Luận văn thạc sĩ về thành phần và biện pháp phòng trừ ruồi đục quả ổi tại Thanh Hà, Hải Dương

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua thành phần ruồi đục quả ổi tại thanh hà hải dương năm 2016 đặc điểm sinh học loài ruồi đục quả, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Vũ Thị Thanh Hoa
• Người hướng dẫn: TS. Lê Ngọc Anh
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật
• Đề tài: Thành phần ruồi đục quả ổi tại Thanh Hà, Hải Dương năm 2016; đặc điểm sinh học loài ruồi đục quả Bactrocera dorsalis Hendel và biện pháp phòng trừ bằng bẫy bả
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu tổng quát
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 4.1. Những đóng góp mới
• 4.2. Ý nghĩa khoa học
• 4.3. Ý nghĩa thực tiễn
• 5. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 5.1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI

Tóm tắt

I. Tổng quan về ruồi đục quả ổi tại Hải Dương

Ruồi đục quả ổi, thuộc giống Bactrocera, là một trong những loài gây hại chính cho cây ổi tại Hải Dương. Với điều kiện khí hậu nhiệt đới, vùng này rất thuận lợi cho sự phát triển của loài côn trùng này. Nghiên cứu cho thấy, ruồi đục quả không chỉ gây thiệt hại về năng suất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Việc xác định thành phần và biện pháp phòng trừ ruồi đục quả là rất cần thiết để bảo vệ cây trồng và nâng cao hiệu quả sản xuất.

1.1. Đặc điểm sinh học của ruồi đục quả Bactrocera dorsalis

Ruồi đục quả Bactrocera dorsalis có đặc điểm sinh học nổi bật như khả năng sinh sản cao và vòng đời ngắn. Chúng thường đẻ trứng vào trong quả, khiến quả bị thối hỏng và giảm năng suất. Nghiên cứu cho thấy, ruồi cái có thể đẻ tới 550 quả trong suốt vòng đời của mình.

1.2. Tình hình ruồi đục quả tại Hải Dương

Tại Hải Dương, ruồi đục quả Bactrocera dorsalis đã gây ra nhiều thiệt hại cho cây ổi. Mật độ ruồi trưởng thành tăng cao vào mùa thu hoạch, đặc biệt từ tháng 8 đến tháng 10. Điều này đòi hỏi các biện pháp phòng trừ hiệu quả để bảo vệ sản xuất.

II. Vấn đề và thách thức trong việc phòng trừ ruồi đục quả

Việc phòng trừ ruồi đục quả gặp nhiều thách thức do khả năng sinh sản cao và khả năng lây lan nhanh chóng của chúng. Nông dân thường phải đối mặt với việc sử dụng hóa chất để kiểm soát, nhưng điều này có thể gây hại cho sức khỏe con người và môi trường. Do đó, cần tìm kiếm các biện pháp sinh học an toàn và hiệu quả hơn.

2.1. Tác hại của ruồi đục quả đối với cây ổi

Ruồi đục quả gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho cây ổi, làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu cho thấy, thiệt hại có thể lên đến 100% sản lượng nếu không có biện pháp phòng trừ kịp thời.

2.2. Những khó khăn trong việc áp dụng biện pháp hóa học

Việc sử dụng hóa chất để phòng trừ ruồi đục quả không chỉ tốn kém mà còn gây ô nhiễm môi trường. Nông dân thường gặp khó khăn trong việc tuân thủ thời gian cách ly, dẫn đến nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

III. Phương pháp nghiên cứu thành phần ruồi đục quả

Nghiên cứu thành phần ruồi đục quả được thực hiện thông qua việc sử dụng các loại bẫy dẫn dụ như ME, CUE và PB. Các bẫy này giúp thu thập thông tin về mật độ và thành phần loài ruồi đục quả trong vườn ổi tại Hải Dương. Phương pháp này đã cho thấy hiệu quả cao trong việc xác định các loài gây hại chính.

3.1. Phương pháp thu thập mẫu ruồi đục quả

Mẫu ruồi được thu thập từ các bẫy ME, CUE và PB được đặt tại các vị trí khác nhau trong vườn ổi. Việc này giúp xác định được mật độ và thành phần loài ruồi đục quả một cách chính xác.

3.2. Phân tích dữ liệu và kết quả

Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích để xác định mật độ và thành phần loài ruồi đục quả. Kết quả cho thấy Bactrocera dorsalis là loài gây hại chính, chiếm tỷ lệ cao trong tổng số ruồi thu được.

