Luận văn thạc sĩ vnu ulis a study on using bottom up techniques in teaching listening skill to the first year students at thai nguyen university of technology

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ulis a study on using bottom up techniques in teaching listening skill to the first year, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Tác giả: Dương Thị Thảo
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Teaching Methodology
• Đề tài: A Study On Using Bottom-Up Techniques In Teaching Listening Skill To The First-Year Students At Thai Nguyen University Of Technology.
• Loại tài liệu: Minor Thesis
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• PART A: INTRODUCTION
• 1. CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW
• 1.1. Theory on listening
• 1.2. Definitions of listening
• 1.3. Type of listening
• 1.4. What make listening difficult?
• 1.5. Teaching listening skill
• 1.6. Stages of a listening lesson
• 1.7. Bottom-up process in teaching listening
• 1.8. Teacher’s role in teaching listening
• 2. CHAPTER II: THE STUDY
• 2.1. The setting of the study
• 2.2. The application of bottom-up process in listening class
• 2.3. Findings and Discussions
• 2.4. Tests’ result analysis
• 2.4.1. Mid-term test
• 2.4.2. Questionnaire result analysis
• 3. CHAPTER III: IMPLICATION
• 3.1. Bottom-up techniques should be applied
• 3.2. Arousing students’ motivation and interest
• 3.3. Improving 3 stages of a listening lesson
• PART C: CONCLUSION
• appendix.1. Summary of the study
• appendix.2. Limitations and suggestions for further study
• appendix.3. Appendix 1: Survey questionnaire
• appendix.4. Appendix 2: Pre-test, Mid-term test and Post test
• appendix.5. Appendix 3: Sample lesson plan

Tóm tắt

I. Tổng quan về phương pháp bottom up trong giảng dạy kỹ năng nghe

Phương pháp bottom-up đã trở thành một trong những phương pháp giảng dạy hiệu quả trong việc phát triển kỹ năng nghe cho sinh viên năm nhất. Phương pháp này tập trung vào việc xây dựng hiểu biết từ các yếu tố cơ bản nhất của ngôn ngữ, từ âm thanh, từ vựng đến ngữ pháp. Điều này giúp sinh viên có thể tiếp cận và hiểu nội dung nghe một cách tự nhiên hơn. Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng phương pháp này có thể cải thiện đáng kể khả năng nghe của sinh viên, đặc biệt là những người mới bắt đầu học tiếng Anh.

1.1. Định nghĩa và vai trò của phương pháp bottom up

Phương pháp bottom-up được định nghĩa là quá trình mà trong đó người học bắt đầu từ các yếu tố nhỏ nhất của ngôn ngữ để xây dựng hiểu biết tổng thể. Vai trò của phương pháp này trong giảng dạy kỹ năng nghe là rất quan trọng, vì nó giúp sinh viên phát triển khả năng nhận diện âm thanh và từ vựng, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho việc hiểu nội dung nghe.

1.2. Lợi ích của phương pháp bottom up trong giảng dạy

Việc áp dụng phương pháp bottom-up trong giảng dạy không chỉ giúp sinh viên cải thiện kỹ năng nghe mà còn tăng cường khả năng tự tin khi giao tiếp. Sinh viên sẽ học cách phân tích và hiểu các yếu tố ngôn ngữ một cách chi tiết, từ đó nâng cao khả năng tiếp thu thông tin trong các tình huống thực tế.

II. Thách thức trong việc giảng dạy kỹ năng nghe cho sinh viên năm nhất

Giảng dạy kỹ năng nghe cho sinh viên năm nhất gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt từ vựng và chiến lược nghe hiệu quả. Nhiều sinh viên cảm thấy khó khăn trong việc hiểu nội dung nghe do không đủ từ vựng hoặc không biết cách áp dụng các chiến lược nghe phù hợp. Điều này dẫn đến việc họ cảm thấy chán nản và thiếu động lực trong việc học.

2.1. Thiếu hụt từ vựng và chiến lược nghe

Nhiều sinh viên năm nhất không có đủ từ vựng cần thiết để hiểu nội dung nghe. Điều này khiến họ gặp khó khăn trong việc theo dõi và hiểu các bài nghe. Hơn nữa, việc thiếu các chiến lược nghe hiệu quả cũng làm giảm khả năng tiếp thu thông tin của họ.

2.2. Áp lực và tâm lý của sinh viên

Áp lực từ việc học tập và kỳ vọng từ gia đình có thể tạo ra tâm lý lo lắng cho sinh viên. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tập trung và tiếp thu thông tin trong quá trình học nghe. Việc tạo ra một môi trường học tập thoải mái và khuyến khích là rất cần thiết để giúp sinh viên vượt qua những khó khăn này.

