Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VẺ VĂN BẢN PHÁP QUY PHỤ 1. Khái niệm văn bản pháp quy phụ Ban hành văn bản quy phạm pháp luật là hoạt động của các cơ quan nhà nước, cá nhân có thẩm quyền thực hiện theo một trình tự đã được quy định chat chẽ nhằm xây dựng nên các quy phạm pháp luật để điều chỉnh các quan. hệ sã hội thuộc phạm wi nhiệm vụ, quyển han của minh Đây được coi la một trong những nhiệm vụ quan trọng của các cơ quan nba nước từ trung ương đến địa phương, có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế gop phan phat triển kinh tế - xã hội va trật tự an toàn xã hội.
Việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật có thể được thực hiện. dưới hai dạng, một la, văn bản trực tiếp dat ra các quy pham pháp luật trong nội dung của van bản đó (văn bản pháp quy độc lập), hai là gián tiềp đặt ra các quy định pháp luật trong văn bản ban hành kèm theo (như điểu lệ, quy chế, quy định. Chúng tôi gọi các van bản có chứa các quy pham pháp luật được ban "hành kèm theo với văn bên pháp luật chính này là Vấn bản pháp đng plus ‘Vn bản pháp quy phu la loại văn bản chưa từng được Nhà nước quy. định trong bất cử văn ban pháp luật nào.
Hay nói cach khác, dưới góc đô pháp lý, chưa từng xuất hiện khái niệm văn pháp quy phụ. Dưới góc đô thực tiễn, các cơ quan soạn thảo va ban hành các văn ban nảy dường như cũng không có ý đính đất một cái tên cho nó mã đơn giản chỉ gọi đó là những văn bản đính kèm. Còn dưới góc độ khoa học, qua tim hiểu, chúng tôi nhận thay khái niềm. này cũng rất ít được các tác giã quan tâm, nghiên cửu.
Tuy nhiên, trong nhiều năm trước đây, các chuyên gia nghiên cứu vả giăng day môn Xây dưng văn. ban của Trường Đại học Luật Hà Nội đã từng đưa nhóm văn ban này vào trong Tập bai giảng, Giáo trình” và giảng day chủng ở môn học nảy. Tất “Xem: - Tip bùi găng Xỹ đuớt vệ đong vio hối, Trưởng Đạthạc Lait Hi Nội 1904 w 103 Gato wah AF Đh và ong vn bi, Thường Đại học Tuậ Hà Nội, Nob Côn tên din 1098x183, u nhiên, khí đó nhóm văn bản nay mới chỉ được tim hiểu 6 mức độ "sơ khai”, vì ‘vay ma định nghĩa về văn ban pháp quy phụ cũng chưa được dé cập trực điện. Để hiểu về văn bản pháp quy phụ, phải lam rõ bản chất của hai khái tiệm có liên quan, đó la “văn bẩn pháp qnp” và từ "pin "Trước hết là khái niệm "vấn bẩn pháp guy”.
Trước kia, đã từng có quan điểm cho ring văn ban pháp quy chính là cách gọi khác của vẫn bản quy phạm pháp luật. Nếu hiểu theo ngiãa rng nay thi văn ban pháp quy là một hình thức pháp luật thảnh vẫn được thể hiện qua các văn bản chứa đựng các quy phạm pháp luật do cơ quan hoặc cá nhân có thẩm quyền ban hành để. điều chỉnh các quan hệ xã hội. Tuy nhiên, nếu hiểu theo cách nảy sẽ không.
phân biệt được vin bản ra đời trong hoạt đông lập pháp của Quốc hội (ban hành văn bản luật: Hiển pháp, luật, bô luật) va văn bản ra đời trong hoạt đông lập quy (ban hành văn bản dưới luật). Hình thức ban hành văn bản pháp quy. phụ (văn bản đính kèm) không bao giờ được thực hiện đổi với văn bản luật smi chỉ được thực hiện đối với các văn ban dưới luệt. Như vậy, có thể hiểu văn bẩn pháp qny là văn bản dưới luật, có chứa dung các quy pham pháp luật, do các cơ quan nhà nước ban hành, nhằm thực hiện các văn bản huật.
