Khóa luận tốt nghiệp: Ứng dụng blockchain tại Ngân hàng Đông Á chi nhánh Huế

Khóa luận nghiên cứu khả năng ứng dụng blockchain tại Ngân hàng Đông Á chi nhánh Huế, mang đến cái nhìn sâu sắc về công nghệ tài chính hiện đại.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Trinh
• Người hướng dẫn: ThS. Dương Đắc Quang Hảo
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nghiên cứu ứng dụng blockchain tại Ngân hàng Đông Á - Chi nhánh Huế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• I. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. Mục tiêu nghiên cứu
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4. Phương pháp nghiên cứu
• 4.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 4.1.1. Nguồn dữ liệu thứ cấp
• 4.1.2. Nguồn dữ liệu sơ cấp
• 4.1.3. Nghiên cứu định tính
• 4.1.4. Nghiên cứu định lượng
• 4.2. Phương pháp điều tra với công cụ bảng hỏi
• 4.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 5. Kết cấu đề tài
• II. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý luận về công nghệ ứng dụng trong lĩnh vực ngân hàng (Fintech)
• 1.1.1. Khái niệm về Fintech
• 1.1.2. Những tác động tích cực của Fintech tới hệ thống ngân hàng
• 1.2. Lý luận về ứng dụng Blockchain
• 1.2.1. Khái niệm liên quan Blockchain
• 1.2.2. Lịch sử của Blockchain
• 1.2.3. Cách thức hoạt động của Blockchain
• 1.2.4. Các phiên bản của công nghệ Blockchain
• 1.2.5. Đặc điểm của công nghệ Blockchain
• 1.2.6. Lợi ích của công nghệ Blockchain
• 1.2.7. Hạn chế của công nghệ Blockchain
• 1.3. Lý luận về các nhân tố ảnh hưởng khi ứng dụng công nghệ vào ngân hàng
• 1.3.1. Bình luận về các mô hình nghiên cứu liên quan
• 1.3.1.1. Mô hình Lý thuyết hành động hợp lý TRA
• 1.3.1.2. Mô hình Lý thuyết hành vi dự tính – TPB
• 1.3.1.3. Mô hình chấp nhận công nghệ - TAM
• 1.3.2. Mô hình nghiên cứu và thang đo đề xuất
• 1.3.2.1. Diễn đạt mô hình nghiên cứu
• 1.3.2.2. Phát triển các giả thuyết nghiên cứu
• 1.3.2.3. Tổng hợp thang đo nghiên cứu sơ bộ
• 1.4. Cơ sở thực tiễn
• 1.4.1. Bình luận các nghiên cứu có liên quan ở trong và ngoài nước
• 1.4.2. Thực trạng ứng dụng công nghệ Blockchain tại các ngân hàng trên thế giới
• 1.4.3. Thực trạng ứng dụng công nghệ Blockchain tại các ngân hàng trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG Á - CHI NHÁNH HUẾ
• 2.1. Tổng quan về địa bàn nghiên cứu
• 2.1.1. Giới thiệu khái quát về Ngân hàng TMCP Đông Á – CN Huế
• 2.1.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.1.2. Tầm nhìn, sứ mệnh, giá trị cốt lõi
• 2.1.1.3. Chức năng nhiệm vụ
• 2.1.1.4. Các lĩnh vực hoạt động
• 2.1.1.5. Chức năng và nhiệm vụ của các phòng ban
• 2.1.2. Tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đông Á – chi nhánh Huế
• 2.1.3. Tình hình lao động của Ngân hàng TMCP Đông Á – chi nhánh Huế
• 2.1.4. Tình hình tài sản và nguồn vốn của Ngân hàng TMCP Đông Á – chi nhánh Huế
• 2.2. Thực trạng ứng dụng công nghệ tại Ngân hàng TMCP Đông Á – chi nhánh Huế
• 2.3. Tiềm năng ứng dụng blockchain
• 2.3.1. Vấn đề của ngân hàng Đông Á – chi nhánh Huế hiện nay
• 2.3.2. Lợi ích của việc ứng dụng blockchain
• 2.3.3. Mô hình ứng dụng blockchain, bảng demo và tính hiệu quả
• 2.3.3.1. Đối với hoạt động thanh toán
• 2.3.3.2. Đối với hoạt động định danh khách hàng (KYC – Know your customer)
• 2.4. Phân tích khả năng ứng dụng công nghệ blockchain vào hệ thống tín dụng ngân hàng TMCP Đông Á - chi nhánh Huế
• 2.4.1. Thống kê mô tả mẫu
• 2.4.1.1. Các bất cập của khách hàng
• 2.4.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 2.4.3. Phân tích nhân tố khẳng định (Confirmatory Factor Analysis - CFA)
• 2.4.3.1. Đánh giá sự phù hợp của mô hình
• 2.4.3.2. Đánh giá độ tin cậy thang đo
• 2.4.3.3. Kiểm định giá trị hội tụ
• 2.4.3.4. Giá trị phân biệt
• 2.4.4. Phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính
• 2.4.4.1. Kết quả phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính
• 2.4.4.2. Kiểm định ước lượng mô hình bằng Bootstrap
• 2.4.5. Đánh giá của khách hàng về các yếu tố
• 2.4.5.1. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Đặc điểm cá nhân”
• 2.4.5.2. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Rủi ro cá nhân”
• 2.4.5.3. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Lợi ích cảm nhận”
• 2.4.5.4. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Sự tin tưởng”
• 2.4.5.5. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Sự tự chủ”
• 2.4.5.6. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Tác động xã hội”
• 2.4.5.7. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Sự dễ sử dụng cảm nhận”
• 2.4.5.8. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Thái độ”
• 2.4.5.9. Kiểm định One-Sample T-Test của nhóm “Ý định”
• 2.4.6. Kiểm định sự khác biệt trung bình bằng phương pháp One – way ANOVA của nhóm tác động xã hội đối với yếu tố thu nhập hàng tháng
• 3. CHƯƠNG 3: HÀM Ý QUẢN TRỊ ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG Á – CHI NHÁNH HUẾ
• 3.1. Định hướng ứng dụng công nghệ của Ngân hàng TMCP Đông Á - Chi nhánh Huế
• 3.2. Các đề xuất nhằm nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ Blockchain vào Ngân hàng Đông Á – Chi nhánh Huế
• 3.2.1. Đề xuất cho nhân tố Rủi ro cảm nhận
• 3.2.2. Đề xuất cho nhân tố Sự tin tưởng
• 3.2.3. Đề xuất cho nhân tố Lợi ích cảm nhận
• 3.2.4. Đề xuất cho nhân tố Sự dễ dàng sử dụng cảm nhận
• 3.2.5. Đề xuất cho nhân tố Sự tự chủ
• 3.2.6. Đề xuất cho nhân tố Tác động xã hội
• III. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 1. Kiến nghị đối với chính phủ
• 2. Kiến nghị đối với ngân hàng nhà nước
• 3. Kiến nghị đối với Ngân hàng TMCP Đông Á
• 4. Hạn chế của nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Ngân hàng Đông Á Chi nhánh Huế

