CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1.1 Giới thiệu ngành sản xuất giày da Ngành công nghiệp giày da Việt Nam đã phát triển rất nhanh và được xem là một trong những ngành công nghiệp chính đưa nền kinh tế Việt Nam phát triển. Da giày là một trong 3 ngành đem lại kim ngạch xuất khẩu lớn nhất hiện nay sau dầu thô và dệt may chiếm trên 10% tổng kim ngạch xuất khẩu.Với khoảng 240 doanh nghiệp đang hoạt động, ngành da giày đang là một ngành xuất khẩu mũi nhọn, thu hút 500. Trước khi mở cửa nền kinh tế vào những năm 1990, ngành da giày Việt Nam chủ yếu may mũi giày để xuất sang Liên bang Xô Viết nhưng chất lượng không cao và chủng loại ít. Khi đó ngành da giày Việt Nam phải đối mặt với cuộc khủng hoảng gay gắt do không có nhà nhập khẩu.
Nhờ chính sách cải cách của Chính phủ Việt Nam, nhiều liên doanh với các đối tác nước ngoài được thành lập và ngành giày da bắt đầu tìm được chỗ dứng trên thị trường quốc tế. Hiện nay ngành giày da Việt Nam đứng thứ 4 trong số 8 nước xuất khẩu lớn nhất thế giới, chỉ sau Trung Quốc, Hồng Kông và Italia, thế nhưng 90% sản phẩm của giày da Việt Nam là hàng gia công. Theo số liệu thống kê, trên 70% các doanh nghiệp xuất khẩu lớn là công ty liên doanh hoặc 100% vốn nước ngoài. Do đó những doanh nghiệp này phụ thuộc vào họ về kĩ thuật, công nghệ và thiết kế sản phẩm.
Giày dép là một trong những phát minh đầu tiên của loài người. Từ thời nguyên thủy, con người sớm nhận thức rõ tầm quan trọng của việc cơ thể cũng như bảo vệ bàn chân khỏi những địa hình lởm chởm, ghồ ghề đá và cát nóng trong những lần săn bắt hay di chuyển tìm nơi trú ẩn. Bên cạnh việc được đề cập nhiều trong Kinh Thánh, giày cũng thường hay xuất hiện trong tác phẩm văn hóa của nhiều dân tộc khác nhau. Ban đầu, giày chỉ đơn giản là miếng cỏ bện lại hoặc miếng da sống được gắn vào chân.
Một số loại giày dép được bện từ lá cói, trang trí rất nghệ thuật và đẹp mắt. Dần dần, việc làm dép đã trở thành một nghề rất phổ biến. SV: Lê Thị Phương Anh - MT1801Q 2 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƯỜNG ĐẠI HỌC DL HẢI PHÒNG Từ xa xưa cho đến thời đại ngày nay, giày cũng được xem là một biểu tượng thể hiện địa vị xã hội của người mang nó. Giày của người Hi Lạp từ xưa chú trọng đến thiết kế và thẩm mỹ, thường được trang trí kèm với vàng và đá quý.
Trong khi đó, người La Mã lại phát minh ra loại dép dã chiến phục vụ cho quân đội. Có một giai đoạn phát triển cho thấy người ta không mấy quan tâm đến khía cạnh bảo vệ và sự thoải mái của một đôi giày. Cái mà họ quan tâm là sự hoàn hảo trong tay nghề và phong cách thiết kế cầu kỳ của chính đôi giày đó. Đến thế kỷ 19, hầu hết giày dép được sản xuất là các loại đế bằng và thẳng,chẳng có sự khác biệt nào giữa chiếc trái và chiếc phải.Một chiếc giày bao gồm một lớp đế nền để tạo ra một chiếc giày “siêu mỏng” và một miếng da được đặt lên phía mũi giày để tạo ra một khoảng trống cần thiết cho chân.Đến năm 1850, người ta mới sản xuất giày bằng các dụng cụ cầm tay như chiếc dùi uốn cong,cái đục giống như con dao và dao cạo.