III. Phương pháp bottom up trong giảng dạy kỹ năng nghe hiệu quả

Để áp dụng phương pháp bottom-up một cách hiệu quả, giáo viên cần thiết kế các hoạt động nghe phù hợp với từng giai đoạn của bài học. Các hoạt động này nên được chia thành ba giai đoạn: trước khi nghe, trong khi nghe và sau khi nghe. Mỗi giai đoạn đều có vai trò quan trọng trong việc phát triển kỹ năng nghe cho sinh viên.

3.1. Giai đoạn trước khi nghe Chuẩn bị và kích thích sự tò mò

Trong giai đoạn này, giáo viên cần tạo ra sự hứng thú cho sinh viên thông qua các hoạt động như thảo luận về chủ đề, giới thiệu từ vựng mới và cung cấp bối cảnh cho bài nghe. Điều này giúp sinh viên chuẩn bị tâm lý và kiến thức cần thiết trước khi bắt đầu nghe.

3.2. Giai đoạn trong khi nghe Tập trung vào chi tiết

Trong giai đoạn này, sinh viên cần được hướng dẫn để chú ý đến các chi tiết trong bài nghe. Giáo viên có thể sử dụng các câu hỏi cụ thể để giúp sinh viên tập trung vào thông tin quan trọng và phát triển khả năng phân tích nội dung nghe.

3.3. Giai đoạn sau khi nghe Phân tích và phản hồi

Sau khi nghe, sinh viên cần có cơ hội để thảo luận và phân tích nội dung đã nghe. Giáo viên có thể tổ chức các hoạt động nhóm để sinh viên chia sẻ ý kiến và cảm nhận của mình về bài nghe, từ đó củng cố kiến thức và kỹ năng nghe.

IV. Ứng dụng thực tiễn của phương pháp bottom up trong giảng dạy

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng phương pháp bottom-up trong giảng dạy kỹ năng nghe đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Sinh viên không chỉ cải thiện khả năng nghe mà còn phát triển sự tự tin trong giao tiếp. Các hoạt động nghe được thiết kế hợp lý giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận và hiểu nội dung hơn.

4.1. Kết quả từ nghiên cứu thực nghiệm

Kết quả từ các bài kiểm tra cho thấy sinh viên áp dụng phương pháp bottom-up có sự tiến bộ rõ rệt trong khả năng nghe. Các số liệu thống kê cho thấy điểm số trung bình của sinh viên tăng lên sau khi áp dụng phương pháp này trong giảng dạy.

4.2. Phản hồi từ sinh viên về phương pháp giảng dạy

Sinh viên đã bày tỏ sự hài lòng với phương pháp bottom-up. Họ cảm thấy tự tin hơn khi tham gia vào các hoạt động nghe và có khả năng hiểu nội dung tốt hơn. Phản hồi tích cực này cho thấy phương pháp này thực sự hiệu quả trong việc phát triển kỹ năng nghe.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của phương pháp bottom up

Phương pháp bottom-up đã chứng minh được hiệu quả trong việc giảng dạy kỹ năng nghe cho sinh viên năm nhất. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến phương pháp này để phù hợp hơn với nhu cầu và đặc điểm của sinh viên. Tương lai, việc áp dụng công nghệ và các phương pháp giảng dạy hiện đại có thể giúp nâng cao hiệu quả của phương pháp này.

5.1. Đề xuất cho nghiên cứu tiếp theo

Cần có thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá hiệu quả của phương pháp bottom-up trong các bối cảnh khác nhau. Việc áp dụng công nghệ vào giảng dạy cũng cần được xem xét để nâng cao trải nghiệm học tập cho sinh viên.

5.2. Tương lai của giảng dạy kỹ năng nghe

Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, giảng dạy kỹ năng nghe sẽ ngày càng trở nên đa dạng và phong phú. Phương pháp bottom-up có thể được kết hợp với các phương pháp khác để tạo ra một môi trường học tập hiệu quả hơn cho sinh viên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập toàn cầu, tiếng Anh đóng vai trò là ngôn ngữ giao tiếp quốc tế then chốt trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, kinh tế và giáo dục. Tại Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên (TNUT), chương trình tiếng Anh tổng quát (General English) cho sinh viên năm thứ nhất được thiết kế gồm 144 tiết học (tương đương 15 modules của giáo trình New Cutting Edge Elementary) nhằm phát triển đồng đều 4 kỹ năng ngôn ngữ. Tuy nhiên, thực tế giảng dạy cho thấy hơn 70% sinh viên khối kỹ thuật đánh giá kỹ năng nghe là trở ngại lớn nhất trong quá trình tiếp thu ngôn ngữ. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ phương pháp tiếp cận truyền thống vốn thiên về ngữ pháp tĩnh, sự hạn chế về vốn từ vựng học thuật, cùng rào cản từ các hiện tượng biến âm trong lời nói tự nhiên.

