Chương 1, Phần 14 về Hàng không và vũ trụ, Bộ quy tắc Liên bang Hoa Kỳ, đây là “Doanh nghiệp hoặc các đại diện có thầm quyền tương tự thực hiện vận chuyên hàng không một cách trực tiếp thông qua thuê mượn hoặc các thoả thuận khác.”9 Tại Anh, các cụm từ này được hiểu là “Doanh nghiệp thực hiện các hoạt động vận chuyền hàng không, tức là các chuyên bay bao gồm cả nội địa và quốc tế”.” Tại Việt Nam, hãng hàng không có thé được gọi bằng nhiều tên gọi khác nhau, bao gồm: hãng hàng không, doanh nghiệp vận chuyền hàng không và doanh nghiệp hàng không. Theo Điều 109 về Kinh doanh vận chuyên hàng không, Luật hàng không dân dụng năm 2006 (sửa đổi, bổ sung năm 2014), “Doanh nghiệp vận chuyền hàng không (hãng hàng không) là doanh nghiệp thực hiện ngành kinh doanh vận chuyên hàng không”. Ngành kinh doanh vận chuyển hàng không là một ngành kinh doanh có điều kiện và theo Nghị định số 30/2013/NĐ-CP về kinh doanh vận chuyên hàng không, hoạt động hàng không, ngành kinh doanh này bao gồm hoạt động vận chuyền hàng không, quảng cáo, tiếp thị, bán sản phẩm vận chuyền hàng không trên thị trường nhằm mục đích sinh loi.’ Giải thích rõ hơn, “Vận chuyên hàng không là việc vận chuyển hành khách, hành ly, hàng hóa, bưu phẩm, bưu kiện, thư bằng đường hang không. Vận chuyên ‘Air operation Definition, Law Insider, air operator Definition | Law Insider, Truy cập lần cuối: 03/01/2022.edu/cfr/text/49/1540.5, Truy cập lần cuối: 15/01/2022.gov/airports/airport_safety/part139_cert/definitions/ 7 https://www.uk/guidance/complying-with-the-uk-ets-as-an-aircraft-operator, Truy cập lần cuối: 22/01/2022., 8Khoan 1, Điều 2, Nghị định 30/2013/NĐ-CP về kinh doanh vận chuyên hàng không, hoạt động hàng không, Nghị định 30/2013/NĐ-CP kinh doanh vận chuyên hàng không hoạt động hàng không, Truy cập lần cuối: 03/01/2022.
10 hàng không bao gồm vận chuyên hàng không thường lệ và vận chuyển hàng không không thường lệ. Vận chuyên hàng không thường lệ là việc vận chuyển bằng đường hàng không bao gồm các chuyến bay được thực hiện đều đặn, theo lịch bay được công bố và được mở công khai cho công chúng sử dụng. Vận chuyên hàng không không thường lệ là việc vận chuyển bằng đường hàng không không có đủ các yếu tố của vận chuyên hàng không thường lệ.”° Như vậy, có thể thấy, khái niệm về doanh nghiệp hàng không ở các quốc gia trên thé giới bao gồm cả Việt Nam đều có những điểm tương đồng nhất định. Các hãng hang không đều có những được định nghĩa bao gồm hai yếu tố cơ bản: “Là doanh nghiệp” và “thực hiện vận chuyển hàng không”.
Tuy nhiên, khái niệm này tại Việt Nam được bổ sung thêm nhiều ý dé giải thích cho hai ý chính đã nêu trên. Tóm lại, từ khái niệm về doanh nghiệp hàng không ở các quốc gia trên thế giới, có thể đưa ra khái niệm về doanh nghiệp hàng không đầy đủ nhất như sau: Doanh nghiệp hàng không (hay còn gọi là hãng hàng không) là doanh nghiệp kinh doanh vận chuyển hàng không, bao gầm vận chuyển khách, hành lý, hàng hóa, bưu phẩm, bưu kiện, thư trên các chuyến bay nội dia và quốc tế, thường lệ và không thường lệ. Đặc điểm của doanh nghiệp hàng không Một là: Doanh nghiệp hàng không là doanh nghiệp kinh doanh có điều kiện, hoạt động theo những mô hình kinh doanh khác nhau Vận tải hàng không là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện (tức ngành nghề phải đáp ứng điều kiện vì lý do an ninh quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng). Như vậy, doanh nghiệp hàng không muốn kinh doanh vận tải hàng không cũng sẽ phải đáp ứng hai loại điều kiện bao gồm điều kiện chung dé thành lập doanh nghiệp và điều kiện riêng biệt của ngành dé kinh doanh vận tải hàng không.
