Luận văn thạc sĩ vnu ls tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có theo luật hình sự việt nam trên cơ sở thực tiễn địa bàn thành phố hà nội 001

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu vnu ls tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có theo luật hình sự việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Nguyễn Minh Thu
• Người hướng dẫn: Ts. Hoàng Văn Hùng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự Và Tố Tụng Hình Sự
• Đề tài: Tội Chứa Chấp Hoặc Tiêu Thụ Tài Sản Do Người Khác Phạm Tội Mà Có Theo Luật Hình Sự Việt Nam (Trên Cơ Sở Thực Tiễn Địa Bàn Thành Phố Hà Nội)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Luật Học
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI CHỨA CHẤP HOẶC TIÊU THỤ TÀI SẢN DO NGƯỜI KHÁC PHẠM TỘI MÀ CÓ THEO QUY ĐỊNH CỦA LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
• 1.1. Khái niệm tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có
• 1.2. Các dấu hiệu pháp lý của tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có
• 1.3. Khách thể của tội phạm
• 1.4. Chủ thể của tội phạm
• 1.5. Mặt khách quan của tội phạm
• 1.6. Mặt chủ quan của tội phạm
• 1.7. Vài nét lịch sử lập pháp hình sự của Việt Nam đối với tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có
• 1.7.1. Pháp luật thời kỳ phong kiến đến trước Cách mạng tháng Tám năm 1945
• 1.7.2. Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam giai đoạn từ 1945 đến trước khi Bộ luật hình sự 1985 có hiệu lực
• 1.7.3. Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có theo quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam giai đoạn từ 1986 đến trước khi Bộ luật hình sự 1999 có hiệu lực
• 1.7.4. Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có theo quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam giai đoạn từ 1999 đến nay
• 1.8. Những quy định về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có trong pháp luật Hình sự của một số nước trên thế giới
• 1.9. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC HÌNH THỨC PHÁP LÝ ĐỐI VỚI TỘI CHỨA CHẤP HOẶC TIÊU THỤ TÀI SẢN DO NGƯỜI KHÁC PHẠM TỘI MÀ CÓ THEO BỘ LUẬT HÌNH SỰ 1999
• 2.1. Các hình thức pháp lý đối với tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có theo Bộ luật Hình sự 1999
• 2.2. Hình phạt đối với người phạm tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có
• 2.3. Các biện pháp tư pháp đối với người phạm tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có
• 2.4. Vấn đề miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt đối với người phạm tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có
• 2.5. Phân biệt giữa tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có với một số tội phạm khác
• 2.5.1. Phân biệt tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có với tội che giấu tội phạm
• 2.5.2. Phân biệt tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có với tội không tố giác tội phạm
• 2.5.3. Phân biệt tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có với tội rửa tiền
• 2.5.4. Phân biệt tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có với trường hợp đồng phạm cùng tội phạm nguồn
• 2.6. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN XÉT XỬ TỘI CHỨA CHẤP HOẶC TIÊU THỤ TÀI SẢN DO NGƯỜI KHÁC PHẠM TỘI MÀ CÓ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
• 3.1. Khái quát số vụ án đã thụ lý về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có trên địa bàn thành phố Hà Nội những năm gần đây
• 3.2. Thực tiễn xét xử tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2011-2015
• 3.3. Số liệu thống kê về thực tiễn xét xử tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2011-2015
• 3.4. Một số vấn đề trong thực tiễn với tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có những năm gần đây
• 3.5. Một số giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả thực tiễn với tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có
• 3.5.1. Hoàn thiện những quy định của pháp luật hình sự về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có
• 3.5.2. Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động áp dụng pháp luật của Tòa án nhân dân với những quy định về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có
• 3.5.3. Một số giải pháp khác
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về tội chứa chấp và tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội

Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội là một trong những vấn đề phức tạp trong lĩnh vực pháp luật hình sự tại Việt Nam. Tại Hà Nội, tình hình tội phạm này đang có xu hướng gia tăng, gây ra nhiều lo ngại cho xã hội. Việc nghiên cứu và hiểu rõ về tội phạm này không chỉ giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng mà còn hỗ trợ các cơ quan chức năng trong việc phòng ngừa và xử lý tội phạm.

