Nghiên Cứu Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững Ở Tỉnh Svay Riêng, Campuchia

Luận án tiến sĩ nghiên cứu phát triển nông nghiệp bền vững tại tỉnh Svay Rieng, Campuchia, mang đến giải pháp và chiến lược hiệu quả.

• Tác giả: Serey Mardy
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Phúc Thọ
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Nghiên Cứu Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững Tại Tỉnh Svay Riêng, Campuchia
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Lời cảm ơn
• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục bảng
• Danh mục hình
• Danh mục hộp
• Bảng tỷ giá hối đoái một số đơn vị tiền với tiền Riel của Campuchia
• MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
• 2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 4. Những đóng góp mới của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP BỀN VỮNG
• 1.1. Cơ sở lý luận về phát triển nông nghiệp bền vững
• 1.1.1. Một số khái niệm về phát triển nông nghiệp bền vững
• 1.1.2. Tác động của phát triển nông nghiệp bền vững
• 1.1.3. Yêu cầu của phát triển nông nghiệp bền vững
• 1.1.4. Nội dung của phát triển nông nghiệp bền vững
• 1.1.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp bền vững
• 1.1.6. Phương pháp đánh giá phát triển nông nghiệp bền vững
• 1.2. Cơ sở thực tiễn về phát triển nông nghiệp bền vững
• 1.2.1. Phát triển nông nghiệp bền vững của một số nước trên thế giới
• 1.2.2. Bài học kinh nghiệm rút ra cho phát triển nông nghiệp bền vững ở tỉnh Svay Riêng
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế-xã hội tỉnh Svay Riêng
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 2.1.3. Những thuận lợi, khó khăn trong phát triển nông nghiệp của tỉnh
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Cách tiếp cận
• 2.2.2. Khung phân tích
• 2.2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.4. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP BỀN VỮNG Ở TỈNH SVAY RIÊNG, CAMPUCHIA
• 3.1. Thực trạng phát triển nông nghiệp bền vững ở tỉnh Svay Riêng
• 3.1.1. Khía cạnh kinh tế
• 3.1.2. Khía cạnh xã hội
• 3.1.3. Khía cạnh môi trường
• 3.1.4. Mối quan hệ giữa các nội dung phát triển về kinh tế, xã hội và môi trường
• 3.1.5. Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của sản xuất nông nghiệp
• 3.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp bền vững tỉnh Svay Riêng
• 3.2.1. Các nhân tố ảnh hưởng chung đến phát triển nông nghiệp bền vững
• 3.2.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp bền vững xét theo từng khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP BỀN VỮNG Ở TỈNH SVAY RIÊNG, CAMPUCHIA
• 4.1. Căn cứ và định hướng giải pháp phát triển nông nghiệp bền vững ở tỉnh Svay Riêng
• 4.1.1. Định hướng phát triển nông nghiệp bền vững ở tỉnh Svay Riêng
• 4.2. Giải pháp phát triển nông nghiệp bền vững ở tỉnh Svay Riêng
• 4.2.1. Đổi mới và hoàn thiện chủ trương, chính sách cho phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững
• 4.2.2. Hoàn thiện quy hoạch và quản lý quy hoạch sản xuất nông nghiệp
• 4.2.3. Tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng
• 4.2.4. Tổ chức thâm canh sản xuất
• 4.2.5. Nâng cao chất lượng của nguồn lao động
• 4.2.6. Tăng cường liên kết trong sản xuất nông nghiệp
• 4.2.7. Tạo lập thị trường tiêu thụ sản phẩm ổn định
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 1. Kết luận
• 2. Kiến nghị
• Danh mục các công trình đã công bố có liên quan đến luận án
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên Cứu Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững Tại Tỉnh Svay Riêng

Nghiên cứu phát triển nông nghiệp bền vững tại tỉnh Svay Riêng, Campuchia, là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Tỉnh Svay Riêng, với đặc điểm kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển bền vững. Việc tìm hiểu và áp dụng các phương pháp phát triển nông nghiệp bền vững không chỉ giúp cải thiện đời sống người dân mà còn bảo vệ môi trường.

1.1. Tình hình nông nghiệp tại tỉnh Svay Riêng

Tỉnh Svay Riêng có nền nông nghiệp chủ yếu dựa vào sản xuất lúa và chăn nuôi. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp vẫn còn manh mún và chưa phát huy hết tiềm năng. Việc áp dụng các công nghệ mới và phương pháp quản lý tài nguyên là cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất.

1.2. Ý nghĩa của phát triển nông nghiệp bền vững

Phát triển nông nghiệp bền vững không chỉ đảm bảo an ninh lương thực mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội. Điều này giúp cải thiện đời sống người dân và bảo vệ môi trường, tạo ra một nền tảng vững chắc cho tương lai.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững Tại Svay Riêng

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng tỉnh Svay Riêng vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển nông nghiệp bền vững. Các vấn đề như biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên kém và thiếu hụt kiến thức về công nghệ mới đang cản trở sự phát triển.

2.1. Biến đổi khí hậu và tác động đến nông nghiệp

Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp tại Svay Riêng. Thay đổi thời tiết, hạn hán và lũ lụt làm giảm năng suất cây trồng và ảnh hưởng đến đời sống người dân.

2.2. Quản lý tài nguyên và ô nhiễm môi trường

Quản lý tài nguyên nước và đất đai chưa hiệu quả dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường. Việc sử dụng hóa chất trong nông nghiệp cũng góp phần làm suy giảm chất lượng đất và nước.

III. Phương Pháp Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững Tại Svay Riêng

Để phát triển nông nghiệp bền vững, tỉnh Svay Riêng cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Những giải pháp này bao gồm việc cải thiện kỹ thuật canh tác, tăng cường hợp tác xã nông nghiệp và nâng cao nhận thức của người dân.

