Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng siêu âm đánh dấu mô cơ tim ở bệnh nhân được phẫu thuật thay van động mạch chủ

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng siêu âm đánh dấu mô cơ tim ở bệnh nhân được phẫu thuật, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Trần Thị Ngọc Lan
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Đức Hải
• Trường học: Viện Nghiên Cứu Khoa Học Y Dược Lâm Sàng 108
• Chuyên ngành: Nội khoa/Nội Tim mạch
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, siêu âm đánh dấu mô cơ tim ở bệnh nhân được phẫu thuật thay van động mạch chủ
• Loại tài liệu: Luận án Tiến sĩ Y học
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Siêu Âm Đánh Dấu Mô Cơ Tim 60 ký tự

Nghiên cứu siêu âm đánh dấu mô cơ tim đang trở thành một công cụ quan trọng trong đánh giá bệnh lý tim mạch, đặc biệt ở bệnh nhân thay van động mạch chủ. Bệnh van động mạch chủ là một vấn đề sức khỏe toàn cầu, với tỷ lệ mắc bệnh tăng theo độ tuổi. Siêu âm tim truyền thống đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán và theo dõi, nhưng siêu âm đánh dấu mô cơ tim cung cấp thông tin chi tiết hơn về chức năng cơ tim, đặc biệt là khả năng phát hiện những thay đổi sớm mà các phương pháp khác có thể bỏ sót. Nghiên cứu này tập trung vào việc khảo sát đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân sau thay van, đồng thời đánh giá vai trò của siêu âm đánh dấu mô cơ tim 2D trong việc theo dõi sự phục hồi chức năng tim sau phẫu thuật. Mục tiêu chính là xác định xem liệu sức căng dọc thất trái (GLS) có thể là một chỉ số tiên lượng hữu ích cho kết quả sau phẫu thuật hay không. Theo nghiên cứu gốc, phân suất tống máu có thể không đủ để phát hiện những tổn thương tim không hồi phục.

1.1. Bệnh Van Động Mạch Chủ Dịch Tễ Học và Nguyên Nhân

Bệnh van động mạch chủ là một bệnh lý tim mạch phổ biến, đặc biệt ở người lớn tuổi. Thống kê cho thấy tỷ lệ mắc bệnh tăng đáng kể theo độ tuổi, với nguyên nhân chính thay đổi tùy theo khu vực. Tại các nước phát triển, nguyên nhân thoái hóa van chiếm ưu thế, trong khi ở các nước đang phát triển, bệnh thấp tim vẫn là một nguyên nhân quan trọng. Nghiên cứu dịch tễ học đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu rõ gánh nặng bệnh tật và xác định các yếu tố nguy cơ, từ đó giúp xây dựng các chiến lược phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Tỷ lệ bệnh van ĐMC tăng theo độ tuổi từ 2% ở những người trên 75 tuổi lên 6% ở những người trên 85 tuổi.

1.2. Vai Trò Siêu Âm Tim Trong Đánh Giá Bệnh Van Động Mạch Chủ

Siêu âm tim là một công cụ không xâm lấn và có giá trị cao trong chẩn đoán và theo dõi bệnh van động mạch chủ. Phương pháp này cho phép đánh giá hình thái van, mức độ hẹp hoặc hở van, và chức năng thất trái. Các thông số như phân suất tống máu (EF), kích thước buồng tim, và áp lực động mạch phổi cung cấp thông tin quan trọng để đưa ra quyết định điều trị. Tuy nhiên, siêu âm tim truyền thống có những hạn chế nhất định, đặc biệt trong việc phát hiện những thay đổi sớm về chức năng cơ tim.