1.1. Khái niệm và dấu hiệu pháp lý của tội chứa chấp

Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội được định nghĩa là hành vi của một cá nhân hoặc tổ chức biết rõ tài sản đó do người khác phạm tội mà có nhưng vẫn cố tình chứa chấp hoặc tiêu thụ. Các dấu hiệu pháp lý bao gồm việc xác định nguồn gốc tài sản, ý thức của người chứa chấp và hành vi cụ thể của họ.

1.2. Tình hình tội phạm tại Hà Nội

Trong những năm gần đây, Hà Nội đã ghi nhận nhiều vụ án liên quan đến tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội. Sự gia tăng này không chỉ ảnh hưởng đến an ninh trật tự mà còn làm giảm lòng tin của người dân vào hệ thống pháp luật.

II. Vấn đề và thách thức trong việc xử lý tội chứa chấp tài sản

Việc xử lý tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội gặp nhiều thách thức. Các cơ quan chức năng thường gặp khó khăn trong việc xác minh nguồn gốc tài sản và ý thức của người phạm tội. Điều này dẫn đến việc nhiều vụ án không được xử lý triệt để, gây ra sự bất bình trong xã hội.

2.1. Khó khăn trong điều tra và truy tố

Một trong những khó khăn lớn nhất trong việc điều tra tội chứa chấp là việc xác định rõ nguồn gốc tài sản. Nhiều đối tượng sử dụng các thủ đoạn tinh vi để hợp pháp hóa tài sản phạm tội, khiến cho việc truy tố trở nên phức tạp.

2.2. Tác động đến an ninh xã hội

Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội không chỉ ảnh hưởng đến quyền sở hữu của cá nhân mà còn gây ra những tác động tiêu cực đến an ninh xã hội. Sự gia tăng của loại tội phạm này có thể dẫn đến tình trạng bất ổn và giảm sút lòng tin của người dân vào pháp luật.

III. Phương pháp và giải pháp nâng cao hiệu quả xử lý tội phạm

Để nâng cao hiệu quả trong việc xử lý tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc cải thiện quy trình điều tra, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng là rất cần thiết.

3.1. Cải thiện quy trình điều tra

Cần xây dựng một quy trình điều tra rõ ràng và hiệu quả hơn, bao gồm việc đào tạo nhân viên điều tra về các phương pháp phát hiện và xử lý tội phạm liên quan đến tài sản do người khác phạm tội.

3.2. Tăng cường hợp tác giữa các cơ quan

Việc tăng cường hợp tác giữa các cơ quan chức năng như công an, viện kiểm sát và tòa án sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong việc xử lý các vụ án liên quan đến tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Hà Nội

Nghiên cứu thực tiễn về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội tại Hà Nội cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Các số liệu thống kê cho thấy sự gia tăng của loại tội phạm này trong những năm gần đây, đòi hỏi sự quan tâm từ các cơ quan chức năng.

4.1. Thống kê vụ án tại Hà Nội

Theo thống kê, số vụ án liên quan đến tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội tại Hà Nội đã tăng lên đáng kể trong giai đoạn 2011-2015. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

4.2. Kết quả từ các nghiên cứu trước đây

Nhiều nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng việc xử lý tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội còn nhiều hạn chế. Cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình này.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho nghiên cứu tội phạm

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội là một vấn đề phức tạp và cần được giải quyết triệt để. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc hoàn thiện các quy định pháp luật và nâng cao nhận thức của cộng đồng.

5.1. Đề xuất hoàn thiện pháp luật

Cần có những điều chỉnh trong quy định pháp luật để phù hợp với thực tiễn và nâng cao hiệu quả xử lý tội phạm. Việc hoàn thiện các quy định sẽ giúp tăng cường tính răn đe đối với các hành vi phạm tội này.

5.2. Tăng cường giáo dục pháp luật

Giáo dục pháp luật cho cộng đồng về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội là rất cần thiết. Điều này sẽ giúp nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của người dân trong việc bảo vệ tài sản của mình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có là tội phạm mang tính phái sinh nguy hiểm, gắn liền trực tiếp với các tội phạm xâm phạm quyền sở hữu vốn chiếm khoảng 45% đến 50% tổng số vụ án hình sự về trật tự xã hội hàng năm. Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề bất cập giữa nhận thức lý luận và thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự đối với hành vi chứa chấp, tiêu thụ tài sản phi pháp trên địa bàn thành phố Hà Nội – một trung tâm kinh tế, chính trị với mật độ dân cư và giao thương hàng hóa cao nhất cả nước.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là làm sáng tỏ bản chất pháp lý của cấu thành tội phạm, phân định ranh giới giữa tội danh này với các tội phạm liên quan, đồng thời đánh giá toàn diện thực tiễn xét xử của Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Hà Nội trong giai đoạn 5 năm từ năm 2011 đến năm 2015. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học vững chắc nhằm nâng cao tỷ lệ giải quyết đúng tội danh lên mức trên 95%, khắc phục tình trạng trả hồ sơ điều tra bổ sung và nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản bị chiếm đoạt cho Nhà nước và công dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết cấu thành tội phạm của luật hình sự Việt Nam kết hợp với lý thuyết tội phạm phái sinh và tội phạm nguồn. Khung phân tích lý thuyết tập trung vào 4 yếu tố cấu thành đặc trưng:

• Khách thể của tội phạm: Xâm phạm trực tiếp trật tự quản lý nhà nước đối với việc lưu thông tài sản và trật tự công cộng, gián tiếp xâm phạm quyền sở hữu tài sản quy định tại Điều 163 Bộ luật Dân sự 2005.
• Mặt khách quan: Hành vi cất giữ, bảo quản, cho thuê địa điểm chứa chấp hoặc mua bán, trao đổi, cầm cố, thế chấp tài sản mà không có sự hứa hẹn trước theo Thông tư liên tịch số 09/2011/TTLT-BCA-BQP-BTP-NHNNVN-VKSNDTC-TANDTC.
• Mặt chủ quan: Lỗi cố ý trực tiếp hoặc cố ý gián tiếp, trong đó dấu hiệu "biết rõ" tài sản do phạm tội mà có là yếu tố bắt buộc.
• Chủ thể: Người từ đủ 16 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự đối với khung hình phạt cơ bản, hoặc từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi đối với tội phạm rất nghiêm trọng theo Khoản 3 và Khoản 4 Điều 250 Bộ luật Hình sự 1999.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử với các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành luật học:

• Cỡ mẫu và nguồn dữ liệu: Khảo sát toàn diện hơn 180 hồ sơ vụ án và bản án sơ thẩm, phúc thẩm đã có hiệu lực pháp luật về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội và các Tòa án nhân dân quận, huyện giai đoạn 2011–2015.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn mẫu đại diện phân tầng trên 30 đơn vị hành chính cấp huyện của Hà Nội, phân chia theo khu vực nội thành trọng điểm thương mại và khu vực ngoại thành giáp ranh phức tạp.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê xã hội học pháp luật để phân loại hành vi, phương pháp phân tích quy phạm và phương pháp so sánh luật học đối chiếu quy định của Việt Nam với pháp luật hình sự 5 quốc gia tiêu biểu gồm Hoa Kỳ, Cộng hòa Liên bang Đức, Nhật Bản, Vương quốc Thụy Điển và Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tiễn xét xử tại Hà Nội giai đoạn 2011–2015 ghi nhận các kết quả cụ thể:

• Cơ cấu tội phạm nguồn: Trên 85% các vụ án tiêu thụ tài sản bắt nguồn trực tiếp từ tội trộm cắp tài sản (chiếm khoảng 76,5%) và tội cướp giật tài sản (chiếm khoảng 11,2%), phần còn lại khoảng 12,3% xuất phát từ các tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.
• Chứng minh yếu tố chủ quan: Khoảng 62% các trường hợp bị cáo ban đầu không thừa nhận hành vi biết rõ nguồn gốc bất hợp pháp của tài sản, dẫn đến khoảng 8,5% số vụ án phải trả hồ sơ điều tra bổ sung giữa Viện kiểm sát và Tòa án để thu thập thêm chứng cứ gián tiếp.
• Cơ cấu hình phạt áp dụng: Khoảng 71,4% bị cáo bị tuyên phạt hình phạt tù có thời hạn từ 6 tháng đến 3 năm; tỷ lệ áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tiền là hình phạt chính chỉ chiếm dưới 15%; việc áp dụng hình phạt bổ sung phạt tiền theo Khoản 5 Điều 250 chỉ đạt khoảng 19,2% tổng số vụ án đã xét xử.

Thảo luận kết quả

Thực tiễn xét xử cho thấy dữ liệu các vụ án thường được tổng hợp qua bảng thống kê diễn biến tội phạm hàng năm (tương ứng Bảng 3.1 và Bảng 3.2 của luận văn), thể hiện số lượng thụ lý dao động từ 30 đến 45 vụ án/năm với hàng chục bị cáo liên đới. Sự gia tăng phức tạp của các giao dịch mua bán qua mạng và dịch vụ cầm đồ không phép làm mờ ranh giới nhận thức "biết rõ".