IV. Biện pháp phòng trừ ruồi đục quả hiệu quả

Để phòng trừ ruồi đục quả, các biện pháp sinh học và cơ học được khuyến khích sử dụng. Việc áp dụng bẫy dẫn dụ như ME đã cho thấy hiệu quả cao trong việc giảm mật độ ruồi đục quả. Ngoài ra, việc kết hợp các biện pháp khác như bao quả cũng cần được xem xét.

4.1. Sử dụng bẫy dẫn dụ ME

Bẫy ME đã được chứng minh là hiệu quả trong việc thu hút và tiêu diệt ruồi đục quả. Nghiên cứu cho thấy, mật độ bẫy càng cao thì số lượng ruồi thu được càng nhiều, giúp giảm thiểu thiệt hại cho cây ổi.

4.2. Kết hợp biện pháp sinh học

Việc áp dụng các biện pháp sinh học như sử dụng thiên địch cũng cần được xem xét. Điều này không chỉ giúp kiểm soát ruồi đục quả mà còn bảo vệ hệ sinh thái nông nghiệp.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc áp dụng các biện pháp phòng trừ hiệu quả đã giúp giảm thiểu thiệt hại do ruồi đục quả gây ra. Nông dân tại Hải Dương đã có thể nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm ổi nhờ vào các biện pháp này. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

5.1. Đánh giá hiệu quả phòng trừ

Kết quả cho thấy, việc sử dụng bẫy ME đã giúp giảm mật độ ruồi đục quả đáng kể. Nông dân đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về năng suất và chất lượng quả ổi.

5.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào sản xuất

Các biện pháp phòng trừ hiệu quả đã được áp dụng rộng rãi trong sản xuất ổi tại Hải Dương. Điều này không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tạo ra sản phẩm sạch, an toàn cho người tiêu dùng.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai

Nghiên cứu về ruồi đục quả ổi tại Hải Dương đã chỉ ra rằng, việc áp dụng các biện pháp phòng trừ hiệu quả là rất cần thiết để bảo vệ cây trồng. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các biện pháp sinh học an toàn hơn để đảm bảo sản xuất bền vững.

6.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu

Nghiên cứu này không chỉ cung cấp thông tin về thành phần ruồi đục quả mà còn đề xuất các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sản xuất nông nghiệp.

6.2. Hướng đi tương lai trong phòng trừ ruồi đục quả

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các biện pháp sinh học và cơ học để kiểm soát ruồi đục quả. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM VŨ THỊ THANH HOA THÀNH PHẦN RUỒI ĐỤC QUẢ ỔI TẠI THANH HÀ, HẢI DƯƠNG NĂM 2016; ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC LOÀI RUỒI ĐỤC QUẢ BACTROCERA DORSALIS HENDEL VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ BẰNG BẪY BẢ Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60.12 Người hướng dẫn khoa học: TS. Lê Ngọc Anh NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng: Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Toàn bộ hình ảnh trong luận văn được tác giả chụp vào năm 2016. Tôi xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Vũ Thị Thanh Hoa ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam, khoa Nông học, giảng viên hướng dẫn T.S Lê Ngọc Anh cùng các thầy cô trong bộ môn Côn trùng của Học Viện, đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn Viện Bảo Vệ Thực Vật – Bộ Môn Côn Trùng, các đồng nghiệp tại Chi cục Kiểm Dịch Thực Vật vùng 1 nơi tôi đang công tác đã tạo điều kiện, giúp đỡ trong suốt thời gian thực hiện đề tài. Để hoàn thành luận văn này, tôi còn nhận được sự động viên, khích lệ của gia đình, bạn bè. Tôi xin chân thành cảm ơn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Vũ Thị Thanh Hoa iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii LỜI CẢM ƠN. iii MỤC LỤC. iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.

vi DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC HÌNH. viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN. ix THESIS ABSTRACT.

TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể.

PHẠM VI NGHIÊN CỨU. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN. Những đóng góp mới. Ý nghĩa khoa học.

Ý nghĩa thực tiễn. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI. Đặc điểm sinh học, sinh thái học của ruồi đục quả giống Bactrocera.2 Biện pháp phòng trừ bằng bẫy dẫn dụ.

NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ RUỒI ĐỤC QUẢ TẠI VIỆT NAM. Thành phần ruồi đục quả tại Việt Nam. Đặc điểm sinh vật học, sinh thái học của ruồi đục quả giống Bactrocera. Biện pháp phòng trừ.

VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỊA ĐIỂM VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU .19 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thời gian nghiên cứu. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.

VẬT LIỆU VÀ DỤNG CỤ NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp xác định thành phần ruồi đục quả (Bộ: Diptera; Họ: Tephritidae; Giống: Bactrocera) trên ổi tại Thanh Hà, Hải Dương.

Phương pháp nghiên cứu đặc điểm sinh vật học của loài ruồi đục quả gây hại chính. Xác định hiệu quả của một số biện pháp phòng trừ ruồi đục quả bằng bẫy. Phương Pháp xử lý số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.

THÀNH PHẦN RUỒI ĐỤC QUẢ THU THẬP ĐƯỢC TỪ BẪY ME, CUE, BẪY PB VÀ TRONG QUẢ ỔI TẠI THANH HÀ- HẢI DƯƠNG NĂM 2016. DIỄN BIẾN MẬT ĐỘ RUỒI ĐỤC QUẢ BACTROCERA DORSALIS COMPLEX THU THẬP ĐƯỢC TỪ QUẢ ỔI BỊ HẠI VÀ TRÊN BẪY. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI HỌC VÀ SINH HỌC CỦA LOÀI BACTROCERA DORSALIS HENDEL. Tập tính gây hại của ruồi đục quả Bactrocera dorsalis Hendel.

Đặc điểm hình thái của ruồi đục quả Bactrocera dorsalis Hendel. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ PHÒNG TRỪ RUỒI ĐỤC QUẢ BẰNG BẪY. So sánh hiệu quả phòng trừ ruồi đục quả Bactrocera dorsalis Hendel bằng các loại bẫy ME, CUE và PB tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016. Đánh giá ảnh hưởng của số lượng bẫy ME đến khả năng phòng trừ ruồi đục quả B.

dorsalis tại vườn ổi tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016. Đánh giá ảnh hưởng của các chiều cao treo bẫy ME tại vườn ổi tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016. Đánh giá ảnh hưởng của các thời điểm treo bẫy ME. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ .59 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

60 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BNNPTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn CUE Cue- lure trap ISPM International standards for Phytosanitary Measures ME Methyl eugenol trap NXB Nhà xuất bản Pb Protein bait trap vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Thành phần ruồi đục quả thu thập được từ bẫy ME, CUE, bẫy Pb trên vườn ổi và trong quả ổi tại Thanh Hà – Hải Dương. Một số đặc điểm hình thái của 7 loài ruồi đục quả Bactrocera thu được từ 3 loại bẫy ME, CUE, Pb tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016. Tỷ lệ các loài ruồi đục quả thu được trên 3 loại bẫy ME, CUE và Pb thu được trên vườn ổi tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016.

Diễn biến mật độ ruồi đục quả Bactrocera dorsalis complex thu thập được từ quả ổi bị hại và trên bẫy ME tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016. Xu hướng đẻ trứng của ruồi đục quả Bactrocera dorsalis Hendel. Đặc điểm hình thái học của loài ruồi Bactrocera dorsalis Hendel. Thời gian phát dục các pha của loài B.

Một số đặc điểm của pha trưởng thành cái loài B. Nhịp điệu sinh sản của ruồi đục quả B. Tỷ lệ ruồi đục quả B. dorsalis Hendel vào các bẫy ME, CUE và Pb tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016.

Tỷ lệ ruồi B. dorsalis vào bẫy ME ở các mật độ treo tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016. Tỷ lệ quả bị hại ở các mật độ treo bẫy ME tại vườn ổi tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016. Tỷ lệ ruồi B.

dorsalis vào bẫy ME ở các chiều cao treo khác nhau tại vườn ổi tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016. Tỷ lệ ruồi B. dorsalis Hendel vào bẫy ME ở các thời điểm treo tại vườn ổi tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016. 57 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 3.

Lồng nuôi nguồn ruồi đục quả. Lồng nuôi cá thể ruồi đục quả. Phương pháp thu trứng ruồi đục quả. Bẫy được treo cách mặt đất 1,5m.

Mẫu ruồi đục quả thu được từ bẫy. Mẫu tiêu bản trưởng thành ruồi đục quả thu từ bẫy. Mẫu sâu non ruồi đục quả Bactrocera dorsalis Hendel. Các loài ruồi đục quả giống Bactrocera thu thập từ bẫy dẫn dụ.

