mà không làm phát sinh quyền cho ng°ời mat nng lực hành vi dân sự thì không bị tuyên bố vô hiệu. Ba là, Bộ luật quy ịnh giao dịch dân sự °ợc xác lập do nhầm lẫn làm cho một bên hoặc các bên không ạt °ợc mục ích của việc xác lập giao dịch thì bên bị nhằm lẫn có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dich dân sự vô hiệu, trừ tr°ờng hợp mục ích xác lập giao dịch dân sự của các bên ã ạt °ợc hoặc các bên có thể khắc phục ngay °ợc sự nhằm lẫn làm cho mục ích của việc xác lập giao dịch vẫn ạt °ợc””. Dé thúc ây sự phát triển của các giao dịch, thông quá ó thúc ây sự phát triển của kinh tế, các quy ịnh của luật cần thông thoáng, mềm dẻo, linh hoạt tránh quá cứng nhắc. Quy ịnh mới về giao dich dân sự °ợc xác lập do nhằm lẫn ã áp dụng nguyên tắc này.
Theo ó, với các tr°ờng hợp có sự nhằm lẫn khi xác lập giao dịch nh°ng các bên ã khắc phục °ợc ngay sự nhằm lẫn thì không cần thiết phải tuyên bố giao dịch ó bị vô hiệu. Bon là, Bộ luật quy ịnh hai tr°ờng hop giao dich dan sự không tuân thủ về mặt hình thức vẫn có hiệu lực pháp luật: (7). Giao dịch dân sự ã °ợc xác lập theo quy ịnh phải bằng vn bản nh°ng vn bản không úng quy ịnh của luật mà một bên hoặc các bên ã thực hiện ít nhất hai phần ba ngh)a vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết ịnh công nhận hiệu lực của giao dịch ó; (2). Giao dịch dân sự ã °ợc xác lập bằng vn bản nh°ng vi phạm quy ịnh bắt buộc về công chứng, chứng thực mà một bên hoặc các bên ã thực hiện ít nhất hai phần ba ngh)a vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết ịnh công nhận hiệu lực của giao dịch ó.
Trong tr°ờng hợp này, các bên không phải thực hiện việc công chứng, chứng thực ”. BLDS nm 2015 ã “guy ịnh về hình thức của giao dịch theo h°ớng linh hoạt h¡n, tránh cứng nhắc trong h°ớng xử lý liên quan ến vi phạm quy *” iều 126 BLDS nm 2015 °8 iều 129 BLDS nm 2015 228 ịnh bắt buộc về hình thức của giao dịch, dé vừa bảo ảm sự nghiêm mình của pháp luật vừa bảo ảm tốt h¡n quyên, lợi ích của chủ thể xác lập, thực hiện giao dịch dân sự cing nh° quyên lợi của bên thiện chí, ng°ời thứ ba ngay tình”””. Những iểm mới trong BLDS nm 2015 về hình thức của giao dịch dân sự °ợc quy ịnh dựa trên những cn cứ sau ây: (1) ứng trên góc ộ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên trong giao dịch, ặc biệt ối với bên thiện chí. Trong giao dich dân sự, yếu t6 quan trọng nhất là ý chí ích thực của các bên; do ó, nếu luật pháp của một quốc gia quá ặt nặng van dé hình thức của giao dịch thì trong nhiều tr°ờng hợp ý chí của các bên bi xem nhẹ.
