Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI CHỨA MẠI DÂM TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 1. Khái niệm và ý nghĩa của việc quy định tội chứa mại dâm trong luật hình sự Việt Nam 1. Khái niệm tội chứa mại dâm trong luật hình sự Việt Nam Như chúng ta đã biết tội phạm là hiện tượng tiêu cực nhất trong xã hội đi ngược lại lợi ích chính đáng của con người, của xã hội và mang tính chống đối nhà nước, tuỳ nền kinh tế - văn hoá của mỗi quốc gia, các quốc gia sẽ quy định cụ thể những hành vi nào là tội phạm những hành vi nào không phải là tội phạm. Khái niệm tội phạm xuất hiện cùng với sự ra đời của Nhà nước và pháp luật, cũng như khi xã hội phân chia thành giai cấp đối kháng.
Để bảo vệ quyền và lợi ích của giai cấp thống trị, Nhà nước đã quy định hành vi nào là tội phạm và áp dụng trách nhiệm hình sự hoặc (và) hình phạt đối với người nào thực hiện hành vi đó. Do đó, tội phạm lại mang bản chất là một hiện tượng pháp lý [56, tr. Trước khi tìm hiểu khái niệm về tội chứa mại dâm trong luật hình sự Việt Nam chúng ta đi tìm hiểu khái niệm tội phạm trong luật hình sự Việt Nam. Tại khoản 1 Điều 8 Bộ luật hình sự năm 1999 đưa ra khái niệm về tội phạm như sau: Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế nền văn hoá, quốc phòng an ninh xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng sức khỏe, danh dự nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa [39, tr.
Việc xác định tội phạm trong luật hình sự là cơ sở để quy định hình phạt nhưng việc quy định hình phạt xét cho cùng cũng là một phần của việc xác định tội 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. khái niệm tội phạm là cơ sở để xây dựng các cấu thành tội phạm cụ thể với ý nghĩa là mô hình pháp lý của từng loại tội phạm và qua đó cũng là cơ sở để quy định hình phạt tương tương ứng [22, tr. Tội phạm về mại dâm nói chung là hiện tượng tiêu cực, ảnh hưởng nhiều mặt đời sống xã hội, xâm hại đến trật tự công cộng, xâm phạm đạo đức xã hội, sức khoẻ con người, là nguyên nhân gây nên các loại bệnh xã hội nguy hiểm đặc biệt là bệnh HIV/AIDS ảnh hưởng đến giống nòi, gây thiệt hại cho nền kinh tế và nguyên nhân gây nên một số tội phạm khác. Các nhà khoa học, các tác giả ở Việt Nam có cái nhìn tương đối giống nhau về tội phạm mại dâm, cụ thể như sau: Theo tác giả Trần Hải Âu: Tội phạm mại dâm là những hành vi nguy hiểm cho xã hội về mua bán tình dục, được quy định trong Bộ luật hình sự do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý xâm phạm đến trật tự công cộng, đạo đức xã hội, nếp sống văn minh xã hội chủ nghĩa, đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm con người, ảnh hưởng đến an ninh trật tự [1, tr.
Theo tác giả Nguyễn Xuân Yêm: Tội phạm mại dâm bao gồm các hành vi về hoạt động mua bán tình dục được quy định và điều chỉnh bằng pháp luật hình sự, tội phạm mại dâm bao gồm các hành vi sau: Chứa mại dâm: là hành vi sử dụng, thuê, mượn, cho mượn địa điểm, phương tiện để mua bán dâm. Môi giới mại dâm: là hoạt động dụ dỗ, dẫn dắt làm trung gian để các đối tượng gặp nhau thực hiện việc mua bán dâm. Mua dâm người chưa thành niên: là hành vi thỏa thuận trả tiền hoặc vật chất khác để được giao cấu với người chưa thành niên. Mua bán phụ nữ, trẻ em vì mục đích mại dâm: là hành vi chuyển giao phụ nữ, trẻ em để thực hiện hành vi mại dâm nhằm thu lợi nhuận [58, tr.
10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo PGS.TS Nguyễn Huy Thuật: Tội phạm mại dâm là những hành vi nguy hiểm cho xã hội liên quan đến mua bán tình dục, được quy định trong Bộ luật hình sự do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý xâm hại đến trật tự công cộng, đạo đức xã hội, nếp sống văn minh xã hội chủ nghĩa, đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm con người, ảnh hưởng đến an ninh xã hội [41, tr. Theo tác giả Nguyễn Hoàng Minh: Tội phạm mại dâm là những hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý xâm phạm tới trật tự công cộng, an toàn công cộng, đến nếp sống văn minh, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm con người cần phải xử lý nghiêm minh bằng pháp luật hình sự [34, tr. Trên là một số tác giả có cùng quan điểm khi nói về tội phạm mại dâm, chúng tôi cũng cùng chung quan điểm với họ. Tội chứa mại dâm nằm trong các tội phạm về mại dâm, chúng ta nghiên cứu sâu hơn về tội này ngay sau đây.
