Nghiên Cứu Tình Hình Nhiễm Khuẩn Hô Hấp Cấp Tính Ở Trẻ Dưới 5 Tuổi Tại Huyện Mỹ Tú, Tỉnh Sóc Trăng

Nghiên cứu về nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ở trẻ dưới 5 tuổi và đánh giá kiến thức của bà mẹ sau can thiệp tại huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng.

• Tác giả: Triệu Quốc Hải
• Người hướng dẫn: TTND.BS CK II. Nguyễn Trung Nghĩa
• Trường học: Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Quản Lý Y Tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Tình Hình, Tìm Hiểu Một Số Yếu Tố Liên Quan Đến Nhiễm Khuẩn Hô Hấp Cấp Tính Ở Trẻ Dưới 5 Tuổi Tại Sóc Trăng
• Loại tài liệu: Luận Văn Chuyên Khoa Cấp II
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ở trẻ em
• 1.2. Tình hình nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ở trẻ dưới 5 tuổi trên Thế giới và tại Việt Nam
• 1.3. Các yếu tố nguy cơ liên quan đến mắc và tử vong do NKHHCT ở trẻ em
• 1.4. Một số nghiên cứu liên quan
• 1.5. Đặc điểm về địa điểm nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Vấn đề y đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ
• 3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính
• 3.3. Các yếu tố liên quan đến NKHHCT ở trẻ dưới 5 tuổi
• 3.4. Kiến thức, thực hành về chăm sóc trẻ NKHHCT ở bà mẹ có con dưới 5 tuổi bị NKHHCT
• 3.5. Đánh giá kết quả can thiệp truyền thông phòng chống NKHHCT ở trẻ dưới 5 tuổi trước và sau can thiệp
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính
• 4.3. Một số yếu tố liên quan đến nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ở trẻ dưới 5 tuổi
• 4.4. Đánh giá kiến thức, thực hành về chăm sóc trẻ NKHHCT ở bà mẹ có con bị NKHHCT trước can thiệp
• 4.5. Đánh giá sau can thiệp truyền thông phòng chống NKHHCT ở trẻ dưới 5 tuổi
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nhiễm Khuẩn Hô Hấp Cấp Tính Ở Trẻ Dưới 5 Tuổi Tại Sóc Trăng

Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính (NKHHCT) là một trong những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ở trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Tại Sóc Trăng, tình hình nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính đang gia tăng, ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Theo thống kê, trẻ em dưới 5 tuổi thường mắc bệnh này từ 4-9 lần mỗi năm, với tỷ lệ mắc bệnh cao nhất ở trẻ dưới 2 tháng tuổi. Việc hiểu rõ về tình hình nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính là rất cần thiết để có những biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

1.1. Định Nghĩa Nhiễm Khuẩn Hô Hấp Cấp Tính

Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính của đường hô hấp, bao gồm từ tai, mũi, họng đến phổi. Bệnh thường có triệu chứng ho kéo dài không quá 30 ngày và có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời.

1.2. Tình Hình Nhiễm Khuẩn Hô Hấp Cấp Tính Tại Việt Nam

Tại Việt Nam, tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi mắc nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính rất cao, đặc biệt ở các vùng nông thôn và miền núi. Nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ mắc bệnh ở trẻ em có thể lên đến 39,6%, với trẻ nam có tỷ lệ mắc cao hơn trẻ nữ.

II. Các Nguyên Nhân Gây Nhiễm Khuẩn Hô Hấp Cấp Tính Ở Trẻ Em

Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ở trẻ em có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm virus và vi khuẩn. Các yếu tố môi trường, dinh dưỡng và điều kiện sống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc gia tăng nguy cơ mắc bệnh.

2.1. Nguyên Nhân Virus Gây Nhiễm Khuẩn Hô Hấp

Phần lớn trẻ em mắc nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính do virus như virus hợp bào hô hấp, adenovirus và influenza virus. Những virus này có khả năng lây lan nhanh chóng và gây ra các triệu chứng nghiêm trọng.