II. Thách Thức Đánh Giá Chức Năng Tim Sau Thay Van ĐMC 58 ký tự

Việc đánh giá chính xác chức năng tim sau thay van động mạch chủ là một thách thức lớn. Mặc dù phẫu thuật có thể cải thiện huyết động và giảm các triệu chứng, nhưng không phải tất cả bệnh nhân đều phục hồi hoàn toàn chức năng tim. Phân suất tống máu (EF), một chỉ số thường được sử dụng để đánh giá chức năng tim, có thể không nhạy trong việc phát hiện những thay đổi sớm hoặc tinh tế. Nhiều bệnh nhân có EF bình thường nhưng vẫn có thể gặp phải các vấn đề về chức năng cơ tim, chẳng hạn như rối loạn chức năng tâm trương hoặc giảm khả năng co bóp. Do đó, cần có các phương pháp đánh giá chức năng tim toàn diện hơn để theo dõi sự phục hồi của bệnh nhân sau phẫu thuật và xác định những người có nguy cơ cao gặp phải các biến chứng. Sự suy giảm phân suất tống máu có thể thứ phát do không phù hợp với hậu gánh.

2.1. Hạn Chế Của Phân Suất Tống Máu EF Trong Đánh Giá

Phân suất tống máu (EF) là một chỉ số quan trọng, nhưng nó có những hạn chế nhất định trong việc đánh giá chức năng tim toàn diện. EF chỉ phản ánh tỷ lệ máu được bơm ra khỏi tim trong mỗi nhịp, nhưng không cung cấp thông tin về chất lượng co bóp cơ tim hoặc chức năng tâm trương. Ngoài ra, EF có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau, chẳng hạn như tải trước, tải sau, và nhịp tim, do đó có thể không phản ánh chính xác chức năng cơ tim cơ bản.

2.2. Tầm Quan Trọng Đánh Giá Chức Năng Tâm Trương Thất Trái

Chức năng tâm trương thất trái đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả bơm máu của tim. Rối loạn chức năng tâm trương có thể dẫn đến tăng áp lực trong buồng tim, gây ra các triệu chứng như khó thở và mệt mỏi. Đánh giá chức năng tâm trương là một phần quan trọng trong việc đánh giá chức năng tim toàn diện, đặc biệt ở bệnh nhân sau thay van động mạch chủ. Các chỉ số như sóng E/A và Dt/Et có thể cung cấp thông tin về chức năng tâm trương.

III. Siêu Âm Đánh Dấu Mô Cơ Tim Giải Pháp Tiên Tiến 59 ký tự

Siêu âm đánh dấu mô cơ tim (STE) nổi lên như một công cụ tiên tiến để đánh giá chức năng cơ tim. Kỹ thuật này cho phép đo lường trực tiếp sự biến dạng của cơ tim trong quá trình co bóp và giãn nở. STE cung cấp thông tin chi tiết về chức năng cơ tim vùng, cho phép phát hiện những bất thường sớm mà các phương pháp khác có thể bỏ sót. Sức căng dọc thất trái (GLS), một thông số quan trọng được đo bằng STE, đã được chứng minh là có giá trị tiên lượng trong nhiều bệnh lý tim mạch. Nghiên cứu sử dụng siêu âm đánh dấu mô cơ tim 2D để đánh giá sự thay đổi của GLS sau phẫu thuật thay van động mạch chủ. Kỹ thuật này giúp đánh giá sự suy giảm chức năng tim kín đáo.

3.1. Nguyên Lý Hoạt Động Của Siêu Âm Đánh Dấu Mô Cơ Tim

Siêu âm đánh dấu mô cơ tim hoạt động bằng cách theo dõi chuyển động của các đốm (speckles) tự nhiên trong mô tim trong quá trình siêu âm. Phần mềm chuyên dụng phân tích sự thay đổi vị trí của các đốm này để tính toán độ biến dạng của cơ tim. Kỹ thuật này cho phép đo lường chức năng cơ tim một cách khách quan và chính xác hơn so với các phương pháp đánh giá chủ quan.

