CHƯƠNG 1: NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN VE QUYEN CON NGƯỜI TREN MOI TRUONG INTERNET 1.Những tac động của môi trường Internet lên quyền con người 1. Thúc day tự do kết nối va chia sẻ - nền tảng cho việc hướng thụ quyền con người “Thế giới phẳng” đã không còn là một nhận định vô lý khi Internet xuất hiện trong cuộc sông của con người. Hệ thống thông tin toàn cầu Internet đã thay đổi hoàn toàn cách con người tiếp cận và trao đổi thông tin. Con người có thé tìm thay gần như mọi thông tin qua mạng toàn cầu mà không lệ thuộc truyền thông truyền thống (báo chí, sách,.) như trước.
Việc truy cập thông tin trở nên quá đễ dàng với một lượng thông tin đồ sộ và gần như miễn phí. Tính đến cuối năm 2018, có đến gần 4,1 tỷ người trên toàn thế giới sử dụng Internet trong đó xấp xi 2,77 tỷ người tham gia mạng xã hội và gần 1,94 tỷ website tồn tại trên mạng lưới Internet dé phục vụ nhu cầu truy cập thông tin của công dân toàn cầu!. Nhờ có Internet con người có thể kết nối với nhau qua các ứng dụng tiện ích, các trang mạng xã hội (Facebook, Twitter,.); mở ra thế giới giải trí cho con người băng các ứng dụng như chơi game, nghe nhạc, xem phim, các diễn đàn, các trang trực tuyến. Internet còn giúp đỡ con người rất nhiều trong công việc và học tập: mở ra cơ hội học tập cho con người băng việc tìm hiểu và đăng ký những khóa học trên các trang mạng trực tuyến; việc kinh doanh của các doanh nghiệp ngày càng được mở rộng nhờ các website bán hàng, các website hỗ trợ khách hàng, các dịch vụ quảng cáo trên các trang mạng xã hội và các diễn đàn cộng 'Nguyễn Nguyễn (2019) “Kỷ niệm 30 năm World Wide Web: Internet và những con số biết nói ” < https://dantri.vn/suc-manh-so/ky-niem-30-nam-world-wide-web-internet-va-nhung-con-so-biet-noi- Không những vậy Internet còn tạo ra nhiều cơ hội dé các doanh nghiệp có thé tim kiếm thêm nhà đầu tư và đối tác kinh doanh.
Sự kết nối của con người trong mọi lĩnh vực, mọi mối quan hệ đều có thé được Internet hoá nham tăng tính nhanh chóng, thuận lợi và hiệu quả. Trong quá trình kết nối, con người đã tạo lập nên thông tin, dữ liệu dé từ đó truyền tải những thông điệp, bài học, công trình nghiên cứu, thông tin hữu ích,. cho những người dùng khác. Với mức độ lan rộng theo cấp số nhân và tính lưu trữ vô thời hạn, Internet cho phép người dùng trên toàn thế giới có thể chia sẻ, tìm kiếm, khai thác và sử dụng thông tin không giới hạn từ nguồn dữ liệu không lồ đến từ chính sự đóng góp của mỗi người dùng.
Dưới góc nhìn pháp luật, Internet không chỉ đưa con người đến gần với nhau hơn mà nó còn đưa con người đến gan với việc thụ hưởng những quyền mà chính họ là chủ thé. Quyền con người là một phạm trù rộng lớn do đó có rất nhiều định nghĩa khác nhau. Nhưng tựu trung, quyền con người thường được hiểu là “nhiing nhu cau, lợi ich tự nhiên, vốn có của con người được ghỉ nhận và bảo vệ trong pháp luật quốc gia và các thoả thuận pháp lý quốc té” *. Nhờ có những chuẩn mực về quyền con người và thiết chế để bảo đảm thực hiện nó, nên mọi thành viên trong gia đình nhân loại mới thể nhận được các điều kiện để sinh ra, lớn lên, học tập, làm việc và phát triển mọi khía cạnh của bản thân với tư cách là con người.
