Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thực trạng chuyển quyền sử dụng đất tại huyện chương mỹ thành phố hà nội giai đoạn 2015 2018

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Chương Mỹ, Hà Nội giai đoạn 2015-2018, cung cấp cái nhìn sâu sắc về vấn đề này.

• Tác giả: Nguyễn Anh Nam
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Bá Long
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản Lý Đất Đai
• Đề tài: Nghiên Cứu Thực Trạng Chuyển Quyền Sử Dụng Đất Tại Huyện Chương Mỹ, Hà Nội Giai Đoạn 2015-2018
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực trạng chuyển quyền sử dụng đất tại Chương Mỹ

Nghiên cứu thực trạng chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Chương Mỹ, Hà Nội giai đoạn 2015-2018 là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế xã hội. Việc chuyển quyền sử dụng đất không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của người dân mà còn tác động đến sự phát triển bền vững của địa phương. Đặc biệt, trong giai đoạn này, huyện Chương Mỹ đã chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ trong các giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

1.1. Khái quát về quyền sử dụng đất tại Chương Mỹ

Quyền sử dụng đất tại huyện Chương Mỹ được quy định rõ ràng trong các văn bản pháp luật. Theo đó, người dân có quyền chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều người dân vẫn chưa nắm rõ các quy định này, dẫn đến việc thực hiện quyền sử dụng đất chưa hiệu quả.

1.2. Tình hình chuyển nhượng quyền sử dụng đất giai đoạn 2015 2018

Trong giai đoạn 2015-2018, tình hình chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại huyện Chương Mỹ diễn ra khá sôi động. Số lượng giao dịch tăng lên đáng kể, tuy nhiên vẫn tồn tại nhiều vấn đề như giá đất kê khai thấp hơn thực tế, gây thất thoát nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

II. Những thách thức trong chuyển quyền sử dụng đất tại Chương Mỹ

Mặc dù có nhiều tiến bộ trong việc chuyển quyền sử dụng đất, nhưng huyện Chương Mỹ vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thủ tục hành chính phức tạp, sự thiếu minh bạch trong giá đất, và sự hiểu biết hạn chế của người dân về quyền sử dụng đất là những rào cản lớn.

2.1. Thủ tục hành chính phức tạp

Thủ tục chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Chương Mỹ còn nhiều phức tạp, gây khó khăn cho người dân trong việc thực hiện quyền của mình. Nhiều người dân cảm thấy ngại ngần khi phải làm thủ tục qua cơ quan nhà nước.

2.2. Thiếu minh bạch trong giá đất

Tình trạng kê khai giá đất thấp hơn thực tế vẫn diễn ra phổ biến. Điều này không chỉ gây thất thoát nguồn thu cho nhà nước mà còn ảnh hưởng đến sự công bằng trong các giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

III. Phương pháp nghiên cứu thực trạng chuyển quyền sử dụng đất

Để đánh giá thực trạng chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Chương Mỹ, nghiên cứu đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này bao gồm khảo sát thực địa, phỏng vấn người dân và cán bộ quản lý, cùng với việc phân tích số liệu từ các cơ quan chức năng.

3.1. Khảo sát thực địa và phỏng vấn

Khảo sát thực địa và phỏng vấn người dân là phương pháp chính được sử dụng để thu thập thông tin. Qua đó, nghiên cứu đã thu thập được nhiều ý kiến quý báu từ người dân về thực trạng chuyển quyền sử dụng đất.

3.2. Phân tích số liệu từ cơ quan chức năng

Phân tích số liệu từ các cơ quan chức năng giúp cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Chương Mỹ. Các số liệu này được sử dụng để so sánh và đánh giá thực trạng.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Chương Mỹ đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả của các giao dịch này.

4.1. Những kết quả đạt được

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng số lượng giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất tăng lên đáng kể trong giai đoạn 2015-2018. Điều này cho thấy sự quan tâm của người dân đối với việc sử dụng đất.

4.2. Những vấn đề còn tồn tại

Mặc dù có nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề như thủ tục hành chính phức tạp và sự thiếu minh bạch trong giá đất. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả chuyển quyền sử dụng đất.