3.2. Sức Căng Dọc Thất Trái GLS Chỉ Số Quan Trọng Trong STE

Sức căng dọc thất trái (GLS) là một thông số quan trọng được đo bằng siêu âm đánh dấu mô cơ tim. GLS phản ánh khả năng co bóp của các sợi cơ tim theo chiều dọc. Giá trị GLS giảm cho thấy chức năng cơ tim bị suy giảm. GLS đã được chứng minh là có giá trị tiên lượng trong nhiều bệnh lý tim mạch, bao gồm bệnh van tim, suy tim, và bệnh cơ tim.

3.3. Ưu Điểm và Nhược Điểm của Siêu Âm Đánh Dấu Mô Cơ Tim 2D

Siêu âm đánh dấu mô cơ tim 2D có nhiều ưu điểm so với các phương pháp siêu âm tim truyền thống. Nó cho phép đánh giá chức năng cơ tim một cách khách quan và chính xác hơn, đặc biệt trong việc phát hiện những thay đổi sớm về chức năng cơ tim. Kỹ thuật này không xâm lấn và có thể thực hiện dễ dàng tại giường bệnh. Tuy nhiên, siêu âm đánh dấu mô cơ tim 2D cũng có một số nhược điểm, bao gồm độ phân giải không gian hạn chế và độ nhạy cảm với nhiễu ảnh.

IV. Nghiên Cứu Biến Đổi GLS Sau Phẫu Thuật Thay Van ĐMC 59 ký tự

Nghiên cứu này tập trung vào việc khảo sát sự biến đổi của sức căng dọc thất trái (GLS) sau phẫu thuật thay van động mạch chủ. Mục tiêu là xác định xem liệu GLS có cải thiện sau phẫu thuật hay không, và mối liên quan giữa sự thay đổi GLS với các thông số lâm sàng và cận lâm sàng khác. Nghiên cứu cũng đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố nguy cơ tim mạch đến GLS trước và sau phẫu thuật. Kết quả nghiên cứu có thể cung cấp thông tin quan trọng để tối ưu hóa việc quản lý bệnh nhân sau thay van động mạch chủ và cải thiện kết quả điều trị.

4.1. Phương Pháp Nghiên Cứu Đối Tượng và Thiết Kế Nghiên Cứu

Nghiên cứu được thực hiện trên một nhóm bệnh nhân được phẫu thuật thay van động mạch chủ tại một bệnh viện tim mạch. Các bệnh nhân được theo dõi trong 6 tháng sau phẫu thuật. Siêu âm tim được thực hiện trước và sau phẫu thuật để đánh giá chức năng tim và đo lường GLS. Các thông tin lâm sàng và cận lâm sàng khác cũng được thu thập để phân tích mối liên quan với GLS.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Sự Thay Đổi GLS và Các Yếu Tố Liên Quan

Kết quả nghiên cứu cho thấy GLS có xu hướng cải thiện sau phẫu thuật thay van động mạch chủ. Tuy nhiên, mức độ cải thiện GLS khác nhau giữa các bệnh nhân. Nghiên cứu cũng xác định được một số yếu tố liên quan đến GLS trước và sau phẫu thuật, bao gồm phân suất tống máu (EF), chỉ số khối cơ thất trái (LVMI), và các yếu tố nguy cơ tim mạch.

V. Ý Nghĩa Lâm Sàng Của GLS Trong Tiên Lượng Sau Mổ 60 ký tự

Sức căng dọc thất trái (GLS) có ý nghĩa lâm sàng quan trọng trong tiên lượng kết quả sau phẫu thuật thay van động mạch chủ. Giá trị GLS trước phẫu thuật có thể giúp dự đoán khả năng phục hồi chức năng tim sau phẫu thuật. Bệnh nhân có GLS thấp trước phẫu thuật có nguy cơ cao gặp phải các biến chứng sau phẫu thuật và có khả năng phục hồi chức năng tim kém hơn. Do đó, GLS có thể được sử dụng để phân tầng nguy cơ và đưa ra các quyết định điều trị phù hợp.