Thông qua quyền con người, ta có thể định hình những nhu cầu và khả năng của con người, ví dụ như: nhu cầu được nói ( quyền tự do ngôn luận), khả năng nhận thức, tham gia các hoạt động xã hội ( quyền được giáo dục, quyên bầu cử,. Do đó khi đáp ứng được những nhu cau, khả năng cơ bản của con người cũng chính là bảo đảm quyền con người. Trong bối cảnh Internet phát triển, những nhu cầu của con người ngày càng được đáp ứng nhanh và hiệu quả hơn. Cụ thể như, con người có thể thực hiện quyền tiếp cận thông tin nhanh chóng và đầy đủ hơn nhờ vào sự ra đời của những trang tìm kiếm như: Google, Yahoo,., các trang thông tin trực tuyến hay các trang mạng xã hội,.Quá trình người dùng sử dụng Internet cũng là cơ hội để quyền tự do ngôn luận, tự do biểu dat đạt được mục đích khi hình thành nên quyền.
Con người có thê tự do đóng góp ý kiến, nêu lên quan điểm cá nhân, tranh luận, xây dựng một xã hội văn minh hơn. Không chỉ vậy, Internet ?Nguyễn Đăng Dung — Vũ Công Giao — Lã Khánh Tùng (2009) Giáo trình Lý luận và pháp luật về quyên con người. NXB Đại học Quôc Gia Hà Nội, 5-13. - *Nguyễn Đăng Dung — Vũ Công Giao — La Khánh Tùng (2009), tài liệu đã dan.
còn là cơ hội dé quyên được giáo dục, quyền được vui chơi giải trí có thé được phô cập với quy mô rộng hơn. Bởi lẽ khác với hình thức truyền thống, việc học tập online từ châu lục này sang châu lục khác là hoàn toàn có thể, gia tăng khả năng kết nối với bạn bè thầy cô trên toàn thế giới; mô hình giải trí trực tuyến đa dạng, sống động, tạo ra không gian nghỉ ngơi thư giãn với kho tàng trò chơi, chương trình truyền hình, phim ảnh, âm nhạc,. không giới hạn. Đồng thời việc sử dụng Internet để đăng tải và chia sẻ thông tin có thê giúp các vi phạm quyền con người được chia sẻ nhanh chóng hơn, nhờ đó các chính phủ, tô chức phi chính phủ và các bên chịu trách nhiệm về quyền con người có thê tiếp nhận và đưa ra giải pháp hỗ trợ kịp thời.
Hơn thông qua đữ liệu người dùng truy cập và đăng tải, các đơn vị chức năng có thé thu thập và phân tách các nhóm dữ liệu tốt và xấu, hỗ trợ và giám sát tình trạng phân biệt đối xử đối với những nhóm bị tổn thương. Như vậy, có thể thấy rằng Internet đã mở rộng cánh cửa kết nối và chia sẻ thông tin của con người với toàn thế giới, cách Internet đáp ứng những nhu cầu cơ bản và gia tăng những khả năng của con người đã góp phan đây mạnh việc con người tiép cận và hưởng thụ quyên của chính minh. Gia tăng nguy cơ và rủi ro xâm phạm quyền con người Có thể nói tầm ảnh hưởng của Internet phát tán mạnh mẽ khi nó bắt đầu phát huy công dụng giải trí của mình. Đặc biệt Internet cho phép người dùng giao lưu và chia sẻ thông tin một cách có hiệu quả, vượt ra ngoài những giới hạn về địa lý và thời gian.
Những lợi ích mà Internet và mạng xã hội mang lại cho chúng ta rất nhiều và tác động tích cực nếu chúng ta biết cách sử dụng chúng một cách hợp lý. Tuy nhiên, ngoài những mặt tích cực, Internet đang chứa đựng nhiều nguy cơ đe đọa. Internet được ví như con dao hai lưỡi chứa nhiều hiểm họa khó lường. Nếu quản lý không tốt Internet còn gây hại đến an ninh trật tự, an toàn xã hội, bản sắc văn hóa, đạo đức lối sống, thuần phong mỹ tục, nhất là đối với thế hệ trẻ.
