vào các quá trình ra quyết ñịnh và lập kế hoạch - Hỗ trợ các nhà quản trị trong việc ñịnh hướng và kiểm soát các mặt hoạt ñộng kinh doanh - Thúc ñẩy các nhà quản trị và nhân viên nhắm vào các mục ñích của tổ chức.

- ðo lường kết quả của các mặt hoạt ñộng, các ñơn vị, các nhà quản trị và nhân viên trong tổ chức. - ðánh giá vị trí cạnh tranh của tổ chức, làm việc cùng với các nhà quản trị ñể ñảm bảo tính cạnh tranh lâu dài của tổ chức trong ngành. Chức năng thông tin kế toán quản trị trong doanh nghiệp Thông tin KTQT có vai trò chủ ñạo và chi phối toàn bộ hoạt ñộng kinh doanh của các tổ chức hoạt ñộng. ðó là cơ sở quan trong ñể ñưa ra các quyết ñịnh ngắn hạn và dài hạn nhằm ñảm bảo cho sự tồn tại và phát triển bền vững của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường.

Nhiệm vụ cơ bản của các nhà quản trị trong bất kỳ tổ chức hoạt ñộng nào cũng bao gồm những chức năng: Xây dựng kế hoạch; Tổ chức thực hiện; Kiểm soát & ðánh giá; Ra quyết ñịnh Kế hoạch Kế hoạch là phương hướng chỉ ñạo ñể các hoạt ñộng kinh doanh diễn ra một cách bình thường, ñồng thời cũng là căn cứ ñể ñánh giá các kết quả kinh doanh thu về. ðể xây dựng kế hoạch các nhà quản trị thường phải dự ñoán, phán ñoán kết quả của các chỉ tiêu kinh tế sẽ xảy ra dựa trên những cơ sở khoa học sẵn có. Nhiệm vụ tổ chức thực hiện các hoạt ñộng ðây là chức năng cơ bản của các nhà quản trị. Chức năng này nhằm truyền ñạt các chỉ tiêu kế hoạch ñã xây dựng cho các bộ phận trong DN.

ðồng thời tổ chức hoạt ñộng tại các bộ phận theo như kế hoạch ñã phê duyệt. Tổ chức thực hiện còn là sự kết hợp hài hòa giữa các yếu tố trong quá trình sản xuất và vai trò của các nhà quản trị ñể thực hiện các khâu công việc theo như kế hoạch ñã ñề ra nhằm ñể ñạt ñược mục tiêu của quá trình kinh doanh. Kiểm tra và ñánh giá các kết quả thực hiện. Quá trình kiểm tra và ñánh giá thường là so sánh thấy ñược sự khác nhau giữa thực hiện với kế hoạch ñã xây dựng, từ ñó xác ñịnh các nguyên nhân ảnh hưởng ñể có thể ñiều chỉnh quá trình thực hiện của từng người, từng bộ phận nhằm cho các tổ chức hoạt ñộng ñạt ñược các mục tiêu tối ưu.

10 Ra quyết ñịnh ðây là chức năng cơ bản nhất của thông tin KTQT. Dựa vào nguồn thông tin thu nhập, thông qua phân tích chọn lọc thông tin ñể ñưa ra quyết ñịnh ñối với từng hoạt ñộng cụ thể của quá trình kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tiết kiệm chi phí. Ra quyết ñịnh là công việc thường xuyên của các nhà quản trị ảnh hưởng ñến kết quả cuối cùng của DN. Việc ra quyết ñịnh thường dựa trên cơ sở tổng hợp nhiều nguồn thông tin khác nhau, nhưng trong ñó thông tin KTQT thường giữ vai trò có tính chất quyết ñịnh và ñộ tin cậy cao.

Các nhà quản trị thường ñứng trước nhiều phương án kinh doanh khác nhau. Mỗi phương án thường bao gồm nhiều hệ thống thông tin ña dạng như là số lượng, chủng loại, chi phí, lợi nhuận, vốn, thị trường… Do vậy ñòi hỏi KTQT phải tổng hợp, phân tích và chọn lọc hệ thống thông tin này ñể ñưa ra các quyết ñịnh chọn các phương án tối ưu. Tương ứng với các khâu công việc quản trị thì kế toán phải cung cấp thông tin phù hợp cho từng khâu công việc ñó: - Trước hết, KTQT phải thiết lập một hệ thống các chỉ tiêu, mở tài khoản, sổ sách ñể ghi chép một cách có hệ thống các hoạt ñộng sản xuất kinh doanh của DN. - Phản ánh các thông tin kế toán thực hiện vào các tài khoản, vào các sổ sách ñã thiết kế theo nhu cầu các cấp quản trị.