5.1. GLS và Khả Năng Phục Hồi Phân Suất Tống Máu EF

Nghiên cứu cho thấy có mối liên quan giữa GLS trước phẫu thuật và khả năng phục hồi phân suất tống máu (EF) sau phẫu thuật. Bệnh nhân có GLS cao hơn trước phẫu thuật có khả năng phục hồi EF tốt hơn. Điều này cho thấy GLS có thể là một chỉ số hữu ích để dự đoán khả năng phục hồi chức năng tim sau phẫu thuật.

5.2. GLS và Nguy Cơ Biến Chứng Sau Phẫu Thuật Thay Van

GLS thấp trước phẫu thuật có liên quan đến tăng nguy cơ biến chứng sau phẫu thuật thay van động mạch chủ. Các biến chứng có thể bao gồm suy tim, rối loạn nhịp tim, và tử vong. Do đó, GLS có thể được sử dụng để xác định những bệnh nhân có nguy cơ cao gặp phải các biến chứng và cần được theo dõi chặt chẽ hơn sau phẫu thuật.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Siêu Âm Tim Tương Lai 58 ký tự

Nghiên cứu này đã chứng minh vai trò quan trọng của siêu âm đánh dấu mô cơ tim trong đánh giá chức năng tim ở bệnh nhân sau thay van động mạch chủ. Sức căng dọc thất trái (GLS) là một chỉ số có giá trị trong tiên lượng kết quả sau phẫu thuật. Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc xác định các ngưỡng GLS cụ thể để phân tầng nguy cơ và hướng dẫn quyết định điều trị. Cần có thêm các nghiên cứu đa trung tâm với cỡ mẫu lớn hơn để xác nhận kết quả và mở rộng ứng dụng của siêu âm đánh dấu mô cơ tim trong quản lý bệnh nhân sau thay van động mạch chủ.

6.1. Hạn Chế Nghiên Cứu và Hướng Khắc Phục Trong Tương Lai

Nghiên cứu này có một số hạn chế nhất định, bao gồm cỡ mẫu nhỏ và thiết kế đơn trung tâm. Các nghiên cứu trong tương lai nên có cỡ mẫu lớn hơn và được thực hiện tại nhiều trung tâm khác nhau để tăng tính tổng quát của kết quả. Ngoài ra, cần có thêm các nghiên cứu dài hạn để đánh giá ảnh hưởng của GLS đến kết quả lâu dài sau phẫu thuật.

6.2. Triển Vọng Phát Triển Siêu Âm Tim Trong Bệnh Tim Mạch

Siêu âm tim tiếp tục phát triển và đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán và điều trị bệnh tim mạch. Các kỹ thuật mới như siêu âm tim 3D và siêu âm tim gắng sức đang được sử dụng ngày càng rộng rãi để đánh giá chức năng tim một cách toàn diện hơn. Trong tương lai, siêu âm tim có thể được tích hợp với các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khác, chẳng hạn như cộng hưởng từ tim (MRI) và chụp cắt lớp vi tính tim (CT), để cung cấp thông tin đầy đủ hơn về cấu trúc và chức năng tim.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Bệnh van động mạch chủ là bệnh van tim phổ biến trên thế giới trong đó có Việt Nam. Ở Mỹ, năm 2020 có khoảng 55 triệu người mắc bệnh van tim [1], trong đó bệnh van ĐMC chiếm 43,1% [2]. Tại Việt Nam, nhóm thấp tim và các bệnh van tim do thấp chiếm tỷ lệ lớn nhất với gần 1/3 số lượt bệnh nhân nhập Viện Tim mạch Việt Nam [3]. Để điều trị bệnh van ĐMC, ngoài phương pháp nội khoa với một số trường hợp bệnh nhẹ, thay van là biện pháp điều trị cơ bản trong đó thay van ĐMC qua đường ống thông còn hạn chế do giá thành còn cao.