Tỷ lệ các loài ruồi đục quả trên các bẫy ME, CUE và Pb thu được tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016. Diễn biến mật độ ruồi đục quả thu thập được từ quả ổi bị hại và trên bẫy Me tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016. Tập tính đẻ trứng cuả trưởng thành cái B. Thời gian đẻ trứng trong ngày của ruồi đục quả B.6: Ổi bị ruồi đục quả gây hại.

Vết chích do ruồi đục quả để lại trên quả ổi. Một số hình ảnh các pha phát dục ruồi đục quả Bactrocera dorsalis Hendel. Nhịp điệu sinh sản của loài B. Tỷ lệ ruồi đục quả B.

dorsalis Hendel vào các bẫy ME, CUE và PB tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016 .52 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Vũ Thị Thanh Hoa Tên luận văn: Thành phần ruồi đục quả ổi tại Thanh Hà, Hải Dương năm 2016; đặc điểm sinh học loài ruồi đục quả Bactrocera dorsalis Hendel và biện pháp phòng trừ bằng bẫy bả. Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật Cơ sở đào tạo: Học viện Nông Nghiệp Việt Nam.12 Mục đích nghiên cứu của luận văn Xác định được thành phần ruồi đục quả giống Bactrocera trên ổi tại Thanh Hà – Hải Dương; nghiên cứu các đặc điểm sinh học của loài ruồi đục quả Bactrocera dorsalis Hendel và đánh giá hiệu quả của biện pháp phòng trừ ruồi đục quả gây hại chính trên ổi bằng bẫy bả. Trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp phòng trừ ruồi đục quả gây hại chính trên ổi có hiệu quả nhất. Phương pháp nghiên cứu chính đã được sử dụng - Điều tra thành phần ruồi và diễn biến các loài ruồi đục quả giống Bactrocera trên cây ổi tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016 bằng phương pháp treo bẫy dẫn dụ ME, CUE và Pb của ISPM số 26 (2011) và QCVN 01-38/2010/BNNPTNT.

- Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học của ruồi đục quả Bactrocera dorsalis Hendel dựa theo phương pháp nhân nuôi của Walker et al. - Xác định hiệu quả của biện pháp phòng trừ ruồi đục quả Bactrocera dorsalis bằng bẫy ME. Kết quả nghiên cứu chính đã đạt được Thành phần ruồi đục quả tại Thanh Hà – Hải Dương năm 2016 thu được trên vườn ổi từ 3 loại bẫy có 7 loài thành phần ruồi đục quả thu được trên quả có 2 loài thuộc giống Bactrocera, họ Tephritidae, bộ Diptera. Trong đó ruồi đục quả Bactrocera dorsalis Hendel là loài gây hại chính, có độ thường gặp là cao nhất ghi nhận được cả trên bẫy và trong quả.

Quần thể ruồi đục quả thu được trên bẫy và trong quả ổi tại Thanh Hà – Hải Dương có tương quan chặt chẽ với điều kiện sinh thái đặc biệt là yếu tố thức ăn. Mật độ của ruồi đục quả trưởng thành đực Bactrocera dorsalis trên các bẫy thu được tăng nhanh khi quả bắt đầu chín, đạt đỉnh cao nhất trong các tháng 8- 10 ở mức 31,52 con/bẫy/ ngày và giảm dần khi quả thu hoạch hết.dorrsalis xuất hiện khi quả ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] bắt đầu chín, mật độ sâu non cao nhất ghi nhận được ở mức ở mức 13,07 con/quả vào các tháng 9- 11 khi quả ổi chín rộ và thu hoạch hết. Loài Bactrocera dorsalis Hendel khi nuôi bằng thịt quả ổi ở điều kiện nhiệt độ 26- 0 28 C, ẩm độ 60-80%, vòng đời là 25,3 ± 0,89 ngày, thời gian phát dục các pha: trứng là 1,93 ± 0,18 ngày, sâu non là 8,48 ± 0,42 ngày, nhộng 7,43 ± 0,37 ngày,trưởng thành tiền đẻ trứng là 8,46 ± 0,56 ngày, tuổi thọ trung bình của cá thể đực và cá thể cái là 77,56 ± 6,67 ngày. Ruồi cái có khả năng đẻ từ 550,06 ± 93,20 quả/con cái; thời gian đẻ trứng là 52,53 ± 6,54 ngày.

Trưởng thành cái đẻ nhiều nhất vào ngày 41-50 sau khi vũ hóa trưởng thành.