Nhằm giải quyết triệt để vấn đề này, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Lý luận và Phương pháp giảng dạy tiếng Anh (Mã số: 601410) tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội đã thực hiện đề tài nghiên cứu thực nghiệm ứng dụng các kỹ thuật từ dưới lên (Bottom-up techniques) trong giảng dạy kỹ năng nghe. Nghiên cứu được triển khai thực nghiệm trên 70 sinh viên năm thứ nhất thuộc hai lớp chuyên ngành kỹ thuật trong suốt học kỳ 2 năm học 2011–2012 với tổng thời gian 17 tuần.

Mục tiêu cốt lõi của đề tài là kiểm chứng giả thuyết khoa học: việc ứng dụng có hệ thống các kỹ thuật Bottom-up sẽ nâng cao năng lực nghe hiểu và cải thiện thái độ học tập của người học. Kết quả từ nghiên cứu mang lại ý nghĩa sư phạm to lớn, cung cấp hệ thống giải pháp thực chứng giúp nâng mức điểm kiểm tra trung bình của sinh viên từ 4,142 lên 6,343 điểm, đồng thời tạo tiền đề đổi mới phương pháp giảng dạy ngoại ngữ cho các trường đại học khối kỹ thuật trên toàn quốc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết xử lý thông tin từ dưới lên (Bottom-up processing) khởi xướng bởi Rumelhart và Ortony (1977), sau đó được phát triển hoàn thiện bởi các học giả Richards (1990) và Chaudron & Richards (1986). Mô hình Bottom-up giả định rằng quá trình nghe hiểu diễn ra theo trình tự tuyến tính: người nghe giải mã các tín hiệu âm thanh thô từ các đơn vị nhỏ nhất như âm vị (phonemes), trọng âm (stress), ngữ điệu (intonation), kết hợp thành từ (words), cụm từ (phrases), mệnh đề (clauses) và cuối cùng là tái tạo ngữ nghĩa hoàn chỉnh của văn bản. Quá trình này đòi hỏi người học phải có khả năng lưu trữ thông tin tạm thời trong bộ nhớ ngắn hạn (STM) trước khi chuyển đổi và tích hợp vào bộ nhớ dài hạn (LTM).

Bên cạnh đó, tác giả áp dụng mô hình tổ chức bài dạy nghe 3 giai đoạn chuẩn mực của Underwood (1989) và Rixon (1986), bao gồm: giai đoạn chuẩn bị trước khi nghe (Pre-listening), giai đoạn thực hiện nhiệm vụ trong khi nghe (While-listening), và giai đoạn mở rộng sau khi nghe (Post-listening). Khung lý thuyết của đề tài cũng tập trung làm rõ các rào cản ngữ âm trong lời nói liên tục (Connected speech) như hiện tượng đồng hóa (assimilation), nuốt âm (elision), nối âm (catenation), và các dạng yếu của từ (weak forms) theo phân tích của Anderson & Lynch (1988).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng thực nghiệm (Quantitative quasi-experimental design) kết hợp điều tra khảo sát. Khách thể nghiên cứu gồm 70 sinh viên năm thứ nhất tại TNUT, độ tuổi từ 19 đến 21 (trong đó có 65 nam và 5 nữ), có trình độ tiếng Anh đầu vào tương đương bậc Sơ cấp (Elementary). Phương pháp chọn mẫu phân tầng thuận tiện được áp dụng để chia đều 70 sinh viên thành 2 nhóm độc lập: nhóm thực nghiệm (Experimental group - lớp 47Y với 35 sinh viên) được giảng dạy bằng kỹ thuật Bottom-up tích hợp, và nhóm đối chứng (Control group - lớp 47K1 với 35 sinh viên) học theo phương pháp truyền thống bám sát tiến trình sách giáo khoa.

Quy trình thu thập dữ liệu diễn ra xuyên suốt 17 tuần thực nghiệm thông qua hệ thống 3 bài kiểm tra đánh giá năng lực (Achievement tests) gồm Pre-test (trước can thiệp), Mid-term test (sau 8 tuần), và Post-test (kết thúc 17 tuần). Mỗi bài test bao gồm 25 câu hỏi chuẩn hóa thực hiện trong 20 phút nhằm đo lường khả năng giải mã âm thanh và nhận diện chi tiết. Cuối khóa học, một bảng hỏi khảo sát (Survey questionnaire) gồm 9 câu hỏi đo lường theo thang đo định lượng được phát trực tiếp cho 35 sinh viên nhóm thực nghiệm nhằm thu thập phản hồi về mức độ hứng thú, tính hữu ích của các bài tập và sự tự tin trong giao tiếp. Dữ liệu được xử lý bằng các tham số thống kê mô tả bao gồm: Điểm trung bình (Mean), Trung vị (Median), Yếu vị (Mode), và Độ lệch chuẩn (Standard Deviation - SD) nhằm đảm bảo độ tin cậy và giá trị khoa học của kết quả can thiệp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích thống kê từ 3 bài kiểm tra đánh giá năng lực cho thấy sự bứt phá vượt trội của nhóm thực nghiệm so với nhóm đối chứng:

