Thiết kế hệ thống chuẩn đoán sự cố tiềm ẩn của máy biến áp lực dựa trên fuzzy logic

Chuyên khảo phân tích Thiết kế hệ chuẩn đoán sự cố tiềm ẩn của máy biến áp lực dựa trên fuzzy logic, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Đỗ Thanh Thúy
• Người hướng dẫn: PGS. Phùng Thị Hằng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Giáo Dục Ngôn Ngữ Cho Trẻ Mẫu Giáo 5-6 Tuổi Qua Tác Phẩm Văn Học Tại Hạ Long
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hạ Long

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chuẩn Đoán Sự Cố Máy Biến Áp Bằng Fuzzy Logic

Máy biến áp (MBA) là thiết bị quan trọng trong hệ thống điện, đảm bảo truyền tải điện năng hiệu quả. Việc chuẩn đoán sự cố sớm cho MBA là vô cùng cần thiết để tránh các hư hỏng nghiêm trọng, gây gián đoạn cung cấp điện và thiệt hại kinh tế. Các phương pháp chuẩn đoán truyền thống thường dựa trên kinh nghiệm và dữ liệu lịch sử, tuy nhiên, chúng có thể không hiệu quả trong việc xử lý các tình huống phức tạp và không chắc chắn. Fuzzy Logic nổi lên như một giải pháp tiềm năng, cho phép xử lý thông tin không rõ ràng và đưa ra các quyết định dựa trên logic mờ. Phương pháp này đặc biệt hữu ích trong việc phân tích các thông số vận hành của MBA như nhiệt độ, dòng điện, và nồng độ khí hòa tan trong dầu (DGA), từ đó đánh giá tình trạng hoạt động của thiết bị một cách chính xác hơn.

1.1. Giới Thiệu Về Máy Biến Áp Lực Và Tầm Quan Trọng

Máy biến áp lực là trái tim của hệ thống truyền tải và phân phối điện năng. MBA giúp điều chỉnh điện áp để phù hợp với từng giai đoạn của quá trình truyền tải và sử dụng. Sự cố ở MBA có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, bao gồm mất điện diện rộng, thiệt hại tài sản và nguy cơ an toàn cho người sử dụng. Việc giám sát và chuẩn đoán tình trạng MBA là một yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính liên tục và ổn định của hệ thống điện. Các phương pháp chuẩn đoán truyền thống gặp nhiều khó khăn khi xử lý các dữ liệu không chính xác, không đầy đủ.

1.2. Fuzzy Logic Trong Bài Toán Chuẩn Đoán Sự Cố

Fuzzy Logic, hay logic mờ, là một phương pháp tiếp cận dựa trên lý thuyết tập mờ, cho phép xử lý thông tin không chắc chắn và không rõ ràng. Trong bài toán chuẩn đoán sự cố MBA, Fuzzy Logic có thể được sử dụng để mô hình hóa các quy tắc chuyên gia và kinh nghiệm thực tế, từ đó đưa ra các đánh giá về tình trạng hoạt động của thiết bị. Fuzzy Logic cung cấp một cách tiếp cận linh hoạt hơn so với các phương pháp truyền thống, giúp cải thiện độ chính xác và độ tin cậy của quá trình chuẩn đoán. Phương pháp này đang ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong các hệ thống giám sát và bảo trì MBA.

II. Vấn Đề Thường Gặp Trong Chuẩn Đoán Sự Cố Máy Biến Áp

Việc chuẩn đoán sự cố MBA gặp nhiều thách thức do sự phức tạp của thiết bị và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của nó. Dữ liệu thu thập được thường không đầy đủ, không chính xác hoặc bị nhiễu, gây khó khăn cho việc phân tích và đánh giá. Các phương pháp chuẩn đoán truyền thống có thể không hiệu quả trong việc phát hiện các sự cố tiềm ẩn ở giai đoạn sớm. Ngoài ra, việc xác định nguyên nhân gốc rễ của sự cố cũng là một vấn đề nan giải, đòi hỏi kiến thức chuyên sâu và kinh nghiệm thực tế. Do đó, cần có các phương pháp chuẩn đoán tiên tiến hơn, có khả năng xử lý thông tin không chắc chắn và đưa ra các quyết định chính xác trong môi trường phức tạp.