Do đó, phẫu thuật thay van là phương pháp phổ biến hiện nay ở nước ta trong điều trị bệnh lý van động mạch chủ, làm giảm nguy cơ đột tử và cải thiện huyết động và chức năng thất trái. Siêu âm tim được coi là thăm dò tiêu chuẩn trong chẩn đoán và theo dõi các bệnh nhân trước và sau phẫu thuật thay van. Siêu âm tim cung cấp các thông số về tình trạng van ĐMC cũng như các thông số huyết động và chức năng thất trái. Trong đó , phân suất tống máu dưới 50% có thể được coi là một tham số khách quan để chỉ định phẫu thuật thay van [4-5].

Tuy nhiên, gần đây người ta thấy việc sử dụng phân suất tống máu để đánh giá sự co bóp của cơ tim có thể dẫn đến việc giải thích sai về sinh lý bệnh của rối loạn chức năng cơ tim tiềm ẩn. Phân suất tống máu thất trái ở bệnh nhân bệnh van động mạch chủ bị suy giảm có thể là thứ phát do sự không phù hợp với hậu gánh trong khi khả năng co bóp cơ tim cơ bản vẫn bình thường. Ngược lại, mặc dù co bóp cơ tim bị suy giảm nhưng giá trị bình thường của phân suất tống máu có thể được bảo tồn cho đến khi bệnh ở giai đoạn cuối do sự phát triển bù trừ của phì đại đồng tâm thất trái. Do đó nếu chỉ sử dụng phân suất tống máu để đánh giá chức năng thất trái sẽ thiếu chính xác.

Phân suất tống máu thường chỉ phát hiện sự suy giảm co bóp cơ tim khi đã có biến chứng phì đại xơ hóa hoặc giãn 2 buồng tim [6-7]. Ở giai đoạn này, tái cấu trúc thất trái được đặc trưng bởi xơ hóa cơ tim tiến triển sẽ khó hồi phục sau phẫu thuật [8-9]. Do vậy cần có phương pháp đánh giá sự suy giảm co bóp cơ tim sớm hơn phân suất tống máu ở bệnh nhân bệnh van động mạch chủ trước khi xuất hiện triệu chứng và tổn thương cơ tim không hồi phục. Trong những năm gần đây, sức căng dọc thất trái trên siêu âm đánh dấu mô cơ tim 2D được xem là một thông số giúp phát hiện được sự suy giảm chức năng tim kín đáo khi mới chỉ có bất thường về chức năng của mô mà chưa có biến đổi về hình thái của tim.

Vậy kỹ thuật siêu âm đánh dấu mô cơ tim có vai trò như thế nào trong việc chẩn đoán và theo dõi các bệnh nhân bệnh van động mạch chủ được phẫu thuật thay van là một vấn đề cần thiết mà chưa có một nghiên cứu nào tại Việt Nam đề cập đến. Vì thế chúng tôi tiến hành đề tài “Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, siêu âm đánh dấu mô cơ tim ở bệnh nhân đƣợc phẫu thuật thay van động mạch chủ” nhằm các mục tiêu sau: 1. Khảo sát sự biến đổi đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và sức căng dọc thất trái trên siêu âm đánh dấu mô cơ tim 2D ở bệnh nhân phẫu thuật thay van động mạch chủ được theo dõi trong 6 tháng. Tìm hiểu mối liên quan của sức căng dọc thất trái với một số thông số siêu âm tim và lâm sàng ở bệnh nhân phẫu thuật thay van ĐMC được theo dõi trong 6 tháng.

3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Đại cƣơng về bệnh lý van động mạch chủ 1. Dịch tễ học: Bệnh lý van động mạch chủ (ĐMC) là bệnh van tim thường gặp. Ở Mỹ, năm 2020 có khoảng 55 triệu người ở độ tuổi 65 trở lên mắc bệnh van tim và con số này dự kiến sẽ là 72 triệu người vào năm 2030 [1].