V. Đề xuất giải pháp thúc đẩy chuyển quyền sử dụng đất

Để thúc đẩy chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Chương Mỹ, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện tình hình hiện tại mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc thực hiện quyền sử dụng đất.

5.1. Đơn giản hóa thủ tục hành chính

Cần đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến chuyển quyền sử dụng đất. Việc này sẽ giúp người dân dễ dàng hơn trong việc thực hiện quyền của mình và giảm thiểu tình trạng ngại ngần khi làm thủ tục.

5.2. Tăng cường tuyên truyền về quyền sử dụng đất

Tăng cường công tác tuyên truyền về quyền sử dụng đất cho người dân là rất cần thiết. Điều này sẽ giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong việc sử dụng đất.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai

Nghiên cứu thực trạng chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Chương Mỹ đã chỉ ra nhiều vấn đề cần được giải quyết. Tuy nhiên, với những giải pháp hợp lý, có thể kỳ vọng rằng tình hình chuyển quyền sử dụng đất sẽ được cải thiện trong tương lai.

6.1. Tầm quan trọng của chuyển quyền sử dụng đất

Chuyển quyền sử dụng đất không chỉ là một giao dịch đơn thuần mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Việc cải thiện tình hình này sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững.

6.2. Triển vọng trong tương lai

Với những nỗ lực từ chính quyền địa phương và sự quan tâm của người dân, có thể hy vọng rằng tình hình chuyển quyền sử dụng đất tại huyện Chương Mỹ sẽ có những bước tiến tích cực trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở lý luận về quyền sử dụng đất 1. Khái niệm về đất đai Trong lĩnh vực tài nguyên, môi trường, đất đai (land) được hiểu như tài nguyên thiên nhiên, tài sản, tư liệu sản xuất “với ý nghĩa chung nhất, đó là lớp vỏ trái đất, lớp thổ nhưỡng hoặc là cả quả địa cầu, bao gồm đồng ruộng, đồng cỏ, bãi chăn thả, rừng cây, bãi hoang, mặt nước, đầm lầy và bãi đá. Với nghĩa hẹp hơn thì đất đai biểu hiện khối lượng và tính chất của tài sản mà con người có thể chiếm hữu đối với đất đai.

Nó có thể bao gồm mọi tài sản hoặc lợi ích trên đất cả về mặt pháp lý và sự bình đẳng về quyền địa dịch và về di sản thiêng liêng. Đất đai là một mặt còn tài sản trên đất là một mặt khác, vì tài sản trên đất là có thời hạn hoặc đất là được sử dụng cho các tài sản đó trong một thời hạn nhất định” Black’s Law Dictionary (West Puplishing Co. Đồng thời, đất đai còn được coi là một tài sản đặc biệt vì bản thân nó không do lao động làm ra mà lao động tác động vào đất đai để biến nó từ trạng thái hoang hóa trở thành sử dụng vào đa mục đích. Đất đai là tài nguyên thiên nhiên, là sản phẩm tự nhiên có sự cố định về vị trí, không thể di chuyển, hữu hạn về diện tích, không thể tái sinh, có chất lượng không đồng nhất và biến động.

Theo Nguyễn Đình Bồng (2010), đất có các vai trò cơ bản như: không gian; vị trí địa lý; cộng đồng (lãnh thổ); sự gắn kết về tinh thần; tài sản; nguồn vốn và môi trường. Quyền sở hữu về đất đai 1. Quyền sở hữu Quyền sở hữu được hình thành từ rất sớm, chế độ chiếm hữu tư nhân về đất đai, tài nguyên xuất hiện. Quyền sở hữu được hiểu dưới góc độ là mức độ 5 xử sự (quyền năng) mà pháp luật cho phép chủ sở hữu được thực hiện các hành vi nhất định (như chiếm hữu, sử dụng, định đoạt) lên tài sản theo ý chí của mình (nghĩa chủ quan).