• Mức tăng trưởng điểm số trung bình: Ở bài kiểm tra đầu vào (Pre-test), điểm số trung bình của hai nhóm ở mức tương đương nhau (nhóm thực nghiệm đạt 4,142 điểm với SD = 1,375; nhóm đối chứng đạt 4,085 điểm với SD = 1,401). Sau 8 tuần can thiệp (Mid-term test), nhóm thực nghiệm đã vươn lên đạt 5,142 điểm (SD = 1,263), trong khi nhóm đối chứng chỉ đạt 4,400 điểm (SD = 1,035). Đến bài kiểm tra cuối khóa (Post-test), điểm trung bình của nhóm thực nghiệm đạt 6,343 điểm (SD = 1,235), tạo cách biệt 0,886 điểm so với mức 5,457 điểm của nhóm đối chứng. Tổng mức tăng trưởng tuyệt đối của nhóm thực nghiệm đạt 2,201 điểm (tăng 53,1% so với ban đầu).
• Chuyển dịch phân bố điểm xuất sắc: Trong bài Post-test, tỷ lệ sinh viên đạt điểm khá giỏi (từ điểm 7 trở lên) ở nhóm thực nghiệm chiếm tới 48,5% (gồm 34,2% điểm 7; 8,6% điểm 8; và 5,7% điểm 9). Ngược lại, nhóm đối chứng chỉ có 8,6% sinh viên đạt điểm từ 7 trở lên và không có sinh viên nào đạt điểm 9. Giá trị Yếu vị (Mode) của nhóm thực nghiệm tịnh tiến từ 5 ở Pre-test lên 6 ở Mid-term test và đạt 7 ở Post-test.
• Mức độ tiếp nhận và đánh giá của người học: Dữ liệu khảo sát từ bảng hỏi cho thấy 87,3% sinh viên nhóm thực nghiệm bày tỏ thái độ yêu thích đối với các bài học áp dụng kỹ thuật Bottom-up. Có tới 90,8% người học khẳng định kỹ năng nghe của bản thân có sự tiến bộ rõ rệt (trong đó 70,8% đánh giá tiến bộ vượt bậc).
• Mức độ tương tác với các dạng bài tập chuyên biệt: Trong giai đoạn trước khi nghe, 57% sinh viên đánh giá việc giới thiệu trước cấu trúc ngữ pháp và 48% sinh viên đánh giá việc giải thích từ vựng mới là yếu tố tạo động lực mạnh mẽ nhất. Trong giai đoạn nghe, 53% sinh viên yêu thích bài tập nhận diện từ khóa (Key words) và 48% hào hứng với bài tập phân tách ranh giới từ và mệnh đề.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội về mặt thống kê của nhóm thực nghiệm khẳng định tính đúng đắn của giả thuyết nghiên cứu. Đối với sinh viên chuyên ngành kỹ thuật, rào cản lớn nhất khi nghe tiếng Anh không phải là khả năng tư duy logic mà là sự thiếu hụt các kỹ năng xử lý âm học cơ bản. Việc giáo viên chủ động can thiệp vào giai đoạn Pre-listening bằng cách giải thích các dạng rút gọn (contractions), dạng yếu (weak forms), hiện tượng nối âm và trọng âm câu đã giúp người học giải phóng bớt dung lượng bộ nhớ ngắn hạn, từ đó tập trung tốt hơn vào việc trích xuất ý nghĩa văn bản.

Kết quả này hoàn toàn nhất quán với các công bố thực nghiệm của Meccarty (2000), khẳng định vốn từ vựng và kiến thức ngữ pháp lời nói có mối tương quan thuận trực tiếp với hiệu quả nghe hiểu L2. Khi dữ liệu được tổng hợp và biểu diễn thông qua các bảng thống kê mô tả phân tán (Descriptive Statistics Table) và biểu đồ tần suất điểm số (Frequency Distribution Chart), sự phân hóa về năng lực giữa phương pháp giảng dạy truyền thống và phương pháp can thiệp Bottom-up được thể hiện rất rõ ràng: đường cong phân bố điểm của nhóm thực nghiệm lệch hẳn về phía điểm cao, phản ánh tính đồng đều trong sự tiến bộ của đa số sinh viên. Hơn nữa, hoạt động đóng vai (Role-play) và tóm tắt bài nghe ở giai đoạn Post-listening (được 47% sinh viên đánh giá cao) đã tạo cầu nối tự nhiên để chuyển hóa kỹ năng tiếp nhận (Receptive skill) thành kỹ năng sản sinh (Productive skill), hỗ trợ cải thiện đồng thời cả năng lực phát âm và phản xạ nói.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực nghiệm, nghiên cứu đề xuất 4 giải pháp chiến lược nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy kỹ năng nghe tại các cơ sở giáo dục đại học khối kỹ thuật:

• Tích hợp có hệ thống nội dung ngữ âm lời nói (Connected Speech) vào chương trình chính khóa: Giảng viên bộ môn tiếng Anh cần chủ động đưa các bài tập nhận diện hiện tượng nuốt âm, biến âm, trọng âm từ và ngữ điệu câu vào tất cả các bài giảng nghe hiểu. Mục tiêu đặt ra là giảm 40% tỷ lệ nhận diện sai lệch từ vựng của sinh viên trong 8 tuần đầu của học kỳ.
• Tái cấu trúc quy trình 3 giai đoạn của bài dạy nghe: Giảng viên cần dành từ 5 đến 7 phút trong giai đoạn Pre-listening để dạy trước các từ khóa mang tính quyết định ngữ nghĩa và kích hoạt kiến thức nền; tổ chức giai đoạn While-listening linh hoạt bằng cách dừng băng tại các đoạn khó để hướng dẫn sinh viên phân tích cụm từ; và dành 15 phút giai đoạn Post-listening cho các hoạt động Task-based nhằm mục tiêu 85% người học hoàn thành chính xác phiếu bài tập tóm tắt thông tin.
• Xây dựng ngân hàng học liệu số hóa phân tầng theo năng lực người học: Tổ bộ môn phối hợp với Trung tâm Công nghệ Thông tin của trường phát triển hệ thống bài tập trực tuyến (E-learning) tích hợp file audio chuẩn giọng bản ngữ kèm transcript tương tác, hoàn thành trong vòng 6 tháng kể từ khi ban hành kế hoạch, đảm bảo 95% sinh viên có thể tự luyện tập mở rộng ngoài giờ lên lớp.
• Đổi mới hình thức kiểm tra đánh giá kỹ năng nghe định kỳ: Phòng Đào tạo và Khảo thí cần cải tiến cấu trúc đề thi kết thúc học phần, tăng tỷ lệ các dạng bài kiểm tra định lượng khả năng phân biệt âm thanh, điền từ vào chỗ trống (Cloze test), và nghe nhận diện thông tin chi tiết thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào dạng bài trắc nghiệm lựa chọn truyền thống, áp dụng thí điểm ngay từ học kỳ kế tiếp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn cao và là tài liệu tham khảo đắc lực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Giảng viên tiếng Anh tại các trường đại học, cao đẳng khối kỹ thuật và công nghệ: Cung cấp quy trình bài giảng mẫu chi tiết, hệ thống kỹ thuật phân tích biến âm và phương pháp điều chỉnh giáo trình New Cutting Edge phù hợp với đối tượng người học không chuyên.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Phương pháp Giảng dạy Tiếng Anh (TESOL/ELT): Cung cấp khung phương pháp luận nghiên cứu định lượng thực nghiệm chuẩn mực, quy trình thiết kế công cụ đo lường (Pre/Mid/Post-test) và phương pháp xử lý dữ liệu thống kê mô tả ứng dụng trong giáo dục.
• Sinh viên khối ngành kỹ thuật đang gặp khó khăn trong kỹ năng nghe hiểu tiếng Anh: Giúp người học nhận diện chính xác các nguyên nhân gây rào cản nghe hiểu, từ đó trang bị phương pháp tự học từ dưới lên để bẻ khóa chuỗi âm thanh lời nói tự nhiên.
• Các nhà phát triển chương trình và biên soạn tài liệu giảng dạy ngoại ngữ: Cung cấp căn cứ thực chứng về sự cần thiết của việc cân bằng giữa chiến lược Bottom-up và Top-down trong thiết kế các module bài học nghe hiểu dành cho trình độ Sơ cấp (Elementary).

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp Bottom-up trong dạy nghe tiếng Anh là gì và có điểm gì khác biệt so với Top-down?
Phương pháp Bottom-up tập trung vào việc giải mã văn bản từ các đơn vị âm thanh nhỏ nhất như âm vị, trọng âm, từ vựng và cấu trúc ngữ pháp để xây dựng ý nghĩa tổng thể. Ngược lại, phương pháp Top-down dựa vào kiến thức nền (Schemata), ngữ cảnh và sự suy đoán của người nghe để hiểu nội dung. Trong thực tế, người học trình độ sơ cấp cần nắm vững kỹ thuật Bottom-up để không bị quá tải khi xử lý âm thanh lời nói.