Tương tự, khảo sát của trung tâm Tim mạch Châu Âu về bệnh tim van ở 25 quốc gia [2] cho thấy bệnh van ĐMC là bệnh thường gặp (43,1%) trong đó hẹp van ĐMC khít (HC) chiếm tỷ lệ 29,1%. Nghiên cứu Lão hóa Helsinki thấy có bằng chứng về sự gia tăng vôi hóa và thoái hóa van ĐMC theo tuổi [10]. Mức độ của vôi hóa van tim đã được ghi nhận ở 75% người trên 85 tuổi. Tỷ lệ bệnh van ĐMC tăng theo độ tuổi từ 2% ở những người trên 75 tuổi lên 6% ở những người trên 85 tuổi.

Một nghiên cứu trên 11911 người trưởng thành từ Viện Tim, Phổi và Máu Quốc gia ở Olmsted County, Minnesota, cũng cho thấy tỷ lệ mắc hẹp van ĐMC tăng theo tuổi: từ 0,02% ở nhóm 18 đến 44 tuổi lên 2,8% ở bệnh nhân trên 75 tuổi [1], [11]. Ở các nước phát triển hiện nay nguồn gốc thoái hóa là nguyên nhân thường gặp nhất của bệnh van tim (82%), tiếp theo là bệnh van tim do thấp (11%) [2]. Ở Việt Nam thấp tim và các bệnh van tim do thấp luôn chiếm phần lớn nhất so với các nhóm bệnh khác, Sinh bệnh học của bệnh lý van ĐMC đã có sự thay đổi qua nhiều năm, tỷ lệ bệnh thấp tim và các bệnh van tim do thấp có khuynh hướng giảm đi nhiều (36,7% năm 2003 giảm còn 27% trong năm 2007). Tuy nhiên, bệnh lý van ĐMC do thấp vẫn là nguyên nhân phổ biến trong số các bệnh nhân phải nhập viện [3].

Giải phẫu van động mạch chủ Hình 1. Gốc động mạch chủ và van động mạch chủ [12]. Van ĐMC là một cấu trúc nằm trong gốc ĐMC. Gốc ĐMC có thể được chia thành các phần: Lá van ĐMC, diện bám của lá van ĐMC, xoang Valsalva, tam giác giữa các lá van, diện nối xoang ống, vòng van Lá van động mạch chủ: Thường có 3 lá van.

Thiết kế dạng 3 lá van là một đặc điểm tối ưu tạo ra trở kháng thấp khi mở van ĐMC [12]. Mỗi lá van có bề mặt nhám hướng về ĐMC lên và mặt nhẵn hơn hướng về phía thất trái [13]. Từng lá van có thể chia thành 3 phần riêng biệt: phần bờ tự do, phần bụng, và phần nền-hay phần diện bám của các lá van [12] Diện bám của các lá van: Có cấu trúc xơ dầy hình bán nguyệt. Diện bám của 3 lá van có dạng hình vương miện.

Điểm cao nhất của vương miện là nơi gặp nhau của 2 diện bám gọi là mép van. Xoang Valsalva: Ba chỗ phình của thành ĐMC được đặt tên là xoang Valsalva, được mô tả bởi nhà giải phẫu người Ý Antonio Valsalva. Chúng giới hạn đầu trung tâm bởi diện bám của lá van và ngoại vi bởi diện nối xoang ống. Thành của xoang chủ yếu tạo bởi thành của ĐMC.