So sánh với quy định mới tại Điều 323 Bộ luật Hình sự 2015, việc định lượng hóa giá trị tài sản từ 100 triệu đến dưới 300 triệu đồng (Khoản 2), từ 300 triệu đến dưới 1 tỷ đồng (Khoản 3), và từ 1 tỷ đồng trở lên (Khoản 4) đã giải quyết triệt để sự thiếu nhất quán trong định lượng giá trị so với thuật ngữ "giá trị lớn, rất lớn, đặc biệt lớn" của Bộ luật Hình sự 1999. Đồng thời, nghiên cứu phân định rõ sự khác biệt bản chất giữa tội danh này với tội che giấu tội phạm (Điều 313 BLHS 1999) và tội rửa tiền (Điều 251 BLHS 1999) ở mục đích hợp thức hóa dòng tiền bất chính hay thu lợi bất chính từ tài sản vật chất cụ thể.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

• Hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật: Ban hành Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn chi tiết việc thi hành Điều 323 Bộ luật Hình sự 2015, xác định rõ tiêu chí "biết rõ" qua các dấu hiệu khách quan như giá mua rẻ hơn 50% giá thị trường, giao dịch tại địa điểm bất thường vào ban đêm, hoặc tài sản không có giấy tờ hợp lệ.
• Rút ngắn thời gian định giá tài sản tố tụng: Thiết lập quy chế phối hợp liên ngành giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra, Hội đồng định giá tài sản và Tòa án nhằm rút ngắn thời gian định giá tài sản tố tụng từ 30 ngày xuống dưới 15 ngày, bảo đảm tiến độ giải quyết 100% vụ án đúng hạn luật định.
• Tập huấn nâng cao năng lực xét xử: Tổ chức định kỳ 02 khóa bồi dưỡng chuyên sâu hàng năm cho 100% Thẩm phán, Thư ký Tòa án và Hội thẩm nhân dân hai cấp thành phố Hà Nội về kỹ năng phân hóa tội phạm và xử lý chứng cứ gián tiếp trong các vụ án hình sự phái sinh.
• Tăng cường kiểm soát hành chính: Cơ quan Công an thành phố Hà Nội phối hợp với lực lượng Quản lý thị trường tiến hành rà soát, kiểm tra 100% các cơ sở kinh doanh dịch vụ cầm đồ, buôn bán phụ tùng xe máy, đồ công nghệ cũ trên 30 quận, huyện nhằm giảm từ 20% đến 25% các đầu mối tiêu thụ tài sản trộm cắp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Thẩm phán và Thư ký Tòa án nhân dân: Vận dụng hệ thống tiêu chí định tội danh và bảng ma trận phân biệt tội phạm để đánh giá chứng cứ, quyết định khung hình phạt chính xác và hạn chế tối đa tình trạng hủy án, sửa án.
• Điều tra viên và Kiểm sát viên: Sử dụng phương pháp suy luận logic và các dấu hiệu pháp lý thực tiễn để củng cố hồ sơ chứng minh yếu tố lỗi cố ý, ngăn chặn hành vi tẩu tán tang vật của tội phạm nguồn.
• Giảng viên và Học viên cao học chuyên ngành Luật Hình sự: Khai thác hơn 100 tài liệu tham khảo, lịch sử lập pháp từ thế kỷ XV (Bộ luật Hồng Đức năm 1483) đến nay và kinh nghiệm so sánh pháp luật quốc tế phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu.
• Luật sư và Chuyên viên tư vấn pháp lý: Sử dụng các luận cứ khoa học để phân định giao dịch dân sự ngay tình theo Bộ luật Dân sự với trách nhiệm hình sự, xây dựng phương án bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho đương sự trong các vụ án tranh chấp tài sản liên quan.

Câu hỏi thường gặp

1. Dấu hiệu "biết rõ tài sản do người khác phạm tội mà có" được hiểu như thế nào theo pháp luật hiện hành?
Theo Khoản 2 Điều 1 Thông tư liên tịch số 09/2011/TTLT, "biết rõ" là có căn cứ chứng minh người thực hiện hành vi biết tài sản có được trực tiếp từ người phạm tội hoặc qua mua bán đổi chác tài sản phạm tội. Việc nhận thức được xác định qua lời khai, mối quan hệ nhân thân, giá mua bán chênh lệch bất thường hoặc thời gian, địa điểm giao dịch lén lút.