2.1. Khó Khăn Trong Thu Thập Và Xử Lý Dữ Liệu

Dữ liệu về tình trạng của MBA thường được thu thập thông qua các cảm biến và hệ thống giám sát. Tuy nhiên, quá trình thu thập dữ liệu có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, như sai số của cảm biến, nhiễu điện từ, và các điều kiện môi trường. Việc xử lý dữ liệu thô cũng đòi hỏi các kỹ thuật phức tạp để loại bỏ nhiễu và đảm bảo tính chính xác. Dữ liệu lịch sử, vốn rất quan trọng cho việc so sánh và phân tích, thường không đầy đủ hoặc không đáng tin cậy. Vì vậy, cần có các phương pháp xử lý dữ liệu hiệu quả để khắc phục những hạn chế này.

2.2. Hạn Chế Của Phương Pháp Chuẩn Đoán Truyền Thống

Các phương pháp chuẩn đoán truyền thống, như phân tích DGA theo tiêu chuẩn IEEE hoặc IEC, thường dựa trên các ngưỡng và quy tắc cố định. Tuy nhiên, các ngưỡng này có thể không phù hợp với tất cả các loại MBA và điều kiện vận hành. Các phương pháp truyền thống cũng khó có thể phát hiện các sự cố tiềm ẩn ở giai đoạn sớm, khi các triệu chứng chưa rõ ràng. Hơn nữa, chúng thường không tính đến sự tương tác giữa các thông số khác nhau, dẫn đến kết quả chuẩn đoán không chính xác. Fuzzy Logic có thể khắc phục những hạn chế này bằng cách cho phép mô hình hóa các quy tắc chuyên gia và kinh nghiệm thực tế một cách linh hoạt hơn.

2.3. Xác Định Nguyên Nhân Gốc Rễ Của Sự Cố Thách Thức Lớn

Ngay cả khi đã phát hiện ra sự cố, việc xác định nguyên nhân gốc rễ của nó có thể là một thách thức lớn. MBA là một hệ thống phức tạp với nhiều thành phần và yếu tố tương tác với nhau. Một sự cố có thể là kết quả của nhiều nguyên nhân khác nhau, hoặc có thể gây ra các sự cố thứ cấp. Việc phân tích các dữ liệu vận hành, lịch sử bảo trì và kết quả kiểm tra để xác định nguyên nhân gốc rễ đòi hỏi kiến thức chuyên sâu và kinh nghiệm thực tế. Các công cụ hỗ trợ chuẩn đoán dựa trên Fuzzy Logic có thể giúp các kỹ sư đưa ra các quyết định chính xác hơn bằng cách cung cấp các gợi ý và phân tích dựa trên dữ liệu.

III. Cách Tiếp Cận Bằng Fuzzy Logic Để Chuẩn Đoán Sự Cố MBA

Ứng dụng Fuzzy Logic vào chuẩn đoán sự cố MBA đòi hỏi một quy trình bài bản, bắt đầu từ việc xác định các thông số đầu vào quan trọng, xây dựng các tập mờ và hàm thuộc, và thiết lập các quy tắc suy luận. Các thông số đầu vào thường bao gồm nhiệt độ dầu, dòng điện, điện áp, và nồng độ các khí hòa tan trong dầu (DGA). Các tập mờ được sử dụng để biểu diễn các giá trị không rõ ràng của các thông số này, như "nhiệt độ cao" hoặc "nồng độ khí axetylen rất cao". Các quy tắc suy luận được xây dựng dựa trên kinh nghiệm của các chuyên gia và các tiêu chuẩn quốc tế, liên kết các thông số đầu vào với các kết quả chuẩn đoán. Cuối cùng, hệ thống Fuzzy Logic sẽ đưa ra các đánh giá về tình trạng hoạt động của MBA, cung cấp thông tin hữu ích cho việc bảo trì và sửa chữa.