3.1. Cải tiến kỹ thuật canh tác

Áp dụng các công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp như thâm canh lúa theo hướng tự nhiên (SRI) có thể giúp tăng năng suất và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

3.2. Tăng cường hợp tác xã nông nghiệp

Hợp tác xã nông nghiệp có thể giúp nông dân chia sẻ kinh nghiệm, tài nguyên và công nghệ, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu rủi ro.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững

Nghiên cứu phát triển nông nghiệp bền vững tại Svay Riêng đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng các giải pháp bền vững đã giúp cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

4.1. Kết quả từ các mô hình nông nghiệp bền vững

Các mô hình nông nghiệp bền vững đã cho thấy sự cải thiện rõ rệt về năng suất và thu nhập của nông dân. Những mô hình này cần được nhân rộng để đạt hiệu quả cao hơn.

4.2. Tác động đến đời sống người dân

Việc phát triển nông nghiệp bền vững đã giúp nâng cao đời sống người dân, giảm tỷ lệ nghèo đói và cải thiện an ninh lương thực tại địa phương.

V. Kết Luận và Định Hướng Tương Lai Cho Nông Nghiệp Bền Vững Tại Svay Riêng

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy phát triển nông nghiệp bền vững là cần thiết cho tỉnh Svay Riêng. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc cải thiện chính sách, tăng cường đầu tư và nâng cao nhận thức cộng đồng.

5.1. Định hướng chính sách phát triển nông nghiệp

Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể cho nông dân trong việc áp dụng công nghệ mới và phát triển bền vững.

5.2. Tăng cường giáo dục và nâng cao nhận thức

Nâng cao nhận thức của người dân về phát triển nông nghiệp bền vững là rất quan trọng. Các chương trình giáo dục và đào tạo cần được triển khai rộng rãi.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp (mã số 62.15) với đề tài "Nghiên cứu phát triển nông nghiệp bền vững ở tỉnh Svay Riêng, Campuchia" được nghiên cứu sinh Serey Mardy thực hiện tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam vào năm 2014, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Phúc Thọ và TS. Chu Thị Kim Loan.

Về tính cấp thiết, văn bản ghi nhận Campuchia là quốc gia Đông Nam Á có tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt trên 7% trong giai đoạn 1998–2012, đứng thứ hai khu vực (EIC, 2012). Thu nhập bình quân đầu người của Campuchia tăng từ 288 USD (năm 2000) lên 945 USD (năm 2012), trong đó giá trị sản xuất nông nghiệp chiếm 34,2% GDP và thu hút 84% lực lượng lao động xã hội. Dù đóng vai trò bảo đảm an ninh lương thực và giải quyết việc làm nông thôn, nền sản xuất nông nghiệp của Campuchia nhìn chung vẫn ở tình trạng manh mún, nhỏ lẻ, đối mặt với yêu cầu phải chuyển dịch theo hướng bền vững (Kem và cộng sự, 2011; Sok và cộng sự). Đối với Svay Riêng – một tỉnh nghèo nằm ở vùng Đông Nam Campuchia, khoảng 90% dân số sống dựa vào sản xuất nông nghiệp mang tính chất tự cung tự cấp. Nông nghiệp của tỉnh bộc lộ nhiều hạn chế: tỷ trọng ngành trồng trọt còn cao, chăn nuôi chưa phát huy tiềm năng, dịch vụ nông nghiệp chiếm tỷ trọng nhỏ, mức sống người dân bấp bênh, nhận thức về bảo vệ môi trường thấp và việc xả thải nông nghiệp chưa qua xử lý gây ô nhiễm nghiêm trọng.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án xác định là việc thiếu vắng những công trình đánh giá thực trạng phát triển nông nghiệp đồng thời trên cả ba khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường tại cấp độ địa phương ở Campuchia, đặc biệt là việc làm rõ các nhân tố cản trở và xây dựng hệ thống giải pháp phát triển nông nghiệp bền vững đặc thù cho địa bàn tỉnh Svay Riêng.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án bao gồm:

• Mục tiêu chung: Từ phân tích thực trạng phát triển nông nghiệp bền vững trên địa bàn tỉnh Svay Riêng, chỉ ra những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân ảnh hưởng; từ đó đề xuất các giải pháp chủ yếu phát triển nông nghiệp tỉnh Svay Riêng một cách bền vững trong thời gian tới.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hoá và góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển nông nghiệp bền vững.
  2. Phân tích thực trạng, chỉ ra những kết quả đạt được và những tồn tại, hạn chế, những nhân tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp bền vững ở địa bàn tỉnh Svay Riêng.
  3. Đề xuất các giải pháp chủ yếu phát triển nông nghiệp bền vững trên địa bàn tỉnh Svay Riêng trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Vấn đề phát triển nông nghiệp bền vững ở tỉnh Svay Riêng, Campuchia.
• Phạm vi nội dung: Luận án tập trung vào hai phân ngành chính là trồng trọt và chăn nuôi. Trong trồng trọt, nghiên cứu giới hạn ở sản xuất cây lương thực (cây lúa); trong chăn nuôi, tập trung vào chăn nuôi gia súc và một số loại gia cầm.
• Phạm vi không gian: Địa bàn hành chính tỉnh Svay Riêng, Campuchia.
• Phạm vi thời gian: Thu thập số liệu thứ cấp giai đoạn 2001–2012; số liệu khảo sát thực địa được thực hiện trong giai đoạn 2011–2012; các giải pháp và định hướng đề xuất được xác định đến năm 2020.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Trong quá trình xây dựng cơ sở nghiên cứu, tác giả đã điểm lại hệ thống các công trình nghiên cứu lý luận và thực nghiệm trong nước và quốc tế liên quan đến phát triển nông nghiệp bền vững:

Về lý luận phát triển nông nghiệp và phát triển bền vững, luận án viện dẫn các khái niệm cơ bản từ Phạm Vân Đình và cộng sự (1997), Nguyễn Đình Nam và cộng sự (1995) về bản chất của ngành nông nghiệp và tiêu chuẩn của nền nông nghiệp phát triển. Tác giả tiếp thu định nghĩa kinh điển về phát triển bền vững của Ủy ban Thế giới về Môi trường và Phát triển (WCED, 1987) và Liên Hợp Quốc (United Nations, 2010). Về các tác động kinh tế - xã hội và vai trò an ninh lương thực của nông nghiệp, luận án trích dẫn Đinh Phi Hổ (2009), Vũ Đình Thắng (2006), Đinh Thu Nga (2013), Nguyễn Đình Long và Nguyễn Tiến Mạnh (1999), Phạm Kim Giao (2010), Hoàng Thị Chỉnh (2010). Các yêu cầu về sản xuất hàng hóa, liên kết chuỗi giá trị và năng suất lao động được kế thừa từ Chu Văn Cấp và Trần Bình Trọng (2005), Vũ Trọng Hồng (2008), Tô Huy Rứa (2009), Lê Hữu Nam (1998), Đỗ Kim Chung (2009).

Về nội dung và các mối quan hệ giữa ba khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường, tác giả tham khảo các phân tích của Nguyễn Thế Nhã và cộng sự (1995), Đặng Nguyên Anh (2010), Nguyễn Phượng Lê và Lê Văn Tân (2013), Đặng Kim Sơn và Hoàng Thu Hoài (2002), Đặng Thọ Xương và cộng sự (1997), Bộ Nông Lâm và Ngư nghiệp Campuchia (MAFF, 2010), RFA (2011), Nguyễn Hữu Dũng (2012), Hoàng Đức Thân (2012), Lê Hà Thanh và cộng sự (2010), Phan Văn Thạng (2011).

Về phương pháp và hệ thống chỉ tiêu đánh giá, luận án điểm lại các mô hình đánh giá trên thế giới và Việt Nam:

• Markus và Werner (2008) tại Đức: Đề xuất bộ tiêu chí ba khía cạnh; kinh tế gồm khả năng sinh lợi, tính thanh khoản, sự ổn định, giá trị gia tăng; xã hội gồm việc làm, cơ cấu trang trại, lao động nữ; môi trường gồm cân bằng khoáng chất, thuốc trừ sâu, bảo vệ đất, đa dạng sinh học và cân bằng năng lượng.
• Granz và cộng sự (2009): Phân loại chỉ tiêu kinh tế thành tính ổn định, hiệu quả và kinh tế địa phương; các chỉ tiêu môi trường tập trung vào nước, đất, năng lượng, thất thoát đạm, lân và chất thải.
• Lương Ngọc Bính (2012) tại Quảng Bình: Sử dụng nhóm chỉ tiêu tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất, tăng trưởng diện tích canh tác, sản lượng đàn gia súc gia cầm.
• Đỗ Kim Chung (2010) tại Việt Nam: Đánh giá tiêu chí xã hội thông qua tỷ lệ dân số nông thôn, tỷ lệ hộ nghèo, thu nhập nông dân, mức độ di cư và mức đất nông nghiệp bình quân đầu người.
• Lưu Văn Khôi (2012): Phân tích dư lượng hóa chất, tỷ lệ phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và chất kích thích sinh trưởng.

Về kinh nghiệm thực tiễn tại các nước khu vực Đông Nam Á:

• Tỉnh Long An, Việt Nam: Kinh nghiệm về quy hoạch vùng sản xuất lúa chất lượng cao phục vụ xuất khẩu vùng Đồng Tháp Mười theo Quyết định số 679/QĐ-UBND, liên kết mô hình "4 nhà", ứng dụng quy trình VietGAP, quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) và xử lý chất thải chăn nuôi bằng hầm biogas (Sở NN và PTNT Long An, 2013; Nguyen, 2007; Phạm Văn Án, 2010).
• Tỉnh Surin, Thái Lan: Cơ giới hóa sản xuất đạt gần 90% trong khâu làm đất, tưới nước, tuốt lúa; phát triển nông nghiệp hữu cơ giảm phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật (Woranoot, 2009; Viboon và Anucit, 2009; Sachika, 2010; Hart, 2008).
• Tỉnh Riau, Indonesia: Vận dụng mô hình trang trại "aqua-terra" kết hợp tăng vụ truyền thống với thâm canh chiều sâu, phát triển hạ tầng nông thôn và bảo vệ tài nguyên đất (Wahyuni, 2011; Masdjidin và Muhammad, 2007; Phạm Văn Khôi, 2004).

Khoảng trống nghiên cứu mà luận án lựa chọn giải quyết là vận dụng khung lý thuyết và kinh nghiệm thực tiễn nêu trên vào bối cảnh cụ thể của tỉnh Svay Riêng. Tác giả ghi nhận nhận định của Thach (2012) cho thấy công tác quy hoạch nông nghiệp tại Campuchia và Svay Riêng mới dừng ở mức định hướng tổng thể chứ chưa được thể hiện cụ thể trên hệ tọa độ bản đồ; từ đó luận án tập trung lấp đầy khoảng trống dữ liệu thực chứng và thiết lập giải pháp gắn với điều kiện địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án dựa trên cơ sở khái niệm do tác giả đúc kết: "Phát triển nông nghiệp bền vững là quá trình thay đổi của nền nông nghiệp đáp ứng yêu cầu hiện tại về sản phẩm nông nghiệp, thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển mà vẫn duy trì tài nguyên thiên nhiên cho các thế hệ mai sau". Khung phân tích (Hình 2.3 trong văn bản) được thiết kế xoay quanh ba trụ cột cốt lõi:

1. Khía cạnh kinh tế: Đánh giá qua quy mô sản xuất (diện tích gieo trồng, số lượng đầu con vật nuôi), năng suất, sản lượng, chi phí sản xuất, doanh thu, thu nhập của nông hộ, hiệu quả kinh tế và sự chuyển dịch cơ cấu ngành nông nghiệp.
2. Khía cạnh xã hội: Đánh giá tình hình lao động, việc làm nông thôn, tỷ lệ giảm nghèo và mức độ cân bằng giới trong phân công, ra quyết định sản xuất.
3. Khía cạnh môi trường: Mức độ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, lượng phân bón hóa học, lượng phát sinh chất thải trồng trọt và chăn nuôi, phương thức xử lý ô nhiễm môi trường.

