Luận văn thạc sĩ nghiên cứu mối quan hệ giữa chính sách nắm giữ tiền mặt và lợi nhuận vốn cổ phần của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán việt nam

Nghiên cứu mối quan hệ giữa chính sách nắm giữ tiền mặt và lợi nhuận vốn cổ phần của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

• Tác giả: Huỳnh Thị Uyên Trang
• Người hướng dẫn: PGS. TS Lê Văn Huy
• Trường học: Đại Học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Chính Sách Nắm Giữ Tiền Mặt Và Lợi Nhuận Vốn Cổ Phần Tại Các Công Ty Niêm Yết Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT
• 1.1. LÝ THUYẾT NỀN TẢNG CHO QUYẾT ĐỊNH NẮM GIỮ TIỀN
• 1.2. Lý thuyết đánh đổi
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Chính Sách Nắm Giữ Tiền Mặt

Nghiên cứu mối quan hệ giữa chính sách nắm giữ tiền mặt và lợi nhuận vốn cổ phần là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực tài chính. Việc nắm giữ tiền mặt không chỉ ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản của doanh nghiệp mà còn tác động đến hiệu quả hoạt động kinh doanh. Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang phát triển, việc hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp các công ty niêm yết tối ưu hóa chiến lược tài chính của mình.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Chính Sách Nắm Giữ Tiền Mặt

Chính sách nắm giữ tiền mặt đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo khả năng thanh khoản và giảm thiểu rủi ro tài chính. Các công ty cần xác định lượng tiền mặt tối ưu để vừa có thể ứng phó với các tình huống khẩn cấp, vừa không bỏ lỡ cơ hội đầu tư.

1.2. Lợi Nhuận Vốn Cổ Phần Là Gì

Lợi nhuận vốn cổ phần là tỷ suất sinh lợi mà các nhà đầu tư kỳ vọng từ việc đầu tư vào cổ phiếu. Nó phản ánh triển vọng phát triển của doanh nghiệp và có thể ảnh hưởng đến quyết định nắm giữ tiền mặt của công ty.

II. Vấn Đề Nắm Giữ Tiền Mặt Tại Các Công Ty Niêm Yết Việt Nam

Mặc dù việc nắm giữ tiền mặt là cần thiết, nhưng nhiều công ty niêm yết tại Việt Nam vẫn gặp khó khăn trong việc xác định lượng tiền cần nắm giữ. Việc này có thể dẫn đến tình trạng ứ đọng vốn hoặc thiếu hụt thanh khoản. Các yếu tố như quản lý tài chính và chiến lược đầu tư cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Thách Thức Trong Quản Lý Tiền Mặt

Nhiều công ty gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa việc nắm giữ tiền mặt và đầu tư vào các cơ hội sinh lời. Điều này có thể dẫn đến việc bỏ lỡ các cơ hội tăng trưởng quan trọng.

2.2. Tác Động Của Thị Trường Đến Quyết Định Nắm Giữ Tiền

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, nhưng vẫn còn nhiều yếu tố không chắc chắn. Điều này ảnh hưởng đến quyết định nắm giữ tiền mặt của các công ty niêm yết.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Chính Sách Nắm Giữ Tiền Mặt và Lợi Nhuận

Để nghiên cứu mối quan hệ này, các phương pháp định tính và định lượng sẽ được áp dụng. Việc phân tích dữ liệu từ các công ty niêm yết sẽ giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định nắm giữ tiền mặt và lợi nhuận vốn cổ phần.

3.1. Phương Pháp Định Tính Trong Nghiên Cứu

Phương pháp định tính sẽ giúp hiểu rõ hơn về các yếu tố tác động đến chính sách nắm giữ tiền mặt, từ đó đưa ra các khuyến nghị cho các công ty.

3.2. Phương Pháp Định Lượng Và Phân Tích Dữ Liệu

Phân tích dữ liệu định lượng sẽ cho phép đánh giá mối quan hệ giữa lượng tiền nắm giữ và lợi nhuận vốn cổ phần một cách chính xác hơn.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Mối Quan Hệ Giữa Chính Sách Nắm Giữ Tiền Mặt và Lợi Nhuận

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ tích cực giữa chính sách nắm giữ tiền mặt và lợi nhuận vốn cổ phần. Các công ty có chính sách nắm giữ tiền mặt hợp lý thường có hiệu quả hoạt động tốt hơn và khả năng sinh lời cao hơn.