3.1. Xác Định Thông Số Đầu Vào Và Xây Dựng Tập Mờ

Bước đầu tiên trong việc xây dựng hệ thống chuẩn đoán Fuzzy Logic là xác định các thông số đầu vào quan trọng. Các thông số này cần phải có khả năng phản ánh chính xác tình trạng hoạt động của MBA. Sau khi xác định được các thông số đầu vào, cần xây dựng các tập mờ để biểu diễn các giá trị không rõ ràng của chúng. Mỗi tập mờ được định nghĩa bởi một hàm thuộc, cho biết mức độ thuộc của một giá trị cụ thể vào tập mờ đó. Việc lựa chọn các hàm thuộc phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của hệ thống.

3.2. Thiết Lập Quy Tắc Suy Luận Dựa Trên Kinh Nghiệm

Các quy tắc suy luận trong hệ thống Fuzzy Logic được xây dựng dựa trên kinh nghiệm của các chuyên gia và các tiêu chuẩn quốc tế. Mỗi quy tắc có dạng "IF (điều kiện) THEN (kết luận)". Điều kiện là một mệnh đề logic kết hợp các tập mờ của các thông số đầu vào. Kết luận là một đánh giá về tình trạng hoạt động của MBA. Ví dụ, một quy tắc có thể là "IF (nhiệt độ dầu là CAO) AND (nồng độ axetylen là RẤT CAO) THEN (có thể có SỰ CỐ PHÓNG ĐIỆN cục bộ)". Số lượng và độ chính xác của các quy tắc này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của hệ thống.

3.3. Quy Trình Suy Luận Và Đưa Ra Kết Quả Chuẩn Đoán

Khi hệ thống Fuzzy Logic nhận được dữ liệu đầu vào, nó sẽ thực hiện quá trình suy luận để đưa ra kết quả chuẩn đoán. Quá trình này bao gồm các bước: mờ hóa (fuzzification), suy luận (inference), và giải mờ (defuzzification). Trong bước mờ hóa, các giá trị đầu vào được chuyển đổi thành các mức độ thuộc tương ứng với các tập mờ. Trong bước suy luận, các quy tắc được áp dụng để tạo ra các tập mờ đầu ra. Trong bước giải mờ, các tập mờ đầu ra được chuyển đổi thành một giá trị duy nhất, đại diện cho kết quả chuẩn đoán. Kết quả này có thể là một đánh giá về tình trạng hoạt động của MBA, hoặc một gợi ý về nguyên nhân có thể gây ra sự cố.

IV. Ứng Dụng Thực Tế Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Fuzzy Logic

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh tính hiệu quả của việc sử dụng Fuzzy Logic trong chuẩn đoán sự cố MBA. Các hệ thống chuẩn đoán dựa trên Fuzzy Logic đã được triển khai trong thực tế, giúp các công ty điện lực giám sát và bảo trì MBA một cách hiệu quả hơn. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng Fuzzy Logic có thể cải thiện độ chính xác và độ tin cậy của quá trình chuẩn đoán, giảm thiểu thời gian ngừng hoạt động của thiết bị và tiết kiệm chi phí bảo trì. Ngoài ra, Fuzzy Logic cũng có thể được kết hợp với các phương pháp khác, như mạng nơ-ron hoặc thuật toán di truyền, để tạo ra các hệ thống chuẩn đoán thông minh hơn.

4.1. Các Hệ Thống Chuẩn Đoán Thực Tế Dựa Trên Fuzzy Logic

Hiện nay, có nhiều hệ thống chuẩn đoán sự cố MBA dựa trên Fuzzy Logic đã được triển khai trong thực tế. Các hệ thống này thường được tích hợp vào các hệ thống giám sát trực tuyến, cho phép theo dõi liên tục tình trạng hoạt động của MBA. Chúng cung cấp cho các kỹ sư các cảnh báo sớm về các sự cố tiềm ẩn, giúp họ có thể thực hiện các biện pháp phòng ngừa kịp thời. Một số hệ thống còn có khả năng tự động đưa ra các khuyến nghị về các biện pháp bảo trì và sửa chữa.

