ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ––––––––––––––––––––––––– MAI NGỌC QUỲNH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC TÊN ĐỀ TÀI: NGHIÊN CỨU RỦI RO TRONG SẢN XUÂT VÀ TIÊU THỤ CHÈ CỦA CÁC HỘ NÔNG DÂN TRÊN ĐỊA BÀN XÃ PHÚC XUÂN THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN Hệ đào tạo : Chính quy Lớp : K47 - KTNN Khoa : Kinh Tế & PTNT Chuyên ngành : Kinh Tế Nông Nghiệp Giảng viên hướng dẫn : TS. Nguyễn Thị Yến Khóa : 2015 – 2019 Thái Nguyên năm 2019 h ii ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ––––––––––––––––––––––––– MAI NGỌC QUỲNH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC TÊN ĐỀ TÀI: NGHIÊN CỨU RỦI RO TRONG SẢN XUÂT VÀ TIÊU THỤ CHÈ CỦA CÁC HỘ NÔNG DÂN TRÊN ĐỊA BÀN XÃ PHÚC XUÂN THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN Hệ đào tạo : Chính quy Lớp : K47 - KTNN Khoa : Kinh Tế & PTNT Chuyên ngành : Kinh Tế Nông Nghiệp Giảng viên hướng dẫn : TS. Nguyễn Thị Yến Khóa : 2015 – 2019 Thái Nguyên năm 2019 h i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đề tài “ Nghiên cứu rủi ro trong sản xuất và tiêu thụ chè của các hộ nông dân trên địa bàn xã Phúc Xuân TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên “ là kết quả của quá trình học tập, nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trı̀nh bày trong báo cáo là trung thực, khách quan và các số liệu trong bài báo cáo được thu nhập thưc tế có nguồn gốc rõ ràng đáng tin cậy. Đồng thời tôi xin cam đoan rằng trong quá trình thực hiện đề tài này tôi luôn chấp hành đúng mọi quy định của nơi thực tập.
Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình. Sinh viên Mai Ngọc Quỳnh h ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô giáo, các cơ quan và các cá nhân. Tôi xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc và kı́nh trọng tới tất cả các tập thể, cá nhân đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trı̀nh nghiên cứu. Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới giảng viên hướng dẫn TS.
Nguyễn Thị Yến đã trực tiếp hướng dẫn tôi rất tận tình chu đáo trong suốt quá trı̀nh nghiên cứu và hoàn thành đề tài. Tôi xin trân trọng cảm ơn toàn thể các thầy, cô giáo Khoa Kinh tế và Phá t triển nông thôn đã giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thiện luận văn tốt nghiệp. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến ban lãnh đạo, các cán bộ quản lí của Chi Cục Thống kê TP Thái Nguyên cùng toàn thể người dân trên địa bàn xã Phúc Xuân đã tao điều kiện và nhiệt tình giúp đỡ tôi trong viêc thu thập thông tin phục vụ đề tài. Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn bạn bè, người thân trong gia đıǹ h đã tạo điều kiện, động viên , giúp đỡ tôi trong quá trıǹ h học tập, nghiên cứu và hoàn thành đề tài này.
Xin trân trọng cảm ơn ! h iii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Rủi ro và ảnh hưởng của nó đến sản xuất nông nghiệp.2 Diện tích và sản lượng chè của Việt Nam giai đoạn 2004 - 2013. Cơ cấu xuất khẩu chè của Việt Nam năm 2009 và năm 2012. Đánh giá các khó khăn trong sản xuất của hộ trồng chè.
Hiện trạng sử dụng đất của xã Phúc Xuân. Diện tích, năng suất, sản lượng chè tại xã Phúc Xuân từ năm 2015 – 2017. Đánh giá mức độ tiêu thụ chè của các hộ sản xuất trên địa bàn xã Phúc Xuân. Tổng hợp giá trị tăng thêm từ sản xuất kinh doanh chè.
Các loại rủi ro thường gặp trong sản xuất và tiêu thụ chè của các hộ nông dân trên địa bàn xã Phúc Xuân. Tần suất xuất hiện rủi ro trong sản xuất và tiêu thụ chè của các hộ nông dân. Các loại rủi ro về sâu bệnh thường gặp của các hộ sản xuất chè tại xã Phúc Xuân. Rủi ro sâu bệnh gây thiệt hại nhất cho hộ sản xuất chè trên địa bàn xã Phúc Xuân.
Các loại rủi ro thiên tai thường gặp của các hộ sản xuất chè tại xã Phúc Xuân. Các loại rủi ro về kĩ thuât thường gặp của các hộ sản xuất chè tại xã Phúc Xuân. Rủi ro kĩ thuật gây thiệt hại nhất cho hộ sản xuất chè trên địa bàn xã Phúc Xuân. Các loại rủi ro về thị trường thường gặp của các hộ sản xuất chè trên địa bàn xã Phúc Xuân.
Rủi ro về giá tiêu thụ chè của các hộ nông dân. Mức độ thiệt hại nghiêm trọng nhất đối với hộ sản xuất, tiêu thụ chè tại xã Phúc Xuân. Đánh giá mức độ thiệt hại rủi ro do thiên tai gây ảnh hưởng đến sản xuất chè trên địa bàn xã Phúc Xuân. Đánh giá mức độ thiệt hại rủi ro do kĩ thuật gây ảnh hướng đến sản xuất chè trên địa bàn xã Phúc Xuân.