4.1. Phân Tích Kết Quả Hồi Quy

Kết quả hồi quy cho thấy rằng việc nắm giữ tiền mặt có ảnh hưởng tích cực đến lợi nhuận vốn cổ phần, điều này khẳng định tầm quan trọng của chính sách nắm giữ tiền mặt.

4.2. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Vào Thực Tiễn

Các công ty có thể áp dụng các kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách nắm giữ tiền mặt của mình, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro tài chính.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Chính Sách Nắm Giữ Tiền Mặt và Lợi Nhuận

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc nắm giữ tiền mặt không chỉ là một biện pháp bảo hiểm rủi ro mà còn có thể ảnh hưởng tích cực đến lợi nhuận vốn cổ phần. Các công ty cần có một chính sách nắm giữ tiền mặt hợp lý để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Về Chính Sách Nắm Giữ Tiền

Nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng ra các yếu tố khác ảnh hưởng đến chính sách nắm giữ tiền mặt, từ đó cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề này.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Công Ty Niêm Yết

Các công ty niêm yết nên xem xét lại chính sách nắm giữ tiền mặt của mình để đảm bảo rằng nó phù hợp với chiến lược phát triển và tình hình tài chính hiện tại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chính sách nắm giữ tiền mặt đóng vai trò huyết mạch trong cấu trúc quản trị tài chính doanh nghiệp, trực tiếp quyết định khả năng thanh khoản và sức chống chịu rủi ro. Theo các khảo sát quốc tế, tỷ lệ tiền và các khoản tương đương tiền thường chiếm từ 14% đến 16% tổng tài sản doanh nghiệp, cá biệt tại Pháp đạt 12.3% và Anh đạt 10.0%. Tại thị trường chứng khoán Việt Nam, sau giai đoạn biến động kinh tế với lãi suất trái phiếu chính phủ năm 2009 ở mức 10.43%, các doanh nghiệp niêm yết đối mặt với bài toán nan giải: nắm giữ quá nhiều tiền mặt sẽ gây ứ đọng vốn và phát sinh chi phí cơ hội, nhưng duy trì tỷ lệ tiền mặt quá thấp lại đẩy doanh nghiệp vào nguy cơ kiệt quệ tài chính khi xảy ra biến cố thanh khoản.

Mục tiêu cốt lõi của đề tài là phân tích, đánh giá thực nghiệm tác động của lợi nhuận vốn cổ phần kỳ vọng đến chính sách nắm giữ tiền mặt của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Nghiên cứu giải quyết câu hỏi trung tâm: Liệu kỳ vọng sinh lời của nhà đầu tư từ các cơ hội tăng trưởng trong tương lai có thúc đẩy ban điều hành gia tăng mức dự trữ tiền mặt hay không?

Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu tài chính của 117 công ty niêm yết trên hai sàn giao dịch chứng khoán HOSE và HNX trong giai đoạn 5 năm từ năm 2010 đến năm 2014, loại trừ các định chế tài chính và doanh nghiệp công ích. Đề tài mang ý nghĩa quan trọng khi tiên phong tiếp cận nhân tố thị trường bên ngoài thay vì chỉ giới hạn ở các chỉ số kế toán nội bộ, cung cấp cơ sở định lượng giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực thanh khoản và nâng cao hiệu quả định giá cổ phiếu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng lập luận dựa trên 5 học thuyết tài chính kinh điển kết hợp mô hình nghiên cứu đột phá của tác giả Palazzo năm 2011:

• Lý thuyết đánh đổi (Trade-off Theory): Doanh nghiệp xác định mức tiền mặt tối ưu bằng cách cân đối giữa lợi ích biên (giảm xác suất kiệt quệ tài chính, bảo đảm nguồn lực đầu tư) và chi phí biên (chi phí cơ hội của vốn ứ đọng không sinh lãi).
• Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking Order Theory): Do sự bất cân xứng thông tin, doanh nghiệp ưu tiên sử dụng dòng tiền nội bộ tích lũy trước khi phát hành nợ và cuối cùng mới phát hành cổ phiếu mới. Tiền mặt đóng vai trò tấm đệm an toàn giữa lợi nhuận giữ lại và nhu cầu vốn.
• Lý thuyết bất cân xứng thông tin (Information Asymmetry Theory): Khoảng cách thông tin giữa nhà quản trị và thị trường làm tăng chi phí huy động vốn bên ngoài, thúc đẩy doanh nghiệp chủ động trữ tiền mặt để không bỏ lỡ các dự án sinh lời.
• Lý thuyết chi phí đại diện (Agency Cost Theory): Phân tích xung đột lợi ích giữa cổ đông và nhà quản lý xoay quanh giả thuyết dòng tiền tự do và hành vi né tránh rủi ro.
• Lý thuyết mô hình chi phí giao dịch (Transaction Cost Model): Việc nắm giữ tài sản thanh khoản giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí chuyển đổi tài sản phi tiền mặt khi phát sinh nghĩa vụ thanh toán ngắn hạn.