Hai là: Doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh và thực hiện nhiệm vụ chính yếu của ngành HKDD là vận chuyển hành khách, hàng hóa. Mục đích tiên quyết của một doanh nghiệp hàng không khi được thành lập không gì khác ngoài mục đích tiễn hành các hoạt động kinh doanh và thu được lợi nhuận từ ° Điều 109 về Kinh doanh vận chuyên hàng không, Luật hang không dân dụng năm 2006 (sửa đổi, b6 sung năm 2014) II các hoạt động đó. Nhưng dé đạt được mục tiêu kinh doanh thì các hãng phải thực hiện sứ mệnh cốt lõi của ngành vận tải hàng không - khai thác chuyên chở hành khách và hàng hóa băng tàu bay một cách hiệu quả. Các hoạt động của doanh nghiệp hàng không là hoạt động có mục đích của con người và sự ra đời của các hãng hàng không là để phục vụ cho những mục đích đó - phục vụ nhu cầu đi lại của người dân và nhu cầu vận chuyền, cung ứng hàng hóa, nguyên vật liệu đến các cơ sở trong nước và ngoài nước.
Sản phẩm của các hãng hàng không là lượng hành khách và hàng hóa được vận chuyền được đo bằng đơn vị hành khách và tấn hàng hóa thực hiện. Các doanh nghiệp hàng không phải cung ứng cho thị trường khả năng vận chuyền lượng hành khách và hang hóa, thé hiện dưới dạng ghế cung ứng và tan cung ứng trên các chuyên bay các hãng thực hiện. Cung cấp hàng hóa dịch vụ ra thị trường để đáp ứng nhu cầu vận tải của con người sẽ giúp doanh nghiệp hàng không thu được lợi nhuận từ ngành nghề của mình. Ba là: Doanh nghiệp hàng không góp phan tạo nên nguồn thu chính của ngành HKDD từ giá cước vận chuyển, từ đó phân phối lại cho các lĩnh vực khác dưới dạng phi, lệ phí.” Cước vận chuyền hàng không là tat cả chi phí đã bao gồm các loại thuế mà khách hàng phải trả cho công ty, dịch vụ vận tải hàng không.
Khi vận chuyền hành khách hay một lô hàng từ địa điểm sân bay này đến địa chỉ sân bay đích đến, mức cước thường không cô định mà liên tục được thay đôi, phụ thuộc vào loại khách hàng, hàng hóa vận tải, tuyến bay, thời gian vận chuyên, địa điểm. Chi phí khai thác một chuyến bay của doanh nghiệp hàng không là đắt đỏ và vô cùng tốn kém, chính vì vậy mà hành khách hay các chủ hàng muốn vận chuyền hàng hóa của mình phải trả phí sử dụng dịch vụ vận chuyền hàng không của các hãng (lần lượt thu dưới dạng vé máy bay và phí cước vận tải hàng không). Nhờ đó, các doanh nghiệp hàng không không những bù được số tiền chi ra dé khai thác đường bay mà còn thu được nguồn lợi nhuận lớn dé phục vụ cho những mục đích khác như kinh doanh thương mại, nghiên cứu sản xuất, trao đôi, mua bán máy bay,. Bon là: Doanh nghiệp áp dụng khoa học, công nghệ kỹ thuật hiện đại, có quy mô lớn về von lớn, hoạt động cả trong và ngoài nước.
(Chủ biên) (2010), Giáo trình Khái quát về Hàng không dân dung, Học viện Hang không Việt Nam 2010, ¢r. (Chủ biên) (2010), Giáo trình Khái quát về Hàng không dân dụng, Học viện Hàng không Việt Nam 2010, 7. 12 Vận tải hàng không là hoạt động toàn cầu và có tính quốc tế cao. Mạng lưới đường bay của các hãng hàng không không những ở trong nước, quốc tế khu vực mà còn xuyên lục địa.