Thời này chỉ thêm vào một số dụng cụ như kìm, búa, giấy ráp, kê đá để phần cạnh và phần đế được hoàn thiện hơn. Vào năm 1845, chiếc máy sản xuất giày đầu tiên được đưa vào sử dụng. Đó là máy cán dùng để thay thế cho những dụng cụ dùng để tăng độ bền của giày như búa và kê đá. Sau đó một năm, máy may được phát minh đã làm bùng nổ hoạt động nghiên cứu và phát triển hơn bao giờ hết.
Ngày nay,chỉ có duy nhất ngành sản xuất giày da nam vẫn được sản xuất chủ yếu bằng phương pháp gia công thủ công. Sự nghiên cứu và phát triển nhiều loại máy móc phụ trợ sản xuất cho nghành da giày trở nên rầm rộ hơn bao giờ hết. Để hoàn thiện cỗ máy làm giày đòi hỏi một khoản tiền lớn và cả sự kiên nhẫn và nỗ lực không mệt mỏi. Các nhà phát minh luôn tìm cách máy móc hóa các hoạt động thủ công trong các khâu sản xuất giày mà dường như không cỗ máy nào có thể làm được.Hiện trạng sản xuất và tiêu thụ giày da 1.
Tình hình thị trường sản xuất giày da Việt Nam là một nước có tiềm năng sản xuất và xuất khẩu giày lớn trong khu vực, được quốc tế biết đến như một nguồn cung cấp tiềm năng ổn định. Giày da được chọn là ngành xuất khẩu mũi nhọn trong nền kinh tế của Việt Nam. Ngành SV: Lê Thị Phương Anh - MT1801Q 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƯỜNG ĐẠI HỌC DL HẢI PHÒNG công nghiệp Da giày Việt Nam được xem là một trong những ngành công nghiệp chính đưa nền kinh tế Việt Nam phát triển. +) Tình hình sản xuất của ngành da giày năm 2018 Trong sáu tháng đầu năm 2018, sản xuất giày da tiếp tục tăng trưởng so với cùng kì năm 2017.
Sản lượng giày, dép đạt 127,4 triệu đôi, tăng 5,1% so với cùng kỳ; kim ngạch xuất khẩu đạt 9,45 tỉ USD, tăng 8,4 % so với cùng kỳ năm 2017. +) Tình hình xuất khẩu giày có sức bật tốt Cho đến nay sản phẩm giày dép đang chiếm vị trí hàng đầu trong số các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ và tại thị trường EU. Việt Nam là nước xuất khẩu giày dép đứng thứ ba sau Ấn Độ và Trung Quốc. Mỹ là nước nhập khẩu giày dép lớn nhất Thế giới, nhưng cho đến nay giày dép xuất khẩu sang thị trường này mới đạt 11,5% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Các sản phẩm giày dép trong nước hiện nay đang ngày càng đa dạng kiểu dáng, mẫu mã, chất lượng. Tuy nhiên, giày da Việt Nam cũng có những thách thức, bị cạnh tranh với các mặt hàng giày dép đến từ nước ngoài, đặc biệt là giày Trung Quốc, Thái Lan,. ngày càng gay gắt. +) Tiềm năng của ngành da giày hiện nay Năm 2018, ngành da giày có nhiều cơ hội hưởng lợi từ sự chuyển đơn hàng từ thị trường Trung Quốc.
Cùng với đó, việc ký kết một số Hiệp định thương mại cũng mở ra cơ hội phát triển cho ngành giày da Việt Nam. Trước tình hình sản xuất giày da ở Việt Nam ta thấy đó là những tín hiệu vui dự đoán cho sự phát triển mạnh mẽ của giày da Việt Nam trong những năm sắp tới, cả thị trường trong nước và ngoài nước. Ngoài các thị trường xuất khẩu truyền thống như Mỹ và EU, giày da Việt Nam cũng đang tập trung khai thác thị trường các nước trong khu vực như Trung Quốc, Nhật Bản,. Cùng với sự phát triển của ngành công nghiệp da giày ở nước ta hiện nay thì các doanh nghiệp sản xuất cũng như phân phối giày da ngày càng nhiều.
