Luận văn thạc sĩ về thành phần bọ trĩ và biện pháp hóa học phòng trừ trên cây dưa chuột tại Hưng Yên

Nghiên cứu thành phần bọ trĩ trên cây họ bầu bí và biện pháp hóa học phòng trừ trên cây dưa chuột vụ hè thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên.

• Tác giả: Phạm Thị Hồng Điệp
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Hồng Thái
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật
• Đề tài: Thành phần bọ trĩ trên cây họ bầu bí, diễn biến số lượng và biện pháp hóa học phòng trừ chúng trên cây dưa chuột vụ hè thu năm 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU
• 7.1. Mục đích
• 7.2. Yêu cầu
• 8. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 8.1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 8.2. TÌNH HÌNH SẢN XUẤT CÂY RAU HỌ BẦU BÍ TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
• 8.3. NHỮNG NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI
• 9. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 9.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 9.1.1. Địa điểm nghiên cứu
• 9.1.2. Thời gian nghiên cứu
• 9.2. Đối tượng, vật liệu và dụng cụ nghiên cứu
• 9.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 9.2.2. Vật liệu nghiên cứu
• 9.2.3. Dụng cụ nghiên cứu
• 9.3. Nội dung nghiên cứu
• 9.4. Phương pháp nghiên cứu
• 9.4.1. Phương pháp điều tra thu thập thành phần bọ trĩ
• 9.4.2. Phương pháp điều tra diễn biến số lượng của bọ trĩ trên cây dưa chuột
• 9.4.3. Phương pháp khảo sát hiệu lực của một số loại thuốc trừ bọ trĩ
• 9.5. Chỉ tiêu và công thức tính toán
• 9.6. Xử lý số liệu
• 10. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 10.1. Thành phần bọ trĩ trên cây họ bầu bí vụ hè thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên
• 10.2. Diễn biến số lượng bọ trĩ tổng số trên cây dưa chuột vụ thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên
• 10.3. Ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến số lượng bọ trĩ hại dưa chuột vụ thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên
• 10.4. Hiệu lực của một số loại thuốc bảo vệ thực vật trong phòng trừ bọ trĩ hại dưa chuột
• 11. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về thành phần bọ trĩ trên cây dưa chuột tại Hưng Yên

Bọ trĩ là một trong những loài sâu hại nguy hiểm trên cây dưa chuột, đặc biệt tại huyện Văn Lâm, Hưng Yên. Chúng gây hại bằng cách hút dịch từ lá, chồi, và quả, dẫn đến giảm năng suất và chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu này nhằm xác định thành phần loài bọ trĩ và diễn biến số lượng của chúng trên cây dưa chuột, từ đó đề xuất các biện pháp phòng trừ hiệu quả.

1.1. Đặc điểm sinh học của bọ trĩ và ảnh hưởng đến cây dưa chuột

Bọ trĩ thuộc bộ cánh tơ Thysanoptera, có kích thước nhỏ và khó phát hiện. Chúng có khả năng sinh sản nhanh chóng và gây hại ở nhiều giai đoạn sinh trưởng của cây dưa chuột. Sự gây hại của bọ trĩ có thể dẫn đến thiệt hại lớn về năng suất và chất lượng nông sản.

1.2. Tình hình bọ trĩ tại Hưng Yên và các yếu tố ảnh hưởng

Tại Hưng Yên, bọ trĩ xuất hiện chủ yếu trong mùa hè thu. Các yếu tố như giống cây, thời vụ trồng, và kỹ thuật canh tác có ảnh hưởng lớn đến mật độ bọ trĩ. Việc nghiên cứu các yếu tố này giúp nông dân có biện pháp phòng trừ hiệu quả hơn.

II. Vấn đề và thách thức trong việc phòng trừ bọ trĩ trên cây dưa chuột

Việc phòng trừ bọ trĩ gặp nhiều khó khăn do sự phát triển nhanh chóng của chúng và khả năng kháng thuốc. Nông dân thường lạm dụng thuốc hóa học, dẫn đến ô nhiễm môi trường và giảm hiệu quả phòng trừ. Cần có các biện pháp canh tác bền vững hơn để kiểm soát bọ trĩ.

2.1. Khó khăn trong việc nhận diện và kiểm soát bọ trĩ

Bọ trĩ có kích thước nhỏ, khó phát hiện và nhận diện. Điều này làm cho việc kiểm soát chúng trở nên khó khăn, đặc biệt là khi chúng xuất hiện với số lượng lớn.