Trước đây Bộ luật hình sự năm 1985, tội phạm về mại dâm được quy định tại Điều 202 gồm hai tội chứa mãi dâm và môi giới mãi dâm. Năm 1997 lần sửa đổi thứ tư bổ sung thêm tội mua dâm người chưa thành niên Điều 202a. Trong quá trình áp dụng bộ luật hình sự năm 1985, việc quy định hai tội chứa mãi dâm và môi giới mãi dâm trong cùng một điều luật gây khó khăn trong việc phân hoá trách nhiệm hình sự của người phạm tội nên Bộ luật hình sự năm 1999 đã tách điều luật này thành hai điều luật riêng biệt, Điều 254 quy định tội chứa mại dâm và Điều 255 quy định tội môi giới mại dâm. Điều 202a được chuyển thành Điều 256.
Nội dung Điều 254 Bộ luật hình sự năm 1999 không đưa ra khái niệm như thế nào là hành vi chứa mại dâm, tại khoản 4 Điều 3 Pháp lệnh phòng chống mại dâm ngày 17 tháng 3 năm 2003 của Uỷ ban thường vụ quốc hội quy định “Chứa mại dâm là hành vi sử dụng, cho thuê, cho mượn địa điểm, phương tiện để thực hiện việc mua dâm, bán dâm” [53, Điều 3, Khoản 4]. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong khoa học luật hình sự Việt Nam có những quan điểm đưa ra các khái niệm về hành vi chứa mại dâm ở phạm vi rộng và hẹp khác nhau. Cách tiếp cận thứ nhất: Chứa mại dâm là hành vi cho thuê, cho mượn địa điểm để làm nơi tụ tập những người mua, bán dâm [31, tr. Cách tiếp cận thứ hai: Tội chứa mại dâm là hành vi tạo điều kiện vật chất hoặc tinh thần cho hoạt động mại dâm được thực hiện [57, tr.
Cách tiếp cận thứ ba: Tội chứa mại dâm là hành vi cho thuê,cho mượn chỗ, bố trí chỗ, bố trí gái mại dâm, tạo điều kiện cho người mua, bán dâm hoạt động [5, tr. Ngoài ra, còn một số cách tiếp cận như: Chứa mại dâm là hành vi cho thuê, cho mượn địa điểm hoặc tạo các điều kiện vật chất khác cho hoạt động mại dâm; bố trí người canh gác bảo vệ cho hoạt động mại dâm; nhận gái mại dâm là người làm thuê, là nhân viên để che mắt các nhà chức trách và cho hoạt động bán dâm [5, tr. Tội chứa mại dâm là hành vi tạo điều kiện vật chất hoặc tinh thần cho hoạt động mại dâm; do người có năng lực trách nhiệm hình sự và từ đủ 14 hoặc dưới 16 tuổi trở lên cố ý thực hiện; xâm phạm đến trật tư công cộng [20, tr. Từ các quan điểm nêu trên, theo chúng tôi hiểu: mại dâm là hoạt động tình dục ngoài hôn nhân giữa người mua và người bán dâm để trao đổi tiền bạc, vật chất hay quyền lợi, nói cách khác mại dâm là hoạt động tình dục mang tính thương mại.
Hành vi chứa mại dâm là hành vi tạo điều kiện cho hoạt động mại dâm thực hiện. Đối với trường hợp tạo điều kiện cho hoạt động tình dục thực hiện, nhưng hoạt động tình dục trong trường hợp này chỉ mang tính vụ lợi mà không có tính chất thương mại thì không coi đó là hành vi chứa mại dâm. Do đó, từ khái niệm tội phạm được quy định tại Điều 8 Bộ luật hình sự năm 1999, các quy định của Bộ luật hình sự, Pháp lệnh phòng, chống mại dâm năm 2003, các quan điểm về khái niệm tội chứa mại dâm, chúng ta có thể đưa ra khái niệm đang nghiên cứu như sau: Tội chứa mại dâm là hành vi tạo điều kiện cho hoạt động mua bán dâm, do người có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý, xâm phạm trật tự công cộng. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Ý nghĩa của việc quy định tội chứa mại dâm trong luật hình sự Việt Nam Nạn mại dâm xuất hiện rất sớm trong lịch sử loài người, tệ nạn này không phải là hiện tượng riêng lẻ của một hay một số quốc gia mà nó tồn tại phổ biến trên toàn thế giới ở các chế độ xã hội. Ở nước ta trước Cách mạng tháng Tám nạn mại dâm phát triển rất rầm rộ, người bán dâm là những cô đầu, gái nhảy phục vụ cho tầng lớp quan lại, những người giàu có đặc biệt là phục vụ người Tây, người Nhật. các nhà văn thời đó đã viết về hiện tượng và số phận của những người buôn hương, bán phấn và viết về thói ăn chơi sa đọa của tầng lớp thượng lưu lúc bấy giờ, tiêu biểu là nhà văn: Vũ Trọng Phụng, Nguyễn Công Hoan với nhiều tác phẩm khác nhau như Số đỏ, Ngựa người người ngựa, Làm đĩ, Kỹ nghệ lấy Tây. Trên phương diện pháp luật, xã hội phong kiến không cấm những người làm nghề mại dâm.
Sau khi nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời xác định mại dâm là loại tệ nạn tiêu cực cần loại bỏ nên hành vi mại dâm là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm và bị xã hội lên án.