Về phương pháp nghiên cứu, luận án kết hợp cách tiếp cận định tính và định lượng trong phân tích kinh tế nông nghiệp:

• Các phương pháp tiếp cận chuyên ngành: Phương pháp phân tích hệ sinh thái nông nghiệp (AEA), phương pháp đánh giá nông thôn có sự tham gia (PRA), phương pháp nghiên cứu hệ thống canh tác (FSR), phân tích khả năng bền vững và phân tích ma trận SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) đối với sản xuất nông nghiệp tỉnh Svay Riêng.
• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các niên giám, báo cáo định kỳ giai đoạn 2001–2012 của Bộ Nông Lâm và Ngư nghiệp Campuchia (MAFF), Viện Nghiên cứu Kinh tế Campuchia (EIC), Sở Nông nghiệp, Sở Tài nguyên nước và Khí tượng, và Văn phòng UBND tỉnh Svay Riêng.
  • Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua điều tra chọn mẫu nông hộ tại 3 huyện đại diện của tỉnh Svay Riêng vào năm 2012 (được thống kê tại Bảng 2.3).
• Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu: Sử dụng các kỹ thuật thống kê mô tả (tính số bình quân, tỷ lệ phần trăm, độ lệch), phương pháp phân tích so sánh đối chiếu theo thời gian và không gian, phân tích cơ cấu, phân tích chi phí - hiệu quả sản xuất.
• Đơn vị quy đổi tiền tệ: Luận án sử dụng bảng tỷ giá hối đoái của Ngân hàng Quốc gia Campuchia ban hành tháng 7 năm 2012: 100 Riel = 507,39 VNĐ (1.000 VNĐ = 192 Riel); 100 Riel = 0,025 USD (1 USD = 4.013 Riel); 100 Riel = 0,019 EUR (1 EUR = 5.264 Riel).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển nông nghiệp bền vững

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận căn bản về nông nghiệp, phát triển nông nghiệp và phát triển nông nghiệp bền vững. Tác giả làm rõ các tác động của phát triển nông nghiệp bền vững: cung cấp ổn định lương thực thực phẩm cho xã hội, bảo đảm an toàn cho kinh tế quốc dân, tạo thu nhập ổn định cho nông hộ, giải quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên (đất, rừng, nguồn nước ngầm).

Nội dung chương trình bày các yêu cầu phát triển nông nghiệp bền vững gắn liền với sản xuất hàng hóa, nâng cao chất lượng giá trị sản phẩm, tăng năng suất lao động và gắn kết ba khía cạnh kinh tế, xã hội, môi trường. Về các nhân tố ảnh hưởng, luận án phân tích 7 nhóm nhân tố: điều kiện tự nhiên; chủ trương, chính sách; chuyển giao công nghệ kỹ thuật; nguồn vốn đầu tư; thị trường tiêu thụ; chất lượng nguồn lao động; và nhận thức của nông hộ (về sản xuất, phát triển bền vững, hóa chất và chất thải).

Phần cơ sở thực tiễn phân tích bài học từ tỉnh Long An (Việt Nam), tỉnh Surin (Thái Lan) và tỉnh Riau (Indonesia). Từ đó, tác giả đúc kết 8 bài học kinh nghiệm cụ thể cho tỉnh Svay Riêng:

1. Bổ sung, hoàn thiện chủ trương, chính sách phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững.
2. Hoàn thiện quy hoạch tổng thể và quy hoạch chi tiết cho từng địa phương gắn với thị trường.
3. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ kỹ thuật vào sản xuất và cơ giới hóa nông nghiệp.
4. Đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng nông thôn (điện, đường, trường, chợ, trạm, thủy lợi).
5. Thúc đẩy phát triển quy mô, hình thức sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế hợp tác.
6. Nâng cao chất lượng lao động nông thôn thông qua đào tạo nghề và kiến thức thị trường.
7. Nâng cao ý thức của nông dân trong bảo vệ tài nguyên và chống ô nhiễm môi trường.
8. Nâng cao sự hiểu biết về tín hiệu và diễn biến của thị trường tiêu thụ nông sản.

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 2 trình bày tổng quan về địa bàn nghiên cứu và thiết kế phương pháp luận. Về điều kiện tự nhiên, tỉnh Svay Riêng nằm ở phía Đông Nam Campuchia, diện tích tự nhiên 2.966 km², trong đó đất nông nghiệp chiếm 67%, đất lâm nghiệp chiếm 13% (Chieng, 2005). Dân số năm 2010 là 576.609 người, dân số nữ chiếm 298.543 người, số người từ 18 tuổi trở lên là 362.400 người, mật độ dân số 194 người/km² (UBND tỉnh Svay Riêng, 2011). Tỉnh tiếp giáp hai tỉnh Long An và Tây Ninh của Việt Nam ở phía Đông và Nam; giáp tỉnh Prey Veng ở phía Bắc và Tây; có Quốc lộ 1 chạy qua, nối thủ đô Phnôm Pênh với Thành phố Hồ Chí Minh.