Đánh giá mức độ thiệt hại rủi ro do sâu bệnh đến sản xuất chè trên địa bàn xã Phúc Xuân. 61 h v DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH Hình 2.1: Biểu đồ ảnh hưởng của rủi ro đến năng suất .2: Biểu đồ các chiến lược và phương pháp ứng phó với rủi ro. Chè Phúc Xuân - Thái Nguyên. Bản đồ thành phố Thái nguyên và khu vực xã Phúc Xuân .1: Đồ thị định hướng cơ cấu giống chè tỉnh Thái Nguyên năm 2020.
66 h vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CC Cơ cấu TP Thành phố SL Số lượng h vii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CÁC BẢNG. iii DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH. v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.
vi MỤC LỤC .1 Tính cấp thiết của đề tài.2 Mục tiêu nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học của đề tài. Ý nghĩa trong học tập và khoa học .Ý nghĩa thực tiễn. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN .1 Cơ sở lý luận của đề tài .1 Một số khái niệm về rủi ro .2 Nhận diện rủi ro trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp 9 2.3 Phân loại rủi ro trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.4 Các bước phân tích rủi ro trong sản xuất và tiêu thụ chè .5 Nội dung rủi ro trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài .1 Rủi ro trong sản xuất và tiêu thụ chè tại Việt Nam .2 Rủi ro trong sản xuất và tiêu thụ chè ở xã Phúc Xuân , TP Thái Nguyên.
ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .2 Phương pháp nghiên cứu .1 Chọn điểm nghiên cứu .2 Các phương pháp nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Khái quát về điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội của xã Phúc Xuân TP Thái Nguyên.
Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội .3 Thuận lợi và khó khăn trong sản xuất chè của hộ tại địa bàn xã Phúc Xuân .Thực trạng sản xuất và tiêu thụ chè của các hộ tại xã Phúc Xuân .1 Tình hình sản xuất chè tại xã Phúc Xuân.2 Tình hình tiêu thụ chè .3 Rủi ro trong sản xuất và tiêu thụ chè của các hộ nông dân tại xã Phúc Xuân 48 4.1 Rủi ro trong sản xuất .2 Rủi ro thị trường .3 Rủi ro chính sách .4 Mức độ thiệt hại rủi ro. CÁC GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU RỦI RO. Quan điểm mục tiêu, định hướng phát triển sản xuất và tiêu thụ chè theo hướng phát triển bền vững .2 Một số giải pháp nhằm giảm thiểu rủi ro trong sản xuất và tiêu thụ chè tại xã Phúc Xuân .1 Giải pháp giảm thiểu rủi ro trong sản xuất.2 Giải pháp giảm thiểu rủi ro trong tiêu thụ.77 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
79 Tài liệu tiếng việt .79 Tài liệu web. 81 PHIẾU ĐIỀU TRA HỘ SẢN XUẤT CHÈ .1 Tính cấp thiết của đề tài Cây chè là cây công nghiệp lâu năm có giá trị kinh tế cao,nó có vị trí quan trọng trong đời sống sinh hoạt và đời sống kinh tế , văn hóa của con người. Ngoài tác dụng giải khát chè còn có nhiều tác dụng khác như kích thích thần kinh làm cho thần kinh minh mẫn , tăng cường hoạt động của cơ thê , nâng cao năng lực làm việc, tăng sức đề kháng cho cơ thể … Thái Nguyên là một trong nhung tỉnh có khí hậu và điều kiện tự nhiên thích hợp cho cây chè phát triển. Hiện nay diện tích trồng chè ngày càng được mở rộng hơn và việc trồng chè đã mang lại hiệu quả kinh tế cao góp phần thu nhập đời sông cho người dân tại đây.
Từ rất lâu, chè Thái Nguyên đã được tôn vinh là “đệ nhất danh trà” của đất nước. Chè Thái Nguyên nổi tiếng khắp trong và ngoài nước với hương vị đậm đà, khác biệt mà không nơi nào có được. Thực tế cho thấy những năm qua chè Thái Nguyên luôn được thị trường trong và ngoài nước chấp nhận, sản phẩm chè có giá trị xuất khẩu cao, nhu cầu tiêu thụ lớn. Về môi trường chè có tác dụng phủ xanh đất trống đồi trọc, chống xói mòn đất, bảo vệ môi trường sinh thái.
Ngành chè là một trong những ngành sản xuất mũi nhọn của tỉnh hiện nay. Trong tỉnh có rất nhiều vùng trồng chè trọng điểm như La Bằng, Tân Cương, Trại Cài, Phổ Yên. Theo thống kê của tỉnh Thái Nguyên, từ đầu năm đến nay lượng chè xuất khẩu của các doanh nghiệp trên địa bàn chỉ đạt hơn 1.500 tấn, bằng khoảng 20% kế hoạch xuất khẩu của cả năm và giảm 20% so với cùng kỳ. Trừ những vùng chè đặc sản chuyên sản xuất chè xanh phục vụ nội tiêu như Tân Cương, La Bằng, Trại Cài.; ở các vùng chè nguyên liệu khác, việc sản xuất cũng như tiêu thụ chè trong thời gian qua gặp không ít khó khăn.
Phúc Xuân là xã ở phía tây bắc của thành phố Thái Nguyên. Xã nằm ven tỉnh lộ 253 từ trung tâm thành phố đến thị trấn Đại Từ. Xã tiếp giáp với Hồ Núi h 2 Cốc ở phía tây nam và cách không xa khu du lịch trên hồ, cách trung tâm thành phố Thái Nguyên khoáng 25km. Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân cả về sản xuất, chế biến cũng như tiêu thụ sản phẩm chè, người dân vẫn chưa khai thác hết thế mạnh, vai trò và giá trị của cây chè.
Mặc dù quỹ đất trồng chè hàng trăm ha, năng suất chè có thể đạt tới 90-120 tạ/ha .