Luận án ts nghiên cứu về mối quan hệ giữa chất lượng phần mềm kế toán với hoạt động kế toán năng lực phản ứng và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp tại việt nam

Chuyên đề mối quan hệ giữa chất lượng phần mềm kế toán và hiệu quả doanh nghiệp tại Việt Nam, tiếp cận liên ngành, kết quả nghiên cứu có giá trị ứng

• Tác giả: Bùi Quang Hùng
• Người hướng dẫn: PGS. Võ Văn Nhị
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Mối Quan Hệ Giữa Chất Lượng Phần Mềm Kế Toán Và Hiệu Quả Hoạt Động Doanh Nghiệp Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• Danh mục chữ viết tắt
• Danh mục các bảng biểu
• Danh mục các hình vẽ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Tình hình ứng dụng phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp Việt Nam
• 2. Sự cần thiết của đề tài
• 3. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 5. Phương pháp nghiên cứu
• 6. Đóng góp của đề tài
• 7. Kết cấu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan về những nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.1. Ảnh hưởng của CNTT đối với hoạt động kế toán
• 1.1.2. Ảnh hưởng của ứng dụng CNTT đối với năng lực phản ứng của doanh nghiệp
• 1.1.3. Ảnh hưởng của CNTT đối với hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 1.1.4. Ảnh hưởng của hoạt động kế toán đối với năng lực phản ứng của doanh nghiệp
• 1.1.5. Ảnh hưởng của năng lực phản ứng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 1.2. Tổng quan về những nghiên cứu trong nước
• 1.2.1. Nghiên cứu về tổ chức hệ thống thông tin kế toán
• 1.2.2. Nghiên cứu về ứng dụng ERP
• 1.2.3. Nghiên cứu về ứng dụng PMKT
• 1.3. Nhận xét và xác định khe hổng nghiên cứu
• 1.3.1. Đối với các nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.3.2. Đối với các nghiên cứu trong nước
• 1.4. Khoảng trống nghiên cứu
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Các khái niệm nghiên cứu
• 2.1.1. PMKT và chất lượng PMKT
• 2.1.2. Lợi ích của kế toán do ứng dụng PMKT
• 2.1.3. Hoạt động kế toán quản trị
• 2.1.4. Năng lực phản ứng của doanh nghiệp
• 2.1.5. Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 2.2. Lý thuyết về lợi thế cạnh tranh và ứng dụng CNTT để mang lại lợi thế cạnh
• 2.2.1. Lý thuyết lợi thế cạnh tranh (Competitive advantage theory)
• 2.2.2. Ứng dụng CNTT để mang lại lợi thế cạnh tranh
• 2.3. Lý thuyết nguồn lực và áp dụng CNTT để mang lại hiệu quả hoạt động
• 2.3.1. Lý thuyết nguồn lực (Resource based view theory)
• 2.3.2. Ứng dụng hệ thống CNTT để mang lại hiệu quả hoạt động dựa trên lý thuyết nguồn lực
• 2.4. Khái niệm về kế toán và tiếp cận kế toán dưới góc độ hệ thống thông tin
• 2.4.1. Kế toán và chức năng của kế toán
