Luận văn nghiên cứu thực trạng và giải pháp xây dựng nông thôn mới tại xã ngán chiên huyện xín mần tỉnh hà giang

Chuyên khảo kỹ thuật phân tích Luận văn nghiên cứu thực trạng và giải pháp xây dựng nông thôn mới tại xã ngán chiên huyện xín mần, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Lý Thị Lan
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Quốc Huy
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
• Đề tài: Nghiên Cứu Thực Trạng Và Giải Pháp Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Xã Ngán Chiên, Huyện Xín Mần, Tỉnh Hà Giang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa học tập
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở lý luận của đề tài
• 2.1.1. Các khái niệm về nông thôn
• 2.1.2. Khái niệm về phát triển nông thôn
• 2.2. Các vấn đề về nông thôn
• 2.2.1. Đặc trưng của vùng nông thôn
• 2.2.2. Vai trò của nông thôn mới trong phát triển kinh tế xã hội
• 2.3. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 2.3.1. Kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới của 1 số nước trên thế giới
• 2.3.1.1. Mô hình nông thôn mới ở Thái Lan (One Tambon one Product - OTOP)
• 2.3.2. Tình hình xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam
• 2.3.3. Kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới tại một số tỉnh
• 2.3.3.1. Tình hình xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Cao Bằng
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp thu tập số liệu thứ cấp
• 3.3.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 3.3.3. Phương pháp xử lí thông tin số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của xã Ngán Chiên - huyện Xín Mần- Tỉnh Hà Giang
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
• 4.1.2. Vị trí địa lý
• 4.1.3. Thực trạng về kinh tế - xã hội
• 4.1.4. Thực trạng xây dựng Nông thôn mới tại xã Ngán Chiên
• 4.1.4.1. Thành lập bộ máy chỉ đạo xây dựng nông thôn mới cấp xã
• 4.1.4.2. Kết quả tổ chức thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020
• 4.1.4.3. Nguyên nhân các tiêu chí chưa đạt
• 4.1.5. Người dân với những vấn đề xây dựng nông thôn mới
• 4.1.5.1. Nhận thức của người dân về xây dựng NTM tại địa phương
• 4.1.5.2. Ý kiến của cán bộ UBND xã Ngán Chiên về xây dựng nông thôn mới
• 4.1.6. Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong tiến trình xây dựng nông thôn mới tại xã Ngán Chiên
• 4.1.7. Một số giải pháp phát triển xây dựng NTM trên địa bàn xã Ngán Chiên
• 4.1.7.1. Quan điểm xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Ngán Chiên
• 4.1.7.2. Giải pháp chủ yếu đẩy mạnh xây dựng NTM trên địa bàn xã
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với xã Ngán Chiên
• 5.2. Đối với người dân trong xã Ngán Chiên
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Xây dựng nông thôn mới tại xã Ngán Chiên

Xây dựng nông thôn mới là một chương trình quốc gia nhằm cải thiện đời sống kinh tế, xã hội và môi trường tại các vùng nông thôn. Tại xã Ngán Chiên, chương trình này đã được triển khai từ năm 2016 với mục tiêu đạt 19 tiêu chí nông thôn mới. Tuy nhiên, đến năm 2018, xã chỉ đạt được 8/19 tiêu chí. Thực trạng nông thôn tại đây cho thấy tỷ lệ hộ nghèo còn cao, thu nhập bình quân đầu người thấp, và cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc đánh giá lại và đề xuất các giải pháp phát triển nông thôn phù hợp.

1.1. Thực trạng nông thôn tại xã Ngán Chiên

Thực trạng nông thôn tại xã Ngán Chiên được đánh giá qua các yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường. Về kinh tế, xã chủ yếu dựa vào nông nghiệp với các cây trồng chính như lúa, ngô và chăn nuôi gia súc. Tuy nhiên, năng suất và sản lượng còn thấp do hạn chế về kỹ thuật và đầu tư. Về xã hội, trình độ học vấn và nhận thức của người dân về xây dựng nông thôn mới còn hạn chế. Môi trường nông thôn cũng đang đối mặt với các vấn đề như ô nhiễm nguồn nước và chất thải sinh hoạt chưa được xử lý triệt để.

1.2. Giải pháp phát triển nông thôn

Để thúc đẩy phát triển nông thôn tại xã Ngán Chiên, cần tập trung vào các giải pháp phát triển nông thôn như cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao đời sống người dân, và đẩy mạnh đầu tư nông nghiệp. Cụ thể, cần xây dựng hệ thống giao thông nông thôn, cung cấp nước sạch, và phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững. Bên cạnh đó, cần tăng cường giáo dục và đào tạo để nâng cao nhận thức và kỹ năng của người dân, đồng thời khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong các hoạt động xây dựng nông thôn mới.