Hai trong ba xoang này là nơi xuất phát của ĐM vành và các xoang cũng được gọi theo là xoang vành trái, vành phải, và xoang không vành 5 Diện nối xoang ống: Phần ngoại vi của xoang Valsalva nối với ĐMC lên, cùng với mép van tạo thành cấu trúc hình ống gọi là diện nối xoang ống, nơi phân cách giữa gốc ĐMC và ĐMC lên [13]. Vòng van động mạch chủ: Các phẫu thuật viên coi vòng van ĐMC là phần đi cùng với diện bám các lá van vào thành ĐMC[14], bởi đây là nơi đặt chỉ để gắn van nhân tạo khi thay van; tuy nhiên đây không phải là một “vòng tròn thực sự, mà nó có hình vương miệng như đã nêu trên. Trong khi đó, bác sĩ nội tim mạch, coi vòng van ĐMC là một vòng nền thực sự (có thật) tạo bởi điểm đáy của diện bám mỗi lá van trong một hình dạng tròn. Nó là một thiết diện nhỏ nhất của gốc ĐMC, và cũng là vùng để đo kích cỡ van nhân tạo của các phẫu thuật viên hay thực hiện trong mổ Hình 1.

Các diện nối và vòng van động mạch chủ[13] Diện nối xoang-ống: A và hình vòng tròn trên cùng-màu xanh dương. Diện bám các lá van: hình vương miệng 3 đỉnh-màu đỏ. Diện nối thất-chủ: hình vòng tròn ở giữa-màu vàng. Vòng nền thực sự: C và hình vòng tròn dưới cùng-màu xanh lá Như vậy, có rất nhiều các khái niệm mô tả về vòng van ĐMC.

Thuật ngữ “vòng van” được hiểu là một vòng nền thực sự đi qua điểm thấp nhất của diện bám lá van có lẽ được sử dụng phổ biến, mặc dù nó cũng không phải là một vòng tròn đúng nghĩa mà có dạng gần giống elip [15]. Hẹp van ĐMC (HC) Sơ đồ 1. Sinh lý bệnh hẹp van ĐMC[16] Hẹp van ĐMC (HC) gây nghẽn đường ra thất trái dẫn đến tăng áp lực tâm thu thất trái (TT), tăng thời gian tống máu, tăng áp lực tâm trương TT và giảm áp lực ĐMC Áp lực tâm thu TT tăng làm tăng áp lực lên thành tim. Theo định luật Laplace, để bình thường hóa sức ép lên thành tim, TT sẽ phì đại đồng tâm.

Giai đoạn sau, vách thất không thể dày hơn, phì đại TT không thể bù đắp cho áp lực TT tăng lên, sức căng thành gia tăng dẫn đến sự không phù hợp hậu tải. Sự không phù hợp hậu tải này đại diện cho bước đầu tiên của rối loạn chức năng TT trong HC khít. Cuối cùng, thể tích TT sẽ tăng lên và phân số tống máu thất trái (EF) giảm. Một khi EF giảm, kết quả sau phẫu thuật thay van sẽ 7 tồi tệ hơn [17] và do đó có thể ưu tiên phát hiện rối loạn chức năng tâm thu TT dưới lâm sàng trước khi EF giảm.

Pxr X = 2xh X = sức căng thành (wall stress) r = bán kính (buồng thất) p = áp lực (buồng thất) h = bề dầy (vách thất) Tăng áp lực tâm thu TT, tăng khối lượng cơ TT, tăng thời gian tống máu sẽ làm tăng sự tiêu thụ oxy cơ tim. Tăng thời gian tống máu sẽ làm giảm kỳ tâm trương (thời kỳ tưới máu cơ tim). Tăng áp lực tâm trương thất trái kèm với giảm áp lực tâm trương ĐMC sẽ làm giảm áp lực tưới máu động mạch vành (ĐMV). Giảm thời gian tâm trương và giảm áp lực tưới máu ĐMV sẽ làm giảm cung cấp oxy cơ tim.

Áp lực trong buồng thất tăng làm ép các nhánh ĐMV nhỏ lại cộng với lưu lượng máu vào ĐMC giảm do hẹp lỗ van ĐMC (lượng máu vào động mạch chủ ít) sẽ càng làm giảm lưu lượng máu đến ĐMV gây nên đau ngực mà không có hẹp thực thể ĐMV.