4.2. So Sánh Với Các Phương Pháp Chuẩn Đoán Truyền Thống

Fuzzy Logic cho thấy ưu thế vượt trội so với các phương pháp chuẩn đoán truyền thống, đặc biệt trong việc xử lý thông tin không chắc chắn và không đầy đủ. Các hệ thống dựa trên Fuzzy Logic có thể đưa ra các đánh giá chính xác hơn về tình trạng hoạt động của MBA, ngay cả khi dữ liệu đầu vào bị nhiễu hoặc không đầy đủ. Chúng cũng có khả năng phát hiện các sự cố tiềm ẩn ở giai đoạn sớm, giúp ngăn ngừa các hư hỏng nghiêm trọng. Ngoài ra, Fuzzy Logic còn cho phép tích hợp kinh nghiệm của các chuyên gia vào quá trình chuẩn đoán, làm tăng tính chính xác và độ tin cậy của kết quả.

V. Kết Luận Về Hệ Thống Chuẩn Đoán Bằng Fuzzy Logic

Hệ thống chuẩn đoán sự cố MBA bằng Fuzzy Logic là một giải pháp hiệu quả và tiềm năng để cải thiện độ tin cậy và hiệu quả của hệ thống điện. Fuzzy Logic cho phép xử lý thông tin không chắc chắn và đưa ra các quyết định dựa trên logic mờ, giúp phát hiện các sự cố tiềm ẩn ở giai đoạn sớm và giảm thiểu thời gian ngừng hoạt động của thiết bị. Trong tương lai, Fuzzy Logic có thể được kết hợp với các công nghệ khác, như trí tuệ nhân tạo và Internet of Things (IoT), để tạo ra các hệ thống chuẩn đoán thông minh hơn, có khả năng tự học và thích nghi với các điều kiện vận hành khác nhau.

5.1. Ưu Điểm Và Nhược Điểm Của Fuzzy Logic Trong Thực Tế

Ưu điểm: Khả năng xử lý thông tin không chắc chắn, mô hình hóa kinh nghiệm chuyên gia, dễ dàng tích hợp với các hệ thống khác, và cải thiện độ chính xác chuẩn đoán. Nhược điểm: Yêu cầu kiến thức chuyên sâu về Fuzzy Logic, cần có dữ liệu lịch sử để huấn luyện hệ thống, và có thể gặp khó khăn trong việc xác định các thông số đầu vào phù hợp.

5.2. Hướng Phát Triển Của Công Nghệ Chuẩn Đoán Trong Tương Lai

Trong tương lai, công nghệ chuẩn đoán sự cố MBA sẽ tiếp tục phát triển theo hướng thông minh hóa, tự động hóa và kết nối. Các hệ thống chuẩn đoán sẽ có khả năng tự học và thích nghi với các điều kiện vận hành khác nhau, sử dụng các thuật toán trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu và đưa ra các quyết định tối ưu. IoT sẽ cho phép thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau, cung cấp một cái nhìn toàn diện về tình trạng hoạt động của MBA. Các hệ thống chuẩn đoán cũng sẽ được tích hợp với các hệ thống quản lý bảo trì, giúp các công ty điện lực lên kế hoạch bảo trì và sửa chữa một cách hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu; Kết luận, khuyến nghị; Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. 6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƢỜNG MẦM NON 1.

Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Vấn đề giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo nói chung đã đƣợc nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới quan tâm. Chẳng hạn: Các nhà khoa học L.Kolb đều thống nhất cho rằng giáo dục phải dựa trên kinh nghiệm của trẻ. Theo đó, trẻ phải đƣợc tiếp xúc, tƣơng tác trực tiếp với môi trƣờng.