So với BLDS nm 2005, BLDS nm 2015 ã chú trọng h¡n tới yếu tô ý chí của các bên tham gia xác lập giao dịch; (2) iểm mới trong quy ịnh về hình thức của giao dịch °ợc ghi nhận tại BLDS nm 2015 xuất phát từ thực tiễn giao dịch và mục ích của các bên trong xác lập giao dịch. “Trong nhiễu tr°ờng hop, giao dịch không bảo dam về hình thức những các bên ã và ang thực hiện giao dịch trên thực té va việc thực hiện này phù hop với mục dich xác lập giao dich cua các bên „100. (3) Theo nh° nhận ịnh của Ban soạn thảo BLDS: “Viéc tuyén bỗ một cách máy móc giao dịch vô hiệu chỉ vì không bảo ảm hình thức luật ịnh có thé gây mat ổn ịnh trong giao dich dân sự, không bảo vệ °ợc quyên, lợi ích hợp pháp của những ng°ời liên quan”. Nm là, BLDS nm 2005 quy ịnh về giao dịch dân sự vô hiệu do bị lừa dối, e dọa thì BLDS nm 2015 bổ sung thêm tr°ờng hợp “c°ỡng ép”.
Sự bổ sung này xuất phát từ thực tiễn và xuất phát từ lỗ hồng trong BLDS nm 2005. De doa và c°ỡng ép là hai hành vi khác nhau nh°ng ều khiến cho bên xác lập giao dịch không tự nguyện trong việc xác lập, thực hiện giao dịch. Do ó, sự bố sung của BLDS nm 2015 về tr°ờng hợp giao dịch dân sự vô hiệu do bị c°ỡng ép là hoàn toàn phù hợp. ” Bản thuyết minh Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa ổi), Bộ T° Pháp 1 Bản thuyết minh Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa ôi), Bộ T° Pháp !9' Ban thuyết minh Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa ổi), Bộ T° Pháp 229 Bên cạnh ó, iều 127 BLDS nm 2015 ã quy ịnh hành vi e dọa, c°ỡng ép nhằm h°ớng tới chính ng°ời xác lập giao dịch hoặc “øg°ời thân thích” của ng°ời xác lập giao dịch; trong khi ó, iều 132 BLDS nm 2005 chỉ ghi nhận de dọa là hành vi h°ớng tới chính ng°ời xác lập giao dịch hoặc “cha, me, vợ, chong, con” của ng°ời xác lập giao dịch.
BLDS nm 2015 ã bao quát ầy ủ và hop lý những ng°ời có thé bi tác ộng bởi hành vi de doa, c°ỡng ép khi quy ịnh “øg°ởi thân thích” - là ng°ời có quan hệ hôn nhân, nuôi d°ỡng, ng°ời có cùng dòng máu về trực hệ và ng°ời có họ trong phạm vi ba ời.” (Khoản 19, iều 3, Luật hôn nhân và gia ình nm 2014) Sáu là, cing giống nh° BLDS nm 2005, iều 132 BLDS nm 2015 ghi nhận thời hiệu yêu cầu tuyên bố vô hiệu là 2 nm; tuy nhiên, BLDS nm 2005 quy ịnh thời hiệu yêu cầu tuyên bố giao dich vô hiệu là 2 nm kế từ ngày giao dịch °ợc xác lập với tất cả các yêu cầu tuyên bố vô hiệu. Trong khi ó, BLDS nm 2015 quy ịnh thời iểm bắt ầu tính 2 nm khác nhau ối với mỗi một tr°ờng hợp yêu cầu tuyên bố vô hiệu, cụ thể: Thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu quy ịnh tại các iều 125, 126, 127, 128 và 129 của Bộ luật này là 02 nm, ké từ ngày: - Ng°ời ại diện của ng°ời ch°a thành niên, ng°ời mất nng lực hành vi dân sự, ng°ời có khó khn trong nhận thức, làm chủ hành vi, ng°ời bi hạn chế nng lực hành vi dân sự biết hoặc phải biết ng°ời °ợc ại diện tự mình xác lap, thực hiện giao dich; - Ng°ời bị nhằm lẫn, bị lừa dối biết hoặc phải biết giao dich °ợc xác lập do bị nhằm lẫn, do bị lừa dối; - Ng°ời có hành vi e dọa, c°ỡng ép chấm dứt hành vi e dọa, c°ỡng ép; - Ng°ời không nhận thức và làm chủ °ợc hành vi của mình xác lập giao dịch; - Giao dịch dân sự °ợc xác lập trong tr°ờng hợp giao dịch dân sự không tuân thủ quy ịnh về hình thức. 230 Sự sửa ổi của BLDS nm 2005 so với BLDS nm 2015 về thời hiệu khởi kiện yêu cầu tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu xuất phát từ các c¡ sở chính sau ây: () Xuất phát từ sự không phù hợp của BLDS nm 2005 khi quy ịnh thời iểm bắt ầu tính thời hiệu nh° nhau với tất cả các tr°ờng hợp yêu cầu tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu; (1) Xuất phát từ tính chất của mỗi loại giao dịch dân sự vô hiệu. Ví dụ nh°, ối với giao dịch dân sự vô hiệu do nhằm lẫn, bị lừa dối thì thời hiệu yêu cầu tuyên bồ giao dịch vô hiệu là 2 nm ké từ ngày ng°ời bị nhằm lẫn, bị lừa dối biết hoặc phải biết giao dich °ợc xác lập do bị nhằm lẫn, do bị lừa dối.