Thông tin trên Internet rất khó quản lý và kiểm soát. Bất kỳ ai cũng có thể đưa thông tin lên Internet. Vì vậy, bên cạnh những thông tin lành mạnh, có ích, Internet là nơi chứa đựng vô vàn những thông tin rác trên thế giới, gia tăng nguy cơ và rủi ro xâm phạm quyền con người. Được thê hiện rõ ở hai khía cạnh sau: Thứ nhát, Internet tạo ra các công cụ và điêu kiện đê những tô chức, cá nhân trong xã hội lợi dụng và xâm phạm quyên của người khác ở mức độ nghiêm trong hơn.
Ví du: Di 10 cùng với sự phát triển hàng ngày hàng giờ của Internet, hiện trang tin tặc ngày càng tinh vi với dẫn chứng như: “Ngày 17/12/2019, LifeLabs, công ty chuyên thực hiện các xét nghiệm máu và một số xét nghiệm khác ở Canada thông báo tin tặc đã xâm nhập hồ sơ của trung tâm này và đánh cắp đữ liệu cá nhân của 15 triệu người Canada, tương đương 50% dân số nước này, theo đó danh tính của khách hàng cùng thông tin liên lạc, số thẻ y tế và kết quả các xét nghiệm đã bị lộ”?) đây là một sự việc vô cùng nghiêm trong va gây chan động lớn với thế giới vì ví tin tặc là một “kẻ cắp” ngoài xã hội thì với môi trường công nghệ số, hậu quả của nó là một con số quá lớn nếu hy hữu xảy ra trường hợp thông tin của khách hàng bị phát tán trên mạng. Ngoài sự nguy hiểm của tin tặc ngày càng khó kiểm soát, việc phi bang con người trên Internet cũng được một số cá nhân, tổ chức loi dụng nhằm bôi xấu hình ảnh của bất kỳ cá thể nào trong xã hội. Nếu việc phỉ báng ở ngoài xã hội đã thực sự dang lo ngại thì việc phi bang con người trên Internet còn là một van đề nghiêm trọng hơn rất nhiều lần. Vì sự phỉ báng đó không chỉ xuất hiện miệng truyền miệng ngoài đời sống thường nhật mà nó còn kéo theo hàng ngàn hàng triệu con người ngoài cuộc vào chỉ chích, đánh giá như một hiệu ứng “đám đông”, chia sẻ trên khắp các trang web, ảnh hưởng rất lớn tới người bị hại.
Minh chứng lớn nhất có lẽ là những người hoạt động nghệ thuật và những người có sức ảnh hưởng trên không gian mạng, việc có anti-fan luôn chỉ trích, đặt điều là việc không thể tránh khỏi. Day là một áp lực rất lớn đối với “người nỗi tiếng”, vì đôi khi chỉ vì quá nhiều cá nhân tấn công sẽ dẫn đến hậu quả: giải nghệ, trầm cảm thậm chí là dẫn đến tự tử. Thứ hai, Internet khiến một số nhà nước có thé can thiệp và xâm phạm đến quyền của công dân. Minh chứng là: Tổ chức ủng hộ dân chủ và giám sát nhân quyền Freedom House hôm thứ Ba (5/11/2019) đã công bố báo cáo “Tu đo Internet 2019”, trong đó đưa ra một loạt các đánh giá về tình trạng đi xuống về tự do Internet toàn cầu, đặc biệt nhắn mạnh Trung Quốc là nước vi phạm quyền tự đo Internet tệ hại nhất trên thế giới năm thứ tư liên tiếp.
Freedom House đặc biệt nhân mạnh rằng năm qua vi phạm tự do Internet tại quốc gia này đặc biệt tdi tệ vì đây cũng là năm kỷ niệm 30 năm vụ thảm sát Quảng trường Thiên An Môn. Chính quyền Trung Quốc trước nay vẫn luôn nỗ lực để xóa bỏ sự kiện khủng khiếp 4 https://hanoimoi.vn/tin-tuc/Oto-xemay/953243/canada-tin-tac-danh-cap-ho-so-suc-khoe-cua-gan-15-trieu- nguoi 11 này khỏi lịch sử.