2.2. Nguyên Nhân Vi Khuẩn Gây Nhiễm Khuẩn Hô Hấp

Vi khuẩn như Streptococcus pneumoniae và Haemophilus influenzae là những nguyên nhân chính gây nhiễm khuẩn hô hấp nặng ở trẻ em. Các yếu tố như ô nhiễm môi trường và dinh dưỡng kém cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

III. Triệu Chứng Nhiễm Khuẩn Hô Hấp Cấp Tính Ở Trẻ Dưới 5 Tuổi

Triệu chứng của nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ở trẻ em rất đa dạng và có thể thay đổi tùy theo mức độ nặng của bệnh. Việc nhận biết sớm các triệu chứng là rất quan trọng để có biện pháp can thiệp kịp thời.

3.1. Các Triệu Chứng Thường Gặp

Trẻ mắc nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính thường có triệu chứng như ho, sốt, chảy nước mũi, thở nhanh và khó thở. Những triệu chứng này có thể xuất hiện đột ngột và cần được theo dõi chặt chẽ.

3.2. Triệu Chứng Nặng Cần Lưu Ý

Nếu trẻ có triệu chứng như thở rít, co rút lõm lồng ngực hoặc bú kém, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức. Đây là những dấu hiệu cho thấy tình trạng sức khỏe của trẻ đang trở nên nghiêm trọng.

IV. Phương Pháp Điều Trị Nhiễm Khuẩn Hô Hấp Cấp Tính Ở Trẻ Em

Điều trị nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ở trẻ em cần phải được thực hiện kịp thời và đúng cách. Các phương pháp điều trị bao gồm chăm sóc tại nhà và điều trị y tế chuyên sâu.

4.1. Chăm Sóc Tại Nhà

Chăm sóc tại nhà bao gồm việc giữ ấm cho trẻ, cung cấp đủ nước và dinh dưỡng. Sử dụng thuốc hạ sốt khi cần thiết và theo dõi triệu chứng của trẻ để có biện pháp can thiệp kịp thời.

4.2. Điều Trị Y Tế Chuyên Sâu

Trong trường hợp trẻ có triệu chứng nặng, cần đưa trẻ đến bệnh viện để được điều trị bằng kháng sinh và các biện pháp hỗ trợ khác. Việc điều trị sớm có thể giúp giảm nguy cơ biến chứng và tử vong.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Sóc Trăng

Nghiên cứu về tình hình nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ở trẻ dưới 5 tuổi tại Sóc Trăng đã chỉ ra nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp cải thiện các chương trình can thiệp và nâng cao nhận thức cộng đồng.

5.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tỷ Lệ Nhiễm Khuẩn

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi mắc nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính tại huyện Mỹ Tú là rất cao, với nhiều yếu tố nguy cơ liên quan đến tình trạng sức khỏe của trẻ.

5.2. Đánh Giá Kiến Thức Của Bà Mẹ

Nghiên cứu cũng đánh giá kiến thức và thực hành của bà mẹ trong việc chăm sóc trẻ mắc nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính. Kết quả cho thấy cần nâng cao kiến thức cho bà mẹ để giảm tỷ lệ mắc bệnh.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu Nhiễm Khuẩn Hô Hấp Cấp Tính

Nghiên cứu về nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ở trẻ dưới 5 tuổi tại Sóc Trăng đã chỉ ra nhiều vấn đề cần được giải quyết. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng và cải thiện điều kiện sống là rất cần thiết để giảm tỷ lệ mắc bệnh.

6.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu

Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các chương trình can thiệp và nâng cao nhận thức cộng đồng về nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính.

