Nghiên cứu đặc điểm sinh thái và vai trò của muỗi dengue trong truyền bệnh sốt xuất huyết

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu một số đặc điểm sinh thái và vai trò truyền bệnh của muỗi truyền sốt xuất huyết dengue ở, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Đỗ Thanh Thúy
• Người hướng dẫn: PGS. Phùng Thị Hằng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Giáo Dục Ngôn Ngữ Cho Trẻ Mẫu Giáo 5-6 Tuổi Qua Tác Phẩm Văn Học
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành phố Hạ Long

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Muỗi Dengue và Bệnh Sốt Xuất Huyết Nguy Hiểm

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, gây ra bởi virus Dengue, và muỗi Aedes aegypti là tác nhân truyền bệnh chính. Ngoài ra, muỗi Aedes albopictus cũng có khả năng truyền bệnh nhưng ít phổ biến hơn. Bệnh có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Do đó, việc hiểu rõ về đặc điểm sinh thái của muỗi Dengue và vai trò của chúng trong việc truyền bệnh là vô cùng quan trọng để có các biện pháp phòng chống hiệu quả. Dịch tễ học sốt xuất huyết cho thấy bệnh lưu hành ở nhiều quốc gia nhiệt đới và cận nhiệt đới, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng. Cần tăng cường nhận thức cộng đồng về bệnh sốt xuất huyết và các biện pháp phòng tránh.

1.1. Virus Dengue và Các Tuýp Huyết Thanh Phổ Biến

Virus Dengue thuộc họ Flaviviridae, có bốn tuýp huyết thanh (DENV-1, DENV-2, DENV-3, DENV-4). Nhiễm một tuýp huyết thanh sẽ tạo miễn dịch suốt đời với tuýp đó, nhưng không bảo vệ khỏi các tuýp khác. Nhiễm lần lượt các tuýp khác nhau có thể làm tăng nguy cơ sốt xuất huyết nặng (Dengue Haemorrhagic Fever - DHF) hoặc hội chứng sốc Dengue (Dengue Shock Syndrome - DSS). Cơ chế truyền bệnh sốt xuất huyết bắt đầu khi muỗi cái hút máu người bệnh nhiễm virus, sau đó virus nhân lên trong cơ thể muỗi và có khả năng lây nhiễm cho người khác khi muỗi đốt.

1.2. Dịch Tễ Học Sốt Xuất Huyết Phân Bố và Tần Suất Mắc Bệnh

Dịch tễ học sốt xuất huyết thay đổi theo thời gian và địa điểm. Bệnh phổ biến ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, đặc biệt là các khu vực đô thị và bán đô thị với điều kiện vệ sinh kém và nguồn nước đọng. Tần suất mắc bệnh có xu hướng tăng lên do nhiều yếu tố, bao gồm biến đổi khí hậu, đô thị hóa nhanh chóng, và sự gia tăng khả năng kháng thuốc của muỗi Dengue với các loại thuốc diệt côn trùng. Phân bố địa lý của muỗi Dengue cũng ảnh hưởng đến sự lan truyền của bệnh.

II. Đặc Điểm Sinh Học và Vòng Đời Muỗi Dengue Hướng Dẫn Chi Tiết

Để kiểm soát muỗi Dengue, cần nắm vững đặc điểm sinh học và vòng đời muỗi Dengue. Muỗi Aedes aegypti có vòng đời bốn giai đoạn: trứng, ấu trùng (bọ gậy), nhộng, và muỗi trưởng thành. Các giai đoạn ấu trùng và nhộng phát triển trong nước, thường là các vật chứa nước nhân tạo như chậu cây, lốp xe cũ, hoặc các vật dụng chứa nước khác. Muỗi trưởng thành hoạt động vào ban ngày, đặc biệt vào buổi sáng sớm và chiều tối. Thói quen sinh hoạt của muỗi Dengue này ảnh hưởng lớn đến hiệu quả của các biện pháp phòng chống. Điều quan trọng là phải loại bỏ các nơi sinh sản của muỗi Dengue để ngăn chặn sự phát triển của chúng.

2.1. Nơi Sinh Sản Của Muỗi Dengue Xác Định và Loại Bỏ Triệt Để

Muỗi cái Aedes aegypti đẻ trứng ở thành trong của các vật chứa nước. Trứng có thể sống sót trong điều kiện khô hạn trong nhiều tháng. Khi gặp nước, trứng nở thành ấu trùng (bọ gậy). Do đó, việc loại bỏ hoàn toàn các nơi sinh sản của muỗi Dengue là biện pháp quan trọng nhất để phòng chống sốt xuất huyết. Điều này bao gồm việc lật úp các vật chứa nước, thay nước thường xuyên trong các bình hoa, và loại bỏ các vật dụng không cần thiết có thể chứa nước.