Dưới góc độ này, quyền sở hữu được coi là một trong những quyền năng cơ bản nhất mà một chủ thể có thể có được đối với tài sản (bên cạnh các quyền khác đối với tài sản như quyền sử dụng hạn chế bất động sản liền kề, quyền sử dụng lợi ích cá nhân…). Điều 158 Bộ luật dân sự (2015) quy định: “Quyền sở hữu bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản của chủ sở hữu theo quy định của luật”. Quyền sở hữu là vấn đề có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong đời sống kinh tế xã hội cũng như trong pháp luật dân sự. Nó là một trong những tiền đề vật chất cho sự phát triển kinh tế, vì quyền sở hữu chính là mức độ xử sự mà pháp luật cho phép một chủ thể được thực hiện trong quá trình, chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản.

Mức độ xử sự ấy qui định giới hạn và khả năng thực hiện của họ trong quá trình học tập, nghiên cứu khoa học, tham gia lao động sản xuất, kinh doanh… Điều đó tác động trực tiếp đến nền kinh tế, thúc đẩy hoặc kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế. Xuất phát từ vai trò chi phối của cơ sở kinh tế hạ tầng đối với pháp luật, Bộ luật dân sự ra đời khẳng định vị trí trung tâm của chế định “tài sản và quyền sở hữu”. Quyền sở hữu là cơ sở, là mục đích của rất nhiều quan hệ pháp luật dân sự. Vì thế, quyền sở hữu còn là tiền đề, là xuất phát điểm cho tính hợp pháp của các quan hệ đó.

Mục đích cuối cùng của đa phần các hành vi dân sự và giao dịch dân sự là nhằm hướng tới xác lập hoặc chấm dứt quyền sở hữu của các chủ thể. Tại điều 158 Bộ Luật dân sự quy định: “Quyền sở hữu bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản của chủ sở hữu theo quy định của luật”. Chủ sở hữu là cá nhân, pháp nhân, chủ thể khác có đủ ba quyền là quyền chiếm hữu, quyền sử dụng, quyền định đoạt 6 tài sản”.Quyền sở hữu là quyền được ghi nhận và bảo vệ của pháp luật đối với một chủ thể. Quyền sở hữu bao gồm 3 quyền năng: Quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt.

Quyền sở hữu toàn dân về đất đai Sở hữu đất đai có thể được biểu hiện ở nhiều hình thức khác nhau, nhưng trong xã hội, mọi hình thái kinh tế - xã hội có nhà nước, sở hữu đất đai cũng chỉ tồn tại ở hai chế độ sở hữu cơ bản là sở hữu tư và sở hữu công. Ở Việt Nam, chế độ sở hữuđất đai cũng được hình thành và phát triển theo những tiến trình lịch sử nhất định, mang dấu ấn và chịu sự chi phối của những hình thái kinh tế - xã hội nhất định trong lịch sử. Theo Đinh Dũng Sỹ (2003) khi nghiên cứu quá trình hình thành chế độ và các hình thức sở hữu đất đai ở Việt Nam cho thấy, chế độ sở hữu công về đất đai ở Việt Nam đã được xác lập từ thời phong kiến ở các hình thức và mức độ khác nhau. Tuy nhiên, quyền sở hữu toàn dân về đất đai chỉ được hình thành theo Hiến pháp 1959 và được khẳng định một cách tuyệt đối và duy nhất từ Hiến pháp 1980 sau đó tiếp tục được củng cố, khẳng định trong Hiến pháp 1992 và gần đây nhất là Hiến pháp 2013.

Tại Điều 53, Hiến pháp năm 2013 quy định: “Đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi vùng biển, vùng trời, tài nguyên thiên nhiên khác và các tài sản do Nhà nước đầu tư, quản lý là tài sản công thuộc quyền sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý”. Đây cũng là hình thức sở hữu duy nhất đối với đất đai ở Việt Nam. Luật Đất đai (LĐĐ sửa đổi, bổ sung năm 1993) đã thể chế hóa chính sách đất đai của Đảng và cụ thể hóa các quy định về đất đai của Hiến pháp, quy định các nguyên tắc quản lý và sử dụng đất đai: Đất đai thuộc sở hữu toàn dân, Nhà nước thống nhất quản lý đất đai theo quy hoạch, pháp luật, sử dụng đất đai hợp lý, hiệu quả và tiết kiệm, bảo vệ cải tạo bồi dưỡng đất, bảo 7 vệ môi trường để phát triển bền vững. Luật Đất đai 2003 đã quy định cụ thể hơn về chế độ: Sở hữu đất đai, Quản lý Nhà nước về đất đai, Nhà nước thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai và thống nhất quản lý Nhà nước về đất đai.