6.2. Khuyến Nghị Đối Với Chính Sách Y Tế

Cần có các chính sách y tế phù hợp để cải thiện điều kiện sống và dinh dưỡng cho trẻ em, từ đó giảm thiểu tỷ lệ mắc nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC CẦN THƠ TRIỆU QUỐC HẢI NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH, TÌM HIỂU MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN NHIỄM KHUẨN HÔ HẤP CẤP TÍNH Ở TRẺ DƯỚI 5 TUỔI VÀ ĐÁNH GIÁ KIẾN THỨC, THỰC HÀNH CỦA BÀ MẸ SAU CAN THIỆP TẠI HUYỆN MỸ TÚ, TỈNH SÓC TRĂNG NĂM 2020-2021 LUẬN VĂN CHUYÊN KHOA CẤP II Cần Thơ, 2021 Ố YẾBỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC CẦN THƠ TRIỆU QUỐC HẢI NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH, TÌM HIỂU MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN NHIỄM KHUẨN HÔ HẤP CẤP TÍNH Ở TRẺ DƯỚI 5 TUỔI VÀ ĐÁNH GIÁ KIẾN THỨC, THỰC HÀNH CỦA BÀ MẸ SAU CAN THIỆP TẠI HUYỆN MỸ TÚ, TỈNH SÓC TRĂNG NĂM 2020-2021 Chuyên nghành: Quản Lý Y Tế Mã số: 8720801. LUẬN VĂN CHUYÊN KHOA CẤP II Người hướng dẫn khoa học: TTND.BS CK II. NGUYỄN TRUNG NGHĨA Cần Thơ, 2021 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi. Các số liệu và kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng công bố trong bất kỳ nghiên cứu nào khác.

Tác giả luận văn Triệu Quốc Hải ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành được luận văn và chương trình học, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến Ban giám hiệu trường đại học y dược Cần Thơ, phòng Đào tạo sau đại học, Khoa y tế công cộng đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, hoàn thành luận văn này. Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn TTND. Nguyễn Trung Nghĩa, người đã tận tình, chu đáo giúp đỡ tôi trong suốt quá trình làm đề cương và thực hiện luận văn tốt nghiệp, đã giảng dạy, truyền thụ nhiều kiến thức quý báu cho tôi. Xin cảm ơn Trung tâm y tế huyện Mỹ Tú tỉnh Sóc Trăng cùng các đồng nghiệp công tác tại Trung tâm y tế huyện Mỹ Tú cũng như tại các trạm y tế xã, thị trấn, y tế ấp, cộng tác viên dân số và các Ban ngành đoàn thể đã hỗ trợ, hợp tác giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn.

Cuối lời, tôi xin chân thành cảm ơn người thân trong gia đình, đồng nghiệp và các bạn học viên đã dành nhiều sự giúp đỡ chân tình, chia sẻ khó khăn với tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Tác giả luận văn Triệu Quốc Hải iii MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Lời cảm ơn Mục lục Danh mục từ viết tắt Danh mục bảng Danh mục biểu đồ Đ T VẤN ĐỀ. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN. Nhiễm khu n hô hấp cấp t nh ở trẻ em.

Tình hình nhiễm khu n hô hấp cấp t nh ở trẻ dưới 5 tuổi trên Thế giới và tại Việt Nam. Các yếu tố nguy cơ liên quan đến mắc và tử vong do NKHHCT ở trẻ em. Một số nghiên cứu liên quan. Đặc điểm về địa điểm nghiên cứu.

16 Chƣơng 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Vấn đề y đức trong nghiên cứu.

32 Chƣơng 3: KẾT QUẢ. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu. T lệ trẻ dưới 5 tuổi nhiễm khu n hô hấp cấp t nh. Các yếu tố liên quan đến NKHHCT ở trẻ dưới 5 tuổi.