Ngân hàng Đông Á - Chi nhánh Huế là một trong những chi nhánh lớn của Ngân hàng TMCP Đông Á, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực tài chính và ngân hàng. Chi nhánh này đã chứng minh năng lực thông qua các sản phẩm và dịch vụ sáng tạo. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số hạn chế trong hoạt động tín dụng và thanh toán, dẫn đến nợ xấu và khó khăn trong quản lý. Việc ứng dụng blockchain được xem là giải pháp tiềm năng để khắc phục những vấn đề này.

1.1. Lịch sử và tầm nhìn

Ngân hàng Đông Á - Chi nhánh Huế được thành lập với mục tiêu cung cấp dịch vụ tài chính chất lượng cao cho khu vực miền Trung. Chi nhánh này đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

1.2. Thách thức hiện tại

Chi nhánh đang đối mặt với các vấn đề như nợ xấu, quy trình thanh toán chậm và chi phí giao dịch cao. Những thách thức này đòi hỏi sự đổi mới công nghệ, đặc biệt là việc áp dụng blockchain để tối ưu hóa quy trình và giảm thiểu rủi ro.

II. Ứng dụng blockchain trong ngân hàng

Blockchain là công nghệ sổ cái phân tán, mang lại nhiều lợi ích cho ngành ngân hàng, bao gồm giao dịch an toàn, bảo mật dữ liệu, và tính minh bạch. Việc ứng dụng blockchain tại Ngân hàng Đông Á - Chi nhánh Huế có thể giúp cải thiện hiệu quả hoạt động và giảm chi phí.

2.1. Lợi ích của blockchain

Blockchain giúp tăng cường bảo mật dữ liệu thông qua việc mã hóa và phân tán thông tin. Ngoài ra, công nghệ này còn giúp giảm thiểu chi phí giao dịch và tối ưu hóa quy trình thanh toán, đặc biệt trong các giao dịch xuyên biên giới.

2.2. Thách thức khi áp dụng

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, việc áp dụng blockchain cũng đòi hỏi đầu tư lớn về công nghệ và nhân lực. Ngoài ra, việc thay đổi quy trình hiện tại cũng là một thách thức đối với các ngân hàng truyền thống.

III. Phân tích khả năng ứng dụng blockchain tại Ngân hàng Đông Á Chi nhánh Huế

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích khả năng ứng dụng blockchain tại Ngân hàng Đông Á - Chi nhánh Huế. Kết quả cho thấy, công nghệ này có thể giúp cải thiện hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro.

3.1. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính và định lượng, bao gồm việc thu thập dữ liệu từ khách hàng và nhân viên ngân hàng. Bảng hỏi được thiết kế dựa trên thang đo Likert để đánh giá mức độ đồng ý của người tham gia.

3.2. Kết quả nghiên cứu

Kết quả cho thấy, blockchain có tiềm năng lớn trong việc cải thiện giao dịch an toàn và quản lý tài sản. Tuy nhiên, việc áp dụng cần được thực hiện từng bước để đảm bảo hiệu quả.

IV. Hàm ý quản trị và đề xuất

Nghiên cứu đưa ra các hàm ý quản trị và đề xuất nhằm tối ưu hóa việc ứng dụng blockchain tại Ngân hàng Đông Á - Chi nhánh Huế. Các đề xuất tập trung vào việc giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động.

4.1. Đề xuất cho nhân tố rủi ro

Cần xây dựng các biện pháp quản lý rủi ro khi áp dụng blockchain, bao gồm việc đào tạo nhân viên và nâng cấp hệ thống công nghệ.

4.2. Đề xuất cho nhân tố lợi ích

Tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình thanh toán và giảm chi phí giao dịch thông qua việc sử dụng blockchain. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và cải thiện trải nghiệm khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 phát triển mạnh mẽ, công nghệ chuỗi khối (Blockchain) nổi lên như một giải pháp nền tảng mở ra xu hướng ứng dụng sâu rộng trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là tài chính - ngân hàng. Ngành dịch vụ ngân hàng tại Việt Nam là lĩnh vực luôn đi đầu trong việc tiếp cận và đổi mới công nghệ. Tuy nhiên, các hoạt động ngân hàng truyền thống hiện nay vẫn bộc lộ nhiều điểm hạn chế: quy trình thanh toán giữa các tổ chức tài chính khác quốc gia thường mất đến cả tuần; các khâu trung gian đòi hỏi lượng nhân sự xử lý dữ liệu lớn; chi phí vận hành cao; cùng với đó là nguy cơ phát sinh sai sót do con người và nợ xấu khó đòi trong mảng tín dụng. Việc ứng dụng công nghệ Blockchain với các đặc tính mã hóa phân tán, tính bất biến, khả năng số hóa dữ liệu tức thời và thực thi hợp đồng thông minh (Smart Contract) được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để các rào cản này, rút ngắn thời gian giao dịch xuống mức vài giây đến vài phút và tối ưu hóa quản lý vốn.