Về khí hậu và thủy văn, tỉnh có nhiệt độ trung bình năm từ 28–32°C (cao nhất 36,9°C, thấp nhất 20°C). Số giờ nắng bình quân 7,5 giờ/ngày. Độ ẩm không khí bình quân 74–83% (thấp nhất vào tháng 3 đạt 75–79%, cao nhất vào tháng 9–10 đạt 86–87%). Lượng bốc hơi khoảng 1.500 mm/năm (mùa khô từ 116–179 mm/tháng). Lượng mưa bình quân biến động lớn giữa các năm (đạt đỉnh 1.893 mm vào năm 2000), mưa tập trung từ tháng 5 đến tháng 11. Văn bản phản ánh số liệu lượng mưa tại các huyện/thị xã qua Bảng 2.1:

STT	Tên huyện và thị xã	Năm 2010 (mm)	Năm 2011 (mm)	Năm 2012 (mm)	So sánh 2012/2011 (%)
1	Huyện Chantrea	-	-	1.590,70	110,83
2	Huyện Kampong Ror	-	-	1.248,60	85,54
3	Huyện Romeas Hek	-	-	1.228,00	117,15
4	Huyện Svay Chrum	-	-	1.483,20	116,33
5	Huyện Svay Tiêp	-	-	1.580,00	96,22
6	Thị xã Svay Riêng	-	-	1.538,48	104,84

(Nguồn: Sở Tài nguyên nước và Khí tượng tỉnh Svay Riêng, 2012; tổng hợp từ văn bản luận án)

Tài nguyên nước mặt phụ thuộc vào sông Vay Cô và sông Kampong Trach (tại huyện Romeas Hek), tuy nhiên cả hai con sông đều không có khả năng tích trữ nước trong mùa khô. Tổng diện tích đất ruộng của tỉnh là 33.000 ha, được phân chia thành 4 nhóm đất chính:

• Loại 1 (Đất cát không màu mỡ): Chiếm 30% diện tích, năng suất lúa thấp, dao động từ 400–800 kg/ha.
• Loại 2 (Đất sét cát): Chiếm 45% diện tích, thích hợp cho canh tác lúa nước, năng suất đạt từ 900–1.000 kg/ha.
• Loại 3 (Đất phù sa): Chiếm 1% diện tích, phân bố ven hồ ao, có khả năng chịu hạn, năng suất đạt từ 1.500–2.000 kg/ha.
• Loại 4 (Đất chua): Chiếm 25% diện tích, năng suất lúa nước đạt từ 400–500 kg/ha.

Về phương pháp, chương 2 cụ thể hóa khung phân tích, thiết kế hệ thống chỉ tiêu và quy trình điều tra nông hộ tại các huyện nghiên cứu.

Chương 3: Thực trạng phát triển nông nghiệp bền vững ở tỉnh Svay Riêng, Campuchia

Chương 3 trình bày các kết quả phân tích số liệu thực trạng giai đoạn 2001–2012 theo ba nhóm nội dung:

1. Thực trạng về kinh tế:

   • Quy mô và sản lượng: Diện tích gieo trồng lúa mùa mưa chiếm đa số, năng suất lúa mùa mưa toàn tỉnh bình quân chỉ đạt khoảng 2.300 kg/ha do đất đai cằn cỗi và thiếu phân bón. Xu hướng cơ cấu giống lúa giai đoạn 2010–2012 và sản lượng lúa toàn tỉnh từ 2001–2012 được phản ánh qua các đồ thị thống kê (Hình 3.1, Hình 3.2, Hình 3.3). Chăn nuôi gia súc (bò, lợn) và gia cầm tăng trưởng chậm, chủ yếu phục vụ nhu cầu tự túc thực phẩm và sức kéo gia đình.
   • Chi phí và hiệu quả: Phân tích chỉ tiêu chi phí trên 1 ha trồng lúa (Bảng 3.5) và chi phí chăn nuôi (Bảng 3.6). Kết quả tính toán cho thấy tỷ suất sinh lời trên chi phí còn thấp; thu nhập từ nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thu nhập hộ nhưng giá trị tuyệt đối không cao (Bảng 3.11, Bảng 3.12). Cơ cấu kinh tế nông nghiệp của tỉnh (Bảng 3.13) vẫn nặng về trồng trọt, tỷ trọng chăn nuôi và dịch vụ chưa tương xứng.

2. Thực trạng về xã hội:

   • Lao động và việc làm: Trình độ lao động nông nghiệp thấp, nhân khẩu bình quân hộ điều tra được trình bày ở Bảng 3.14. Tỷ lệ lao động thiếu việc làm trong mùa khô cao do sản xuất lúa phụ thuộc hoàn toàn vào nước trời.
   • Xóa đói giảm nghèo: Tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh Svay Riêng tuy có giảm nhưng vẫn ở mức cao so với bình quân cả nước (Bảng 3.15, Bảng 3.16 ghi nhận tỷ lệ hộ nghèo tại 3 huyện điều tra năm 2012). Mối quan hệ giữa năng suất lúa, thu nhập nông hộ và xóa đói giảm nghèo thể hiện qua Hình 3.4 và Hình 3.5.
   • Bình đẳng giới: Tỷ lệ tham gia quyết định sản xuất giữa nam và nữ được phân tích tại Bảng 3.17, ghi nhận sự bất bình đẳng trong phân công lao động và tiếp cận thông tin khuyến nông.