• 2.4.2. Tiếp cận kế toán dưới góc độ hệ thống thông tin
• 2.5. Xây dựng các giả thuyết nghiên cứu
• 2.5.1. Tác động của chất lượng phần mềm đến lợi ích kế toán do ứng dụng PMKT
• 2.5.2. Tác động của chất lượng phần mềm đến hoạt động kế toán quản trị
• 2.5.3. Tác động của chất lượng phần mềm đến năng lực phản ứng của tổ chức
• 2.5.4. Tác động của lợi ích kế toán do ứng dụng PMKT đến kế toán quản trị
• 2.5.5. Tác động của lợi ích kế toán do ứng dụng phần mềm đến năng lực phản ứng
• 2.5.6. Tác động của kế toán quản trị đến Năng lực phản ứng của doanh nghiệp
• 2.5.7. Tác động của năng lực phản ứng của tổ chức đến hiệu quả hoạt động
• 2.5.8. Tác động của chất lượng PMKT đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 2.5.9. Các yếu tố kiểm soát liên quan đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 2.6. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.6.1. Mô hình lý thuyết
• 2.6.2. Mô hình cạnh tranh
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.1.1. Giai đoạn 1: Xây dựng thang đo nháp các khái niệm
• 3.1.2. Giai đoạn 2: Nghiên cứu sơ bộ
• 3.1.3. Giai đoạn 3: Nghiên cứu chính thức
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Phương pháp định tính
• 3.2.1.1. Nghiên cứu tại bàn
• 3.2.1.2. Phỏng vấn chuyên gia
• 3.2.2. Phương pháp định lượng
• 3.2.2.1. Giai đoạn 1: Khảo sát định lượng sơ bộ
• 3.2.2.2. Giai đoạn 2: Khảo sát, thu thập dữ liệu định lượng chính thức
• 3.3. Thiết kế nghiên cứu sơ bộ
• 3.3.1. Phỏng vấn định tính lần 1
• 3.3.2. Phân tích định lượng sơ bộ
• 3.3.3. Phỏng vấn định tính lần 2
• 3.4. Thiết kế nghiên cứu chính thức
• 3.5. Mẫu và phương pháp thu nhập dữ liệu
• 3.6. Công cụ xử lý dữ liệu
• 3.7. Phương pháp kiểm tra mô hình đo lường
• 3.8. Phương pháp kiểm tra mô hình cấu trúc
• 3.9. Xây dựng thang đo lường các khái niệm nghiên cứu
• 3.9.1. Chất lượng phần mềm
• 3.9.2. Lợi ích kế toán do ứng dụng phần mềm
• 3.9.3. Các hoạt động kế toán quản trị
• 3.9.4. Năng lực phản ứng của doanh nghiệp
• 3.9.5. Hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
• 3.10. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kết quả nghiên cứu sơ bộ
• 4.1.1. Kết quả nghiên cứu định tính lần 1
• 4.1.2. Đánh giá sự phù hợp của mô hình
• 4.1.3. Sự phù hợp của thang đo
• 4.1.4. Kết quả định lượng sơ bộ
• 4.1.4.1. Thang đo chất lượng phần mềm
• 4.1.4.2. Thang đo lợi ích kế toán do ứng dụng phần mềm
• 4.1.4.3. Thang đo khả năng phản ứng của công ty
• 4.1.4.4. Thang đo hoạt động kế toán quản trị
• 4.1.4.5. Thang đo hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 4.1.5. Phân tích định tính lần 2
• 4.2. Mô hình nghiên cứu và thang đo các khái niệm nghiên cứu chính thức
• 4.3. Kết quả nghiên cứu chính thức
• 4.3.1. Thống kê mô tả