Việc khai thác các đường bay này đòi hỏi các doanh nghiệp hàng không phải t6 chức hoạt động kinh doanh của minh tại các điểm khai thác. Hơn nữa, việc sử dụng công nghệ hiện đại, tiên tiễn, quy mô và lĩnh vực hoạt động rộng lớn đòi hỏi các hãng hàng không phải đây có nguồn vốn lớn mạnh dé duy trì vận hành công ty ôn định, liên tục. Cùng với đó dé doanh nghiệp luôn được chuyên nghiệp hóa, các hãng luôn phải chú ý đến công tác huấn luyện dao tạo, các lao động chuyên ngành và đây mạnh công tác nghiên cứu triển khai trong sản xuất kinh doanh, qua đó cung cấp dịch vụ chất lượng cao cho thị trường hàng không. Vai trò của doanh nghiệp hàng không trong nên kinh té Doanh nghiệp hàng không đóng vai trò quan trọng đặc biệt trong phát triển kinh tế đất nước và là huyết mach, là cầu nối cho các lĩnh vực của kinh tế - xã hội.
Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (International Air Transport Association, viết tắt: LATA) đánh giá vai trò của ngành vận tải hàng không như sau: “Vận tải hàng không là một trong những nguồn lực có tính sống còn nhất của thế giới. Sự phát triển của nó với tư cách là ngành kinh tế và lĩnh vực dịch vụ đã đặt vận tải hàng không vào vi tri của một trong những ngành có đóng góp lớn nhất vào thành tựu xã hội hiện đại. Vận tải hàng không là yếu tô cần thiết cho sự phát triển kinh té”!?. Đặc biệt, Nghị quyết Dai hội XIII của Đảng ngày 26/02/2021 đã ghi rõ: “Xây dựng hệ thống kết câu hạ tang đồng bộ, hiện đại cả về kinh tế va xã hội; ưu tiên phát triển một số công trình trọng điểm quốc gia về giao thông, thích ứng với biến đổi khí hậu; chú trọng phát triển ha tang thông tin, tao nên tảng chuyên đổi số quốc gia, từng bước phát triển kinh tế số, xã hội số”!3.
Vai trò của các hãng hàng không được thể hiện cụ thê như sau: (1) Trực tiếp thực hiện nhiệm vu của ngành HKDD là vận chuyển hành khách, hàng hóa bằng đường hàng không. Vai trò của các doanh nghiệp hàng không luôn gắn liền với nhu cầu vận chuyển hành khách và hàng hóa. Trước đây do địa hình và khoảng cách nên đã gây khó khăn, IATA, The economic & social benefits of air transport, p.int/meetings/wrdss201 1/documents/jointworkshop2005/atag_socialbenefitsairtransport.pdf '3Dai hội đại biểu toàn quốc lant hứ XIII (2021), Toàn văn Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng 26/02/2021, Truy cập lần cuối: 03/01/2022.vn/Tin-noi-bat/Toan-van-Nghi-quyet-Dai-hoi-dai-bieu-toan-quoc-lan-thu-XII]-cua- Dang/424239.vgp 13 cản trở đến việc di lại của người dân thì giờ đây sự phát triển của ngành hàng không nói chung và doanh nghiệp hàng không nói riêng đã làm cho việc di chuyên đến các vùng, địa phương, thậm chí đến các quốc gia khác nhau của người dân trở nên thuận lợi, nhanh chóng hơn. Hơn thé nữa, doanh nghiệp hàng không còn giúp cho việc cung ứng vật tư kỹ thuật, nguyên liệu, năng lượng.
cho các cơ sở sản xuất trong và ngoài nước diễn ra liên tục, nhanh chóng, kip thời phân bô nguồn lực, sản phẩm cho quốc gia, đồng thời đảm bảo an toàn tuyệt đối, hạn chế tối đa hàng hóa bị hư hỏng. (2) Giúp cải thiện mức sống, xóa đói giảm nghèo và tạo công ăn việc làm cho người dán. Với sứ mệnh chính là vận chuyên hành khách như đã được đề cập ở bên trên, doanh nghiệp hàng không đã giúp hàng ngàn khách hàng dễ dàng khám phá những địa điểm du lịch trên khắp thế giới hay gặp mặt người thân, bạn bè dù cách xa hàng trăm, hàng ngàn cây số.