2. Tại sao sinh viên khối ngành kỹ thuật thường gặp khó khăn đặc thù với kỹ năng nghe tiếng Anh?
Sinh viên khối kỹ thuật thường học tiếng Anh theo lối mòn ngữ pháp truyền thống, ít được tiếp xúc với môi trường giao tiếp bản ngữ và có vốn từ vựng thực tế hạn chế. Khi nghe các đoạn hội thoại có tốc độ nói tự nhiên chứa hiện tượng nuốt âm, nối âm hoặc dạng yếu của từ, khoảng 70% sinh viên không kịp giải mã tín hiệu âm thanh và bỏ lỡ thông tin kế tiếp.

3. Nghiên cứu thực nghiệm 17 tuần tại TNUT chứng minh kỹ thuật Bottom-up cải thiện điểm số ra sao?
Dữ liệu kiểm chứng cho thấy nhóm thực nghiệm áp dụng kỹ thuật Bottom-up đã tăng điểm trung bình từ 4,142 lên 6,343 điểm (tăng 2,201 điểm, tương đương 53,1%), trong khi nhóm đối chứng chỉ tăng từ 4,085 lên 5,029 điểm. Đặc biệt, tỷ lệ sinh viên đạt điểm từ 7 trở lên ở nhóm thực nghiệm đạt 48,5%, cao gấp hơn 5 lần so với nhóm đối chứng (chỉ đạt 8,6%).

4. Giai đoạn Pre-listening đóng vai trò then chốt như thế nào trong quy trình Bottom-up?
Giai đoạn Pre-listening chuẩn bị hành trang ngôn ngữ thiết yếu cho người học. Khảo sát thực tế chỉ ra rằng 57% sinh viên cảm thấy được tiếp thêm động lực khi giáo viên hướng dẫn trước cấu trúc ngữ pháp và 48% sinh viên cần được dạy trước từ khóa trọng tâm. Việc chuẩn bị này giúp giảm áp lực cho bộ nhớ ngắn hạn và nâng cao độ chính xác khi nghe văn bản chính thức.

5. Việc áp dụng thuần túy kỹ thuật Bottom-up có nguy cơ gây nhàm chán không và khắc phục như thế nào?
Nếu lặp lại đơn điệu các bước phân tích ngữ âm, khoảng 15,6% sinh viên có thể cảm thấy căng thẳng hoặc giảm hứng thú. Để khắc phục, giáo viên cần kết hợp đa dạng các hoạt động Task-based như điền bảng biểu, ghép tranh, thảo luận nhóm và tích hợp hoạt động đóng vai (Role-play) ở giai đoạn Post-listening nhằm tạo môi trường học tập thoải mái, sinh động.

Kết luận

• Xác nhận giả thuyết khoa học: Đề tài đã chứng minh một cách thuyết phục rằng việc áp dụng có hệ thống các kỹ thuật Bottom-up giúp cải thiện vượt bậc năng lực nghe hiểu của sinh viên năm thứ nhất tại TNUT, nâng điểm số trung bình từ 4,142 lên 6,343 điểm sau 17 tuần thực nghiệm.
• Khẳng định tính ưu việt của mô hình can thiệp: Kỹ thuật giải mã âm học, nhận diện ranh giới từ và cấu trúc biến âm trong chuỗi lời nói liên tục giúp giải tỏa hiệu quả rào cản tâm lý, với 90,8% người học ghi nhận sự tiến bộ rõ rệt.
• Tối ưu hóa quy trình bài dạy 3 giai đoạn: Nghiên cứu đã chuẩn hóa quy trình sư phạm từ khâu Pre-listening (dạy từ khóa, ngữ pháp), While-listening (nghe chi tiết, phân tích dạng rút gọn) đến Post-listening (đóng vai, tóm tắt ý chính).
• Định hướng phát triển nghiên cứu tiếp theo: Trong giai đoạn tới, mô hình cần được mở rộng thử nghiệm trên quy mô lớn hơn với các trình độ Trung cấp (Intermediate) và nghiên cứu sâu hơn về sự kết hợp hài hòa giữa hai chiến lược Bottom-up và Top-down.
• Kêu gọi hành động chuyên môn: Các cơ sở đào tạo đại học khối kỹ thuật nên nhanh chóng ứng dụng khung phương pháp luận và ngân hàng hoạt động bổ trợ của luận văn này vào công tác đổi mới phương pháp giảng dạy kỹ năng nghe hiểu tiếng Anh học phần đại cương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES DƯƠNG THỊ THẢO A STUDY ON USING BOTTOM-UP TECHNIQUES IN TEACHING LISTENING SKILL TO THE FIRST-YEAR STUDENTS AT THAI NGUYEN UNIVERSITY OF TECHNOLOGY. NGHIÊN CỨU VỀ VIỆC SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP BOTTOM-UP TRONG GIẢNG DẠY KỸ NĂNG NGHE CHO SINH VIÊN NĂM THỨ NHẤT TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP THÁI NGUYÊN.A MINOR THESIS FIELD: ENGLISH TEACHING METHODOLOGY CODE: 601410 Hanoi, 2012 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS List of tables and charts. Aims of the study. Scope of the study.