• 4.3.2. Kiểm tra mô hình đo lường
• 4.3.3. Đánh giá sơ bộ thang đo bằng phương EFA
• 4.3.4. Kiểm định mô hình đo lường bằng phương pháp CFA
• 4.3.5. Kiểm tra mô hình lý thuyết
• 4.3.6. Kiểm tra mô hình cạnh tranh
• 4.3.7. Kiểm định mô hình lý thuyết bằng Bootstrap
• 4.4. Bàn luận về kết quả nghiên cứu
• 4.4.1. Về mô hình đo lường
• 4.4.1.1. Thang đo khái niệm chất lượng PMKT
• 4.4.1.2. Thang đo khái niệm lợi ích kế toán do ứng dụng phần mềm
• 4.4.1.3. Thang đo khái niệm Hoạt động kế toán quản trị
• 4.4.1.4. Thang đo khái niệm Năng lực phản ứng của doanh nghiệp
• 4.4.1.5. Thang đo khái niệm hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 4.4.2. Về các giả thuyết nghiên cứu
• 4.4.3. So sánh các giả thuyết nghiên cứu với các nghiên cứu trước đây
• 4.4.4. Phân tích tác động của các khái niệm đối với các giả thuyết nghiên cứu
• 4.4.5. So sánh mô hình lý thuyết và mô hình cạnh tranh
• 4.4.6. Kết quả kiểm tra các biến kiểm soát
• 4.5. Kết luận chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý
• 5.1. Tổng kết quá trình nghiên cứu
• 5.1.1. Về mô hình đo lường
• 5.1.2. Về mô hình nghiên cứu
• 5.1.3. Ảnh hưởng của các biến kiểm soát
• 5.2. Đóng góp của đề tài
• 5.2.1. Đối với các khái niệm nghiên cứu
• 5.2.2. Đối với các lý thuyết
• 5.3. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.4. Kết luận chương
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1: Tóm tắt 1 số nghiên cứu trên thế giới liên quan đến vấn đề nghiên cứu
• Phụ lục 2: Tổng hợp 1 số nghiên cứu liên quan tại Việt Nam từ năm 2000 đến nay
• Phụ lục 3: Câu hỏi phỏng vấn định tính (lần 1)
• Phụ lục 4: danh sách các chuyên gia tiến hành phỏng vấn định tính (lần 1)
• Phụ lục 5: bảng hỏi phỏng vấn định lượng sơ bộ
• Phụ lục 6: Danh sách nhóm chuyên gia tiến hành phỏng vấn định tính (lần 2)
• Phụ lục 7: Thang đo định lượng chính thức
• Phụ lục 8: Danh sách 100 doanh nghiệp phỏng vấn sơ bộ
• Phụ lục 9: Danh sách 401 doanh nghiệp phỏng vấn chính thức
• Phụ lục 10: Kết quả phát triển thang đo các khái niệm nghiên cứu
• Phụ lục 11: Kiểm định Cronbach’s Alpha cho thang đo (Nghiên cứu sơ bộ)
• Phụ lục 12: Phân tích EFA các thang đo (Nghiên cứu sơ bộ)
• Phụ lục 13: Thống kê mô tả đặc điểm doanh nghiệp khảo sát chính thức
• Phụ lục 14: Thống kê mô tả thang đo trong mô hình nghiên cứu chính thức
• Phụ lục 15: Kiểm định Cronbach’s Alpha cho thang đo trong nghiên cứu chính thức
• Phụ lục 16: Kết quả phân tích EFA trong nghiên cứu chính thức
• Phụ lục 17: Kết quả phân tích CFA trong nghiên cứu chính thức
• Phụ lục 18: Mô hình SEM (Mô hình lý thuyết)
• Phụ lục 19: Mô hình SEM (Mô hình cạnh tranh)
• Phụ lục 20: Kiểm định ảnh hưởng của biến kiểm soát trong mô hình SEM

