LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trên thực tế và trong lý luận của Việt Nam từ trước đến nay vấn đề quan hệ giữa hiệu quả hoạt động với chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý là vấn đề còn nhiều chưa được quan tâm nghiên cứu. Thực tiễn thành, bại của các doanh nghiệp trên thế giới cho thấy, chất lượng của đội ngũ cán bộ quản lý công ty là nhân tố quyết định nhiều nhất khả năng cạnh tranh, hiệu quả hoạt động của công ty đó. Trong thời gian tới, khi nước ta hội nhập sâu vào kinh tế khu vực và thế giới là khi doanh nghiệp Việt Nam nói chung, doanh nghiệp công nghiệp Việt Nam nói riêng phải chịu áp lực lớn của cạnh tranh từ đáng kể trở lên.
Muốn tồn tại và phát triển các doanh nghiệp đó cần có những đột phá trong giải quyết tất cả các vấn đề, trong đó vấn đề vấn đề nâng cao chất lượng của đội ngũ cán bộ quản lý. Với những lý do trên và vì là một giáo viên của Trường đại học công nghiệp Nghệ An, là một học viên cao học chuyên ngành QTKD của trường Đại học bách khoa Hà Nội, tôi đã chủ động đề xuất và được Viện, Trường đồng ý cho tôi làm luận văn thạc sỹ với đề tài: Nghiên cứu quan hệ giữa hiệu quả hoạt động với chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý của một số doanh nghiệp công nghiệp Việt Nam. Mục đích (Kết quả) nghiên cứu: Lựa chọn và thiết lập cơ sở lý thuyết về đánh giá hiệu quả hoạt động, chất lượng của đội ngũ cán bộ quản lý doanh nghiệp và quan hệ giưac chúng trong kinh tế thị trường. Kết quả đánh giá hiệu quả hoạt động, chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý của doanh nghiệp công nghiệp Việt Nam tại tp Vinh, định hình quan hệ giữa chúng trong 5 năm qua; Kết quả đề xuất một số giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý để nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp công nghiệp Việt Nam tại tp Vinh trong 5 năm tới.
Nguyễn Trọng Tiến 1 CH QTKD ĐHBKHN 10-13 Đề tài: Nghiên cứu quan hệ giữa hiệu quả hoạt động với chất lượng đội ngũ CBQL của một số DN CN VN 3. Phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu trong đó chủ yếu là phương pháp mô hình hóa thống kê, điều tra – phân tích và chuyên gia. Nội dung luận văn: Ngoài Lời nói đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, các phụ lục luận văn gồm 3 phần Phần 1: Cơ sở lý luận về quan hệ giữa hiệu quả hoạt động với chất lương đội ngũ cán bộ quản lý của doanh nghiệp Phần 2: Phân tích quan hệ giữa hiệu quả hoạt động với chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý của một số doanh nghiêp công nghiệp Việt Nam tại TP Vinh Phần 3: Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý để nâng hiệu quả quả hoạt động của DNCN VN trong 5 năm tới. Nguyễn Trọng Tiến 2 CH QTKD ĐHBKHN 10-13 Đề tài: Nghiên cứu quan hệ giữa hiệu quả hoạt động với chất lượng đội ngũ CBQL của một số DN CN VN Phần 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUAN HỆ GIỮA HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG VỚI CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Chúng ta chưa biết chắc chắn được, con người đã sáng tạo ra tiêu chuẩn hiệu quả hoạt động từ bao giờ.
Chúng ta có thể khẳng định rằng, chỉ có con người mới cần và có tiêu chuẩn hiệu quả cho từng loại hoạt động của mình. Hiệu quả của hoạt động bất kỳ là kết quả tương quan, so sánh mức độ đạt được mục đích, mục tiêu với mức giá phải trả. Hiệu quả hoạt động là cơ sở đẻ con người so sánh, cân nhắc đi đến quyết định lựa chọn. Con người khác con vật ở chỗ: con nguời kỳ vọng, theo đuổi, tìm cách đạt được hiệu quả hoạt động cao nhất có thể.
Khi phần hiệu quả ít là khi phần con nhiều. Những tr- ường hợp còn nhầm lẫn kết quả là hiệu quả; không biết cách đo lường, đánh giá tương đối chính xác hiệu quả.là yếu kém, là khó đạt được hiệu quả cao. Những trường hợp đạt được cùng kết quả nhưng chi phí cao hơn hoặc cùng l- ượng chi phí nhưng kết quả thấp hơn.là hiệu quả thấp hơn, trình độ thấp hơn. Càng về sau trong hàng loạt hoạt động của con người hoạt động kinh tế là trọng tâm.
Doanh nghiệp là pháp nhân làm kinh tế.Để doanh nghiệp tồn tại và phát triển được khi có cạnh tranh từ đáng kể trở lên chúng ta cần phải hiểu, quán triệt bản chất và mục đích hoạt động của doanh nghiệp trong giải quyết tất cả các vấn đề. Trong kinh tế thị trường hoạt động của doanh nghiệp là quá trình đầu tư, sử dụng các nguồn lực tranh giành với các đối thủ phần nhu cầu của thị trường, tạo lập hoặc củng cố vị thế với kỳ vọng đạt hiệu quả cao bền lâu nhất có thể. Doanh nghiệp là đơn vị tiến hành một hoặc một số hoạt động kinh doanh, là tổ chức làm kinh tế. Doanh nghiệp có thể kinh doanh sản xuất, kinh doanh thương mại, kinh doanh dịch vụ.