Design of the study.4 CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW. Theory on listening. Definitions of listening. Type of listening.

What make listening difficult?. Teaching listening skill. Stages of a listening lesson. Bottom-up process in teaching listening.

Teacher’s role in teaching listening.17 CHAPTER II: THE STUDY. The setting of the study.20 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. The application of bottom-up process in listening class. Findings and Discussions.

Tests’ result analysis. Mid-term test. Questionnaire result analysis.37 CHAPTER III: IMPLICATION. Bottom-up techniques should be applied.

Arousing students’ motivation and interest. Improving 3 stages of a listening lesson.42 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PART C: CONCLUSION. Summary of the study. Limitations and suggestions for further study.45 Appendix 1: Survey questionnaire Appendix 2: Pre-test, Mid-term test and Post test.

Appendix 3: Sample lesson plan 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF ABBREVIATIONS EFL: English as a Foreign Language ESL: English as a Second Language ESP: English for Specific Purpose GE: General English LTM: Long Term Memory L2: The second language No: Number SD: Standard deviation STM: Short Term Memory TNUT: Thai Nguyen University of Technology 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES AND CHARTS Tables: Table 1.1: Descriptive statistics for the pre-test of the control and experimental groups. Comparison of mode, mean, median and SD for the pre-test of the experimental and control group. Descriptive statistics for the mid-term test of the experimental and control groups. Comparison of mode, mean, median and SD for the mid-term test of the experimental and control group.

Descriptive statistics for the post-test of the experimental and control groups. Comparison of mode, mean, median and SD for the post test of the experimental and control group. Comparison of mean between the experimental and control groups.1: Activities motivated students in the pre-listening stage.2: Activities attracted students in while-listening stage.3: Useful activities to students after listening.4: Teaching methods in helping students listen better and more efficiently.5: Requires tasks for students in a listening lesson with bottom-up processes.6: The students’ opinion about teaching methods.7: The students’ opinion about listening lessons with bottom-up process.1: Percentage of the raw mark in the pre-test. Percentage of the raw mark in the mid-term test.

Percentage of the raw mark in the post test.1: The students’ opinion about the listening tasks.2: The students’ opinion about learning listening with bottom-up process.3: The students’ opinion about their listening skill after a term with bottom-up process. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PART A: INTRODUCTION 1. Rationale It cannot be denied that English is the international medium in the fields of science, technology, culture, education, economy and so on. It is also considered a means to promote mutual understanding and cooperation between Vietnam and other countries.

It is widely seen as the key language toll in the integrating process in the world. With the rapid development and expansion of informational technology, there needs to be a common language for people of all countries to exchange information with each other and it is English that is used as a means of international communication. Therefore, there has been an explosion in the need of teaching and learning English all over the world. In Vietnam, in recent years the number of people who wish to know and master English has become more and more increasing; especially since Vietnam adopted an open-door policy, teaching and learning English have been paid much attention to.

English has been part of the general education. It becomes a compulsory subject at high schools and universities in most towns and cities throughout the country. In Thai Nguyen University of Technology (TNUT), English teaching is strongly influenced by the traditional methodology. Emphasis has been placed on the mastery of forms and vocabulary, rather than the language in use.

And listening seems to be the most difficult skill for first year students of TNUT. There are a number of possible reasons for this. First, this might be due to the fact that most students lack necessary strategies to fulfill the listening tasks. Next, they often have difficulties in catching the meaning from the tape because they lack vocabulary.

Besides, they are afraid of listening and have no head for it.Therefore, it is essential for teachers to find out some ways to help students overcome their difficulties, and make them feel more comfortable when practicing listening to English so as to assist them in approving their skills as well. It is also essential to note that listening is an efficient channel to provide comprehensible input for learners, so teachers should pay attention to it from the very beginning. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] In addition, after a master course with methodology subject, I realized that bottom-up process with its techniques and characteristics suit to the first-year non-major students in learning listening skill. It can help students in learning listening.