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á – Chi nhánh Huế (DAB Huế) là một trong những chi nhánh lớn thuộc hệ thống DAB tại khu vực miền Trung. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ, DAB Huế vẫn gặp phải một số vướng mắc trong mảng cho vay tín dụng và quy trình thanh toán. Xuất phát từ thực tiễn đó, đề tài "Phân tích khả năng ứng dụng công nghệ Blockchain tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á – Chi nhánh Huế" được thực hiện nhằm đánh giá tiềm năng và mức độ sẵn sàng tiếp nhận công nghệ mới này.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể gồm ba nhiệm vụ:

1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về ứng dụng công nghệ Blockchain trong lĩnh vực ngân hàng.
2. Phân tích khả năng ứng dụng công nghệ Blockchain tại Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế.
3. Đề xuất các hàm ý quản trị về việc ứng dụng công nghệ Blockchain trong Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế nhằm cung cấp giải pháp cho việc triển khai công nghệ được thuận tiện và hiệu quả hơn.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Khách thể nghiên cứu: Khách hàng cá nhân đến thực hiện giao dịch và đội ngũ cán bộ nhân viên đang làm việc tại Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế.
• Đối tượng nghiên cứu: Khả năng ứng dụng công nghệ Blockchain tại Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được triển khai tại Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế (trụ sở số 26 Lý Thường Kiệt, phường Vĩnh Ninh) và Phòng giao dịch trực thuộc (số 82 Mai Thúc Loan, phường Thuận Lộc, thành phố Huế).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thứ cấp phản ánh tình hình hoạt động kinh doanh của chi nhánh được thu thập trong giai đoạn 2016 – 2018; dữ liệu sơ cấp phục vụ khảo sát định lượng được thu thập trong khoảng thời gian từ ngày 01/10/2019 đến ngày 22/12/2019.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các khái niệm về công nghệ tài chính (Fintech) và công nghệ chuỗi khối (Blockchain). Về công nghệ Blockchain, nghiên cứu làm rõ ba phiên bản tiến hóa: Blockchain 1.0 (Tiền tệ và Thanh toán), Blockchain 2.0 (Tài chính và Thị trường), Blockchain 3.0 (Thiết kế và Giám sát hoạt động); cùng các đặc tính kỹ thuật cốt lõi gồm: tính không thể làm giả/bất biến, tính bảo mật phân tán, tính minh bạch và cơ chế hợp đồng thông minh (Smart Contract).

Để giải thích hành vi chấp nhận công nghệ, tác giả tổng hợp ba mô hình lý thuyết nền tảng:

• Thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action - TRA) của Fishbein và Ajzen (1975).
• Thuyết hành vi dự tính (Theory of Planned Behaviour - TPB) của Ajzen (1991).
• Mô hình chấp nhận công nghệ (Technology Acceptance Model - TAM) của Davis (1989).

Trên cơ sở kế thừa TAM và TRA, mô hình nghiên cứu đề xuất của tác giả bao gồm 8 nhóm biến quan sát với 8 giả thuyết nghiên cứu chính ($H_1$ đến $H_8$): Đặc điểm cá nhân (DDCN), Rủi ro cảm nhận (RRCN), Sự tin tưởng (STT), Sự tự chủ (STC), Lợi ích cảm nhận (LICN), Sự dễ sử dụng cảm nhận (SSD), Thái độ (STD), Tác động xã hội (TDXH) và Ý định sử dụng (YD).

H1: Đặc điểm cá nhân (+) ------> Lợi ích cảm nhận
H2: Rủi ro cảm nhận (+) --------> Lợi ích cảm nhận
H3: Sự tin tưởng (+) ----------> Sự dễ sử dụng cảm nhận
H4: Sự tự chủ (+) -------------> Sự dễ sử dụng cảm nhận
H5: Sự dễ sử dụng (+) ---------> Thái độ
H6: Lợi ích cảm nhận (+) ------> Thái độ
H7: Thái độ (+) ---------------> Ý định sử dụng
H8: Tác động xã hội (+) -------> Ý định sử dụng

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định tính và định lượng:

• Nghiên cứu định tính: Tiến hành tổng quan tài liệu học thuật, nghiên cứu các mô hình trong và ngoài nước, kết hợp phỏng vấn chuyên gia trong ngành ngân hàng để xây dựng dự thảo bảng câu hỏi; tiến hành điều tra thử nghiệm trên 20 khách hàng để hoàn thiện câu chữ trước khi phát hành chính thức.
• Nghiên cứu định lượng:
  • Kích thước mẫu được xác định theo công thức ước lượng trung bình: $n = \frac{Z^2 \cdot \delta^2}{e^2}$. Với độ tin cậy 95% ($Z = 1{,}96$), độ lệch chuẩn $\delta = 0{,}356$ và sai số cho phép $e = 0{,}05$, kích thước mẫu tối thiểu được tính toán là $n = 194{,}75$ (làm tròn thành 195 mẫu).
  • Phương pháp chọn mẫu: Chọn mẫu ngẫu nhiên thực địa tại sảnh chờ giao dịch và khu vực ATM thuộc hai địa điểm của DAB Huế (26 Lý Thường Kiệt và 82 Mai Thúc Loan). Áp dụng tỷ lệ tiếp cận 2:1 (cứ 2 khách hàng đến giao dịch thì tiến hành phỏng vấn 1 khách hàng). Tổng số 200 bảng hỏi phát ra, thu về 200 bảng và sàng lọc được 195 bảng đạt chuẩn đưa vào xử lý dữ liệu.
  • Đo lường và xử lý dữ liệu: Sử dụng thang đo Likert 5 mức độ (từ 1 - "Rất không đồng ý" đến 5 - "Rất đồng ý"). Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS 22.0 và AMOS 22 thông qua các kỹ thuật: thống kê mô tả; phân tích nhân tố khám phá EFA (trích Maximum Likelihood, phép xoay Direct Oblimin); phân tích nhân tố khẳng định CFA; mô hình phương trình cấu trúc tuyến tính SEM; kiểm định Bootstrap; kiểm định One-Sample T-Test và kiểm định One-Way ANOVA.