II. Phát triển bền vững và bảo vệ môi trường

Phát triển bền vững là một trong những mục tiêu quan trọng của chương trình xây dựng nông thôn mới tại xã Ngán Chiên. Để đạt được mục tiêu này, cần kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Các giải pháp như quản lý chất thải, bảo vệ nguồn nước, và phát triển nông nghiệp hữu cơ cần được ưu tiên. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của bảo vệ môi trường trong quá trình phát triển.

2.1. Cải thiện cơ sở hạ tầng

Cải thiện cơ sở hạ tầng là yếu tố then chốt để thúc đẩy phát triển bền vững tại xã Ngán Chiên. Cần đầu tư vào hệ thống giao thông, điện, nước sạch, và các công trình công cộng như trường học, trạm y tế. Việc này không chỉ cải thiện điều kiện sống của người dân mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế địa phương. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc xây dựng các công trình thủy lợi để hỗ trợ sản xuất nông nghiệp, giúp tăng năng suất và giảm thiểu rủi ro do thiên tai.

2.2. Bảo vệ môi trường nông thôn

Bảo vệ môi trường là một trong những thách thức lớn tại xã Ngán Chiên. Để giải quyết vấn đề này, cần triển khai các biện pháp như xử lý chất thải sinh hoạt, bảo vệ nguồn nước, và phát triển các mô hình nông nghiệp thân thiện với môi trường. Đồng thời, cần tăng cường giáo dục và nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Các chương trình hợp tác xã nông nghiệp cũng cần được khuyến khích để thúc đẩy sản xuất bền vững và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

III. Kinh nghiệm và bài học từ các địa phương khác

Việc học hỏi kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới từ các địa phương khác là rất quan trọng để áp dụng hiệu quả tại xã Ngán Chiên. Các mô hình thành công như hợp tác xã nông nghiệp tại Thái Lan và các tỉnh như Cao Bằng, Điện Biên, và Hà Giang đã cho thấy hiệu quả trong việc phát triển kinh tế địa phương và nâng cao đời sống người dân. Các bài học này cần được nghiên cứu và điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế của xã.

3.1. Mô hình nông thôn mới tại Thái Lan

Mô hình One Tambon One Product (OTOP) của Thái Lan là một ví dụ điển hình về phát triển nông thôn thông qua việc tạo ra các sản phẩm đặc trưng của địa phương. Mô hình này đã giúp nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, tạo việc làm, và thu hút du lịch. Xã Ngán Chiên có thể học hỏi từ mô hình này bằng cách phát triển các sản phẩm đặc trưng của địa phương, kết hợp với du lịch sinh thái để tăng thu nhập và cải thiện đời sống người dân.

3.2. Kinh nghiệm từ các tỉnh Việt Nam

Các tỉnh như Cao Bằng, Điện Biên, và Hà Giang đã có nhiều thành công trong việc triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới. Các bài học từ những địa phương này bao gồm việc tăng cường sự tham gia của cộng đồng, phát triển các mô hình sản xuất liên kết, và đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Xã Ngán Chiên có thể áp dụng các kinh nghiệm này để thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài Phát triển nông thôn là lĩnh vực rất quan trọng và cấp thiết trong chiến lược kinh tế, xã hội và hiện đại hóa đất nước. Trong những năm gần đây cùng với sự phát triển chung của đất nước, nông thôn đã có sự phát triển và đổi mới đáng kể đây là những vấn đề đang được Đảng và Nhà nước rất quan tâm cả về tổng kết lý luận, thực tiễn và đầu tư cho phát triển. Để phát triển nông thôn theo đúng hướng, có cơ sở khoa học, đảm bảo phát triển bền vững thì phải tiến hành quy hoạch phát triển nông thôn, đây là một vấn đề hết sức quan trọng. Nhưng khi tiến hành quy hoạch thì trước mắt ta phải tiến hành nghiên cứu, đánh giá nông thôn để tìm ra những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức ở vùng nghiên cứu để từ đó mới đưa ra được những định hướng cho sự phát triển.

Sự phát triển nông thôn sẽ tạo điều kiện cho đất nước bước vào giai đoạn CNH - HĐH, ổn định về KT - CT - XH. Được sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền các cấp, các cơ quan chuyên môn của tỉnh, huyện. Trong hơn 5 năm thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, đến nay xã Ngán Chiên chỉ đạt được 8/19 tiêu chí, kết quả đạt được cũng dần góp phần làm thay đổi một phần diện mạo nông thôn mới, kết quả đạt được đã dần góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn. Tuy nhiên tỉ lệ hộ nghèo còn cao, thu nhập bình quân đầu người thấp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế của xã còn chậm.