Kiến thức, thực hành về chăm sóc trẻ NKHHCT ở à m có con dưới 5 tuổi ị NKHHCT. Đánh giá kết quả can thiệp truyền thông phòng chống NKHHCT ở trẻ dưới 5 tuổi trước và sau can thiệp. 48 Chƣơng 4: BÀN LUẬN. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu .2 T lệ trẻ dưới 5 tuổi nhiễm khu n hô hấp cấp t nh .3 Một số yếu tố liên quan đến nhiễm khu n hô hấp cấp t nh ở trẻ dưới 5 tuổi.

Đánh giá kiến thức, thực hành về chăm sóc trẻ NKHHCT ở à m có con ị NKHHCT trước CT. Đánh giá sau can thiệp truyền thông phòng chống NKHHCT ở trẻ dưới 5 tuổi. 80 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH SÁCH ĐỐI TƢỢNG THAM GIA NGHIÊN CỨU v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ARI Acute Respiratory Infections ( Nhiễm khu n hô hấp cấp tính) CSYT Cơ sở y tế CT Can thiệp KTC Khoảng tin cậy NKHHCT Nhiễm khu n hô hấp cấp tính QHCT Hiệu quả can thiệp SDD Suy dinh dưỡng TT-GDSK Truyền thông giáo dục sức khỏe VP Viêm phổi vi DANH MỤC BẢNG Trang Bảng 3. Đặc điểm của à m.

Đặc điểm gia đình trẻ. Đặc điểm cân nặng khi sinh, thứ tự con, tình trạng dinh dưỡng, thời gian cai sữa, tiêm chủng, dị tật của trẻ. T lệ nhiễm khu n hô hấp cấp t nh theo mức độ của ệnh. T lệ nhiễm khu n hô hấp cấp t nh theo giới t nh của trẻ.

T lệ nhiễm khu n hô hấp cấp t nh theo nhóm tuổi của trẻ. Mối liên quan giữa tuổi của à m với NKHHCT ở trẻ. Liên quan giữa học vấn, nghề nghiệp của à m với NKHHCT ở trẻ. Mối liên quan giữa kinh tế gia đình, số con, gia đình có người hút thuốc lá với NKHHCT ở trẻ.

Mối liên quan giữa đặc điểm của trẻ với NKHHCT ở trẻ. Hồi quy đa iến một số yếu tố liên quan đến NKHHCT. Kiến thức của à m về các ệnh do NKHHCT gây nên. Kiến thức của à m về dấu hiệu thông thường khi trẻ ị NKHHCT.

Kiến thức của à m về dấu hiệu nặng khi trẻ ị NKHHCT. Kiến thức của à m về chăm sóc dinh dưỡng khi trẻ ị NKHHCT. Kiến thức của à m về cách phòng ngừa trẻ ị NKHHCT. Kiến thức chung của à m về NKHHCT.

Thực hành của bà m khi trẻ bị sốt. Thực hành của bà m về lau mát cho trẻ khi trẻ bị sốt. Thực hành của bà m về đếm nhịp thở. Thực hành của m về làm khô mũi cho trẻ.

Thực hành của bà m về cho trẻ ăn, ú, uống nước khi trẻ NKHHCT. Thực hành chung của bà m về chăm sóc trẻ NKHHCT. Kiến thức của à m về các ệnh do NKHHCT trước và sau CT. Đánh giá kiến thức của à m về dấu hiệu thông thường khi trẻ ị NKHHCT trước và sau CT.

Đánh giá kiến thức của à m về dấu hiệu nặng khi trẻ ị NKHHCT trước và sau CT. Đánh giá kiến thức của à m về chăm sóc dinh dưỡng khi trẻ ị NKHHCT trước và sau CT. Đánh giá kiến thức của à m về cách phòng ngừa trẻ ị NKHHCT trước và sau CT. Kiến thức chung của bà m về NKHHCT trước và sau CT.

Đánh giá thực hành khi trẻ bị sốt trước và sau CT. Đánh giá thực hành của bà m về lau mát cho trẻ khi trẻ bị sốt trước và sau CT. Thực hành của m về đếm nhịp thở trước trước và sau CT. Thực hành của m về làm khô mũi cho trẻ trước và sau CT.