2. Điểm khác nhau cơ bản giữa tội tiêu thụ tài sản và đồng phạm giúp sức của tội trộm cắp tài sản là gì?
Sự khác biệt cốt lõi nằm ở yếu tố "hứa hẹn trước". Nếu người tiêu thụ có sự bàn bạc, thỏa thuận hoặc hứa hẹn trước khi tội phạm nguồn diễn ra thì bị xử lý là đồng phạm giúp sức theo Điều 20 BLHS 1999. Nếu việc tiêu thụ diễn ra hoàn toàn sau khi tội phạm nguồn đã hoàn thành và không có hứa hẹn trước, hành vi sẽ cấu thành tội danh độc lập theo Điều 250 BLHS 1999.

3. Mua tài sản trộm cắp trong các buổi bán đấu giá phát mại tài sản của cơ quan nhà nước có phạm tội không?
Hành vi mua tài sản qua các phiên đấu giá hoặc phát mại công khai của cơ quan nhà nước có thẩm quyền là giao dịch hoàn toàn hợp pháp. Người mua được pháp luật bảo vệ quyền sở hữu ngay tình theo quy định của Bộ luật Dân sự và không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội tiêu thụ tài sản.

4. Bộ luật Hình sự 2015 đã sửa đổi những điểm quan trọng nào về tội danh này so với Bộ luật Hình sự 1999?
Điều 323 BLHS 2015 đã định lượng cụ thể giá trị tài sản thay cho các cụm từ định tính: mức từ 100 triệu đến dưới 300 triệu đồng (phạt tù 3–7 năm), từ 300 triệu đến dưới 1 tỷ đồng (phạt tù 7–10 năm), và từ 1 tỷ đồng trở lên (phạt tù 10–15 năm). Đồng thời, mức phạt tiền là hình phạt chính ở khung cơ bản được nâng lên từ 10 triệu đến 100 triệu đồng.

5. Pháp luật Việt Nam có quy định miễn hình phạt cho người thân thích chứa chấp tài sản của nhau như pháp luật Nhật Bản không?
Khác với Điều 257 BLHS Nhật Bản quy định miễn hình phạt đối với người thân thích cùng dòng máu trực hệ hoặc vợ chồng, BLHS Việt Nam không quy định miễn trách nhiệm hình sự đương nhiên cho trường hợp này. Quan hệ thân thích chỉ được Tòa án xem xét là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự khi lượng hình theo Điều 46 BLHS 1999.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về cấu thành tội phạm và bản chất phái sinh của tội chứa chấp, tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có.
• Khái quát tiến trình lập pháp hình sự Việt Nam từ thời kỳ phong kiến năm 1483 qua các bộ luật cổ đến hệ thống pháp luật hiện đại năm 2015.
• Đánh giá thực trạng xét xử hơn 180 vụ án tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội giai đoạn 2011–2015 với các tỷ lệ thống kê chi tiết về hình phạt và tội phạm nguồn.
• Chỉ rõ các vướng mắc thực tiễn trong chứng minh nhận thức chủ quan và định giá tài sản tang vật trong các giai đoạn tố tụng.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp lập pháp, tố tụng và quản lý hành chính đồng bộ phục vụ lộ trình cải cách tư pháp đến năm 2020.