Tóm tắt

I. Tình hình ứng dụng phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp Việt Nam

Việc ứng dụng phần mềm kế toán (PMKT) trong các doanh nghiệp Việt Nam đã trở thành một xu hướng quan trọng từ những năm 2000. Theo báo cáo của VCCI (2010), hơn 70% doanh nghiệp sử dụng PMKT, trong khi chỉ khoảng 3,5% doanh nghiệp áp dụng các phần mềm tích hợp như ERP. Điều này cho thấy rằng chất lượng phần mềm trong lĩnh vực kế toán vẫn là một yếu tố then chốt trong quản lý tài chính. Nghiên cứu về tình hình này cho thấy rằng các doanh nghiệp lớn thường có xu hướng sử dụng PMKT nhiều hơn so với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Điều này chỉ ra rằng, phần mềm kế toán đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc quản lý tài chính và kế toán hiệu quả hơn.

1.1. Đặc điểm ứng dụng phần mềm kế toán

Sự phát triển của công nghệ thông tin đã thúc đẩy việc ứng dụng PMKT trong hoạt động kinh doanh. Các doanh nghiệp cần có các công cụ quản lý tài chính hiệu quả để đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng cao từ thị trường. Theo nghiên cứu của Delone và McLean (1992, 2003), chất lượng phần mềm là yếu tố quyết định đến sự thành công của việc ứng dụng PMKT. Điều này cho thấy rằng, để nâng cao hiệu quả doanh nghiệp, việc đầu tư vào chất lượng phần mềm là rất cần thiết.

II. Sự cần thiết của nghiên cứu

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm làm rõ mối quan hệ giữa chất lượng phần mềm và hiệu quả doanh nghiệp tại Việt Nam. Công nghệ thông tin đã có tác động mạnh mẽ đến hoạt động sản xuất và kinh doanh, giúp doanh nghiệp cải thiện khả năng phản ứng với thị trường. Việc sử dụng PMKT không chỉ giúp cung cấp thông tin kịp thời mà còn nâng cao hiệu suất doanh nghiệp. Theo Võ Khắc Thường (2013), lựa chọn một PMKT có chất lượng cao không chỉ cải thiện hiệu quả hoạt động mà còn gia tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp.

2.1. Tác động của chất lượng phần mềm đến hiệu quả doanh nghiệp

Nghiên cứu cho thấy rằng, chất lượng PMKT có tác động trực tiếp đến năng lực phản ứng của doanh nghiệp. Các tổ chức có năng lực phản ứng cao thường có khả năng cải thiện hiệu quả hoạt động tốt hơn. Nghiên cứu của McCann và các đồng nghiệp (2009) đã chỉ ra rằng, năng lực phản ứng của doanh nghiệp có mối liên hệ tích cực với khả năng cạnh tranh, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả doanh nghiệp.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định tính và định lượng để phân tích mối quan hệ giữa chất lượng phần mềm và hiệu quả doanh nghiệp. Quy trình nghiên cứu bao gồm xây dựng thang đo cho các khái niệm nghiên cứu như chất lượng phần mềm, năng lực phản ứng và hiệu quả hoạt động. Việc khảo sát định lượng sẽ giúp xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả doanh nghiệp. Bằng cách áp dụng các mô hình nghiên cứu lý thuyết, nghiên cứu sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về vai trò của PMKT trong doanh nghiệp.

3.1. Xây dựng thang đo khái niệm

Thang đo cho chất lượng phần mềm được xây dựng dựa trên các tiêu chí như độ tin cậy, tính khả dụng và tính chính xác. Việc này giúp đảm bảo rằng các yếu tố này có thể đo lường được và có tác động đến hiệu quả doanh nghiệp. Hơn nữa, các biến kiểm soát cũng sẽ được đưa vào để đảm bảo tính chính xác của mô hình nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, có mối quan hệ tích cực giữa chất lượng phần mềm và hiệu quả doanh nghiệp. Cụ thể, các doanh nghiệp sử dụng PMKT có chất lượng cao thường có hiệu suất hoạt động tốt hơn. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trước đây về ảnh hưởng của công nghệ thông tin đến quản lý doanh nghiệp. Sự cải thiện trong chất lượng dịch vụ cũng góp phần vào việc nâng cao hiệu quả doanh nghiệp.

4.1. Phân tích tác động của chất lượng phần mềm

Phân tích cho thấy rằng, các yếu tố như quản lý chất lượng phần mềm và ứng dụng phần mềm kế toán có tác động mạnh mẽ đến hiệu quả doanh nghiệp. Doanh nghiệp nào chú trọng đến việc nâng cao chất lượng phần mềm sẽ đạt được lợi ích lớn trong hoạt động kinh doanh của mình.

V. Kết luận và hàm ý

Nghiên cứu khẳng định rằng, chất lượng phần mềm kế toán là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả doanh nghiệp tại Việt Nam. Do đó, các doanh nghiệp cần chú trọng đầu tư vào phần mềm kế toán chất lượng để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Kết quả nghiên cứu cũng mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý doanh nghiệp.