All in all, the above has encouraged the writer of the thesis to carry out the study entitled: “A study on using bottom – up techniques in teaching listening skill to the first – year students at Thai Nguyen University of Technology. Null hypothesis This study is designed to test the following hypothesis: “Bottom-up techniques can be used to enhance TNUT first-year English learners’ listening comprehension”. Aims of the study In order to test the above-named hypothesis, this study is aimed at: - Experimenting and investigating the effects of using bottom-up techniques in teaching listening to first-year students. - Investigating the learners’ perceptions regarding listening activities using bottom-up listening strategies.

- Formulating pedagogical implications and making suggestions for improving the teaching and learning of the listening skills at TNUT. Scope of the study In this study, the investigator intended to use bottom-up techniques to help first year students at TNUT overcome their listening difficulties, not taking the other kind of techniques, i. top-down ones. These techniques were experimented over a period of one term with 17 weeks and were applied in the three stages of a listening lesson: pre-listening, while-listening and post-listening.

The sample population is 70 freshmen from two classes: 47Y and 47K1. Methodology To fulfill the above aims, quantitative method has been chosen for the study. Comments, remarks, comparison, suggestions and conclusions are based on factual research. Data for analysis in this study are gained through the following sources: - Pre-test, mid-term test and post-test.

12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Survey questionnaire. Design of the study This minor thesis consists of 3 parts: Part A: Introduction, presents the rationale, hypothesis, aims, scope, methodology and design of the study. Part B: Development, which is divided into 3 chapters: - Chapter 1: “Literature review”, sets up theoretical background that is relevant to the purpose of the study. - Chapter 2: “The study”, shows the setting, the subjects, the methods, the way to collect data, the application of bottom-up techniques on teaching and learning listening skill at TNUT, the fidings and some discussions.

In this chapter, the implications of the study in which suggestions for improving listening skills to the students at TNUT are proposed at the end of this chapter. Part C: Conclusion, summarizes the key issues in the study, points out the limitations and provides some suggestions for further study. PART B: DEVELOPMENT 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER I: LITERATURE REVIEW To provide a theoretical background for the study, this chapter is devoted to the reexamination of the concepts most relevant to the thesis’s topic. Firstly, an account of the theory on listening is made.

Secondly, some difficulties in learning listening and some problems in teaching listening skill are discussed. Finally, bottom-up process along with its techniques in teaching listening will be presented. Theory on listening 1. Definitions of listening There are some traditional views that listening is considered a passive language skill alongside the reading skill.

It means that learners are almost passive in practising listening activities in the classroom. Learners just hear what they are going to listen without paying sufficient attention in the discourse such as the background knowledge of the speakers as well as their intentions, attitude, implication and other shades of meaning etc. The learners mainly hear the message; they only try to elicit the meaning from the individual syntactic and semantic components of the utterance and the manner in which it is spoken. This leads to the result that it is hard for the learners to communicate.

Having this attitude, the teacher often conducts the lesson as “tested” listening comprehension rather than teaching it. The method of testing the comprehension of the learners is based on the ability to remember the utterance, which they have just heard. Obviously, this method is not effective as the ability to remember the utterance does not mean that the listener can understand the message. Just like a child who is good at remembering songs and poems, but he does not know what they are about.

In fact the learners are not provided enough information about what they are going to hear before the tape plays and they cope with a wide range of problems while they are listening and the result is that they cannot get any listening experience from the teacher. For the past few years some present studies on listening comprehension have to come to another view in which the role of the listeners is thought to be active, but not passive any more. Listening is really a receptive skill alongside reading skill. It is believed that listening is a significant and essential area of development in a native language and in a second language.

14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Therefore, there have been numerous definitions of listening which present different views of scholars towards the concept. Listening comprehension is viewed theoretically as a process in which individuals focus on selected aspect of aural input, construct meaning from passages, and relate what they hear to existing knowledge (O’Malley, Chamost and Kupper,1989). Nunan believed that: “.listening is the basic skill in language learning. Without listening skill, learners will never learn to communicate effectively.

In fact over 50% of the time that students spend functioning in a foreign language will be devoted to listening…. According to Rost (1994), listening is referred to a complex process that enables us to understand spoken language. Harmer (2004) categorizes listening into receptive skill, the way in which people extract meaning form the discourse they hear or see. Buck (2001) indicated that listening is an active process of constructing meaning and this is done by applying knowledge to the incoming sound in which “number of different types of knowledge are involved: both linguistic knowledge and non-linguistic knowledge”.

In another word, he concluded “comprehension is affected by a wide range of variables, and that potentially any characteristic of the speaker, the situation or the listener can affect the comprehension of the message”. Anderson and Lynch (1988) pointed out that listening is really a receptive skill alongside with reading skills and the role of the listeners is no longer passive but active. After a period of listening the learners are exposed to be able to talk or write about what they have heard, that is the objectives of listening comprehension.