Công trình đóng góp nguồn tư liệu khoa học chuẩn xác, có giá trị ứng dụng cao cho công tác nghiên cứu học thuật và thực tiễn xét xử. Quý độc giả, nghiên cứu sinh và các chuyên gia tư vấn pháp luật có thể khai thác toàn văn tài liệu để phục vụ công tác chuyên môn và đào tạo nghiệp vụ tư pháp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI CHỨA CHẤP HOẶC TIÊU THỤ TÀI SẢN DO NGƯỜI KHÁC PHẠM TỘI MÀ CÓ THEO QUY ĐỊNH CỦA LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 1. Khái niệm tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có Theo từ điển luật học, chứa chấp tài sản do người khác phạm tội mà có là "(hành vi) cất giấu hoặc tạo điều kiện cho việc cất giấu những tài sản mình biết rõ là tài sản do hành vi phạm tội của người khác mà có" [51, tr. Tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có là "(hành vi) mua, trao đổi, nhận hoặc giúp cho việc mua bán, trao đổi tài sản mình biết rõ là tài sản do hành vi phạm tội của người khác mà có" [51, tr. Tại Khoản 1, Khoản 2 Điều 2 Thông tư số 09/2011/TTLT-BCA-BQP- BTP-NHNNVN-VKSNDTC-TANDTC ban hành ngày 30/11/2011 Hướng dẫn áp dụng quy định của Bộ luật Hình sự về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có và tội rửa tiền (Sau đây gọi tắt là Thông tư 09/2011) quy định: Chứa chấp tài sản là một trong các hành vi sau đây: cất giữ, che giấu, bảo quản tài sản; cho để nhờ, cho thuê địa điểm để cất giữ, che dấu, bảo quản tài sản đó và tiêu thụ tài sản là một trong các hành vi sau đây: mua, bán, thuê, cho thuê, trao đổi, cầm cố, thế chấp, đặt cọc, ký gửi, cho, tặng, nhận tài sản hoặc giúp cho việc thực hiện các hành vi đó.

Hiểu một cách chung nhất, hành vi chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản so người khác phạm tội mà có là hành vi cất giấu, tạo điều kiện cho việc cất giấu hoặc mua, trao đổi, nhận, giúp cho việc mua bán, trao đổi tài sản mình biết rõ là tài sản do hành vi phạm tội của người khác mà có. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Cũng theo từ điển này, tài sản được hiểu: Là các vật có giá trị bằng tiền và là đối tượng của quyền tài sản và các lợi ích vật chất khác. Tài sản bao gồm: vật có thực, vật đang tồn tại và sẽ có như hoa, lợi, lợi tức, vật sẽ được chế tạo theo mẫu đã được thoả thuận giữa các bên, tiền và các giấy tờ trị giá được bằng tiền và quyền tài sản [51, tr. Điều 163 Bộ luật Dân sự 2005 quy định: "Tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và các quyền tài sản".

Đối với vật là đối tượng tác động của tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có phải là vật có thực, vật đang tồn tại, có giá trị và nằm trong sự chiếm hữu của con người, “đối tượng của tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có chỉ có thể là tài sản (các đối tượng vật chất, hàng hóa, tiền) do phạm tội mà có trừ các đối tượng vật chất là hàng cấm ) do phạm tội mà có”[2, tr. Tiền và giấy tờ có giá cũng là những đối tượng tài sản của tội phạm chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có. Tuy nhiên, đối với giấy tờ có giá cần lưu ý bởi nó tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau. Giấy tờ có giá được chia làm hai loại gồm: Giấy tờ có giá ghi danh và Giấy tờ có giá vô danh.

Với đối tượng là tài sản trong tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có thì giấy tờ có giá ghi danh sẽ không thỏa mãn được là đối tượng tác động của tội phạm bởi loại giấy tờ này chỉ chủ sở hữu đứng tên mới có khả năng thực hiện các giao dịch dân sự liên quan đến nó. Giấy tờ có giá vô danh "là giấy tờ có giá phát hành theo hình thức chứng chỉ không ghi tên người sở hữu. Giấy tờ có giá vô danh thuộc quyền sở hữu của người nắm giữ giấy tờ có giá" (Điều 4 Quy chế phát hành giấy tờ có giá của tổ chức tín dụng ban hành kèm theo Quyết định số 02/2005/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ngày 04/01/2005). Với giấy tờ có giá vô 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] danh, người phạm tội có thể tự thực hiện các giao dịch dân sự.

Do đó, giấy tờ có giá vô danh sẽ là đối tượng tác động của tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có [22, tr. "Quyền tài sản là quyền trị giá được bằng tiền và có thể chuyển giao trong giao dịch dân sự, kể cả quyền sở hữu trí tuệ" (Điều 181 Bộ luật Dân sự 2005). Quyền tài sản là loại tài sản quyền gắn liền với chủ sở hữu, do đó, tuỳ thuộc vào quyền tài sản nhất định mới là đối tượng tác động của tội phạm chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có vì có những quyền tài sản chỉ chủ sở hữu mới có thể thực hiện quyền này trong giao dịch dân sự. Thông tư số 09/2011, tại Khoản 3 Điều 1 có hướng dẫn về "tài sản" bao gồm: "vật, tiền, giấy tờ có giá và các quyền tài sản; bất động sản, động sản, hoa lợi, lợi tức, vật chính, vật phụ, vật chia được, vật không chia được, vật tiêu hao, vật không tiêu hao, vật chùng loại, vật đặc định, vật đồng bộ và quyền tài sản".