5.1. Đề xuất cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần xem xét lại việc lựa chọn và triển khai phần mềm kế toán phù hợp với nhu cầu thực tế và đảm bảo chất lượng phần mềm. Việc này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả hoạt động mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Giới thiệu Chương này nhằm hệ thống hoá các nghiên cứu trước đây ở trong và ngoài nước có liên quan đến chủ đề đề tài. Ảnh hưởng của CNTT đối với hoạt động kế toán, đối với năng lực phản ứng của doanh nghiệp và kết quả hoạt động của doanh nghiệp sẽ được xem xét. Ảnh hưởng của hoạt động kế toán đến năng lực phản ứng của doanh nghiệp và ảnh hưởng của năng lực phản ứng đến hoạt động của doanh nghiệp cũng sẽ được tổng hợp, để từ đó tìm ra khoảng trống nghiên cứu.

Các nghiên cứu trong nước được tập hợp để so sánh, bao gồm các nghiên cứu về tổ chức hệ thống thông tin kế toán, nghiên cứu về ứng dụng ERP và ứng dụng PMKT sẽ được xem xét. Trên cơ sở các nghiên cứu trong và ngoài nước, chương này đã xác định được khoảng trống nghiên cứu cho đề tài. Tổng quan về những nghiên cứu ở nước ngoài 1. Ảnh hưởng của CNTT đối với hoạt động kế toán Việc ứng dụng hệ thống CNTT, mà đại diện là ERP trong các doanh nghiệp đã cho thấy có tác động đến hoạt động kế toán.

Theo Booth và ctg (2000), hệ thống ERP hoạt động tốt trong xử lý giao dịch và hỗ trợ ra quyết định đối với các tình huống phức tạp. Hệ thống ERP có ảnh hưởng đến việc sử dụng các phương pháp kế toán mới. Spathis và Constantinides (2004) thực hiện nghiên cứu định tính với việc phỏng vấn giám đốc của 26 công ty, từ đó nhận định được những lý do cơ bản khiến các công ty chọn chuyển đổi từ hệ thống thông tin (IS) sang hệ thống ERP và những thay đổi mang lại, đặc biệt đối với các hoạt động kế toán. Spathis (2006) kiểm tra các lợi ích kế toán liên quan đến việc áp dụng các hệ thống thông tin quản lý doanh nghiệp, từ đó hiểu rõ các nguyên nhân cơ bản thúc đẩy việc áp dụng các hệ thống quản lý doanh nghiệp.

Theo Spathis (2006), các lợi ích có được từ việc áp dụng ERP, bao gồm: lợi ích tổ chức, lợi ích hoạt động, lợi ích quản lý và lợi ích cơ sở hạ. Tương tự, Goumas và ctg (2018) cũng cho thấy lợi ích kế toán của việc triển khai ERP trong các SME trong ngành sản xuất, từ quan điểm kế toán. Các lợi ích đó bao gồm: lợi ích về CNTT, về vận hành, về quản lý, về tổ chức. Các kết quả cho thấy có sự khác biệt về tầm quan trọng của các lợi ích kế toán khác nhau trong các loại sản phẩm khác nhau.

Velcu (2007) cho thấy ở các công ty có mục tiêu dẫn đầu về công nghệ, việc sử dụng ERP mang lại các lợi ích: “thời gian thực hiện các nghiệp vụ kế toán được cải thiện” (đây là lợi ích hiệu quả nội bộ), “phản ứng nhanh hơn với sự thay đổi của môi trường kinh doanh” (đây là lợi ích thị trường) và các lợi ích hiệu quả tài chính được cải thiện khác. Các công ty có mục tiêu kinh doanh tốt nhận thấy “lợi ích kinh tế theo quy mô” là lợi ích hiệu quả nội bộ và lợi ích tài chính bao gồm “chi phí nhân viên thấp hơn” và “chi phí bán hàng, chi phí chung và quản lý thấp hơn”. Kanellou and Spathis (2013) đã chứng minh tác động của hệ thống ERP đối với các nghiệp vụ kế toán và từ đó dẫn đến sự hài lòng của người dùng. Kết quả của nghiên cứu có ý nghĩa đối với các công ty đang cân nhắc việc sử dụng hệ thống ERP.

