ĐẶT VẤN ĐỀ Cây lúa là loại lương thực chính đóng một vai trò quan trọng trong đời sống vật chất và đời sống tinh thần của người Việt Nam. Nước ta từ một nước đói nghèo giờ đã đứng thứ ba trên thế giới về nông nghiệp trồng lúa nước. Năm 2017, Việt Nam tiếp tục là nước xuất khẩu gạo đứng thứ ba trên thế giới sau Ấn Độ và Thái Lan. Chỉ tính riêng tháng 9 đầu năm 2018, Việt Nam đã xuất khẩu trên 4,89 triệu tấn gạo với giá trị khoảng 2,46 tỷ USD, lần lượt tăng 6,7% về khối lượng và 21,3% về giá trị so với cùng kì năm trước.
Theo Cục Chế biến và phát triển thị trường nông sản (Bộ NN & PTNT), khối lượng xuất khẩu gạo tháng 8/2018 ước đạt 441.000 tấn với giá trị đạt 209 triệu USD. Tính chung 8 tháng, xuất khẩu gạo ước đạt 4,4 triệu tấn và đạt kim ngạch 2,2 tỉ USD tăng 6,8% về khối lượng và tăng 22,1% về giá trị so với cùng kì năm 2017. Việc sản xuất lúa gạo phát triển nhưng sâu bệnh hại vẫn là mối lo ngại khó kiểm soát đối với nông dân, đặt biệt là bệnh đạo ôn do nấm Pyricuaria oryzae Cav. gây hại bất kỳ giai đoạn nào của cây.
Cây lúa khi bị đạo ôn lá bị lụi dần, cháy khô, trỗ kém, bông gãy hay bông bạc làm giảm năng suất có khi không cho thu hoạch. Để có cơ sở cho công tác phòng chống bệnh đạo ôn đạt kết quả tốt, ngoài việc điều tra nắm tình hình phát sinh, phát triển của bệnh trên đồng ruộng, thì việc xác định các chủng sinh lý (race) của nấm Pyricularia oryzae Cav, gây bệnh đạo ôn trên lúa và khảo sát hiệu lực phòng trừ bệnh bằng thuốc hoá học cũng là một việc hết sức quan trọng. Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn nêu trên. Được sự phân công của bộ môn Bệnh cây, khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam và sự hướng dẫn của TS, Nguyễn Đức Huy, tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu một số đặc điểm chính của một số mẫu phân lập nấm Pyricularia oryzae gây bệnh đạo ôn”.
MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU 1. Mục đích Nhằm nắm được tình hình bệnh bệnh đạo ôn lúa, đặc điểm chính của một số mẫu phân lập nấm Pyricularia oryzae gây bệnh đạo ôn hại lúa và phòng trừ bệnh. Yêu cầu - Thu thập thông tin và diều tra về tình hình bệnh đạo ôn hại lúa - Mô tả triệu chứng bệnh đạo ôn. - Điều tra tình hình bệnh đạo ôn trên lúa.
- Nghiên cứu một số đặc điểm nuôi cấy nấm P. oryzae, - Xác định mức đô ̣ kháng, nhiễm của mô ̣t số dòng, giố ng lúa đố i với nhữ ng chủng sinh lý nấ m P. oryzae đã phân lâ ̣p. - Khảo sát hiệu lực của thuốc hóa học đối với nấm P.
oryzae ở trong phòng thí nghiệm và đối với bệnh đạo ôn trên lúa trong nhà lưới. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU NGOÀI NƯỚC. Lịch sử phát hiện bệnh 2.
Mức độ phổ biến của bệnh trên thế giới 2. Những thiệt hại do bệnh đạo ôn lúa gây ra Bệnh đạo ôn được coi là một trong những bệnh chính gây hại nghiêm trọng trên cây lúa, bệnh phân bố hầu hết ở các nước trồng lúa và có thể gây thành dịch trong những điều kiện thuận lợi ở nhiều quốc gia. Mức độ thiệt hại năng suất lúa do bệnh đạo ôn gây ra đã có nhiều thống kê, ước tính Hàng năm người ta đều có những ghi nhận về thiệt hại đáng kể do đạo ôn gây ra ở nhiều địa phương, mặc dù đã sử dụng rộng rãi thuốc hóa học Tại Ấn Độ, năm 1950 sản lượng bị thiệt hai lên tới 75%.