Còn tử pin gắn với nhóm văn ban nảy được hiểu theo nghĩa phụ thuộc trong môi quan hệ với văn bản pháp luật được sử dung để tuyên bồ ban hảnh. Tính chất “phụ” của văn bản pháp quy phụ được thể hiện ở chỗ chúng. không được ban hành độc lập như các văn bản quy phạm pháp luật khác ma luôn được ban hành kém theo một văn bản quy pham pháp luật nảo đó. Hay nói cách khác, để ban hảnh một văn bản pháp quy phụ, cơ quan có thẩm.
quyển phải soạn thảo hai văn bản gồm: văn bản pháp quy chính (nghị định, thông tư, nghỉ quyết, quyết định) và văn bản pháp quy phụ (quy chế, điều lệ, quy định, tiêu chuẩn. Văn bên pháp quy chính (vin ban gốc) la cơ sở để hình thành văn bản quy phụ, khí đó nội dung của văn bản pháp quy phụ chứa đựng toàn bộ các quy phạm pháp luật cản ban hành. Sự lệ thuộc của văn bản pháp quy phụ vảo văn bản chính được thể hiện ở nhiều yếu tổ, trong đó rõ. nhất là về hiệu lực pháp lý (sẽ phân tích ở phân đặc điểm).
Mặc dù nội dung của văn bin pháp quy phụ chứa đựng toán bô các quy phạm cân ban hanh nhưng nêu không sử dụng văn bản chính để ban hành ra nó mà trực tiếp ban hành văn ban pháp quy phụ thi văn bản pháp quy phụ này sẽ không được Nha nước thửa nhân và sẽ không có hiệu lực pháp lý kể từ thời điểm ban hành, vi trong trường hợp nay việc ban hành văn bản pháp quy phụ đã vi pham thẩm. quyển về hình thức? Nhu vay, sở đi goi là văn bản pháp quy phụ là vi nội dung của các văn. bản này chứa đựng các quy phạm pháp luật nên bản chất nó là “văn bẩn pháp ny” và vi hiệu lực pháp lý của chúng phụ thuộc vào văn ban pháp quy chính (văn bản được sử dụng để ban hảnh ra nó) nên mới có từ “pin” đi kèm để tạo thành thuật ngữ “băn bẩn pháp quy pine ‘Tw những phân tích trên, có thể hiểu văn bẩn pháp guy phụ là loại văn Sản có cinta các guy pham pháp luật đo các cơ quan nhà nước có thẩm quyên ban lành kèm theo một văn bẩn qny phạm pháp luật khác, đỗ thực hiện các văn bản pháp luật của cấp trên và được Nhà nước thiea nhận: ‘Tir cách hiểu nay, có thể nhận thay văn bản pháp quy phụ có một số đặc điểm sau: Thứ nhất, về thẳm quyền ban hảnh văn bản pháp quy phụ: Văn bản pháp quy phụ la nhóm văn bản không được Nha nước quy định mã được Nha nước thừa nhân tử thực tế xây dựng pháp luật của các cơ quan nha nước co thả quyển. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc Nha nước không quy định im quyển ban hảnh trực tiếp các văn bản nay.
La những văn bản luôn được ban hành kèm theo văn bản quy phạm pháp luật khác và nội dung có chứa các quy. (Gio th Kỹ Huật say dang văn bản, Đường Đạ học Init Hà NBN Công min dn J605,m:195 13 phạm pháp luật, văn bản pháp quy phụ chỉ được ban hành bởi các chủ thể có quyển ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Nói cách khác tat cả các chủ thé có quyển ban hành văn bản quy phạm pháp luật déu có quyển ban hảnh văn ‘ban pháp quy phụ. Đây là cách các chủ thé nảy thông qua việc sử dung một tình thức văn ban quy pham pháp luật (dưới luật) thuộc thẩm quyển để tuyên tố ban hành một van bản kèm theo như điểu lê, quy chế, quy đính, tiêu chuẩn.