Tijani and Ogundeji (2014) cho thấy tầm quan trọng của việc xử lý thông tin kế toán trên máy vi tính, và việc xử lý thông tin kế toán cần được duy trì trong môi trường của các nguyên tắc và thủ tục kế toán được chấp nhận chung. Attayah và Sweiti (2014) cũng cho thấy hệ thống ERP có tác động tích cực đến sự phù hợp của thông tin kế toán. Các nghiên cứu nói trên cho thấy mối quan hệ giữa CNTT- mà cụ thể ở đây là ERP – đến hoạt động kế toán. CNTT cũng có ảnh hưởng đến hoạt động kế toán quản trị.

Granlund và Malmi (2002) thực hiện một nghiên cứu định tính cho thấy các dự án ERP có tác động nhất định đến các thủ tục kiểm soát và kế toán quản trị. Spathis và Ananiadis (2005) xem xét tác động của các quyết định được đưa ra nhờ hệ thống ERP đến hoạt động kế toán và kế toán quản trị tại một trường đại học công lập lớn ở Hy Lạp, dựa trên lợi ích nhận thức theo mong đợi và nhận thức của người dùng. Kết quả nghiên cứu cho. 14 thấy, sau một năm triển khai, nhận thức của người dùng sẽ tích cực hơn so với kỳ vọng của họ ở giai đoạn trước khi triển khai.

Các dữ liệu thực nghiệm xác nhận một số lợi ích thu được từ hệ thống ERP mới, đặc biệt là hệ thông thông tin kế toán và kế toán quản trị. Hệ thống ERP mới đóng góp đáng kể vào việc tăng tính linh hoạt trong cung cấp thông tin, giúp trường đại học giám sát hiệu quả và khai thác tài sản, dòng thu, chi tiêu và cải thiện việc ra quyết định. Rom và Rohde (2006) thực hiện một nghiên cứu định lượng với 349 bảng câu hỏi được thu thập từ các công ty nhằm đánh giá ảnh hưởng của ERP đến khả năng giải quyết các nhiệm vụ kế toán quản trị khác nhau. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng các hệ thống ERP hỗ trợ việc thu thập dữ liệu và tổ chức các hoạt động kế toán quản trị tốt.

Scapens và Jazayeri (2010) thực hiện một nghiên cứu tình huống theo thời gian đối với việc triển khai phần mềm SAP trong bộ phận châu Âu của một công ty đa quốc gia lớn ở Hoa Kỳ, trong đó kế toán quản trị được thay đổi trong quá trình phát triển. Các ông đã thấy rằng dưới tác động của phần mềm SAP, vai trò của kế toán quản trị đã thay đổi như sau: (i) loại bỏ các công việc thường xuyên; (ii) người quản lý cấp cơ sở cần có kiến thức kế toán; (iii) nhiều thông tin hướng tới tương lai; và (iv) mở rộng vai trò của các nhân viên kế toán quản trị. SAP không phải là nguyên nhân dẫn đến những thay đổi này; nhưng các đặc tính của SAP (đặc biệt, sự tích hợp, tiêu chuẩn hóa, thói quen và tập trung) đã mở ra một số cơ hội và tạo điều kiện cho những thay đổi của hoạt động kế toán quản trị. Như vậy, ERP chỉ có tác động tương đối vừa phải đối với nhân viên kế toán quản trị và các hoạt động kế toán quản trị.

ERP là một trong những thành quả của công nghệ thông tin đa dạng được các công ty sử dụng rộng rãi trong những năm gần đây. Khoảng 90 phần trăm các doanh nghiệp lớn đã quản lý một hệ thống ERP. Hơn nữa, hầu hết các doanh nghiệp vừa cũng đã quản lý và sử dụng các hệ thống như vậy. Nhiệm vụ của hệ thống này là tạo ra những thay đổi lớn trong doanh nghiệp (thay đổi về cấu trúc, văn hóa, nhiệm vụ, nhân sự, v.