Còn ối với tr°ờng hợp giao dịch dân sự vô hiệu do bị e dọa, c°ỡng ép thì thời hiệu yêu cầu tuyên bố giao dịch vô hiệu °ợc tinh từ ngày ng°ời có hành vi e dọa, c°ỡng ép chấm dứt hành vi e dọa, c°ỡng ép. Bao vệ ng°ời thứ ba ngay tình khi giao dịch dân sự vô hiệu So với quy ịnh trong BLDS nm 2005, quy ịnh về bảo vệ ng°ời thứ ba ngay tình khi giao dich dân sự vô hiệu trong BLDS nm 2015 có một số iểm mới sau ây: Một là, khoản 1 iều 138 BLDS nm 2005 quy ịnh ối t°ợng là “ộng sản không phải ng kỷ quyền sở hữu ” thì khoản 1 iều 133 BLDS nm 2015 thay ôi thành “tdi sản không phải dang ký”; Hai là, iều 133 BLDS nm 2015 bổ sung quy ịnh: “Truong hợp giao dịch dân sự vô hiệu nh°ng tài sản ã °ợc ng ký tại c¡ quan nhà n°ớc có thẩm quyên, sau ó °ợc chuyển giao bằng một giao dịch dân sự khác cho ng°ời thứ ba ngay tình và ng°ời này cn cứ vào việc ng ký ó mà xác lập, thực hiện giao dịch thì giao dịch ó không bị vô hiệu `”. Ba là, iều 133 BLDS nm 2015 bổ sung quy ịnh về bảo vệ quyền lợi cho chủ sở hữu tài sản ể khắc phục iểm thiếu sót trong BLDS nm 2005: “Chủ sở hữu không có quyên òi lại tài sản từ ng°ời thứ ba ngay tình, nếu giao dịch dan sự với ng°ời này không bị vô hiệu theo quy ịnh tại khoản 2 231 Diéu này nh°ng có quyên khởi kiện, yêu cau chủ thể có lỗi dan ến việc giao dịch °ợc xác lập với ng°ời thứ ba phải hoàn trả những chỉ phí hợp lý và bôi th°ờng thiệt hại”. Trong Bản thuyết minh sửa ôi BLDS của Bộ T° pháp ã chỉ ra những iểm mới trong quy ịnh về bảo vệ ng°ời thứ ba ngay tình nh° trên là xuất phát từ các cn cứ sau ây: (i) Dé bao ảm công bng, hợp lý ối với ng°ời thiện chí, ngay tình và bảo ảm sự ồn ịnh trong các quan hệ dân sự thì các BLDS trên thế giới ều ghi nhận việc bảo vệ ng°ời thứ ba ngay tình trong giao dịch dân sự.
Tuy nhiên, việc bảo vệ ng°ời thứ ba ngay tình theo nguyên tắc nảo lại thuộc chính sách pháp luật của từng n°ớc.
