Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và Cơ sở lý luận về phát triển dich vụ ngân hàng bán lẻ. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại BIDV Bắc Ninh giai đoạn 2012 - 2014. Chương 4: Giải pháp phát trién dich vụ ngân hàng bán lẻ tại BIDV Bắc Ninh.
CHUONG 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VA CƠ SỞ LÝ LUẬN VE PHÁT TRIEN DICH VỤ NGAN HÀNG BAN LẺ 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Dịch vụ NHBL là một hoạt động kinh doanh truyền thống của hầu hết cá NHTM và đã được đề cập trong các nghiên cứu trong và ngoài nước. Tuy nghiên, đối với Việt Nam, đây vẫn đang là một lĩnh vực mới mẻ và cần được nghiên cứu, làm rõ cả về lý luận và thực tiễn. Dịch vụ NHTM nói chung và dịch vụ NHBL nói riêng cũng được đề cập đến rất nhiều trong các nghiên cứu (các tạp chí, bài báo khoa học, hội thảo, các sách tham khảo, luận văn, luận án. Các nghiên cứu tập trung phân tích các khái niệm, các loại hình dịch vụ NHBL, mô hình phát triển các NHTM trong tương lai với viéc ứng dụng các dịch vụ NHBL tiên tiễn, hiện đại.
Một số nghiên cứu còn tiếp cận dịch vụ ngân hàng nói chung và dịch vụ NHBL nói riêng chủ yếu về lý luận, phân tích thực trạng phát triển dịch vụ NHBL của các ngân hàng hay các giải pharp để phát triển dich vụ NHBL tại Việt Nam. Tai một số NHTM như Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam; Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam; Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. cũng có một số công trình khoa học nghiên cứu về dịch vụ ngân hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng hay phát triển thị trường dịch vụ thẻ, ATM, thanh toán điện tử. Vẫn chưa có các công trình nghiên cứu tổng thé phát triển dịch vụ NHBL tại Ngân hàng BIDV Việt Nam điều kiện hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới.
Đặc biệt khi cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hang ngày càng khốc liệt hơn khi Việt Nam thực hiện các cam kết mở cửa WTO, ngay sau khủng hoảng tài chính, tiền tệ toàn cầu. Cụ thê: - Các công trình khoa học, các bài báo đề cập đến lý luận phát triển dịch vụ ngân hàng nói chung như: Trịnh Bá Bửu (2005), ”Cần đổi mới nhận thức về dịch vụ ngân hàng hiện đại”, Tap chí ngân hàng, số 7, tr.25-28; Lê Văn Huy, Phạm Thanh Thảo (2008), ”Phương pháp đo lường chất lượng dịch vụ trong lĩnh vực ngân hang: Nghiên cứu lý thuyết”, Tạp chí ngân hàng, số 6, tr.23-29; Nguyễn Văn Giàu (2008), "Cải cách và mở cửa dich vụ ngân hàng”, Thời báo ngân hàng số 1CT, tr. Hầu hết các công trình, bài báo, tạp chí trên mới chỉ đề cập đến quan niệm, dịch vụ ngân hàng nói chung dé từ đó phân tích, tìm kiếm các mô hình, phương pháp lý luận về hiệu quả các dịch vụ ngân hàng chứ chưa phân tích cụ thể dịch vụ NHBL hoặc một loại hình dịch vụ NHBL cụ thẻ. - Các công trình khoa học, các bài báo tiếp cận dịch vụ ngân hàng nói chung và dịch vụ NHBL nói riêng qua việc đa dạng hóa các hoạt động dịch vụ, các sản phẩm ngân hàng hiện đại để nâng cao hiệu quả kinh doanh, tăng khả năng cạnh tranh và chủ động hội nhập, như: Võ Kim Thanh (2001), Đa dạng hóa các nghiệp vụ ngân hàng nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của Viettinbank, Luận án tiễn sỹ khoa học, Học viện ngân hàng, Hà Nội; Nguyễn Thanh Phong (2011), Da dạng hóa sản phẩm kinh doanh của NHTM Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tẾ, Luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại học kinh tế quốc dân, Hà Nội; Nguyễn Thị Mùi (2005), ”Dịch vụ ngân hàng - Các giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng”, số 110, tr.