Một trong những khu vực bị ảnh hưởng là trung tâm của hệ thống, tức là phần kế toán của nó; và một trong những nhân viên chủ chốt tham gia vào việc thực hiện và áp dụng hệ thống. 15 ERP là kế toán quản trị. Etemadi và Kazeminia (2014) cho thấy việc quản trị hệ thống ERP tốt sẽ tạo ra những thay đổi về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, thay đổi về hành vi và kỹ năng của kế toán quản trị. Abbasi và ctg (2014) phát hiện hiệu quả cao nhất của việc triển khai ERP trong các tổ chức được khảo sát của Iran là: các mức tiêu chuẩn và chất lượng báo cáo đang được cải thiện, tạo thêm sự tích hợp tổ chức và trao quyền cho nhân viên.

Ponorica và ctg (2015) lại thấy rằng ERP không tác động nhiều đến các hoạt động kế toán tài chính nhưng có tác động mạnh đến các hoạt động kế toán quản trị. Liên quan đến mối quan hệ giữa ứng dụng CNTT và kế toán quản trị, Rikhardsson và Yigitbasioglu (2018) trong 1 tổng hợp các nghiên cứu về mối quan hệ này giai đoạn 2005 - 2015 cho thấy chỉ có 30 bài báo đăng trên các tạp chí có uy tín liên quan đến kế toán. Nghiên cứu chỉ ra rằng có nhiều nội dung nghiên cứu liên quan đến mối quan hệ giữa CNTT và kế toán quản trị cần được khám phá. Như vậy, hầu hết các nghiên cứu gần đây về ảnh hưởng của CNTT đối với hoạt động kế toán đều liên quan đến ERP.

Một lý do có thể giải thích là các nghiên cứu được thực hiện ở các nước phát triển (Châu Âu, Úc…). Các nghiên cứu đều cho thấy ảnh hưởng tích cực nhất định của CNTT đối với công tác kế toán, mang lại nhiều lợi ích (hỗ trợ tốt hơn trong xử lý, ra quyết định, giảm chi phí, cung cấp thông tin phù hợp…). Tuy nhiên cũng có số nghiên cứu cho thấy việc ứng dụng CNTT đặt biệt là ERP không ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động kế toán tài chính mà chủ yếu là kế toán quản trị. Số lượng nghiên cứu về mối quan hệ giữa CNTT và kế toán quản trị còn ít, chưa có nghiên cứu nào đề cập đến mối quan hệ giữa chất lượng PMKT đến hoạt động kế toán và những lợi ích của nó mang lại.

Xem Phụ lục 1- Tóm tắt 1 số nghiên cứu trên thế giới liên quan đến vấn đề nghiên cứu. Ảnh hưởng của ứng dụng CNTT đối với năng lực phản ứng của doanh nghiệp Tầm quan trọng của CNTT ngày càng được xác nhận trong các hoạt động sản xuất, một số nghiên cứu tìm thấy rằng hệ thống thông tin thúc đẩy năng lực phản ứng của doanh nghiệp. Theo Coronado và Colin (2002), hệ thống thông tin được coi là tạo ra và tạo điều kiện cho việc tổ chức sản xuất một cách linh hoạt. Các tác giả này cho rằng hệ thống thông tin hỗ trợ và thúc đẩy sự nhanh nhẹn và năng lực phản ứng của doanh nghiệp.

Van Oosterhout và ctg (2006) cho rằng môi trường kinh doanh năng động hiện tại đòi hỏi các doanh nghiệp phải nhanh nhẹn. Sự nhanh nhẹn của doanh nghiệp là khả năng doanh nghiệp có thể nhanh chóng và dễ dàng thay đổi các hoạt động và quy trình kinh doanh vượt quá mức độ linh hoạt bình thường để quản lý hiệu quả các thay đổi bên ngoài và nội bộ không thể đoán trước.