Mô hình nghiên cứu định lượng xác lập mối quan hệ giữa biến phụ thuộc là Tỷ lệ tiền nắm giữ trên tổng tài sản (Cash), biến độc lập là Lợi nhuận vốn cổ phần kỳ vọng (Re) được ước lượng thông qua mô hình định giá tài sản vốn CAPM, cùng 7 biến kiểm soát: Thay đổi trong tiền nắm giữ năm trước, Tỷ số dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh, Tỷ số giá trị sổ sách trên giá thị trường, Quy mô công ty, Tỷ lệ phát hành cổ phần, Tỷ lệ phát hành nợ mới và Chi tiêu vốn đầu tư.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng với quy trình phân tích dữ liệu bảng (Panel Data) trên phần mềm chuyên dụng Stata:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Mẫu nghiên cứu bao gồm 117 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên HOSE và HNX, tương ứng với 585 quan sát xuyên suốt giai đoạn 2010 - 2014. Tiêu chí chọn mẫu xác định rõ: kết thúc năm tài chính vào ngày 31/12, duy trì hoạt động kinh doanh liên tục không bị gián đoạn và đã công bố đầy đủ báo cáo tài chính kiểm toán. Nhóm tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và công ích bị loại trừ do chịu sự chi phối của các chuẩn mực thanh khoản và khung kế toán riêng biệt.
• Nguồn dữ liệu: Báo cáo tài chính kiểm toán hợp nhất, dữ liệu giá đóng cửa điều chỉnh và chỉ số VN-Index, HNX-Index từ năm 2008 đến năm 2014 thu thập qua hệ thống Stock Pro, Vietstock và CafeF để tính toán hệ số rủi ro hệ thống Beta và lợi nhuận kỳ vọng.
• Kỹ thuật xử lý mô hình: Tác giả tiến hành hồi quy tuyến tính qua ba phương pháp: Hồi quy gộp Pooled OLS, Mô hình tác động cố định (FEM) và Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM). Các kiểm định thống kê chuyên sâu như kiểm định Breusch-Pagan Lagrangian Multiplier, kiểm định Hausman và kiểm định Time Fixed Effects được thực hiện để lựa chọn mô hình tối ưu nhất, kết hợp xử lý các hiện tượng phương sai thay đổi và tự tương quan nhằm đảm bảo ước lượng vững và không chệch.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích định lượng từ dữ liệu của 117 doanh nghiệp niêm yết giai đoạn 2010 - 2014 đã chứng minh nhiều phát hiện thực nghiệm mang tính then chốt:

• Mối quan hệ đồng biến giữa lợi nhuận vốn cổ phần kỳ vọng và tiền nắm giữ: Lợi nhuận vốn cổ phần kỳ vọng (Re) có tác động dương có ý nghĩa thống kê ở mức 1% đến 5% lên tỷ lệ tiền mặt nắm giữ. Các doanh nghiệp có kỳ vọng sinh lời cao và tiềm ẩn rủi ro hệ thống lớn duy trì tỷ lệ tiền mặt cao hơn từ 10% đến 20% so với nhóm công ty có kỳ vọng lợi nhuận thấp.
• Tác động tích cực từ dòng tiền kinh doanh: Tỷ số dòng tiền thuần từ hoạt động sản xuất kinh doanh trên tổng tài sản (CF) thể hiện mối tương quan dương mạnh mẽ với mức tiền nắm giữ. Doanh nghiệp có năng lực tạo tiền nội bộ dồi dào luôn gia tăng lượng tiền dự trữ để chủ động nguồn lực tài trợ.
• Tác động từ triển vọng tăng trưởng và chi tiêu vốn: Tỷ số giá trị sổ sách trên giá trị thị trường (BM) và chỉ tiêu chi tiêu vốn (NetInv) có mối tương quan nghịch chiều với lượng tiền mặt. Doanh nghiệp có nhiều cơ hội phát triển trong tương lai (tỷ số BM thấp) chủ động tích lũy thanh khoản lớn hơn nhằm sẵn sàng giải ngân vào các dự án mở rộng quy mô.
• Cơ chế tự điều chỉnh số dư tiền mặt: Biến thay đổi tiền nắm giữ năm trước mang hệ số âm có ý nghĩa thống kê, minh chứng cho việc các doanh nghiệp Việt Nam có xu hướng chủ động điều chỉnh lượng tiền mặt trong năm hiện tại quay về ngưỡng mục tiêu tối ưu sau các biến động bất thường ở kỳ trước.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu thực nghiệm tại Việt Nam hoàn toàn tương đồng với các kết luận của học giả Palazzo công bố năm 2011 trên thị trường chứng khoán Mỹ và nghiên cứu của Hosseini cùng cộng sự năm 2013 tại sàn chứng khoán Tehran. Trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam, thị trường vốn chưa hoàn thiện và chi phí huy động nợ vay thường biến động ở mức cao từ 10% đến 15%/năm, các công ty có nhiều cơ hội đầu tư triển vọng phải đối mặt với nguy cơ thiếu hụt dòng tiền trầm trọng. Do đó, việc duy trì chính sách tích trữ tiền mặt từ nguồn lợi nhuận giữ lại hoạt động như một cơ chế phòng ngừa rủi ro hữu hiệu, giúp doanh nghiệp né tránh chi phí tài trợ đắt đỏ từ bên ngoài.