Như vậy, những "tài sản" được pháp luật ghi nhận, thuật ngữ "tài sản" trong tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có có sự tương ứng với quy định về "tài sản" trong Bộ luật Dân sự 2005. Từ khái niệm tội phạm được ghi nhận tại Điều 8 BLHS, định nghĩa khoa học về tội phạm với những dấu hiệu được phân tích ở trên, tác giả xin đưa ra khái niệm Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có như sau: Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có là hành vi nguy hiểm cho xã hội khi biết rõ tài sản là do người khác phạm tội mà có vẫn cất giấu, tạo điều kiện cho việc cất giấu hoặc mua, trao đổi, nhận, giúp cho việc mua bán, trao đổi tài sản, do người có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý, trái pháp luật hình sự, xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng, trật tự 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] pháp luật xã hội chủ nghĩa. Các dấu hiệu pháp lý của tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có Căn cứ quy định cụ thể về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, những yếu tố đặc trưng của cấu thành tội phạm (CTTP) tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có được thể hiện như sau: 1. Khách thể của tội phạm Khách thể của tội phạm là quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ và bị tội phạm xâm hại bằng cách gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại cho các quan hệ xã hội đó [47, tr.

Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2013- đạo luật cơ bản của nước ta ghi nhận và bảo hộ quyền sở hữu của công dân: "1. Mọi người có quyền sở hữu về thu nhập hợp pháp, của cải để dành, nhà ở, tư liệu sản xuất, phần vốn góp trong doanh nghiệp hoặc trong các tổ chức kinh tế khác. Quyền sở hữu tư nhân và quyền thừa kế được pháp luật bảo hộ". Từ đây, nền tảng cơ bản về quyền sở hữu của công dân được pháp luật Việt Nam ghi nhận và bảo hộ.

Mọi sự xâm phạm sẽ được bảo vệ bởi ngành luật tương ứng. Tội phạm tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có biết rõ tài sản mà mình chứa chấp hoặc tiêu thụ là tài sản có được từ hành vi phạm pháp, tuy không có sự hứa hẹn trước với người có tài sản do phạm tội mà có, nhưng vẫn chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản đó vì mục đích vụ lợi. Hành vi của người phạm tội đã xâm phạm trật tự công cộng, trật tự xã hội, trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa, khuyến khích việc thực hiện tội phạm cũng như gây khó khăn cho hoạt động tư pháp trong điều tra, truy tố, xét xử tội phạm. Việc xác định khách thể của tội phạm chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] do người khác phạm tội mà có là căn cứ quan trọng để định tội cũng như phân biệt tội phạm với vi phạm pháp luật khác; khách thể của tội phạm sẽ cho thấy rõ bản chất, tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội.

Khách thể chung là "tổng hợp các quan hệ xã hội được các quy phạm pháp luật Hình sự bảo vệ tránh khỏi sự xâm hại có tính chất tội phạm nhưng bị tội phạm xâm hại đến và gây nên (hoặc đe doạ gây nên) thiệt hại đáng kể nhất định" [6, tr. Khách thể chung của tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài do người khác phạm tội mà có là trật tự công cộng, trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa. Xác định khách thể chung của tội phạm sẽ đưa ra cơ sở pháp lý chung khẳng định hành vi nguy hiểm cho xã hội của tội phạm chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có là hành vi phạm tội bị pháp luật hình sự cấm. Khách thể trực tiếp là "một quan hệ xã hội cụ thể được một quy phạm pháp luật hình sự cụ thể bảo vệ tránh khỏi sự xâm hại của một tội phạm nhất định nhưng bị tội phạm xâm hại đến và gây nên (hoặc đe doạ gây nên) thiệt hại đáng kể nhất định" [6, tr.

Khách thể trực tiếp của tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có là trật tự quản lý nhà nước đối với tài sản do phạm tội mà có do tội phạm này có tác động xấu gây ảnh hưởng đến hoạt động đấu tranh phòng ngừa tội phạm, cũng như gây khó khăn cho hoạt động tư pháp trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử tội phạm. Đối tượng tác động của tội phạm là một bộ phận của khách thể tội phạm bị người thực hiện hành vi phạm tội tác động đến gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại cho những quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ [47, tr.