Nguồn dữ liệu:

• Dữ liệu thứ cấp: Cung cấp bởi Phòng Phát triển kinh doanh DAB Huế (báo cáo tài chính, cơ cấu lao động, tài sản, nguồn vốn, chi phí công nghệ giai đoạn 2016-2018) và các công trình nghiên cứu đã công bố trong và ngoài nước (Stefan K. Johasan, Tejal Shah & Shailak Jani, Đoàn Ngọc Sơn, Giang Thị Thu Huyền...).
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập trực tiếp từ 195 bảng hỏi hợp lệ của khách hàng và nhân viên tại DAB Chi nhánh Huế.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Chương 1 tập trung hệ thống hóa lý luận về Fintech và công nghệ Blockchain. Tác giả làm rõ vai trò của Fintech đối với việc tái định hình kênh phân phối, hỗ trợ tài chính toàn diện và tối ưu hóa quy trình phân tích hành vi khách hàng. Về Blockchain, chương này phân tích cấu trúc khối (block), cơ chế mã hóa public key, hàm hash, nguyên tắc đồng thuận phân tán và các ưu - nhược điểm kỹ thuật. Tác giả chỉ ra 9 lợi ích cốt lõi của Blockchain (loại bỏ trung gian, minh bạch hóa, tăng cường bảo mật, giảm chi phí xác thực, tăng tốc độ xử lý...) cùng 9 hạn chế hiện hữu (nguy cơ tấn công 51%, tiêu tốn điện năng, thiếu hành lang pháp lý, khó khăn trong việc thay thế hệ thống ngân hàng lõi sẵn có).

Bên cạnh đó, chương 1 phân tích các mô hình TRA, TPB, TAM để đề xuất khung nghiên cứu 8 nhân tố và 8 giả thuyết. Phần cơ sở thực tiễn điểm lại các điển hình ứng dụng Blockchain trên thế giới (Barclays, 3 ngân hàng lớn của Nhật Bản Mizuho - SMBC - MUFG, OCBC Bank, Royal Bank of Canada, liên minh R3) và tại Việt Nam (TPBank tham gia mạng lưới RippleNet, NAPAS hợp tác thử nghiệm chuyển tiền liên ngân hàng cùng VietinBank, VIB và TPBank).

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG Á - CHI NHÁNH HUẾ

Chương 2 trình bày bức tranh toàn diện về địa bàn nghiên cứu và kết quả khảo sát thực nghiệm:

• Tổng quan DAB Huế: Tiền thân là Công ty Kiều hối Đông Á – CN Huế (2002), nâng cấp thành Chi nhánh DAB Huế vào ngày 29/7/2009 tại số 26 Lý Thường Kiệt.
• Kết quả kinh doanh giai đoạn 2016 - 2018: Doanh thu năm 2017 đạt 70.250 triệu đồng (tăng 4,49% so với 2016) nhưng sang năm 2018 giảm xuống 67.889 triệu đồng (giảm 3,36%). Thu nhập phụ thuộc lớn vào thu lãi cho vay (chiếm trên 96,8% tổng thu nhập). Lợi nhuận có chiều hướng giảm liên tục: năm 2017 giảm 3.444 triệu đồng (-13,5%), năm 2018 giảm tiếp 2.884 triệu đồng (-13,1%) do chi phí hoạt động tăng và mặt bằng lãi suất cho vay giảm.
• Cơ cấu lao động: Tổng nhân sự giảm từ 64 người (2017) xuống 48 người (2018). Tỷ lệ lao động nữ chiếm 72,9% (năm 2018); trình độ đại học/cao đẳng chiếm tỷ trọng áp đảo 93,75%; lao động trực tiếp chiếm 87,5%.
• Tài sản và nguồn vốn: Quy mô tài sản năm 2018 đạt 751.867 triệu đồng (trong đó dư nợ cho vay tổ chức kinh tế và cá nhân chiếm phần lớn với 459.630 triệu đồng). Nguồn vốn tiền gửi từ khách hàng chiếm 90,9% tổng nguồn vốn.
• Thực trạng hạ tầng công nghệ: Đến năm 2018, DAB Huế duy trì 18 máy ATM và 11 máy POS. Chi phí đầu tư mới 1 máy ATM khoảng 800 triệu đồng, chi phí bảo dưỡng vận hành hàng chục triệu đồng/tháng. Hệ thống eBanking duy trì 4 kênh: Internet Banking, SMS Banking, Mobile Banking và Phone Banking.
• Đề xuất mô hình ứng dụng Blockchain tại DAB Huế: Thiết kế hai mô hình ứng dụng cụ thể: (1) Thanh toán qua tín dụng thư (L/C) và chuyển tiền liên ngân hàng; (2) Hệ thống định danh khách hàng điện tử (KYC) dùng chung nhằm rút ngắn thời gian thẩm định và chia sẻ dữ liệu xác thực an toàn.
• Kết quả xử lý dữ liệu mẫu khảo sát ($n = 195$): Thực hiện kiểm định độ tin cậy thang đo, phân tích EFA, CFA (đánh giá mức độ phù hợp mô hình, giá trị hội tụ, giá trị phân biệt), ước lượng mô hình cấu trúc SEM, kiểm định Bootstrap, kiểm định One-Sample T-Test trên từng nhóm nhân tố và kiểm định ANOVA về sự khác biệt theo thu nhập.