- Từ các thông tin trên, KTQT tiến hành tính toán các chỉ tiêu theo yêu cầu quản trị nội bộ và tổng hợp thành các báo cáo của các cấp quản trị khác nhau. - KTQT tiến hành kiểm tra các thông tin trên các báo cáo phân tích, ñánh giá hiệu quả của các hoạt ñộng và trợ giúp các nhà quản lý ñưa ra quyết ñịnh kinh doanh phù hợp. [3] 11 Chức năng quản trị Thông tin kế toán quản trị Xác ñịnh mục tiêu Chính thức hóa thành các chỉ tiêu kinh tế Lập kế hoạch Triển khai bản dự toán chung và các bản dự toán chi tiết Tổ chức thực hiện Thu nhập kết quả thực hiện Kiểm tra ñánh giá Soạn thảo báo cáo thực hiện Hình 1. Mối quan hệ giữa thông tin KTQT với chức năng quản trị DN (Nguồn: Nguyễn Ngọc Quang (2009), Giáo trình kế toán quản trị, NXB.Giáo dục Việt Nam) 1.

Kế toán quản trị truyền thống và kế toán quản trị hiện ñại Hệ thống KTQT luôn không ngừng ñược hoàn thiện, ñến nay có nhiều công cụ KTQT ñược vận dụng trong quản lý DN. Các nhà nghiên cứu ñã phân chia công cụ KTQT thành hai nhóm khác nhau là: KTQT truyền thống và KTQT hiện ñại, việc phân loại giữa 2 nhóm công cụ này tới thời ñiểm hiện tại thì chỉ mang tính tương ñối. KTQT truyền thống ñược hiểu như là một hệ thống các công cụ, kỹ thuật ñược thiết kế chủ yếu tập trung vào ño lường hiệu quả các các quy trình nội bộ về mặt tài chính thông qua các chức năng như phân tích hành vi của 12 chi phí, lập dự toán và truyền thông tin, kiểm tra, ñánh giá thành quả về mặt tài chính và hỗ trợ cho việc ra quyết ñịnh của DN (Chenhall và Langfiel, 1998; Sulaiman và cộng sự, 2004). (Xem bảng công cụ KTQT truyền thống – Phụ lục 1) KTQT hiện ñại là việc cung cấp và phân tích các thông tin tài chính và phi tài chính, cả quá khứ và ñịnh hướng tương lai, những thông tin có ñược từ bên trong và bên ngoài DN nhằm phát triển và ñiều tiết chiến lược của DN.

Một số công cụ KTQT hiện ñại thường ñược nhắc ñến trong các nghiên cứu trước ñây cũng như ñã và ñang ñược giới thiệu, sử dụng trong các DN ở Việt Nam như công cụ tính giá mục tiêu (Target Costing), thẻ cân bằng ñiểm (Balanced scorecard), quản trị dựa trên hoạt ñộng (Activity based Management),… Tính giá mục tiêu (Target Costing) là một quá trình xác ñịnh chi phí mục tiêu cho sản phẩm ngay từ những giai ñoạn nghiên cứu – phát triển sản phẩm ñầu tiên và quá trình nỗ lực ñạt ñược chi phí mục tiêu ñó trong suốt giai ñoạn thiết kế, sản xuất và phát triển sản phẩm ñể nhằm thu ñược lợi nhuận mục tiêu khi sản phẩm ñược sản xuất hàng loại và bán trên thị trường. Tính ưu việt của phương pháp này ñã ñược thừa nhận trên thế giới vì chi phí mục tiêu là một công cụ khích lệ và tạo thuận lợi cho việc liên kết giữa các bộ phận của công nghệ sản xuất. Phương pháp cho phép DN tạo ra các cơ sở kiểm soát ở giai ñoạn sản xuất và bảo ñảm các sản phẩm này ñạt ñược mục tiêu lợi nhuận ñã ñược xác ñịnh phù hợp với chu kỳ sống của sản phẩm. Như vậy, ñiểm khác biệt giữa phương pháp chi phí mục tiêu và phương pháp chi phí truyền thống là việc xác lập chi phí mục tiêu không chỉ quan tâm ñến ñiều kiện sản xuất mà còn chú ý ñến cả lợi nhuận mục tiêu.

Chi phí mục tiêu ñược xem là giới hạn chi phí ñể ñạt ñược hiệu quả sản xuất mong muốn.