Hau hết các công trình khoa học, các bai báo trên mới chỉ đề cập đến tinh cấp thiết cần phải đa dạng hóa dịch vụ ngân hàng nói chung chứ chưa đi sâu phân tích vai trò dịch vụ NHBL. - Các công trình khoa học, các bài báo về phát triển các loại hình dịch vụ ngân hàng đề cập đến vai trò của dịch vụ NHBL đối với việc phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh như: Anh Hòa (2008), ”Dịch vụ ngân hàng di động thị trường nhiều tiềm năng”, Thời báo ngân hàng, số 82, tr.3-5; Ngô Thi Hương Liên (2005), ” Da dạng hóa dịch vụ ngân hàng, một giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của NHTM”, Tap chí Thị trường Tài chính Tiền tệ, số 5, tr. Các công trình khoa học, các bai báo trên mới chỉ cung cấp cái nhìn tổng thể về định hướng phát triển các loại hình dịch vụ ngân hàng trong tương lai ở những khía cạnh khác nhau. - Các công trình khoa học, các bài báo đề cập các giải pháp phát triển dịch vụ các NHTM như: Trần Quốc Dat (2009), ”Kinh nghiệm phat triển hoạt động dịch vụ ngân hàng thương mại một sô nước”, Tap chí khoa học và đào tao ngân hàng, sô 51, tr.61-64; Đào Thị Lan Hương (2005), Giải pháp phát triển sản phẩm dich vụ của NHTM Việt Nam trong xu thế hội nhập, Luận văn thạc sỹ kinh tế, Học viện ngân hàng, Hà Nội.
Các công trình khoa học, các bài báo trên đưa ra một số kinh nghiệm thực tiễn về việc phát triển dich vụ ngân hàng ở một số NHTM. Từ đó rút ra các bài học kinh nghiệm cho việc phát triển dich vụ NHBL của các NHTM Việt Nam. - Các công trình khoa học, các bài báo đề cập đến các giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng đã tìm ra các giải pháp trong phát triển dịch vụ ngân hàng nói chung và dịch vụ NHBL nói riêng như: Nguyễn Văn Thạnh (2001), Giải pháp đa dạng hóa các hình thức huy động vốn và sử dụng vốn của Viettinbank, Luận án tiến sỹ kinh tế, Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội. Như vậy, sau khi nghiên cứu các công trình khoa học, các bài báo có thể khăng định: Trong những năm gần đây, dịch vụ NHBL đã được các NHTM và các chuyên gia kinh tế rất quan tâm, hầu hết các NHTM đề có đề án phát triển dịch vụ NHBL, nhiều NHTM còn thuê chuyên gia nước ngoài thiết kế chiến lược cho riêng mình.
Đã có khá nhiều nghiên cứu về hệ thống lý thuyết dịch vụ NHBL, tuy nhiên các nghiên cứu mới chỉ đề cập đến khía cạnh khác nhau, căn cứ vào thực tiễn phát sinh các nghiệp vụ cụ thé dé xây dựng hệ thống lý thuyết chứ chưa có nghiên cứu khoa học bài bản về dịch vụ NHBL. Bản thân ngân hàng BIDV đã có những bước di rõ rang trong việc xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ NHBL. Tuy nhiên, mới chỉ đề cập đến khía cạnh đơn lẻ của dịch vụ NHBL hoặc các công trình khoa học nghiên cứu về phát triển dich vụ NHBL ở phạm vi hep. Như vậy, các nghiên cứu về phat triển dịch vụ NHBL khá nhiều nhưng chưa được xem xét tong thé, đặc biệt chưa có công trình nghiên cứu về phát triển dịch vụ NHBL của ngân hàng BIDV trong điều kiện toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế diễn ra ngày càng sâu sắc hiện nay.