CHƯƠNG 3: HÀM Ý QUẢN TRỊ ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG Á – CHI NHÁNH HUẾ

Trên cơ sở kết quả phân tích định lượng, chương 3 đề xuất định hướng ứng dụng công nghệ và các nhóm giải pháp quản trị tương ứng với 6 nhân tố tác động:

• Đề xuất cho nhân tố Rủi ro cảm nhận: Tăng cường bảo mật thông tin, minh bạch quy trình giao dịch, ban hành các văn bản giải thích rõ cơ chế vận hành để xóa bỏ tâm lý lo ngại của khách hàng.
• Đề xuất cho nhân tố Sự tin tưởng: Nâng cao độ ổn định hệ thống kỹ thuật, thực hiện cam kết bảo vệ dữ liệu cá nhân trong môi trường số.
• Đề xuất cho nhân tố Lợi ích cảm nhận: Truyền thông trực quan về lợi ích tiết kiệm thời gian, tối ưu chi phí chuyển tiền và khả năng theo dõi lịch sử tài chính tức thời.
• Đề xuất cho nhân tố Sự dễ sử dụng cảm nhận: Thiết kế giao diện ứng dụng eBanking/Blockchain đơn giản, trực quan, cung cấp video và tài liệu hướng dẫn thao tác chi tiết.
• Đề xuất cho nhân tố Sự tự chủ: Nâng cao kỹ năng tự thao tác của khách hàng qua hệ thống tự động, hỗ trợ kịp thời tại quầy và tổng đài.
• Đề xuất cho nhân tố Tác động xã hội: Tận dụng ảnh hưởng từ nhóm khách hàng tiên phong, đẩy mạnh truyền thông đa kênh để tạo hiệu ứng mạng lưới.

---

Kết quả và đóng góp

Chỉ tiêu tài chính & vận hành tại DAB Huế	Năm 2016	Năm 2017	Năm 2018	So sánh 2017/2016	So sánh 2018/2017
Tổng doanh thu (triệu đồng)	67.234	70.250	67.889	+3.016 (+4,49%)	-2.361 (-3,36%)
- Thu lãi cho vay (triệu đồng)	65.359	68.110	65.754	+2.751 (+4,21%)	-2.356 (-3,46%)
- Thu từ dịch vụ thanh toán & ngân quỹ (triệu đồng)	1.869	2.125	2.125	+256 (+13,70%)	0 (0,00%)
Tổng chi phí (triệu đồng)	41.849	48.309	47.786	+6.460 (+15,44%)	-523 (-1,08%)
Lợi nhuận (triệu đồng)	25.385	21.941	19.057	-3.444 (-13,57%)	-2.884 (-13,14%)
Tổng số lao động (người)	60	64	48	+4 (+6,67%)	-16 (-25,00%)
- Tỷ lệ lao động nữ (%)	--	--	72,9%	--	--
- Trình độ Đại học, Cao đẳng (%)	90,0%	92,2%	93,75%	--	--
Tổng tài sản / Nguồn vốn (triệu đồng)	590.708	767.920	751.867	+177.212 (+30,00%)	-16.053 (-2,09%)
- Tiền gửi TCKT và cá nhân (triệu đồng)	525.931	--	--	--	90,9% tổng vốn
Số lượng máy ATM (máy)	16	18	18	+2	0
Số lượng máy POS (máy)	6	10	11	+4	+1

Kết quả chính của nghiên cứu:

• Khóa luận đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về việc tích hợp Blockchain vào lĩnh vực ngân hàng, làm rõ cơ chế giải quyết điểm nghẽn trong thanh toán quốc tế và quy trình KYC.
• Phân tích thực trạng tài chính - vận hành DAB Huế cho thấy chi phí vận hành hạ tầng truyền thống (ATM/POS) rất tốn kém (800 triệu đồng/máy ATM), trong khi biên lợi nhuận sụt giảm, đòi hỏi ngân hàng phải đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để cắt giảm chi phí và nâng cao hiệu suất.
• Kết quả khảo sát $n = 195$ khẳng định mức độ tác động của các yếu tố nhận thức (Lợi ích, Dễ sử dụng, Rủi ro, Tin tưởng, Tự chủ, Tác động xã hội) tới Thái độ và Ý định tiếp nhận Blockchain của khách hàng tại DAB Huế.

Kiến nghị từ tác giả:

• Đối với Chính phủ: Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, xây dựng cơ chế quản lý thử nghiệm (regulatory sandbox) cho các ứng dụng Blockchain và tài sản số trong ngành ngân hàng.
• Đối với Ngân hàng Nhà nước: Ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất về kết nối mạng lưới sổ cái phân tán liên ngân hàng; định hướng chính sách hỗ trợ các ngân hàng thương mại triển khai công nghệ mới.
• Đối với Ngân hàng TMCP Đông Á: Cần chủ động phân bổ ngân sách cho nghiên cứu và phát triển công nghệ; xây dựng lộ trình số hóa từng phần, ưu tiên thử nghiệm Blockchain ở mảng thanh toán tín dụng thư (L/C) và hệ thống xác thực khách hàng KYC.