Nhưng để có thể tìm kiếm một nguồn phân phối uy tín, chất lượng luôn là điều mà các chủ cửa hàng quan tâm. SV: Lê Thị Phương Anh - MT1801Q 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƯỜNG ĐẠI HỌC DL HẢI PHÒNG Hình 1.1 Xưởng sản xuất giày da 1.2 Nhu cầu thị trường tiêu thụ giày a. Nhu cầu thị trường Thế giới Về mức tiêu thụ giày dép châu Á chiếm 55% dân số thế giới nhưng tiêu thụ giày dép chỉ chiếm 43% lượng giày toàn cầu. Do mức tiêu thụ giày ở châu Á thấp, bình quân đầu người tiêu thụ 1- 2 đôi/người/năm.
Chỉ có Nhật Bản mức tiêu thụ giày dép tính trên đầu người cao, khoảng 3 đôi/người/năm. Thị trường tiêu thụ giày của các mước thuộc liên minh châu Âu (EU) chiếm 29,3% tổng lượng giày Thế giới. Mức tiêu thụ giày dép tính bình quân đầu người là 4 đôi/người/năm. Khu vực tiêu thụ giày lớn thứ 3 là Bắc Mĩ, trong đó chủ yếu Mĩ chiếm 13% tổng số lượng giày dép trên Thế giới.
Dựa vào dự báo về sản xuất và tiêu thụ giày dép Thế giới, có thể đánh giá triển vọng xuất khẩu của giày dép Việt Nam trên thị trường Thế giới: Xuất khẩu sang các nước liên minh châu Âu vẫn chiếm tỉ trọng lớn nhất 74,69%, Mĩ 11,41%; Nhật Bản 8,73%, các khu vực khác 5,09%. Nhu cầu thị trường trong nước Với dân số khoảng trên 90 triệu dân (tính đến 2016), đây là thị trường lớn có mức tăng trưởng kinh tế khá cao ( bình quân 7 - 10% ) nên chi phí ăn mặc, đi lại của người dân tăng lên. Các chủng loại giày dép đáp ứng cho nhu cầu thị trường ngày càng phong phú, đa dạng hợp phong cách thời trang hơn. SV: Lê Thị Phương Anh - MT1801Q 5 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƯỜNG ĐẠI HỌC DL HẢI PHÒNG 1.
Hướng giải pháp phát triển bền vững ngành công nghiệp giày da Theo tốc độ tăng trưởng, giá trị sản xuất công nghiệp ngành da giày giai đoạn 2016-2020 đạt 11,62% năm, phấn đấu đến năm 2020 kim ngạch xuất khẩu đạt 24-26 tỷ USD; giai đoạn 2021-2025 tăng trưởng 8,87%/năm, đến năm 2025 đạt 35-38 tỷ USD; giai đoạn 2026-2035 tăng trưởng 6,04%/năm và đến năm 2035 kim ngạch XK đạt 50-60 tỷ USD. Nâng dần tỷ lệ nội địa hoá các loại sản phẩm. Phấn đấu đến năm 2020 tỷ lệ nội địa hoá đạt 45%, năm 2025 đạt 47% năm 2035 đạt 55%. Tiếp tục đẩy mạnh việc cải cách hành chính trong các thủ tục về hải quan, chính sách thuế trực tiếp liên quan đến ngành da - giày, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi.
Phát triển thị trường và xây dựng thương hiệu sản phẩm. Kiểm tra, giám sát hàng giả, hàng nhái, hàng nhập lậu nhằm chiếm lĩnh thị trường nội địa. Khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào các dự án sản xuất nguyên phụ liệu, các dự án sản xuất hàng thời trang trung cao cấp nhằm góp phần chuyển đổi nhanh cơ cấu sản phẩm, tăng giá trị xuất khẩu của sản phẩm. Để phát triển nguồn nguyên liệu và công nghiệp hỗ trợ cho ngành da giày, nguyên phụ liệu cũng vẫn phụ thuộc 70% vào nước ngoài.
Do vậy, để các mục tiêu của đề án mang tính thực tế, Nhà nước phải có tiêu chuẩn cụ thể, có hướng phát triển rõ ràng về phát triển công nghiệp phụ trợ.