2.2. Thói Quen Sinh Hoạt Của Muỗi Dengue Thời Gian Hoạt Động và Phạm Vi Bay

Muỗi Dengue chủ yếu hoạt động vào ban ngày, đặc biệt là vào buổi sáng sớm và chiều tối. Chúng có xu hướng đốt người trong nhà và xung quanh nhà. Phạm vi bay của muỗi thường không xa, khoảng vài trăm mét từ nơi sinh sản. Tuy nhiên, chúng có thể di chuyển xa hơn nếu bị gió thổi hoặc do các phương tiện giao thông. Hiểu rõ thói quen sinh hoạt của muỗi Dengue giúp chúng ta áp dụng các biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn, chẳng hạn như sử dụng kem chống muỗi và mặc quần áo dài tay vào thời gian muỗi hoạt động mạnh nhất.

III. Ảnh Hưởng của Môi Trường Sống Của Muỗi Dengue và Biến Đổi Khí Hậu

Môi trường sống của muỗi Dengue đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển và lan truyền của bệnh sốt xuất huyết. Nhiệt độ, độ ẩm và lượng mưa ảnh hưởng đến vòng đời và mật độ quần thể muỗi. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến muỗi Dengue ngày càng rõ rệt, với sự gia tăng nhiệt độ và các hiện tượng thời tiết cực đoan có thể mở rộng phạm vi phân bố của muỗi và kéo dài mùa sốt xuất huyết. Các biện pháp kiểm soát muỗi cần được điều chỉnh để thích ứng với những thay đổi này.

3.1. Môi Trường Sống Của Muỗi Dengue Vai Trò Của Nước Nhiệt Độ và Độ Ẩm

Nước là yếu tố cần thiết cho sự phát triển của ấu trùng và nhộng muỗi. Nhiệt độ ảnh hưởng đến tốc độ phát triển của muỗi, với nhiệt độ cao giúp muỗi phát triển nhanh hơn. Độ ẩm cao cũng tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi tồn tại và sinh sản. Môi trường sống của muỗi Dengue thường là các khu vực đô thị và bán đô thị với nhiều vật chứa nước nhân tạo và điều kiện vệ sinh kém.

3.2. Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Muỗi Dengue Mở Rộng Phạm Vi và Kéo Dài Mùa Bệnh

Biến đổi khí hậu có thể làm thay đổi phạm vi phân bố của muỗi, cho phép chúng xâm nhập vào các khu vực trước đây không có muỗi. Nhiệt độ tăng cũng có thể kéo dài mùa sốt xuất huyết, làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như lũ lụt cũng có thể tạo ra nhiều nơi sinh sản cho muỗi.

3.3. Khả Năng Kháng Thuốc Của Muỗi Dengue Nguy Cơ Tiềm Ẩn và Giải Pháp

Khả năng kháng thuốc của muỗi Dengue ngày càng gia tăng đối với các loại thuốc diệt côn trùng thông thường. Điều này gây khó khăn cho việc kiểm soát muỗi và làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Cần phát triển các loại thuốc diệt côn trùng mới và áp dụng các biện pháp kiểm soát muỗi tổng hợp, bao gồm cả việc loại bỏ nơi sinh sản, sử dụng biện pháp sinh học, và giáo dục cộng đồng.

IV. Triệu Chứng Sốt Xuất Huyết và Các Biện Pháp Phòng Chống Sốt Xuất Huyết

Hiểu rõ triệu chứng sốt xuất huyết là rất quan trọng để phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Các triệu chứng thường bao gồm sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, đau sau hốc mắt, đau cơ và khớp, phát ban. Trong trường hợp nặng, bệnh có thể gây chảy máu, sốc, và suy tạng. Các biện pháp phòng chống sốt xuất huyết bao gồm loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, sử dụng kem chống muỗi, mặc quần áo dài tay, và phun thuốc diệt muỗi. Cần tăng cường giáo dục cộng đồng về các biện pháp phòng chống bệnh.

4.1. Triệu Chứng Sốt Xuất Huyết Cách Nhận Biết và Phân Biệt Các Giai Đoạn

Các triệu chứng sốt xuất huyết thay đổi theo giai đoạn của bệnh. Giai đoạn đầu thường có sốt cao, đau đầu, đau cơ và khớp. Giai đoạn nặng có thể xuất hiện chảy máu, sốc, và suy tạng. Việc nhận biết sớm các triệu chứng và phân biệt các giai đoạn của bệnh giúp chẩn đoán và điều trị kịp thời, giảm nguy cơ biến chứng.