Đóng góp của đề tài: Khóa luận đã lấp đầy khoảng trống nghiên cứu thực nghiệm về khả năng chấp nhận công nghệ Blockchain tại một ngân hàng thương mại cụ thể ở cấp độ địa phương (Thừa Thiên Huế), cung cấp bộ thang đo đã được kiểm định và đưa ra mô hình quy trình nghiệp vụ ứng dụng Blockchain có giá trị tham khảo cho các tổ chức tín dụng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Không gian nghiên cứu chỉ giới hạn trong phạm vi Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế, chưa tiến hành khảo sát mở rộng trên toàn hệ thống DAB hoặc đối chiếu với các ngân hàng thương mại khác trên cùng địa bàn.
• Cỡ mẫu điều tra thực tế ($n = 195$) còn ở mức khiêm tốn; phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên thực địa có thể chưa bao quát đầy đủ mọi phân khúc khách hàng tiềm năng.
• Do công nghệ Blockchain tại thời điểm nghiên cứu (năm 2019) còn rất mới mẻ tại Việt Nam, nhận định của một bộ phận khách hàng tham gia khảo sát chủ yếu dựa trên thông tin tìm hiểu gián tiếp chứ chưa qua trải nghiệm sản phẩm Blockchain ngân hàng thực tế.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng phạm vi khảo sát sang các chi nhánh ngân hàng thương mại khác tại khu vực miền Trung hoặc trên toàn quốc để nâng cao tính đại diện.
• Nghiên cứu sâu hơn về kiến trúc kỹ thuật tích hợp giữa nền tảng Blockchain với hệ thống ngân hàng lõi (Core Banking) hiện hữu tại các ngân hàng thương mại Việt Nam.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu này hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên cao học thuộc các chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Thương mại điện tử, Tài chính - Ngân hàng, Hệ thống thông tin quản lý đang thực hiện đề tài về Fintech, chuyển đổi số ngành ngân hàng hoặc hành vi chấp nhận công nghệ mới.
• Cán bộ quản lý, chuyên viên phòng Phát triển kinh doanh và phòng Công nghệ thông tin tại các ngân hàng thương mại trong việc hoạch định chiến lược phát triển dịch vụ eBanking và ứng dụng sổ cái phân tán.

Các phần nội dung đáng tham khảo nhất:

• Phương pháp xây dựng mô hình nghiên cứu kết hợp TAM - TRA cùng bảng câu hỏi đo lường chi tiết 8 nhân tố tiếp nhận công nghệ.
• Quy trình phân tích định lượng toàn diện bằng SPSS 22.0 và AMOS 22 (EFA, CFA, SEM, One-Sample T-Test, One-Way ANOVA).
• Thiết kế sơ đồ quy trình ứng dụng Blockchain trong hoạt động thanh toán tín dụng thư (L/C) và định danh khách hàng điện tử (KYC).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng mô hình lý thuyết nào để phân tích khả năng ứng dụng công nghệ Blockchain?
Tác giả kế thừa và kết hợp Mô hình Chấp nhận Công nghệ (TAM) của Davis (1989) và Thuyết Hành động Hợp lý (TRA) của Fishbein & Ajzen (1975), xây dựng mô hình nghiên cứu gồm 8 nhóm nhân tố: Đặc điểm cá nhân, Rủi ro cảm nhận, Sự tin tưởng, Sự tự chủ, Lợi ích cảm nhận, Sự dễ sử dụng cảm nhận, Thái độ, Tác động xã hội tác động đến Ý định sử dụng.

2. Cỡ mẫu khảo sát định lượng là bao nhiêu và được thu thập tại đâu?
Nghiên cứu khảo sát chính thức 195 mẫu hợp lệ (tính toán từ công thức ước lượng với độ tin cậy 95%, sai số $e = 0{,}05$), thu thập ngẫu nhiên thực địa theo tỷ lệ 2:1 tại hai điểm giao dịch của DAB Huế: số 26 Lý Thường Kiệt và số 82 Mai Thúc Loan, TP. Huế.

3. Tình hình kinh doanh và lao động của DAB Huế giai đoạn 2016 - 2018 có đặc điểm gì nổi bật?
Doanh thu năm 2018 đạt 67.889 triệu đồng (thu lãi cho vay chiếm trên 96,8%), lợi nhuận giảm dần qua các năm (năm 2017 giảm 13,57%, năm 2018 giảm 13,14%). Tổng số lao động năm 2018 là 48 người (nữ chiếm 72,9%, trình độ Đại học/Cao đẳng chiếm 93,75%).

4. Chi phí đầu tư trang thiết bị công nghệ truyền thống tại DAB Huế được ghi nhận như thế nào?
Đến năm 2018, DAB Huế có 18 máy ATM và 11 máy POS. Chi phí để lắp đặt 1 máy ATM ước tính khoảng 800 triệu đồng kèm chi phí bảo dưỡng, duy trì hoạt động vài chục triệu đồng mỗi tháng.

5. Hai mảng nghiệp vụ ngân hàng nào được tác giả đề xuất ứng dụng Blockchain cụ thể?
Khóa luận thiết kế mô hình ứng dụng Blockchain chi tiết cho mảng Thanh toán qua tín dụng thư (L/C)/chuyển tiền liên ngân hàng và mảng Định danh khách hàng điện tử (KYC).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Phương Trinh đã cung cấp một bức tranh toàn diện về tiềm năng và rào cản khi ứng dụng công nghệ Blockchain tại Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế. Thông qua phương pháp nghiên cứu định lượng trên mẫu 195 khách hàng kết hợp phân tích thực trạng tài chính - vận hành giai đoạn 2016 - 2018, đề tài đã chứng minh tính cấp thiết của việc đổi mới công nghệ nhằm cắt giảm chi phí và cải thiện chất lượng dịch vụ. Các hàm ý quản trị và kiến nghị được tác giả đề xuất là tài liệu tham khảo thực tế cho quá trình chuyển đổi số tại các ngân hàng thương mại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Lý luận về công nghệ ứng dụng trong lĩnh vực ngân hàng (Fintech) 1.1 Khái niêm về Fintech Fintech là viết tắt của từ “financial technology” (công nghệ trong tài chính), fintech được sử dụng chung cho tất cả các công ty sử dụng internet, công nghệ điện toán đám mây, điện thoại di động, các phần mềm mã nguồn mở hay tiền mã hóa như Bitcoin, nhằm mục đích cải thiện hiệu quả của hoạt động ngân hàng và đầu tư. Fintech là các ứng dụng, qui trình, sản phẩm, mô hình kinh doanh mới trong ngành dịch vụ tài chính, bao gồm một hay nhiều dịch vụ tài chính bổ sung và được cung cấp như một qui trình ‘từ đầu cuối tới đầu cuối’ qua mạng internet. Theo Wikipedia trích dẫn từ Huffington Post, Fintech được định nghĩa là một ngành công nghiệp tài chính mới áp dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính. Các công ty Fintech cung cấp các ứng dụng, qui trình, sản phẩm, mô hình kinh doanh mới trong ngành dịch vụ tài chính, bao gồm một hay nhiều dịch vụ tài chính bổ sung trên nền tảng internet và kỹ thuật số.[2] Khác với thị trường tài chính truyền thống gồm hai đối tượng là các định chế tài chính và khách hàng, đối tượng của Fintech gồm ba đối tượng: Định chế tài chính, công ty Fintech và khách hàng.