Có thé nói, Luận văn thạc sỹ của tác giả có nội dung không trùng lặp với các công trình nghiên cứu khoa học trước đây. Trái lại, Luận văn có tính kế thừa, phát triển cao hơn những đánh giá, những bài học kinh nghiệm quý báu trong việc phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng BIDV.2 Tổng quan về dịch vụ ngân hàng bán lẻ 1.1 Khai niệm dich vụ ngân hàng ban lẻ Các dịch vụ ngân hàng trên thế giới đã thực sự bùng nỗ và làm thay đổi cách tiếp cận về các hoạt động cơ bản của một ngân hàng thương mại. Các ngân hàng trong khu vực và trên thế giới đã phát triển hoạt động hướng theo đối tượng khách hang, đây là một xu hướng phát triển tất yêu vì nó đảm bao cho các ngân hàng thương mại (NHTM) quản lý rủi ro hữu hiệu hơn, các dịch vụ cũng được cung ứng một cách tốt nhất cho từng đối tượng khách hàng, công tác kinh doanh, thị trường, sản phẩm mục tiêu có định hướng rõ ràng giúp khách hàng đạt được hiệu quả kinh doanh tối ưu. Dịch vụ ngân hàng được hiểu là các nghiệp vụ ngân hàng về vốn, tiền tệ, thanh toán.
mà ngân hàng cung cấp cho khách hàng nhằm đáp ứng nhu cầu kinh doanh, sinh lời, sinh hoạt cuộc sống, cất trữ tài sản. và ngân hàng thu phí, chênh lệch lãi suất thông qua các dịch vụ. Theo hướng tiếp cận trên, cơ cầu tô chức hoạt động của các ngân hang đã có sự thay đổi, theo đó, nếu căn cứ vào đối tượng phục vụ thì ngân hàng phát triển theo mô hình khối, bao gồm hai khối chính là ”khối Ngân hàng bán lẻ (NHBL) phục vụ đối tượng khách hàng cá nhân” và ”khối ngân hàng bán buôn - phục vụ khách hàng tổ chức”. Theo WTO, DVNHBL là loại hình dịch vụ điển hình của ngân hàng nơi mà khách hàng cá nhân có thê đến giao dịch tại các điểm giao dich của ngân hàng dé thực hiện các dịch vụ như gửi tiền, vay tiền, thanh toán, kiểm tra tài khoản, dịch vụ thẻ.
DVNHBL được xem là dịch vụ rất quan trọng đối với mỗi ngân hàng, bởi lẽ đối tượng của loại hình dịch vụ này là các cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong khi đó họ lại là thành phần chính của nén kinh tế, vì vậy, lượng khách hàng này sẽ tạo thành một thị trường bán lẻ lớn đối với mỗi ngân hàng. Theo các chuyên gia kinh tế của Học viện công nghệ Châu Á - AIT thì DVNHBL có thé hiểu là: “Việc cung ứng dịch vụ ngân hang tới từng cá nhân riêng lẻ, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua mạng lưới chi nhánh, hoặc khách hàng có thể tiếp cận trực tiếp với dịch vụ ngân hàng thông qua các phương tiện công nghệ thông tin, điện tử viễn thông”. Theo Từ điển Đầu tư “Ngân hàng bán lẻ là hoạt động ngân hàng phục vụ cho thị trường đại chúng nơi mà các khách hàng cá nhân được cung cấp dịch vụ qua mạng lưới chi nhánh địa phương của các ngân hang.
Các dịch vụ Ngân hàng bán lẻ cung cấp bao gồm: tiền gửi tiết kiệm và tiền gửi không kỳ hạn, cho vay mua nhà, tín dụng cá nhân, thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng và một số dịch vụ khác.