2.2. Tác động của thuốc hóa học đến môi trường và sức khỏe

Việc sử dụng thuốc hóa học không chỉ ảnh hưởng đến bọ trĩ mà còn gây hại cho các loài thiên địch và môi trường. Cần tìm kiếm các biện pháp thay thế an toàn hơn cho sức khỏe con người và hệ sinh thái.

III. Phương pháp nghiên cứu thành phần bọ trĩ trên cây dưa chuột

Nghiên cứu được thực hiện thông qua việc thu thập mẫu bọ trĩ từ các ruộng dưa chuột tại Văn Lâm, Hưng Yên. Các phương pháp điều tra và phân tích được áp dụng để xác định thành phần loài và diễn biến số lượng bọ trĩ.

3.1. Phương pháp thu thập mẫu bọ trĩ

Mẫu bọ trĩ được thu thập từ các ruộng dưa chuột theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Các mẫu này sau đó được phân tích để xác định thành phần loài và mật độ bọ trĩ.

3.2. Phương pháp phân tích số lượng bọ trĩ

Số lượng bọ trĩ được phân tích theo các giai đoạn sinh trưởng của cây dưa chuột. Kết quả giúp xác định thời điểm bọ trĩ gây hại mạnh nhất và từ đó đề xuất biện pháp phòng trừ hiệu quả.

IV. Các biện pháp phòng trừ bọ trĩ hiệu quả trên cây dưa chuột

Để kiểm soát bọ trĩ, cần áp dụng các biện pháp canh tác bền vững và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một cách hợp lý. Các biện pháp như ngắt tỉa lá già và che phủ luống bằng ni lông đã được chứng minh là hiệu quả trong việc giảm mật độ bọ trĩ.

4.1. Biện pháp canh tác bền vững

Ngắt tỉa lá già và che phủ luống là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả trong việc giảm mật độ bọ trĩ. Những biện pháp này không chỉ giúp bảo vệ cây trồng mà còn bảo vệ môi trường.

4.2. Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn

Chỉ nên sử dụng thuốc hóa học khi mật độ bọ trĩ cao. Các loại thuốc có nguồn gốc sinh học nên được ưu tiên để bảo vệ sức khỏe con người và môi trường.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có 7 loài bọ trĩ được xác định trên cây dưa chuột. Trong đó, loài Thrips sp.1 là loài gây hại chính. Các biện pháp phòng trừ đã được áp dụng và cho thấy hiệu quả cao trong việc giảm mật độ bọ trĩ.

5.1. Thành phần loài bọ trĩ và diễn biến số lượng

Nghiên cứu đã xác định được 7 loài bọ trĩ, trong đó loài Thrips sp.1 gây hại mạnh nhất. Diễn biến số lượng bọ trĩ cho thấy sự gia tăng vào thời kỳ thu hoạch quả.

5.2. Hiệu quả của các biện pháp phòng trừ

Các biện pháp như ngắt tỉa lá già và che phủ luống đã giúp giảm đáng kể mật độ bọ trĩ. Kết quả này cho thấy tầm quan trọng của việc áp dụng các biện pháp canh tác bền vững.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai trong nghiên cứu bọ trĩ

Nghiên cứu về bọ trĩ trên cây dưa chuột tại Hưng Yên đã chỉ ra rằng việc hiểu rõ thành phần loài và diễn biến số lượng là rất quan trọng. Từ đó, các biện pháp phòng trừ hiệu quả có thể được áp dụng để bảo vệ cây trồng và nâng cao năng suất.

6.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu bọ trĩ

Nghiên cứu bọ trĩ không chỉ giúp nông dân có biện pháp phòng trừ hiệu quả mà còn góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