Như vậy, bản chất của hoạt động của doanh nghiệp là đầu tư, sử dụng các nguồn lực tranh giành với các đối thủ phần nhu cầu của thị trường, những lợi ích phát sinh.Mục đích hoạt động của doanh nghiệp là đạt được hiệu quả hoạt động cao bền lâu nhất có thể. Theo GS-TS Đỗ Văn Phức [14,tr 15], hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp là kết quả tương quan, so sánh những lợi Nguyễn Trọng Tiến 3 CH QTKD ĐHBKHN 10-13 Đề tài: Nghiên cứu quan hệ giữa hiệu quả hoạt động với chất lượng đội ngũ CBQL của một số DN CN VN ích thu được từ hoạt động của doanh nghiệp quy tính thành tiền với tất cả các chi phí cho việc có được các lợi ích đó cũng quy tính thành tiền. Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp là tiêu chuẩn được sáng tạo để đánh giá, lựa chọn mỗi khi cần thiết. Do đó, cần tính toán tương đối chính xác và có chuẩn mực để so sánh.
Để tính toán được hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp trước hết cần tính toán được toàn bộ các lợi ích và toàn bộ các chi phí tương thích. Do lợi ích thu được từ hoạt động của doanh nghiệp cụ thể hàng năm thường rất phong phú, đa dạng, hữu hình và vô hình (tiền tăng thêm, kiến thức, kỹ năng tăng thêm, quan hệ tăng thêm, tăng thêm về công ăn - việc làm, cân bằng hơn về phát triển kinh tế, thu nhập, ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, môi trường chính trị - xã hội…) nên cần nhận biết, thống kê cho hết và biết cách quy tính tương đối chính xác ra tiền. Nguồn lực được huy động, sử dụng cho hoạt động của doanh nghiệp cụ thể trong năm thường bao gồm nhiều loại, nhiều dạng, vô hình và hữu hình và có loại chỉ tham gia một phần nên cần nhận biết, thống kê đầy đủ và bóc tách - quy tính ra tiền cho tương đối chính xác. Trong thực tế doanh nghiệp thường xuyên phải trả lời ba câu hỏi: tại sao phải nâng cao hiệu quả, nâng từ đâu đến đâu, nâng bằng cách nào.
Câu hỏi một có thể trả lời ngắn gọn: khi có cạnh tranh từ đáng kể trở lên doanh nghiệp muốn tồn tại bình thường và phát triển phải đạt được hiệu quả hoạt động từ trung bình trở lên. Để trả lời câu hỏi hai cần phải biết cách đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp mà trước hết phải có và sử dụng phương pháp đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Để trả lời câu hỏi ba cần hiểu biết các nhân tố của hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Hiện nay, trong lý luận và trên thực tế Việt Nam bản chất và phương pháp đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp còn nhiều ý kiến khác nhau.
Vận dụng lý luận về phương pháp đánh giá tình hình của GS-TS Đỗ Văn Phức [13, Tr52], chúng tôi đề xuất các yêu cầu đối với 4 thành tố của phương pháp đánh giá tình hình hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp như sau: 1. Có bộ tiêu chí sát đúng với bản chất của hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp; Nguyễn Trọng Tiến 4 CH QTKD ĐHBKHN 10-13 Đề tài: Nghiên cứu quan hệ giữa hiệu quả hoạt động với chất lượng đội ngũ CBQL của một số DN CN VN 2. Có bộ dữ liệu đảm bảo chất lượng; doanh nghiệp của Việt Nam thường có 3 loại số liệu thống kê với 3 mức độ chính xác. Do vậy, khi sử dụng số liệu thống kê để tính toán các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả cần kiểm định lại mức độ chính xác; 3.
Có các chuẩn mốc để so sánh chấp nhận được: lâu nay chúng ta chỉ quen lấy trị số của chỉ tiêu phản ánh hiệu quả theo kế hoạch, của thời kỳ trước làm chuẩn mốc so sánh đánh giá! Theo chúng tôi chuẩn mốc để so sánh đánh giá tốt nhất là trị số chỉ tiêu hiệu quả của các đối thủ cạnh tranh thành đạt trong cùng thời gian; 4. Có cách định lượng để đánh giá chung kết hợp lý: cần xác định trọng số, số điểm tối đa của từng chỉ tiêu phản ánh hiệu quả; trên cơ sở trị số thực tế của chỉ tiêu phản ánh hiệu quả của doanh nghiệp cụ thể, điểm tối đa của chỉ tiêu và trị số tối đa mà đối thủ cạnh tranh thành đạt đạt được chúng ta xác định điểm thực tế cho chỉ tiêu của doanh nghiệp cụ thể; Tổng số điểm thực tế của các chỉ tiêu trên 100 điểm là kết quả đánh giá tình hình hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp cụ thể.1 Tóm lược phương pháp đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Chỉ tiêu hiệu quả Cách xác định Chuẩn so sánh Điểm tối đa 1. Lợi nhuận Doanh thu – toàn bộ Mức trung bình 30 chi phí tạo ra doanh của các ĐTCT thu đó thành đạt 2.