Trong báo cáo phân tích, toàn bộ các quan sát được mô tả trực quan thông qua đồ thị tần suất phân phối tiền mặt, bảng ma trận hệ số tương quan Pearson giữa 8 biến nghiên cứu và bảng tổng hợp so sánh kết quả kiểm định đa mô hình Pooled OLS, FEM, REM. Sự nhất quán về dấu và mức ý nghĩa giữa kỳ vọng lý thuyết và thực nghiệm khẳng định tính thực tiễn của lý thuyết đánh đổi và lý thuyết trật tự phân hạng trong môi trường tài chính Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, các giải pháp quản trị tài chính và chính sách vĩ mô được đề xuất cụ thể như sau:

• Thiết lập và duy trì ngưỡng dự trữ tiền mặt mục tiêu tối ưu: Hội đồng Quản trị và Giám đốc Tài chính (CFO) cần xây dựng chính sách tiền mặt linh hoạt, duy trì tỷ lệ tiền và tương đương tiền trong khoảng từ 8% đến 12% tổng tài sản tùy theo chu kỳ kinh doanh. Lộ trình thực hiện cần được rà soát định kỳ hàng quý để vừa bảo đảm an toàn thanh khoản, vừa tránh lãng phí chi phí cơ hội vốn.
• Xây dựng hệ thống dự báo dòng tiền gắn liền với quản trị rủi ro thị trường: Phòng Tài chính doanh nghiệp cần áp dụng mô hình định giá CAPM và các công cụ đo lường độ biến động dòng tiền nhằm chủ động kế hoạch vốn. Mục tiêu giảm thiểu độ lệch chuẩn dòng tiền xuống dưới mức 10% trong khung thời gian 6 đến 12 tháng, hạn chế tình trạng bị động trước các cú sốc thanh khoản.
• Tối ưu hóa cấu trúc vốn và kế hoạch chi tiêu vốn dài hạn: Ban điều hành các công ty niêm yết cần cân đối tỷ lệ đòn bẩy nợ ở ngưỡng an toàn từ 35% đến 50% tổng nguồn vốn, đồng thời lập kế hoạch giải ngân đầu tư tài sản cố định phù hợp với khả năng sinh lời thực tế của dự án trong giai đoạn từ 1 đến 3 năm.
• Tăng cường tính minh bạch và chuẩn hóa công bố thông tin: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các Sở Giao dịch Chứng khoán cần thúc đẩy các chuẩn mực kế toán quốc tế (IFRS), giúp giảm thiểu mức độ bất cân xứng thông tin, từ đó hỗ trợ doanh nghiệp giảm thiểu chi phí huy động vốn bên ngoài từ 1.5% đến 2.0% mỗi năm trong giai đoạn 2015 - 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Giám đốc Tài chính (CFO) và Nhà quản lý doanh nghiệp: Cung cấp cơ sở lý luận và công thức lượng hóa để xây dựng chính sách phân bổ ngân quỹ, cân đối hài hòa giữa việc chi trả cổ tức và tái đầu tư tích lũy tiền mặt.
• Chuyên viên phân tích tài chính và Nhà đầu tư chứng khoán: Hỗ trợ nhận diện tín hiệu quản trị tài chính doanh nghiệp thông qua tỷ lệ tiền mặt và chỉ số CAPM, từ đó đưa ra các quyết định định giá cổ phiếu và phân bổ danh mục đầu tư chuẩn xác hơn.
• Giảng viên, Học viên cao học và Nhà nghiên cứu kinh tế: Cung cấp tài liệu tham khảo chuyên sâu về tài chính doanh nghiệp hiện đại, phương pháp xử lý dữ liệu bảng Panel Data trên Stata với bộ kiểm định đầy đủ cho 117 doanh nghiệp.
• Cơ quan quản lý thị trường và Nhà hoạch định chính sách: Cung cấp bức tranh toàn diện về hành vi tài chính của các công ty niêm yết, hỗ trợ thiết kế khung pháp lý nâng cao hiệu quả thanh khoản cho toàn thị trường chứng khoán.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao lợi nhuận vốn cổ phần kỳ vọng lại tác động cùng chiều đến tỷ lệ nắm giữ tiền mặt?
  Các doanh nghiệp có tỷ suất sinh lời kỳ vọng cao thường sở hữu nhiều dự án đầu tư triển vọng trong tương lai nhưng cũng gánh chịu mức rủi ro hệ thống lớn. Để tránh chi phí huy động vốn đắt đỏ từ bên ngoài (chi phí phát hành cổ phiếu, lãi vay cao), doanh nghiệp chủ động tích trữ nhiều tiền mặt hơn nhằm bảo đảm tài trợ kịp thời cho các cơ hội kinh doanh.