Về phía giáo viên, tổ chức hoạt động cho trẻ chính là quá trình tác động có hệ thống đến trẻ, giúp trẻ tự mình chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, thái độ, tạo thành kinh nghiệm riêng của bản thân (D. Nghiên cứu thực nghiệm của tác giả Ni Chang (Michael A.Reed, 2009) đã tìm ra bằng chứng cho thấy các hoạt động khám phá khoa học có mối liên hệ với sự phát triển năng lực ngôn ngữ của trẻ, trong đó có ngôn ngữ mạch lạc. Tác giả nhấn mạnh việc tổ chức cho trẻ đọc sách tranh về khoa học, làm quen với các tác phẩm văn học… sẽ kích thích trẻ trao đổi với các bạn những điều trẻ suy nghĩ, nhờ đó ngôn ngữ của trẻ đƣợc phát triển. Các nghiên cứu của D.

Konza (2016) và Malinovska N.V (2020) nhấn mạnh việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc của trẻ diễn ra mọi lúc, mọi nơi trong các hoạt động của trƣờng mầm non. Giáo viên cần tận dụng lợi thế của từng hoạt động ở nhà trƣờng để phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đƣa trẻ vào các tình huống có vấn đề, đặt ra những câu hỏi mở kích thích trẻ tƣ duy, giao tiếp thông qua đọc sách truyện hàng ngày, làm quen với tác phẩm văn học hoặc thông qua các hoạt động đa dạng khác (dẫn theo [28]). Liên quan đến vấn đề quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo có thể kể đến một số công trình nghiên cứu, chẳng hạn: 7 Heidi M. Feldman (2008), trong công trình nghiên cứu “Evaluation and Management of Language and Speech Disorders in Preschool Childre” đã khẳng định: Ngôn ngữ là sự thể hiện giao tiếp của con ngƣời thông qua đó các ý tƣởng, thông tin, cảm xúc và niềm tin có thể đƣợc chia sẻ.

Thông thƣờng, những đứa trẻ đang phát triển nắm vững các nguyên tắc cơ bản về ngôn ngữ và lời nói trong thời kỳ mẫu giáo. Sự chậm phát triển của các kỹ năng ngôn ngữ và lời nói có thể ảnh hƣởng đến một số lĩnh vực chức năng ở trẻ…Những điều này góp phần đánh giá quá trình phát triển bình thƣờng về ngôn ngữ ở trẻ từ tuổi mẫu giáo cho tới tuổi đi học ở trƣờng tiểu học, đồng thời cung cấp thông tin cập nhật về việc quản lý một số nguyên nhân cơ bản của hiện tƣợng chậm nói, chậm phát triển ngôn ngữ ở trẻ em [28]. Hoff E (2006), trong công trình nghiên cứu “How social contexts support and shape language development” đã đƣa ra bằng chứng cho thấy tất cả các môi trƣờng của con ngƣời đều hỗ trợ việc tiếp thu ngôn ngữ của trẻ bằng cách cung cấp cho trẻ cơ hội trải nghiệm về giao tiếp, điều này thúc đẩy quá trình tiếp thu ngôn ngữ và hình thành mô hình ngôn ngữ ở trẻ. Các môi trƣờng khác nhau sẽ tạo ra sự khác biệt của nhóm và cá nhân về tốc độ cũng nhƣ quá trình phát triển ngôn ngữ.

Điều này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục về cách thức tạo ra môi trƣờng tốt nhất để trẻ có cơ hội phát triển ngôn ngữ từ tuổi mẫu giáo ở trƣờng mầm non [29]. Với công trình nghiên cứu “Impact of professional development on preschool teachers’ conversational responsivity and children’s linguistic productivity and complexity”, các tác giả Piasta S, Justice L, Cabell S, Wiggins A, Turnbull K, Curenton S. đã điều tra tác động của sự phát triển nghề nghiệp đối với khả năng phản ứng hội thoại của giáo viên mầm non trong lớp học, đó là việc giáo viên sử dụng các chiến lƣợc để thúc đẩy sự tham gia của trẻ em trong các cuộc trao đổi hội thoại mở rộng (chiến lƣợc tạo điều kiện giao tiếp) và tiếp xúc với các mô hình ngôn ngữ tiên tiến (chiến lƣợc phát triển ngôn ngữ)… Những nghiên cứu này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục ở trƣờng 8 mầm non về việc tăng cƣờng hoạt động bồi dƣỡng cho giáo viên để có thể nâng cao năng lực sƣ phạm nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ toàn diện [30]. Những nghiên cứu ở Việt Nam Ở Việt Nam việc nghiên cứu về giáo dục ngôn ngữ và quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non cũng đƣợc nhiều tác giả quan tâm và tiếp cận ở từng góc độ khác nhau trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ.