Để góp phần công sức vào quá trình xây dựng nông thôn mới tại địa phương nên em chọn đề tài nghiên cứu: “Nghiên cứu thực trạng và giải pháp xây dựng nông thôn mới tại xã Ngán Chiên, huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang”.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 1.1 Mục tiêu chung Đánh giá thực trạng triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới tại xã Ngán Chiên huyện Xín Mần tỉnh Hà Giang và đưa ra một số giải pháp nhằm phát triển chương trình đáp ứng yêu cầu CNH - HĐH nông thôn, nâng cao đời sống cho cộng đồng trong giai đoạn hội nhập nền kinh tế thế giới.2 Mục tiêu cụ thể - Đánh giá được điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội tại xã Ngán Chiên - Đánh giá được thực trạng xây dựng nông thôn mới ở xã Ngán Chiên thời gian qua. - Phân tích rõ được thuận lợi, khó khăn, cơ hội, thách thức trong quá trình xây dựng nông thôn mới tại xã Ngán Chiên - Đề xuất được định hướng và các giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh quá trình xây dựng nông thôn mới ở địa phương trong những năm tới. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa học tập - Nâng cao nhận thức, sự hiểu biết về mô hình nông thôn mới và những chính sách liên quan đến phát triển nông thôn trong giai đoạn hiện nay.

- Quá trình thực hiện đề tài thực tập sẽ nâng cao năng lực cũng như rèn luyện kỹ năng, phương pháp nghiên cứu khoa học cho bản thân sinh viên. - Góp phần hoàn thiện những lý luận về NTM. - Đề tài cũng được coi là một tài liệu tham khảo cho Trường, Khoa, các cơ quan trong ngành và các sinh viên các khóa tiếp theo. Ý nghĩa thực tiễn - Đề tài góp phần vào tìm hiểu, phân tích, đánh giá thực trạng xây dựng NTM tại xã Ngán Chiên.

- Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở giúp cho xã Ngán Chiên có những định hướng phát triển phù hợp với điều kiện của địa phương. - Nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của người dân của xã Ngán Chiên và các xã khác. h 3 PHẦN2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở lý luận của đề tài Các khái niệm về nông thôn * Khái niệm nông thôn mới: Nông thôn là nơi ở, nơi cư trú của mọi tầng lớp nhân dân, trong đó chủ yếu là nông dân.

Nông thôn là nơi nền sản xuất chủ yếu dựa vào nông nghiệp. Theo nghị định số 41 /2010/NĐ-CP ngày 12/4/2010 của Chính Phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn: Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị thành phố, thị xã, thị trấn, được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy Ban nhân dân xã. Nông thôn nước ta là những khái niệm để chỉ những vùng đất trên lãnh thổ ở đó người dân sinh sống chủ yếu bằng sản xuất nông nghiệp. Hiện nay, dân số sống ở nông thôn chiếm khoảng 70% tổng dân số nước ta.

Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cư trong đó chủ yếu là lao động nông nghiệp, hoạt động kinh tế phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên. Có vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của cả nước (nông thôn là nơi cung cấp lương thực, thực phẩm cho đời sống của người dân, cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp và xuất khẩu, cung cấp hàng hóa cho xuất khẩu, cung cấp lao động cho công nghiệp và thành thị, là thị trường rộng lớn để tiêu thụ sản phẩm của công nghiệp và dịch vụ). Trên góc độ tự nhiên, nông thôn là vùng đất rộng lớn bao quanh các đô thị như thành phố, thị xã, thị trấn, có sự khác nhau về địa hình, khí hậu, thủy văn…Trên góc độ kinh tế, nông thôn chủ yếu là sản xuất nông, lâm, thủy sản. Về đường xá, hệ thống nước sạch, điện thường hạn chế, thấp kém hơn đô thị.

Về xã hội, trình độ học vấn, khoa học kỹ thuật, giáo dục, đời sống vật chất, tinh thần của dan cư nông thôn nhìn chung thấp hơn đô thị. Di sản văn hóa, phong tục tập quán trong nông thôn đa dạng, phong phú hơn đô thị. h 4 Khái niệm về nông thôn chỉ có tính chất tương đối, thay đổi theo thời gian và theo tiến trình phát triển kinh tế, xã hội của các quốc gia trên thế giới. Trong điều kiện hiện nay ở Việt nam, nhìn nhận dưới góc độ quản lý, có thể hiểu: “Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp cư dân, trong đó có nhiều nông dân.