3. Thực trạng về môi trường:

   • Sử dụng hóa chất: Nông dân gia tăng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật qua các năm (Bảng 3.19 ghi nhận số lượng sử dụng giai đoạn 2010–2012; Hình 3.6 phản ánh tương quan giữa diện tích trồng trọt và lượng thuốc sử dụng).
   • Chất thải nông nghiệp: Rác thải từ bao bì, chai lọ thuốc trừ sâu vứt bừa bãi tại đồng ruộng (Bảng 3.18, Bảng 3.20). Chất thải chăn nuôi gia súc, gia cầm hầu như xả thẳng ra môi trường tự nhiên, tỷ lệ hộ ứng dụng hầm biogas hoặc ủ phân rất thấp (Bảng 3.21 phản ánh tình hình xử lý ô nhiễm năm 2012; Hình 3.7 chỉ ra quan hệ giữa đàn lợn thịt và chất thải phát sinh).

4. Các nhân tố ảnh hưởng và ma trận SWOT:

   • Luận án đánh giá các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong sản xuất nông nghiệp của tỉnh tại Bảng 3.22.
   • Các nhân tố ảnh hưởng chính: Điều kiện thời tiết bất lợi (hạn hán, ngập lụt cục bộ - Bảng 3.23, Hình 3.8); quy hoạch sản xuất nông nghiệp đến 2013 chưa chi tiết theo tọa độ (Bảng 3.24); thiếu hụt nguồn vốn đầu tư cơ sở hạ tầng thủy lợi và giao thông (Bảng 3.25); phụ thuộc vào thương lái trong khâu thu mua lúa (Bảng 3.26, Hình 3.9); mức độ tham gia liên kết chuỗi sản xuất của các tác nhân còn rất yếu (Bảng 3.28); và nhận thức của người nông dân về kỹ thuật canh tác, bảo vệ môi trường còn nhiều hạn chế (Hình 3.10, Hình 3.11).

Chương 4: Định hướng và giải pháp phát triển nông nghiệp bền vững ở tỉnh Svay Riêng, Campuchia

Chương 4 xây dựng định hướng phát triển nông nghiệp bền vững cho tỉnh đến năm 2020 dựa trên Chiến lược Tứ giác của Chính phủ Hoàng gia Campuchia. Tác giả đề xuất 7 nhóm giải pháp đồng bộ:

1. Đổi mới và hoàn thiện chủ trương, chính sách: Xây dựng cơ chế ưu đãi về tín dụng nông nghiệp, chính sách tích tụ đất đai hợp lý và hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu sản xuất.
2. Hoàn thiện công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch: Lập bản đồ quy hoạch chi tiết sản xuất nông nghiệp gắn với tọa độ không gian, phân định rõ vùng chuyên canh lúa chất lượng cao và vùng chăn nuôi tập trung.
3. Tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng: Huy động vốn nâng cấp hệ thống kênh mương thủy lợi tích trữ nước mùa khô trên sông Vay Cô, cải tạo đường giao thông nội đồng phục vụ vận chuyển nông sản.
4. Tổ chức thâm canh sản xuất: Chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật, giống lúa thuần chất lượng cao, triển khai kỹ thuật thâm canh lúa cải tiến (SRI) và chương trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) nhằm giảm hóa chất nông nghiệp.
5. Nâng cao chất lượng nguồn lao động: Đẩy mạnh các khóa đào tạo nghề ngắn hạn, tập huấn chuyển giao kỹ thuật (TOT) và phổ biến kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm.
6. Tăng cường liên kết trong sản xuất: Phát triển các nhóm nông dân cùng sở thích, tổ hợp tác, hợp tác xã sản xuất; xây dựng mối liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp thu mua và chế biến.
7. Tạo lập thị trường tiêu thụ ổn định: Tổ chức kênh thu mua chính thức, phát triển hệ thống chợ nông thôn, kiểm soát chất lượng nông sản để giảm áp lực ép giá từ thương lái và hướng tới xuất khẩu qua biên giới Việt Nam.

Kết quả và những đóng góp mới

Những đóng góp mới của luận án được tác giả tự xác định bao gồm ba khía cạnh:

1. Về mặt lý luận: Góp phần làm rõ hơn lý luận về phát triển nông nghiệp bền vững thông qua việc tích hợp, gắn kết đồng thời ba khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường trong một thể thống nhất ở cấp độ vùng địa phương.
2. Về mặt phương pháp luận: Vận dụng tổng hợp các cách tiếp cận chuyên ngành (AEA, PRA, FSR, SWOT) và hệ thống chỉ tiêu đa chiều để phân tích thực trạng nền nông nghiệp cấp tỉnh đang trong giai đoạn chuyển đổi tại một quốc gia đang phát triển.
3. Về mặt thực tiễn: Cung cấp bức tranh thực chứng toàn diện về thực trạng nông nghiệp tỉnh Svay Riêng giai đoạn 2001–2012; chỉ ra các điểm nghẽn về đất đai, nguồn nước, nhận thức và cơ sở hạ tầng; từ đó đề xuất hệ thống 7 nhóm giải pháp đặc thù phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của tỉnh Svay Riêng, Campuchia đến năm 2020.

Về kiến nghị, luận án đề xuất:

• Đối với Chính phủ Hoàng gia Campuchia và Bộ Nông Lâm và Ngư nghiệp (MAFF): Cần hoàn thiện khung chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, tăng cường ngân sách đầu tư cho các dự án thủy lợi lớn và các chương trình khuyến nông quốc gia (như PADEE, ADP/RPRP).
• Đối với chính quyền tỉnh Svay Riêng: Khẩn trương triển khai công tác quy hoạch đất nông nghiệp có tọa độ; bố trí vốn tu bổ các công trình thủy lợi trên sông Vay Cô và sông Kampong Trach; quản lý chặt chẽ thị trường vật tư nông nghiệp và hoạt động xả thải gây ô nhiễm môi trường nông thôn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Căn cứ vào phạm vi nghiên cứu được văn bản công bố, công trình có một số hạn chế gắn liền với điều kiện thực hiện:

• Về nội dung: Nghiên cứu trong phân ngành trồng trọt mới chỉ đi sâu vào cây lúa nước, chưa phân tích chi tiết các loại cây rau màu, cây ăn quả hay cây công nghiệp khác dù điều kiện đất đai của tỉnh phù hợp với nhiều loại cây trồng (như ngô, sắn, mía, cây ăn trái). Trong chăn nuôi, luận án chủ yếu tập trung vào gia súc và một số gia cầm, chưa bao quát phân ngành thủy sản và kinh tế lâm nghiệp.
• Về phạm vi dữ liệu: Chuỗi số liệu thứ cấp dừng lại ở mốc năm 2012; số liệu điều tra nông hộ thực hiện trong phạm vi mẫu khảo sát tại 3 huyện trong giai đoạn 2011–2012.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát trên toàn bộ 7 huyện/thị xã của tỉnh Svay Riêng, nghiên cứu chuỗi giá trị thương mại nông sản xuất khẩu qua các cửa khẩu tiếp giáp Việt Nam (tỉnh Long An và Tây Ninh), và phân tích bổ sung tác động của biến đổi khí hậu đối với tài nguyên nước mùa khô tại địa phương.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn đối với các nhóm đối tượng:

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học và giảng viên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Phát triển nông thôn: Cung cấp khung phân tích thực chứng kết hợp ba khía cạnh (kinh tế - xã hội - môi trường) và phương pháp đánh giá tổng hợp (AEA, PRA, FSR) trên địa bàn nông nghiệp nghèo ở Đông Nam Á.
• Các nhà hoạch định chính sách tại Campuchia và tỉnh Svay Riêng: Các số liệu thống kê chi tiết về 4 nhóm đất ruộng, lượng mưa các huyện, cơ cấu thu nhập nông hộ và nguồn phát sinh chất thải là cơ sở thực tế phục vụ xây dựng quy hoạch nông thôn và ban hành quyết định hành chính.
• Các tổ chức phát triển nông nghiệp và dự án quốc tế (như NCDD, PADEE, CAF): Cung cấp dữ liệu tham chiếu về tập quán canh tác, cơ cấu giống lúa, mức độ tham gia của phụ nữ và rào cản liên kết thị trường để thiết kế các can thiệp hỗ trợ nông dân.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỉnh Svay Riêng có những loại đất ruộng nào và năng suất lúa tương ứng ra sao? Theo số liệu công bố tại Chương 2 của luận án, tổng diện tích đất ruộng của tỉnh là 33.000 ha, được phân chia thành 4 nhóm đất với năng suất canh tác cụ thể:

• Đất cát không màu mỡ: Chiếm 30% diện tích, năng suất lúa đạt từ 400–800 kg/ha.
• Đất sét cát: Chiếm 45% diện tích, là loại đất tốt cho lúa nước, năng suất đạt từ 900–1.000 kg/ha.
• Đất phù sa: Chiếm 1% diện tích, phân bố ven hồ ao thả cá, có khả năng chịu hạn, cho năng suất lúa từ 1.500–2.000 kg/ha.
• Đất chua: Chiếm 25% diện tích, năng suất lúa nước chỉ đạt từ 400–500 kg/ha.

2. Vị trí địa lý và các nguồn tài nguyên nước mặt chính của tỉnh Svay Riêng có đặc điểm gì? Tỉnh Svay Riêng có diện tích 2.966 km², nằm ở phía Đông Nam Campuchia, giáp hai tỉnh Long An và Tây Ninh của Việt Nam ở phía Đông và Nam, giáp tỉnh Prey Veng ở phía Bắc và Tây. Tỉnh có hai nguồn nước tự nhiên chính là sông Vay Cô và sông Kampong Trach (ở huyện Romeas Hek). Tuy nhiên, cả hai con sông này đều không có khả năng tích trữ nước trong mùa khô; sông Vay Cô chỉ chảy qua thành phố Svay Riêng, phục vụ nguồn nước canh tác lân cận và là địa điểm tổ chức Lễ hội Đua thuyền truyền thống hàng năm.

3. Luận án đã tổng kết những bài học kinh nghiệm quốc tế nào từ các tỉnh lân cận trong khu vực? Luận án nghiên cứu thực tiễn tại ba địa phương: tỉnh Long An (Việt Nam) với bài học về quy hoạch vùng lúa xuất khẩu chất lượng cao theo Quyết định 679/QĐ-UBND, liên kết mô hình "4 nhà", áp dụng VietGAP, IPM và hầm biogas; tỉnh Surin (Thái Lan) với bài học về cơ giới hóa đồng bộ đạt gần 90% và mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ giảm thiểu hóa chất; tỉnh Riau (Indonesia) với mô hình trang trại "aqua-terra" kết hợp tăng vụ truyền thống với thâm canh chiều sâu và đầu tư cơ sở hạ tầng nông thôn.

4. Tỷ giá hối đoái được tác giả sử dụng để hạch toán kinh tế trong nghiên cứu là bao nhiêu? Theo bảng tỷ giá của Ngân hàng Quốc gia Campuchia công bố vào tháng 7 năm 2012 được ghi nhận trong luận án:

• 100 Riel tương đương 507,39 VNĐ (1.000 VNĐ = 192 Riel).
• 100 Riel tương đương 0,025 USD (1 USD = 4.013 Riel).
• 100 Riel tương đương 0,019 EUR (1 EUR = 5.264 Riel).

5. Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp chủ yếu nào để phát triển nông nghiệp bền vững tỉnh Svay Riêng đến năm 2020? Luận án đề xuất 7 nhóm giải pháp: (1) Đổi mới, hoàn thiện chủ trương, chính sách; (2) Hoàn thiện quy hoạch và quản lý quy hoạch theo tọa độ; (3) Tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng (thủy lợi, giao thông); (4) Tổ chức thâm canh sản xuất (chuyển giao giống, kỹ thuật SRI, IPM); (5) Nâng cao chất lượng nguồn lao động nông thôn; (6) Tăng cường liên kết sản xuất giữa nông dân và doanh nghiệp; (7) Tạo lập thị trường tiêu thụ nông sản ổn định.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của Serey Mardy đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng phát triển nông nghiệp bền vững trên cả ba phương diện kinh tế, xã hội và môi trường tại tỉnh Svay Riêng, Campuchia trong giai đoạn 2001–2012. Nghiên cứu chỉ ra những rào cản căn bản của địa phương như đất đai kém màu mỡ, thiếu nước mùa khô, quy hoạch chưa cụ thể theo tọa độ, năng suất lúa thấp và ô nhiễm chất thải nông nghiệp. Trên cơ sở tổng kết kinh nghiệm từ Việt Nam, Thái Lan và Indonesia, luận án đề xuất hệ thống 7 nhóm giải pháp nhằm thúc đẩy nông nghiệp Svay Riêng phát triển theo hướng thâm canh hàng hóa, nâng cao thu nhập cho nông hộ và bảo vệ môi trường sinh thái đến năm 2020. Công trình cung cấp nguồn dữ liệu thực nghiệm phục vụ công tác đào tạo chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp cũng như công tác chỉ đạo sản xuất của các cơ quan quản lý nông nghiệp tại Campuchia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Campuchia là một trong những quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á có nền kinh tế đang phát triển. Trong thập kỉ qua kinh tế Campuchia tăng trƣởng khá cao trên 7%, đời sống của ngƣời dân đƣợc cải thiện, thu nhập bình quân đầu ngƣời tăng từ 288 USD (2000) lên 945 USD (2012), giá trị sản xuất nông nghiệp chiếm 34,2% GDP. Trong khoảng thời gian từ 1998 đến 2012 đƣợc xếp thứ 2 trong khu vực Đông Nam Á về tốc độ tăng trƣởng kinh tế (EIC, 2012).

Một trong những nhân tố đóng góp vào thành công trên của Campuchia là sự phát triển nhanh và ổn định của sản xuất nông nghiệp (SXNN). Nông nghiệp vẫn đƣợc coi là ngành kinh tế quan trọng đối với Campuchia hiện nay, là nơi cung cấp lƣơng thực, thực phẩm cho dân cƣ cả nƣớc, là nơi cung cấp nguyên liệu cho nhiều ngành kinh tế quốc dân, là thị trƣờng tiêu thụ quan trọng của công nghiệp và nhiều ngành kinh tế khác. Hiện nay Campuchia có tới 84% lực lƣợng lao động xã hội tham gia SXNN. Do vậy, SXNN càng trở nên quan trọng, vì nó không chỉ đáp ứng nhu cầu ăn của con ngƣời mà còn tạo công ăn việc làm cho ngƣời lao động, đặc biệt là ngƣời lao động trong khu vực nông thôn.

Tuy nhiên, SXNN của Campuchia vẫn chƣa thoát khỏi tình trạng manh mún, nhỏ lẻ và đang đứng trƣớc những thách thức đòi hỏi nền nông nghiệp Campuchia phải chuyển nhanh theo hƣớng phát triển bền vững, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế xã hội (KT-XH) đất nƣớc (Kem et al., 2011; Sok et al. Đối với tỉnh Svay Riêng - một trong những tỉnh nghèo nhất thuộc phía Đông Nam của Campuchia, cuộc sống ngƣời dân tự cung tự cấp chủ yếu là làm nghề nông chiếm tới 90%. Nhƣ vậy, nông nghiệp có vị trí đặc biệt quan trọng không chỉ trong phát triển KT-XH của tỉnh, bảo đảm an ninh xã hội, 1 giúp ngƣời dân ổn định đời sống, cải thiện môi trƣờng mà còn giúp họ vƣơn lên khỏi đói nghèo, lạc hậu. Theo Quy hoạch phát triển SXNN của Chính phủ hoàng gia Campuchia, định hƣớng chung cho các tỉnh là hƣớng tới phát triển bền vững trong nông nghiệp nhằm tạo đà cho phát triển kinh tế đất nƣớc, tạo công ăn việc làm cho ngƣời lao động, giúp bảo đảm an ninh lƣơng thực quốc gia, xóa đói, giảm nghèo và bảo vệ môi trƣờng nông thôn.

Trên cơ sở xu hƣớng đó, phát triển bền vững trong nông nghiệp đã và đang Sở Nông nghiệp tỉnh Svay Riêng tích cực thực hiện với kết quả thành tựu đáng kể. Trong những năm gần đây, mức độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn của tỉnh Svay Riêng đã diễn ra nhanh hơn nhƣng vẫn còn nhiều tiềm năng trong nông nghiệp chƣa đƣợc khai thác. SXNN còn mang tính nhỏ lẻ, sản xuất tự cung, tự cấp là chủ yếu. Sản phẩm nông nghiệp làm ra chủ yếu phục vụ cho tiêu dùng của hộ gia đình và thị trƣờng nội địa, có hƣớng tới xuất khẩu nhƣng chƣa nhiều và hiệu quả chƣa cao, chƣa phát huy hết lợi thế và tiềm năng của tỉnh.

Ngành chăn nuôi chƣa phát huy hết lợi thế; tỷ trọng giá trị sản xuất trồng trọt trong tổng giá trị SXNN thuần còn cao; dịch vụ nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ. Mức sống ngƣời dân vẫn còn bấp bênh và nhận thức của ngƣời dân về SXNN, phát triển bền vững và bảo vệ môi trƣờng vẫn ở mức thấp. Việc xử lý chất thải nông nghiệp chƣa chặt chẽ mang lại ô nhiễm môi trƣờng nghiêm trọng. Các vấn đề nêu trên khiến cho SXNN trên địa bàn tỉnh Svay Riêng phát triển chƣa bền vững.