6.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu về các biện pháp sinh học và canh tác bền vững để kiểm soát bọ trĩ, đồng thời nâng cao nhận thức của nông dân về việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM THỊ HỒNG ĐIỆP THÀNH PHẦN BỌ TRĨ TRÊN CÂY HỌ BẦU BÍ, DIỄN BIẾN SỐ LƯỢNG VÀ BIỆN PHÁP HÓA HỌC PHÒNG TRỪ CHÚNG TRÊN CÂY DƯA CHUỘT VỤ HÈ THU NĂM 2015 TẠI VĂN LÂM, HƯNG YÊN Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60.12 Người hướng dẫn khoa học: TS. Phạm Hồng Thái NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được ghi rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Phạm Thị Hồng Điệp i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân, tôi còn nhận được rất nhiều sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của cơ quan, các thầy cô, bạn bè và người thân. Trước tiên, tôi xin được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới Thầy giáo TS. Phạm Hồng Thái – Bộ môn Côn trùng – Khoa Nông học – Học viện nông nghiệp Việt Nam đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành bản luận văn này. Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ của tập thể các thầy, cô giáo bộ môn Côn trùng – Khoa Nông học, Ban đào tạo Sau học viện – Học viện nông nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ và tạo điều kiện tốt cho tôi trong suốt quá trình học tập.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến sự giúp đỡ nhiệt tình của lãnh đạo và tập thể cán bộ Trung tâm Bảo vệ thực vật phía Bắc, Trung tâm Giám định kiểm dịch thực vật – Cục Bảo vệ thực vật đã động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành khóa học và thực hiện đề tài nghiên cứu. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới TS. Hà Thanh Hương, người đã giúp đỡ tôi hết sức tận tình, chu đáo trong quá trình giám định mẫu. Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn của mình đến tất cả bạn bè, người thân và gia đình đã luôn động viên giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và thực hiện luận văn này.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Phạm Thị Hồng Điệp ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục từ viết tắt .v Danh mục bảng. vii Danh mục hình.

viii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích, yêu cầu.

Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của đề tài. Tình hình sản xuất cây rau họ bầu bí trên thế giới và Việt Nam. Những nghiên cứu nước ngoàI.

Thành phần loài bọ trĩ. Tình hình gây hại của bọ trĩ. Các biện pháp phòng chống bọ trĩ. Những nghiên cứu trong nước.

Đặc điểm của một số họ bọ trĩ thường gặp trên cây trồng ở Việt Nam. Thành phần loài bọ trĩ. Tình hình gây hại của bọ trĩ. Các biện pháp phòng chống bọ trĩ.

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Đối tượng, vật liệu và dụng cụ nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Dụng cụ nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu .21 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp điều tra thu thập thành phần bọ trĩ. Phương pháp điều tra diễn biến số lượng của bọ trĩ trên cây dưa chuột.

Phương pháp khảo sát hiệu lực của một số loại thuốc trừ bọ trĩ. Chỉ tiêu và công thức tính toán. Xử lý số liệu. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN.

Thành phần bọ trĩ trên cây họ bầu bí vụ hè thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên. Diễn biến số lượng bọ trĩ tổng số trên cây dưa chuột vụ thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên. Ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến số lượng bọ trĩ hại dưa chuột vụ thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên. Hiệu lực của một số loại thuốc bảo vệ thực vật trong phòng trừ bọ trĩ hại dưa chuột.

Kết luận và kiến nghị .59 Tài liệu tham khảo .67 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật BNNPTNT Bộ nông nghiệp phát triển nông thôn CT Công thức cs. Cộng sự et al. Và những người khác NXB Nhà xuất bản QCVN Quy chuẩn Việt Nam sp. Loài STT Số thứ tự TS Tiến sĩ v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3.

Tên thuốc BVTV trừ bọ trĩ trong phòng thí nghiệm và nồng độ sử dụng. Tên thuốc BVTV trừ bọ trĩ ngoài đồng ruộng và liều lượng sử dụng. Thành phần bọ trĩ trên cây họ bầu bí vụ hè thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên. Tỷ lệ (%) các loài bọ trĩ theo giai đoạn sinh trưởng của cây dưa chuột vụ thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên.

Diễn biến số lượng bọ trĩ tổng số trên các giống dưa chuột vụ thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên. Diễn biến số lượng bọ trĩ tổng số trên các thời vụ trồng dưa chuột vụ thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên. Diễn biến số lượng bọ trĩ tổng số trên ruộng dưa chuột gần làng và xa làng vụ thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên. Diễn biến số lượng bọ trĩ trên dưa chuột ruộng cao và ruộng trũng vụ thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên.

Diễn biến số lượng bọ trĩ trên các ruộng có công thức luân canh khác nhau vụ thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên. Diễn biến số lượng bọ trĩ tổng số trên ruộng dưa chuột ngắt lá già và ruộng không ngắt lá già vụ thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên. Diễn biến số lượng bọ trĩ tổng số trên ruộng được che phủ luống và ruộng không được che phủ luống vụ thu 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên. Hiệu lực (%) của một số loại thuốc trừ bọ trĩ hại dưa chuột trong phòng thí nghiệm.

Hiệu lực (%) của một số loại thuốc trừ bọ trĩ hại dưa chuột vụ thu năm 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên .54 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 4. Đặc điểm phân loại loài Thrips sp. Đặc điểm phân loại loài Thrips tabaci Lindeman. Đặc điểm phân loại loài Thrips sp.