Tập hợp cư dân này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hoá, xã hội và môi trường trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác”. [6] Như vậy khi nói về nông thôn người ta nghĩ ngay đến các hoạt động nông nghiệp và những hoạt động, tổ chức liên quan đến nông nghiệp. * Khái niệm về phát triển nông thôn: Phát triển vùng nông thôn phải đảm bảo sự bền vững về môi trường, ngày nay vấn đề phát triển nông thôn bền vững được đặt ra nhằm tạo ra sự phát triển lâu dài, ổn định không những cho các vùng nông thôn mà còn đối với cả quốc gia. Có thể hiểu phát triển nông thôn bền vững một cách ngắn gọn là sự phát triển tập trung vào người dân (tiếp cận từ dưới lên), đồng thời phải phát triển đa ngành và giải quyết thích đáng mối liên hệ đa ngành (tiếp cận tổng hợp) và phát triển đảm bảo sự cân xứng với việc quản lý môi trường (tiếp cận quản lý nguồn tài nguyên thiên nhiên).

Phát triển nông thôn là sự phát triển tổng hợp của tất cả các hoạt động có mối liên hệ tác động qua lại lẫn nhau giữa các yếu tố vật chất, kinh tế, công nghệ, văn hoá, xã hội, thể chất và môi trường. Nó không thể tiến hành một cách độc lập mà phải được đặt trong khuôn khổ của một chiến lược, chương trình phát triển quốc gia. Sự phát triển của các vùng nông thôn sự đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế nói riêng và sự phát triển chung của cả đất nước. Có rất nhiều quan điểm về khái niệm phát triển nông thôn.

Trong điều kiện của Việt Nam, tổng hợp quan điểm từ các chiến lược phát triển kinh tế xã hội của Chính phủ, thuật ngữ này có thể hiểu như sau: Phát triển nông thôn là một quá h 5 trình cải thiện có chủ ý một cách bền vững về kinh tế, xã hội, văn hoá và môi trường, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn. Quá trình này, trước hết là do chính người dân nông thôn và có sự hỗ trợ tích cực của Nhà nước và các tổ chức khác. Các vấn đề về nông thôn 2. Đặc trưng của vùng nông thôn Nông thôn là vùng sinh sống và làm việc của một cộng đồng dân cư bao gồm chủ yếu là nông dân, là vùng chủ yếu sản xuất nông nghiệp.

Các hoạt động sản xuất và dịch vụ phục vụ chủ yếu cho nông nghiệp, cho cộng đồng nông thôn. Mật độ dân cư vùng nông thôn thấp hơn đô thị. Nông thôn có cơ cấu hạ tầng, có trình độ tiếp cận thị trường, trình độ sản xuất hàng hóa thấp hơn so với thành thị. Nông thôn chịu sức hút của thành thị về nhiều mặt, người dân nông thôn thường tìm cách di chuyển vào thành thị.

Nông thôn là vùng có trình độ văn hóa, khoa học và kỹ thuật thấp hơn thành thị và trong chừng mực nào đó mức độ dân chủ, tự do và công bằng xã hội cũng thấp hơn đô thị. Thu nhập, đời sống vật chất và tinh thần của vùng nông thôn thấp hơn thành thị. Nông thôn trải trên địa bàn khá rộng, chịu tác động nhiều bởi điều kiện tự nhiên, đa dạng về quy mô, trình độ phát triển và về các hình thức tổ chức sản xuất và quản lý. Tính đa dạng đó diễn ra không chỉ giữa nông thôn các nước khác nhau mà ngay cả giữa các vùng nông thôn trong cả nước.

Vai trò của nông thôn mới trong phát triển kinh tế xã hội Về kinh tế: Hướng đến nông thôn có nền sản xuất hàng hóa mở, thị trường hội nhập. Thúc đẩy nông nghiệp, nông thôn phát triển nhanh, khuyến khích mọi người tham gia vào thị trường, hạn chế rủi ro cho nông dân, giảm bớt sự phân hóa giàu nghèo và khoảng cách mức sống giữa nông thôn và thành thị. Xây dựng các hợp tác xã theo mô hình kinh doanh đa ngành. Hỗ trợ h 6 ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ tiên tiến vào sản xuất kinh doanh, phát triển ngành nghề ở nông thôn.

Sản xuất hàng hóa có chất lượng cao, mang nét đặc trưng của từng địa phương. Chú ý đến các ngành chăm sóc cây trồng, vật nuôi, trang thiết bị sản xuất, thu hoạch, chế biến và bảo quản nông sản sau thu hoạch. [7] Về chính trị: Phát huy tinh thần dân chủ trên cơ sở chấp hành pháp luật, tôn trọng đạo lý bản sắc địa phương.