• Mô hình CAPM được vận dụng như thế nào trong bài nghiên cứu?
  Mô hình CAPM được sử dụng để ước lượng tỷ suất sinh lời kỳ vọng của từng cổ phiếu tại thời điểm năm trước dựa trên lãi suất trái phiếu chính phủ 3 năm (ví dụ năm 2009 là 10.43%), tỷ suất sinh lời thị trường của chỉ số VN-Index/HNX-Index và hệ số Beta tính toán từ dữ liệu biến động giá 2 năm liên tiếp.

• Vì sao nghiên cứu loại bỏ các công ty thuộc nhóm ngành tài chính và công ích?
  Các tổ chức tài chính như ngân hàng, công ty chứng khoán, bảo hiểm chịu sự quản lý ngặt nghèo về tỷ lệ an toàn vốn và dự trữ bắt buộc từ Ngân hàng Nhà nước. Trong khi đó, các doanh nghiệp dịch vụ công ích có cơ chế điều tiết giá và vốn riêng biệt, không phản ánh đúng cơ chế thị trường tự do của 117 doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thông thường.

• Ý nghĩa thực tế của biến thay đổi tiền mặt năm trước là gì?
  Biến thay đổi tiền mặt năm trước kiểm soát tốc độ tự điều chỉnh của doanh nghiệp về mức tiền mặt mục tiêu. Hệ số âm trong kết quả hồi quy chứng minh nếu năm trước doanh nghiệp tích trữ lượng tiền mặt đột biến thì năm nay sẽ có xu hướng giảm bớt để đưa tỷ lệ thanh khoản về trạng thái cân bằng.

• Phương pháp hồi quy nào được đánh giá là phù hợp nhất trong luận văn?
  Thông qua các kiểm định thống kê Breusch-Pagan Lagrangian Multiplier và kiểm định Hausman, bài nghiên cứu so sánh giữa Pooled OLS, FEM và REM để chọn ra mô hình giải thích tốt nhất các đặc trưng riêng lẻ của từng doanh nghiệp theo chuỗi thời gian 5 năm.