Luật Đất đai 2013 tiếp tục khẳng định đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Luật đất đai 2013 đã quy định cụ thể hơn về quyền và trách nhiệm của Nhà nước về đất đai. Với tư cách là đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai, Nhà nước thực hiện việc thống nhất quản lý về đất đai trong phạm vi cả nước nhằm bảo đảm cho đất đai được sử dụng theo đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đảm bảo lợi ích của Nhà nước cũng như của người sử dụng. Nhà nước thực hiện đầy đủ các quyền của chủ sở hữu, đó là: quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt.

- Quyền chiếm hữu đất đai: là quyền của Nhà nước nắm giữ toàn bộ vốn đất đai trong phạm vi cả nước. Dưới góc độ pháp lý quyền chiếm hữu đất đai có ý nghĩa quan trọng, bởi lẽ nó là cơ sở đầu tiên để xác lập quyền sử dụng và định đoạt đất đai. Nhà nước các cấp chiếm hữu đất đai thuộc phạm vi lãnh thổ của mình tuyệt đối và không điều kiện, không giới hạn. Nhà nước cho phép người sử dụng được quyền chiếm hữu trên những khu đất, thửa đất cụ thể với thời gian có hạn chế, có thể là lâu dài nhưng không phải là vĩnh viễn, sự chiếm hữu này chỉ là để sử dụng rất đúng mục đích, dưới các hình thức giao đất không thu tiền, giao đất có thu tiền và cho thuê đất; trong những trường hợp cụ thể này, QSDĐ của Nhà nước được trao cho người sử dụng (tổ chức, hộ gia đình, cá nhân) trên những thửa đất cụ thể.

QSDĐ đai của Nhà nước và QSDĐ cụ thể của người sử dụng tuy có ý nghĩa khác nhau về cấp độ nhưng đều thống nhất trên từng thửa đất về mục đích sử dụng và mức độ hưởng lợi. Về nguyên tắc, Nhà nước điều tiết các nguồn thu từ đất theo quy 8 định của pháp luật để phục vụ cho nhiệm vụ ổn định và phát triển kinh tế, xã hội, đảm bảo lợi ích quốc gia, lợi ích cộng đồng, đồng thời đảm bảo cho người trực tiếp sử dụng đất được hưởng lợi ích từ đất do chính mình đầu tư mang lại (Nguyễn Đình Bồng, 2006). - Quyền sử dụng đất: Cũng theo Nguyễn Đình Bồng (2006): Nhà nước khai thác công dụng, hưởng hoa lợi từ tài sản, tài nguyên đất đai; đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhất để Nhà nước thực hiện quyền sở hữu đất đai về mặt kinh tế. Trong nền kinh tế còn nhiều thành phần, Nhà nước không thể tự mình trực tiếp sử dụng toàn bộ đất đai mà phải tổ chức cho toàn xã hội - trong đó có cả tổ chức của Nhà nước - sử dụng đất vào mọi mục đích.

Như vậy, QSDĐ lại được trích ra để giao về cho người sử dụng (tổ chức, hộ gia đình, cá nhân) trên những thửa đất cụ thể; quyền sử dụng đất đai của Nhà nước trong trường hợp này được thể hiện trong quy hoạch sử dụng đất, trong việc hưởng hoa lợi, lợi tức từ đất do đầu tư của Nhà nước mang lại. - Quyền định đoạt đất đai: Quyền định đoạt của Nhà nước là cơ bản và tuyệt đối, gắn liền với quyền quản lý về đất đai với các quyền năng: giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ). Việc định đoạt số phận pháp lý của từng thửa đất cụ thể liên quan đến QSDĐ, thể hiện qua việc chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế, thế chấp, góp vốn QSDĐ; những quyền này là hạn chế theo từng mục đích sử dụng, phương thức nhận đất và đối tượng nhận đất theo quy định cụ thể của pháp luật (Nguyễn Đình Bồng, 2006). Quyền sử dụng đất đai Nhà nước là người đại diện cho nhân dân thực hiện quyền sở hữu toàn dân về đất đai.