4.2. Các Biện Pháp Phòng Chống Sốt Xuất Huyết Hiệu Quả Tại Nhà và Cộng Đồng

Các biện pháp phòng chống sốt xuất huyết hiệu quả bao gồm loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, sử dụng kem chống muỗi, mặc quần áo dài tay, ngủ màn, và phun thuốc diệt muỗi. Cộng đồng cần tham gia tích cực vào các hoạt động phòng chống bệnh, chẳng hạn như dọn dẹp vệ sinh môi trường, loại bỏ vật chứa nước đọng, và báo cáo các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh.

4.3. Hướng dẫn chi tiết cách sử dụng các loại thuốc diệt muỗi an toàn và hiệu quả

Để sử dụng các loại thuốc diệt muỗi một cách an toàn và hiệu quả, cần tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất và các cơ quan y tế. Chọn các sản phẩm đã được kiểm định và cấp phép sử dụng. Đảm bảo thông thoáng khi phun thuốc và tránh tiếp xúc trực tiếp với thuốc. Lưu trữ thuốc ở nơi khô ráo, thoáng mát và xa tầm tay trẻ em.

V. Nghiên Cứu Mới Nhất Về Muỗi Aedes aegypti và Aedes Albopictus

Các nghiên cứu gần đây tập trung vào đặc điểm hình thái muỗi Dengue, sự phân bố, khả năng kháng thuốc, và các biện pháp kiểm soát mới. Các nghiên cứu cũng tập trung vào ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sự lan truyền của virus Dengue. Sử dụng công nghệ tiên tiến như GIS (Hệ thống thông tin địa lý) để lập bản đồ nguy cơ và dự báo dịch bệnh.

5.1. Đặc Điểm Hình Thái Muỗi Dengue Điểm Khác Biệt Giữa Các Loài Muỗi

Đặc điểm hình thái muỗi Dengue giúp phân biệt chúng với các loài muỗi khác. Muỗi Aedes aegypti có các vằn trắng đen trên thân và chân, trong khi muỗi Aedes albopictus có một vệt trắng dọc lưng. Các đặc điểm này giúp nhận biết và theo dõi sự phân bố của các loài muỗi này.

5.2. Ứng dụng công nghệ GIS trong việc lập bản đồ nguy cơ dịch tễ

Công nghệ GIS (Hệ thống thông tin địa lý) cho phép lập bản đồ nguy cơ dịch tễ bằng cách tích hợp dữ liệu về mật độ muỗi, yếu tố môi trường, và các trường hợp mắc bệnh. Bản đồ nguy cơ giúp các nhà quản lý y tế xác định các khu vực có nguy cơ cao và tập trung nguồn lực để phòng chống dịch bệnh hiệu quả hơn.

VI. Kết Luận và Tương Lai Nghiên Cứu về Muỗi Dengue và SXH

Việc kiểm soát muỗi Dengue và phòng chống sốt xuất huyết đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cộng đồng, và các nhà khoa học. Cần tiếp tục nghiên cứu để hiểu rõ hơn về đặc điểm sinh thái của muỗi, cơ chế truyền bệnh sốt xuất huyết, và phát triển các biện pháp kiểm soát mới. Tương lai của công tác phòng chống sốt xuất huyết nằm ở sự kết hợp giữa các biện pháp truyền thống và các công nghệ tiên tiến.

6.1. Đánh Giá Hiệu Quả Các Phương Pháp Kiểm Soát Muỗi Hiện Nay

Các phương pháp kiểm soát muỗi hiện nay bao gồm loại bỏ nơi sinh sản, sử dụng thuốc diệt côn trùng, và biện pháp sinh học. Hiệu quả của các phương pháp này phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm đặc điểm sinh thái của muỗi, điều kiện môi trường, và sự tham gia của cộng đồng. Cần đánh giá thường xuyên hiệu quả của các phương pháp và điều chỉnh để đạt hiệu quả tối ưu.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Mới trong Phòng Chống Sốt Xuất Huyết Từ Vắc xin Đến Công Nghệ Sinh Học

Các hướng nghiên cứu mới trong phòng chống sốt xuất huyết bao gồm phát triển vắc-xin, sử dụng công nghệ sinh học để kiểm soát muỗi, và phát triển các loại thuốc điều trị hiệu quả hơn. Vắc-xin sốt xuất huyết hứa hẹn sẽ giảm đáng kể gánh nặng bệnh tật. Công nghệ sinh học, chẳng hạn như sử dụng vi khuẩn Wolbachia để ức chế sự phát triển của virus trong muỗi, cũng là một hướng đi đầy triển vọng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu; Kết luận, khuyến nghị; Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. 6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƢỜNG MẦM NON 1.

Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Vấn đề giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo nói chung đã đƣợc nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới quan tâm. Chẳng hạn: Các nhà khoa học L.Kolb đều thống nhất cho rằng giáo dục phải dựa trên kinh nghiệm của trẻ. Theo đó, trẻ phải đƣợc tiếp xúc, tƣơng tác trực tiếp với môi trƣờng.

Về phía giáo viên, tổ chức hoạt động cho trẻ chính là quá trình tác động có hệ thống đến trẻ, giúp trẻ tự mình chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, thái độ, tạo thành kinh nghiệm riêng của bản thân (D. Nghiên cứu thực nghiệm của tác giả Ni Chang (Michael A.Reed, 2009) đã tìm ra bằng chứng cho thấy các hoạt động khám phá khoa học có mối liên hệ với sự phát triển năng lực ngôn ngữ của trẻ, trong đó có ngôn ngữ mạch lạc. Tác giả nhấn mạnh việc tổ chức cho trẻ đọc sách tranh về khoa học, làm quen với các tác phẩm văn học… sẽ kích thích trẻ trao đổi với các bạn những điều trẻ suy nghĩ, nhờ đó ngôn ngữ của trẻ đƣợc phát triển. Các nghiên cứu của D.

Konza (2016) và Malinovska N.V (2020) nhấn mạnh việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc của trẻ diễn ra mọi lúc, mọi nơi trong các hoạt động của trƣờng mầm non. Giáo viên cần tận dụng lợi thế của từng hoạt động ở nhà trƣờng để phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đƣa trẻ vào các tình huống có vấn đề, đặt ra những câu hỏi mở kích thích trẻ tƣ duy, giao tiếp thông qua đọc sách truyện hàng ngày, làm quen với tác phẩm văn học hoặc thông qua các hoạt động đa dạng khác (dẫn theo [28]). Liên quan đến vấn đề quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo có thể kể đến một số công trình nghiên cứu, chẳng hạn: 7 Heidi M. Feldman (2008), trong công trình nghiên cứu “Evaluation and Management of Language and Speech Disorders in Preschool Childre” đã khẳng định: Ngôn ngữ là sự thể hiện giao tiếp của con ngƣời thông qua đó các ý tƣởng, thông tin, cảm xúc và niềm tin có thể đƣợc chia sẻ.

Thông thƣờng, những đứa trẻ đang phát triển nắm vững các nguyên tắc cơ bản về ngôn ngữ và lời nói trong thời kỳ mẫu giáo. Sự chậm phát triển của các kỹ năng ngôn ngữ và lời nói có thể ảnh hƣởng đến một số lĩnh vực chức năng ở trẻ…Những điều này góp phần đánh giá quá trình phát triển bình thƣờng về ngôn ngữ ở trẻ từ tuổi mẫu giáo cho tới tuổi đi học ở trƣờng tiểu học, đồng thời cung cấp thông tin cập nhật về việc quản lý một số nguyên nhân cơ bản của hiện tƣợng chậm nói, chậm phát triển ngôn ngữ ở trẻ em [28]. Hoff E (2006), trong công trình nghiên cứu “How social contexts support and shape language development” đã đƣa ra bằng chứng cho thấy tất cả các môi trƣờng của con ngƣời đều hỗ trợ việc tiếp thu ngôn ngữ của trẻ bằng cách cung cấp cho trẻ cơ hội trải nghiệm về giao tiếp, điều này thúc đẩy quá trình tiếp thu ngôn ngữ và hình thành mô hình ngôn ngữ ở trẻ. Các môi trƣờng khác nhau sẽ tạo ra sự khác biệt của nhóm và cá nhân về tốc độ cũng nhƣ quá trình phát triển ngôn ngữ.