(chúng tôi gọi là văn bản pháp quy phu), trong đó chứa đựng toàn bô các quy pham pháp luật. Điều nay cũng hoàn toàn phù hợp với sư thửa nhận của Nhà nước về các trường hợp cơ quan có thẩm quyền gián tiếp đặt ra các. quy phạm pháp lut trong văn ban được ban hành kèm theo một văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyển ban hảnh như nghị định, thông tư, nghị quyết, quyết định”. Dac điểm về thẩm quyền nay giúp chúng ta phân biệt văn bản pháp quy.
phụ với các quy chế hành chính khác. Theo đó, nếu nôi quy, quy chế, quy định, chế độ, điều lệ. không được ban hảnh bởi các chủ thé có thẩm quyển ‘ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì không được coi là văn bản pháp quy. Chẳng hạn: Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, Quy chế tổ chức và hoạt đông của Trường Đại học Luật Ha Nội.
không phải là văn bản pháp quy phụ mà chỉ là các văn bản hành chính vi chủ thể ban hảnh những văn bản này không được Nhà nước giao quyển ban hành van bản quy phạm pháp luật. Tuy nhiên, để nhân điện văn bản pháp quy phu với những văn bản khác thì dựa vào thẩm quyên ban hanh là chưa đủ, cằn phải xem xét nôi dung của những văn bản nảy. Thứ hai, về nội dung của văn ban pháp quy phụ: Văn bản pháp quy phụ không phải là một loại văn bản trong hệ thông văn ban pháp luật được Nhà nước quy định mà là loại văn bản được ban hành kèm theo một văn bản quy `Xem. ngự Tnhh kim theo Nghị nh sé 34201608.
CPgiy 14/5016, Chanh Quy dan. cútếtmộtsố điều và bin pháp thì Lode bơ hành vin bin guy như pip it 14 phạm pháp luật, được sử dung theo thói quen trong một sé trường hợp của hoạt động xây dưng pháp luật va được Nhà nước thừa nhận. Như phan trên đã phân tích, sở di gọi nhóm văn ban này là van bản pháp quy phụ vì mặc dit được ban hành Kèm theo văn bản pháp quy chính nhưng nội dung của chúng lại chứa đừng toàn bộ các quy pham pháp luật cần ban hảnh. Văn bản pháp quy chính chỉ lâm nhiệm vụ tuyên bổ ban hành ra văn bản pháp quy phụ va xác lap hiệu lực pháp lý cho vin bản phap quy phu nay, còn toản bộ các quy định ma nha quản ly cần đặt ra để điều chỉnh một van dé nào đó lại nằm trong ‘agi dũng Giả van ban pla duy EHỊ Việt ven han play quỹ chink la cỡ sẽ để ‘ban bảnh văn bản pháp quy phụ, thông qua đó đặt ra các quy phạm pháp luật có thể coi là gián tiếp đặt ra quy phan pháp luật.
Nói cách khác, nếu như văn. ‘ban quy pham pháp luật trực tiếp đặt ra các quy phạm pháp luật thi văn ban pháp quy phụ lại chứa đưng các quy pham pháp luật mã một văn bản quy. phạm pháp luật khác gián tiếp dat ra. Đây là điểm khác biệt cơ bản nhất giữa văn ban pháp quy phụ va văn ban quy pham pháp luật.
Mặt khác, đặc điểm ôi dung này cũng là một trong những yéu tô giúp chúng ta phân biết giữa văn bản pháp quy phụ va các quy chế hành chính khác. Trong thực tiễn quản lý, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp vẫn thường.