Kết luận

• Luận văn đã kiểm định thành công tác động cùng chiều có ý nghĩa thống kê của lợi nhuận vốn cổ phần kỳ vọng lên chính sách nắm giữ tiền mặt tại thị trường Việt Nam.
• Khẳng định vai trò quyết định của dòng tiền sản xuất kinh doanh, quy mô doanh nghiệp và cơ hội tăng trưởng đối với hành vi quản trị thanh khoản của 117 doanh nghiệp niêm yết.
• Chứng minh tính ứng dụng thực tiễn cao của mô hình định giá tài sản vốn CAPM kết hợp khung lý thuyết đánh đổi và trật tự phân hạng trong bối cảnh thị trường cận biên.
• Định hình lộ trình nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng khung thời gian sau năm 2015, tích hợp các yếu tố cấu trúc sở hữu, quản trị công ty và các cú sốc vĩ mô toàn cầu.
• Đề xuất các nhà quản trị doanh nghiệp và nhà đầu tư ứng dụng ngay các phát hiện định lượng của đề tài để tối ưu hóa quyết định phân bổ ngân quỹ và chiến lược đầu tư cổ phiếu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Tiền và các khoảng tƣơng đƣơng tiền là chỉ tiêu quan trọng trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp, yếu tố cơ bản nhất của chỉ tiêu này là nhằm thể hiện khả năng thanh khoản trong thời gian ngắn của doanh nghiệp để ứng phó với các nhu cầu vốn cần thiết. Nhƣng liệu việc nắm giữ tiền chỉ nhằm mục đích bảo hiểm rủi ro ngắn hạn nhƣ vậy hay việc này còn có tác động đến các yếu tố khác của doanh nghiệp nhƣ kết quả hoạt động kinh doanh hay không. Trong bối cảnh 10 năm trở lại đây, thị trƣờng tài chính Việt Nam mới bắt đầu phát triển, các sàn giao dịch chứng khoán đƣợc thành lập, tuy nhiên các công cụ phân tích phát triển chƣa đủ mạnh, các công cụ phái sinh chƣa đƣợc áp dụng rộng rãi và các học thuyết nghiên cứu kinh tế chƣa đƣợc đầu tƣ đúng mức.

Từ những yếu tố chƣa hoàn chỉnh đó, các doanh nghiệp trong nƣớc chƣa có cơ chế hợp lý để xác định lƣợng tiền cần lƣu giữ và lƣợng tiền cần đem đi xúc tiến đầu tƣ, việc đầu tƣ quá nhiều sẽ khiến cho doanh nghiệp bị hạn chế về lƣợng tiền nắm giữ dẫn đến vấn đề về rủi ro thanh khoản khi có biến cố xảy ra, ngƣợc lại, nếu nắm giữ tiền quá nhiều sẽ đƣa đến tình trạng ứ đọng vốn và bỏ lỡ những cơ hội sinh lời có thể có của doanh nghiệp. Về mặt kinh tế học, trong thị trƣờng hoàn hảo của Modigliani-Miller, việc nắm giữ một lƣợng tiền lớn dù là để đầu tƣ hay bảo hiểm rủi ro là không cần thiết bởi vì các doanh nghiệp có thể dễ dàng vay vốn từ thị trƣờng mà không tốn bất kỳ chi phí giao dịch nào khác. Tuy nhiên, thực tế không đƣợc hoàn hảo nhƣ Modigliani-Miller miêu tả, rất nhiều nghiên cứu khoa học đã cho thấy rằng các doanh nghiệp duy trì một lƣợng tiền trong cơ cấu tài chính của mình. Ví dụ, nghiên cứu của Kalcheva và Lins (2003), cho thấy rằng các Luan van 2 công ty duy trì trung bình 16% tổng tài sản của họ là tiền và các khoản tƣơng đƣơng tiền.

Ferreira và Vilela (2004) nhận thấy rằng tỷ lệ đó bình quân là 15% và nghiên cứu của Guney (2003) nhận thấy rằng tỷ lệ đó là 14%. Điểm qua một vài quốc gia riêng biệt, nghiên cứu của Guney (2003) cho thấy tỷ lệ tiền nắm giữ so với tổng tài sản đối với các công ty của Pháp là 12.3 % và các công ty của Anh là 10. Nghiên cứu của Dittmar (2007) cho thấy rằng tỷ lệ này là 11.1% đối với các công ty của Pháp, 8.1 % đối với các công ty Anh và 6.4% đối với các công ty Mỹ. Việc nắm giữ tiền thật sự là một vấn đề khiến các chủ doanh nghiệp băn khoăn và có thể ảnh hƣởng rất lớn đến hoạt động của các doanh nghiệp, chúng ta có thể thấy đƣợc tầm quan trọng của vấn đề này qua rất nhiều bài nghiên cứu đƣợc thực hiện trên thế giới.

Do đó, tác giả quyết định thực hiện đề tài “Nghiên cứu mối quan hệ giữa chính sách nắm giữ tiền mặt và lợi nhuận vốn cổ phần của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam”, từ đó đƣa ra một cơ sở lý luận hợp lý cho việc lập kế hoạch sử dụng tiền của các doanh nghiệp tại Việt Nam.