Đánh giá thực hành của bà m về cho trẻ ăn, ú, uống nước khi trẻ NKHHCT trước và sau CT. Đánh giá thực hành chung về NKHHCT của bà m trước và sau CT.54 viii DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Đặc điểm trình độ học vấn của m. Đặc điểm về giới t nh của trẻ.

Đặc điểm tuổi của trẻ. T lệ trẻ dưới 5 tuổi nhiễm khu n hô hấp cấp t nh. T lệ nhiễm khu n hô hấp cấp t nh sau can thiệp .48 1 Đ T VẤN ĐỀ Nhiễm khu n hô hấp cấp tính là ệnh nhiễm khu n cấp t nh của đường thở nghĩa là từ tai, mũi, họng, đường dẫn kh (thanh quản, kh quản, phế quản), cho đến phổi. Bệnh thường có iểu hiện ho không quá 30 ngày và thường gặp ở trẻ em, đặc iệt là trẻ nhỏ dưới 5 tuổi [44].

T lệ mắc ệnh do nhiễm khu n hô hấp cấp gây nên rất cao và là một trong a nguyên nhân chủ yếu gây tử vong ở trẻ em tại các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam [3]. Thống kê cho thấy mỗi trẻ trung ình trong một năm nhiễm khu n hô hấp cấp t nh từ 4- 9 lần, ước t nh trên toàn cầu mỗi năm có khoảng 2 t lượt trẻ c nhiễm khu n hô hấp cấp t nh, trong đó khoảng 40 triệu lượt là viêm phổi [6]. Tại Việt Nam, ệnh nhiễm khu n hô hấp cấp t nh là một trong nhóm 10 ệnh có t lệ mắc và tử vong cao nhất toàn quốc. Một nghiên cứu tại thành phố Cần Thơ năm 2016 ghi nhận: t lệ trẻ dưới 5 tuổi nhiễm khu n hô hấp cấp t nh là 39,6%, trong đó trẻ < 2 tháng tuổi chiếm t lệ cao nhất 45,5%, trẻ nam mắc cao hơn trẻ nữ với t lệ lần lượt là 41,1% và 37,8% [26].

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, các yếu tố về nhân kh u học [26], [38], kinh tế, xã hội [42], [59], môi trường [47], [37], dinh dưỡng [15], [26], [37] có liên quan đến nhiễm khu n hô hấp cấp t nh ở trẻ. Đặc iệt, có thể ngăn chặn và giảm t lệ tử vong do nhiễm khu n hô hấp cấp t nh ở trẻ em ằng cách nâng cao kiến thức của cộng đồng về các triệu chứng an đầu của ệnh và chất lượng chăm sóc sức khoẻ cho trẻ khi trẻ ị nhiễm khu n hô hấp cấp t nh [50]. Trong đó vai trò của người chăm sóc trẻ, thường là người m có ý nghĩa rất quan trọng trong việc nhận iết và xử tr ệnh cho trẻ. Nghiên cứu của Mai Anh Tuấn tại một số xã miền núi tỉnh Bắc Kạn cho thấy: kiến thức của à m có liên quan đến t lệ nhiễm khu n hô hấp cấp t nh ở trẻ <5 tuổi, nhóm trẻ là con của các à m có kiến thức kém có nguy cơ ệnh khu n hô hấp cấp t nh cao gấp 1,54% nhóm trẻ con của các à m có kiến thức trung ình [42].

Trẻ nhiễm khu n hô hấp cấp t nh chỉ có thể điều trị sớm nếu người m có đầy đủ kiến thức để nhận iết sớm các dấu hiệu ệnh, iết cách chăm 2 sóc trẻ. Khi trẻ ệnh nặng, người m cũng cần phải iết các dấu hiệu ệnh nặng hoặc nguy hiểm để nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế tránh dẫn đến những hậu quả xấu và tử vong.