Điều này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục về cách thức tạo ra môi trƣờng tốt nhất để trẻ có cơ hội phát triển ngôn ngữ từ tuổi mẫu giáo ở trƣờng mầm non [29]. Với công trình nghiên cứu “Impact of professional development on preschool teachers’ conversational responsivity and children’s linguistic productivity and complexity”, các tác giả Piasta S, Justice L, Cabell S, Wiggins A, Turnbull K, Curenton S. đã điều tra tác động của sự phát triển nghề nghiệp đối với khả năng phản ứng hội thoại của giáo viên mầm non trong lớp học, đó là việc giáo viên sử dụng các chiến lƣợc để thúc đẩy sự tham gia của trẻ em trong các cuộc trao đổi hội thoại mở rộng (chiến lƣợc tạo điều kiện giao tiếp) và tiếp xúc với các mô hình ngôn ngữ tiên tiến (chiến lƣợc phát triển ngôn ngữ)… Những nghiên cứu này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục ở trƣờng 8 mầm non về việc tăng cƣờng hoạt động bồi dƣỡng cho giáo viên để có thể nâng cao năng lực sƣ phạm nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ toàn diện [30]. Những nghiên cứu ở Việt Nam Ở Việt Nam việc nghiên cứu về giáo dục ngôn ngữ và quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non cũng đƣợc nhiều tác giả quan tâm và tiếp cận ở từng góc độ khác nhau trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ.

Có thể kể đến những tác giả và các công trình nghiên cứu sau: Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Châu (2016) với bài báo: “Thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non thành phố Thanh Hóa”, đã trình bày kết quả đánh giá thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trƣờng mầm non trên địa bàn Thành phố Thanh Hóa. Tác giả khẳng định, thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học, vốn từ của trẻ, đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi vốn từ đƣợc tăng lên rõ rệt, giúp trẻ có cơ hội thực hành trải nghiệm trong môi trƣờng giáo dục ở trƣờng mầm non, tạo tiền đề cho trẻ phát triển toàn diện, hình thành cho trẻ một số phẩm chất, năng lực: mạnh dạn, tự tin, dễ hòa nhập vào cuộc sống… chuẩn bị cho trẻ bƣớc vào lớp 1 và các bậc học tiếp theo [5]. Tác giả Nguyễn Thị Minh Huệ (2018) với đề tài: “Phương pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hướng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học”, đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên mầm non trong dạy học cho trẻ, đƣa ra tiêu chí đánh giá khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học; đánh giá thực trạng và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng về nâng cao khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học [18]. Tác giả Hoàng Kim Hồng (2019) với công trình nghiên cứu “Vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác 9 phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong dạy học cho trẻ mầm non; phân tích, đánh giá thực trạng vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng các trƣờng mầm non tại địa bàn [17].

Tác giả Phạm Xuân Phồn (2019) với nghiên cứu “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi hiểu nghĩa của từ thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An”, đã đƣa ra kết luận: Khả năng hiểu nghĩa của từ trong tác phẩm văn học không những giúp trẻ hiểu nội dung của tác phẩm văn học mà còn giúp trẻ làm giàu vốn từ, phát triển ngôn ngữ mạch lạc, phát triển các quá trình tâm lí nhƣ khả năng tƣ duy và trí tƣởng tƣợng. Thông qua việc hiểu nghĩa của các ngôn từ nghệ thuật, trẻ cảm nhận đƣợc cái hay, cái đẹp của ngôn ngữ và các hình tƣợng nghệ thuật trong văn học, từ đó hình thành và phát triển năng lực thẩm mĩ, đồng thời giúp trẻ không những nói đúng mà còn nói hay [24]… Ngoài những công trình nghiên cứu kể trên, hƣớng nghiên cứu về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 ở trƣờng mầm non cũng đƣợc đề cập đến trong một số công trình khoa học những năm gần đây. Chẳng hạn: Tác giả Đào Thị Thu Hà (2015) với đề tài “Biện pháp quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trường mầm non Thành phố Thái Nguyên” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở trƣờng mầm non; phân tích đánh giá thực trạng quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trƣờng mầm non Thành phố Thái Nguyên, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý cho hiệu trƣởng trƣờng mầm non và khảo nghiệm các biện pháp này [8]. Các tác giả: Nguyễn Thị Kim Dung (2017) với nghiên cứu “Quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ qua trò chơi của trẻ ở các trường mầm non quận Nam Từ Liêm - Hà Nội” [6], Phạm Thị Vân Anh (2020) với đề tài “Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo hướng giáo dục lấy 10 trẻ làm trung tâm ở các trường mầm non thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh” [1] đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ nói chung, trẻ mẫu giáo nói riêng thông qua trò chơi của trẻ, hoặc theo hƣớng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trƣờng mầm non; phân tích thực trạng quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý có tính khả thi và cần thiết đối với hiệu trƣởng trƣờng mầm non.

Một số tác giả khác lại đi sâu nghiên cứu vấn đề quản lí phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở các trƣờng mầm non thuộc vùng dân tộc thiểu số hoặc vùng đặc biệt khó khăn.