Có thể kể đến những tác giả và các công trình nghiên cứu sau: Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Châu (2016) với bài báo: “Thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non thành phố Thanh Hóa”, đã trình bày kết quả đánh giá thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trƣờng mầm non trên địa bàn Thành phố Thanh Hóa. Tác giả khẳng định, thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học, vốn từ của trẻ, đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi vốn từ đƣợc tăng lên rõ rệt, giúp trẻ có cơ hội thực hành trải nghiệm trong môi trƣờng giáo dục ở trƣờng mầm non, tạo tiền đề cho trẻ phát triển toàn diện, hình thành cho trẻ một số phẩm chất, năng lực: mạnh dạn, tự tin, dễ hòa nhập vào cuộc sống… chuẩn bị cho trẻ bƣớc vào lớp 1 và các bậc học tiếp theo [5]. Tác giả Nguyễn Thị Minh Huệ (2018) với đề tài: “Phương pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hướng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học”, đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên mầm non trong dạy học cho trẻ, đƣa ra tiêu chí đánh giá khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học; đánh giá thực trạng và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng về nâng cao khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học [18]. Tác giả Hoàng Kim Hồng (2019) với công trình nghiên cứu “Vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác 9 phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong dạy học cho trẻ mầm non; phân tích, đánh giá thực trạng vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng các trƣờng mầm non tại địa bàn [17].

Tác giả Phạm Xuân Phồn (2019) với nghiên cứu “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi hiểu nghĩa của từ thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An”, đã đƣa ra kết luận: Khả năng hiểu nghĩa của từ trong tác phẩm văn học không những giúp trẻ hiểu nội dung của tác phẩm văn học mà còn giúp trẻ làm giàu vốn từ, phát triển ngôn ngữ mạch lạc, phát triển các quá trình tâm lí nhƣ khả năng tƣ duy và trí tƣởng tƣợng. Thông qua việc hiểu nghĩa của các ngôn từ nghệ thuật, trẻ cảm nhận đƣợc cái hay, cái đẹp của ngôn ngữ và các hình tƣợng nghệ thuật trong văn học, từ đó hình thành và phát triển năng lực thẩm mĩ, đồng thời giúp trẻ không những nói đúng mà còn nói hay [24]… Ngoài những công trình nghiên cứu kể trên, hƣớng nghiên cứu về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 ở trƣờng mầm non cũng đƣợc đề cập đến trong một số công trình khoa học những năm gần đây. Chẳng hạn: Tác giả Đào Thị Thu Hà (2015) với đề tài “Biện pháp quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trường mầm non Thành phố Thái Nguyên” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở trƣờng mầm non; phân tích đánh giá thực trạng quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trƣờng mầm non Thành phố Thái Nguyên, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý cho hiệu trƣởng trƣờng mầm non và khảo nghiệm các biện pháp này [8]. Các tác giả: Nguyễn Thị Kim Dung (2017) với nghiên cứu “Quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ qua trò chơi của trẻ ở các trường mầm non quận Nam Từ Liêm - Hà Nội” [6], Phạm Thị Vân Anh (2020) với đề tài “Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo hướng giáo dục lấy 10 trẻ làm trung tâm ở các trường mầm non thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh” [1] đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ nói chung, trẻ mẫu giáo nói riêng thông qua trò chơi của trẻ, hoặc theo hƣớng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trƣờng mầm non; phân tích thực trạng quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý có tính khả thi và cần thiết đối với hiệu trƣởng trƣờng mầm non.

Một số tác giả khác lại đi sâu nghiên cứu vấn đề quản lí phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở các trƣờng mầm non thuộc vùng dân tộc thiểu số hoặc vùng đặc biệt khó khăn.