Về cơ bản, có thể phân các dịch vụ mà các công ty Fintech cung ứng theo các loại hình dịch vụ: Dịch vụ tài chính (huy động vốn từ cộng đồng, tín dụng…); Quản lý tài sản (mạng xã hội đầu tư); Quản trị tài chính cá nhân; Dịch vụ đầu tư và ngân hàng; Dịch vụ thanh toán (biện pháp thanh toán thay thế, bảo mật); Dịch vụ khác (bảo hiểm, bảo lãnh, giải pháp công nghệ khác)… Các doanh nghiệp fintech được chia thành 2 nhóm. Nhóm thứ nhất là các công ty cung cấp các công cụ kỹ thuật số để tạo ra các sản phẩm tài chính mới cho người dùng, bao gồm tất cả các các sản phẩm Fintech tương ứng với các mảng hoạt động hiện tại của ngành tài chính truyền thống gồm thanh toán; 8 SVTH : Nguyễn Thị Phương Trinh Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.Dương Đắc Quang Hảo huy động vốn; cho vay; đầu tư và quản lý tài sản; bảo hiểm. Trong thanh toán, Fintech cung cấp các phương thức thanh toán hiện đại như thanh toán di động, ví điện tử, chuyển tiền ngang hàng. Trong huy động vốn, Fintech tạo ra sản phẩm gọi vốn trực tuyến từ cộng đồng cho phép người có dự án hay ý tưởng sản phẩm nhưng lại không có vốn để thực hiện, có thể huy động vốn từ xã hội.

Hiện nay trên thị trường có các hình thức gọi vốn như: Gọi vốn theo hình thức ủng hộ, theo hình thức có đãi ngộ, theo hình thức góp vốn, theo hình thức cho vay, theo hình thức phát hành tiền ảo. Trong cho vay, Fintech cung cấp sản phẩm cho vay ngang hàng (P2P) dựa nền tảng trực tuyến để kết nối người đi vay và người cho vay. Trong bảo hiểm, Fintech cung cấp mô hình người môi giới và mô hình công ty bảo hiểm giúp thúc đẩy khả năng tìm kiếm các loại hình bảo hiểm phù hợp và mang lại những giải pháp tốt hơn cho khách hàng thông qua việc sử dụng công nghệ. Trong đầu tư và quản lý tài sản, Fintech cung cấp các giải pháp tư vấn, lựa chọn hình thức và quản lý các khoản đầu tư dựa trên công nghệ thông qua mạng giao dịch xã hội và tư vấn tự động.

Nhóm thứ hai là nhóm cung cấp các giải pháp công nghệ và các công cụ hỗ trợ mới, còn gọi là nhóm hỗ trợ. Ví dụ: công cụ bảo mật, nhận diện khách hàng, quản lý và phân tích dữ liệu, quản lý rủi ro, quản lý quan hệ khách hàng, các phần mềm quản lý tài chính cá nhân và doanh nghiệp. Trên nền tảng Internet và kỹ thuật số, nhiều ứng dụng sản phẩm hay mô hình kinh doanh trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng đã được các doanh nghiệp FinTech phát triển. Đặc biệt, với sự phát triển mạnh mẽ của các công nghệ mới như dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI), Blockchain, điện thoại thông minh…, FinTech đang phát triển mạnh mẽ ở nhiều nước trên thế giới.

Những dịch vụ tài chính dựa trên nền tảng công nghệ mang lại nhiều tiện ích, mở ra thời đại mới trong hoạt động tài chính trên toàn thế giới: thời đại kỹ thuật số. Các công ty Fintech hiện đang cung cấp các dịch vụ trong nhiều lĩnh vực khác nhau như công nghệ ngân hàng, thanh toán, quản lý tài chính, các loại tiền kỹ thuật số… với các sản phẩm đa dạng như: Ví điện tử, công nghệ sổ cái phân tán trên nền 9 SVTH : Nguyễn Thị Phương Trinh Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.Dương Đắc Quang Hảo tảng blockchain, thương mại trực tuyến B2C, mPOS… Cùng với sự phát triển của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, ngày càng nhiều người tiêu dùng sử dụng các sản phẩm, dịch vụ từ Fintech. Các tổ chức tài chính truyền thống cũng đang thực hiện phát triển các sản phẩm công nghệ tài chính thông qua việc hợp tác với các công ty Fintech.2 Những tác động tích cực của Fitech tới hệ thống ngân hàng Các ứng dụng đa dạng của Fintech đang tác động đến hầu hết mọi lĩnh vực hoạt động của cả hệ thống tài chính ngân hàng. Tuy chỉ mới hình thành hơn 10 năm qua song những sản phẩm của Fintech đã và sẽ thay đổi hoàn toàn diện mạo, hệ thống cũng như các phương thức giao dịch tài chính truyền thống.