Đặc điểm phân loại loài Frankliniella occidentalis Pergande. Đặc điểm phân loại loài Haplothrips sp. Đặc điểm phân loại loài Megalurothrips sp. Đặc điểm phân loại loài Pauchaetothrips indicus.

Ruộng bị hại. Ruộng không bị hại. Quả bị hại. Ruộng được tỉa lá.

Ruộng không được tỉa lá .50 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phạm Thị Hồng Điệp Tên luận văn: Thành phần bọ trĩ trên cây họ bầu bí, diễn biến số lượng và biện pháp hóa học phòng trừ chúng trên cây dưa chuột vụ hè thu năm 2015 tại Văn Lâm, Hưng Yên. Ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60.12 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở điều tra thành phần bọ trĩ hại cây họ bầu bí, tìm hiểu diễn biến số lượng để từ đó đề ra biện pháp phòng trừ chúng trên cây dưa chuột đạt hiệu quả kinh tế. Phương pháp nghiên cứu: Điều tra thu thập thành phần bọ trĩ ngoài đồng trên 4 loại cây họ bầu bí: dưa chuột, bí xanh, bí ngô và mướp tại huyện Văn Lâm, Hưng Yên được tiến hành theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phương pháp điều tra phát hiện dịch hại cây trồng – QCVN 01-38:2010/BNNPTNT và phương pháp thu thập bọ trĩ ngoài đồng ruộng của Hà Quang Hùng (2005), Mound (2007). Mẫu bọ trĩ sau khi thu thập được lên tiêu bản và giám định theo phương pháp của Mound (2007).

Đặc điểm hình thái của trưởng thành của các loài bọ trĩ gây hại chủ yếu trên 4 loại cây họ bầu bí gồm dưa chuột, bí xanh, bí ngô và mướp được quan sát kỹ và mô tả dưới kính lúp soi nổi và kính hiển vi huỳnh quang và được chụp ảnh để mô tả. Kết quả chính và kêt luận: Kết quả điều tra năm 2015 đã thu thập được 7 loài bọ trĩ, đó là Thrips sp.1, Thrips tabaci Lindeman, Frankliniella occidentalis Pergande, Megalurothrips sp. và Pauchaetothrips indicus. Trong đó loài Thrips sp.1 được xem là dịch hại nguy hiểm trên cây dưa chuột, bí xanh và bí đỏ bởi chúng xuất hiện và gây hại từ khi cây còn nhỏ đến khi kết thúc thu hoạch.

Trên cây dưa chuột, bọ trĩ gây hại mạnh nhất vào thời kỳ thu hoạch quả rộ và giảm dần về cuối vụ. Sự gây hại của bọ trĩ ở các giống dưa chuột khác nhau với các giai đoạn sinh trưởng khác nhau là khác nhau. Sự gây hại của bọ trĩ đối với dưa chuột vụ thu là không đáng kể, dưa chuột trồng chính vụ (tháng 7) ít bị ảnh hưởng bởi bọ trĩ hơn là dưa chuột trồng vụ muộn (tháng 8). Các ruộng dưa chuột được bố trí ở khu vực có độ ẩm đất cao thường bị bọ trĩ hại nặng hơn các ruộng dưa chuột được bố trí ở khu vực có độ ẩm đất thấp.

Viêc áp dụng các biện pháp canh tác trong sản xuất dưa chuột để hạn chế sự gây hại của bọ trĩ ngày càng viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] được phổ biến, trong đó có thể áp dụng các biện pháp ngắt tỉa lá già và che phủ luống bằng ni lông để giảm mật độ bọ trĩ gây hại, đặc biệt không trồng dưa chuột sau cà tím, đậu cô ve và bí xanh. Trong số 4 loại thuốc được thử nghiệm thì hiệu lực thuốc hóa học Marshal 200SC (92,85%) cao hơn 3 loại thuốc Confidor 100SL (86,92%), Tasieu 5WG (78,97%) và Abatimec 3,6EC (73,65%). Tuy nhiên, chỉ áp dụng các biện pháp hóa học khi mật độ bọ trĩ cao, không nên xử lý thuốc hóa học thường xuyên mà nên sử dụng các loại thuốc có nguồn gốc sinh học để bảo vệ môi trường, thiên địch và con người. ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] THESIS ABSTRACT Master candidate: Pham Thi Hong Diep Thesis title:Compostion of thrips species on cucurbits, the quantity development and chemical measure to control them on cucumber in summer-autumn crop 2015 in Van Lam district, Hung Yen province.

Major: Plant protection Code: 60.