Một là, Fintech tạo ra những mô hình kinh doanh mới làm thay đổi kênh phân phối và các sản phẩm dịch vụ tài chính truyền thống, đặc biệt là dịch vụ ngân hàng, ví dụ: Internet banking, Mobile banking, QR code, ngân hàng số, ví điện tử… Hai là, sự phát triển và ứng dụng các công nghệ mới như Big data, blockchain, hệ thống định dạng cá nhân sinh trắc học, định danh khách hàng điện tử… sẽ giúp các tổ chức tài chính thu thập dữ liệu, đơn giản hóa quy trình phân tích hành vi khách hàng, cải tiến chất lượng dịch vụ, tiết giảm chi phí hạ tầng kỹ thuật, tăng cường tính minh bạch, nhưng vẫn đảm bảo an toàn, nhanh chóng, hiệu quả, đặc biệt trong giao dịch ngân hàng mang lại giá trị gia tăng cũng như sự hài lòng hơn cho khách hàng. Ba là, Fintech thu hút rất nhiều các doanh nghiệp khởi nghiệp trong 1 thập kỷ qua do được phát triển trên nền tảng hệ thống công nghệ thông tin và viễn thông nên không yêu cầu nguồn vốn lớn và không cần nhiều mạng lưới chi nhánh như ngân hàng truyền thống. Bốn là, Fintech tạo ra các giải pháp tài chính cho khách hàng ở vùng sâu, vùng xa hoặc những khách hàng gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ tài chính do những rào cản về thủ tục hoặc địa lý. Đặc biệt, Fintech hỗ trợ tốt hơn cho nhóm khách hàng cá nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ, siêu nhỏ.

Những khách hàng này. Năm là, Fintech giúp cung cấp danh mục các sản phẩm tài chính đa dạng cho khách hàng nhờ sự phát triển của công nghệ, giúp bảo đảm sự cung ứng dịch vụ 24/7 theo cả không gian và thời gian. Ví dụ: Hiện tại các công ty cho vay P2P (kết nối 10 SVTH : Nguyễn Thị Phương Trinh Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.Dương Đắc Quang Hảo trực tiếp người đi vay với người cho vay trên Internet) đã hoạt động khá hiệu quả, giúp rút ngắn thời gian phê duyệt các khoản vay từ vài tuần ở các ngân hàng xuống chỉ còn vài giờ. Cùng với sự phát triển của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, ngày càng nhiều người tiêu dùng sử dụng các sản phẩm, dịch vụ từ Fintech.

Qua Fintech, khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính - ngân hàng được nâng cao, gia tăng giá trị cho khách hàng sử dụng dịch vụ. Cũng bởi ưu thế phát triển trên nền tảng công nghệ thông tin không cần mạng lưới phòng giao dịch như ngân hàng, nên các sản phẩm dịch vụ do doanh nghiệp Fintech cung ứng đã và đang thu hút được số lượng lớn khách hàng; đặc biệt là những người gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ ngân hàng. Nhìn chung thì toàn thế giới chào đón làn sóng Fintech bởi nó giúp cho các giao dịch tài chính dễ dàng, minh bạch hơn và có chi phí thấp hơn.2 Lý luận về ứng dụng Blockchain 1.1 Khái niệm liên quan Blockchain Blockchain có thể được định nghĩa là một công nghệ sổ kế toán phân tán có thể ghi lại các giao dịch giữa các bên trong một cách an toàn và lâu dài. Bằng cách “chia sẻ” cơ sở dữ liệu giữa nhiều bên, blockchain co bản loại bỏ việc xác minh các giao dịch tin cậy từ người trung gian (như các giao dịch thông qua ngân hàng) và ghi lại nó.

Bằng cách tạo điều kiện cho việc di chuyển từ một điểm tập trung đến một hệ thống phân tán, blockchain giải phóng hiệu quả dữ liệu mà trước đây được giữ trong các kho dữ liệu bảo mật (Kiickelhaus & Chung, 2018). Có một số định nghĩa khác về blockchain như sau: Blockchain về cơ bản là một cơ sở dữ liệu được phân phối của các bản ghi hoặc sổ cái công khai của tất cả các giao dịch hoặc các sự kiện kỹ thuật số đã được thực hiện và chia sẻ giữa các bên tham gia. Mỗi giao dịch trong sổ cái công khai được xác minh bởi sự đồng thuận của đa số những người tham gia trong hệ thống. Ngoài ra, một khi đã nhập, thông tin không bao giờ có thể bị xóa (Crosby& cộng sự, 2015).

Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia (2018), blockchain là một cơ sở dữ liệu phân cấp lưu trữ thông tin trong các khối thông tin được liên kết với nhau bằng mã hóa và mở rộng theo thời gian. Mỗi khối thông tin đều chứa thông tin về thời gian khởi tạo 11 SVTH : Nguyễn Thị Phương Trinh Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.Dương Đắc Quang Hảo và được liên kết tới khối trước đó, kèm một mã thời gian và dữ liệu giao dịch. Blockchain được thiết kế để chống lại việc thay đổi của dữ liệu: Một khi dữ liệu đã được mạng lưới chấp nhận thì sẽ không có cách nào thay đổi được nó.2 Lịch sử của blockchain Blockchain dựa trên nền tảng mật mã học, tức là các thông điệp được mã hóa. Vào những năm 80 của thế kỉ 20, nhiều nghiên cứu được phát triển nhằm ứng dụng mật mã học kết hợp với chuỗi dữ liệu an toàn và sự ra đời của tiền ảo.

Năm 1997, Adam Back tạo ra thuật toán Bằng chứng Xử lý để giới hạn email rác quảng cáo.