Luận văn thạc sĩ nghiên cứu khả năng sinh trưởng phát triển một số giống khoai l ang vụ đông năm 2014 tại trường đại học nông lâm thái nguyên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu khả năng sinh trưởng phát triển một số giống khoai l ang vụ đông năm 2014 tại trường đại, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Vũ Thị Thư
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thị Thu Huyền
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Trồng trọt
• Đề tài: Nghiên cứu khả năng sinh trưởng phát triển của một số giống khoai lang trong vụ đông 2014 tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích và yêu cầu nghiên cứu đề tài
• 1.2. Mục đích của đề tài
• 1.3. Yêu cầu nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa trong sản xuất
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Nguồn gốc và phân bố cây khoai lang
• 2.2. Phân loại và giá trị dinh dưỡng
• 2.2.1. Phân loại khoai lang
• 2.2.2. Giá trị dinh dưỡng và giá trị sử dụng của khoai lang
• 2.3. Tình hình sản xuất và nghiên cứu khoai lang trên thế giới và Việt Nam
• 2.3.1. Tình hình sản xuất và nghiên cứu khoai lang trên thế giới
• 2.3.1.1. Tình hình sản xuất khoai lang trên thế giới
• 2.3.1.2. Tình hình nghiên cứu khoai lang trên thế giới
• 2.3.2. Tình hình sản xuất và nghiên cứu khoai lang ở Việt Nam
• 2.3.2.1. Tình hình sản xuất khoai lang ở Việt Nam
• 2.3.2.2. Tình hình nghiên cứu khoai lang tại Việt Nam
• 2.3.3. Tình hình phát triển cây khoai lang tại địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 3. PHẦN 3: NỘI DUNG, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng thí nghiệm
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung thí nghiệm
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.4.2. Quy trình kỹ thuật áp dụng trong thí nghiệm
• 3.4.3. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3.4.4. Phương pháp tính toán và xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình thời tiết khí hậu ở Thái Nguyên năm 2014
• 4.2. Kết quả nghiên cứu một số chỉ tiêu sinh trưởng của các giống khoai lang thí nghiệm vụ Đông năm 2014 tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• 4.2.1. Một số giai đoạn sinh trưởng chính của các giống khoai lang tham gia thí nghiệm
• 4.2.2. Một số đặc điểm hình thái của các giống khoai lang tham gia thí nghiệm
• 4.2.2.1. Khả năng tăng trưởng chiều dài thân chính
• 4.2.2.2. Khả năng tăng trưởng đường kính thân chính
• 4.2.3. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của các giống khoai lang thí nghiệm vụ Đông năm 2014 tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• 4.2.4. Chất lượng ăn nếm của các giống khoai lang tham gia thí nghiệm trồng tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên vụ Đông năm 2014
• 4.2.5. Khả năng chống chịu của các giống khoai lang tham gia thí nghiệm trồng ở Trường đại học Nông Lâm Thái Nguyên vụ Đông năm 2014
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu

Nghiên cứu khả năng sinh trưởng của giống khoai lang vụ đông 2014 tại Đại học Nông Lâm Thái Nguyên nhằm xác định các giống khoai lang có triển vọng phù hợp với điều kiện canh tác tại Thái Nguyên. Đề tài này không chỉ cung cấp thông tin về đặc điểm sinh trưởng, phát triển mà còn đánh giá năng suất và chất lượng của các giống khoai lang. Việc nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao giá trị kinh tế cho nông dân và phát triển nông nghiệp bền vững.

1.1. Mục đích nghiên cứu

Mục đích chính của nghiên cứu là xác định những giống khoai lang có khả năng sinh trưởng tốt trong vụ đông 2014. Nghiên cứu sẽ so sánh đặc điểm sinh trưởng và phát triển của các giống khoai lang, từ đó đưa ra những giống có năng suất cao và chất lượng tốt. Điều này sẽ giúp nông dân lựa chọn giống phù hợp với điều kiện canh tác của địa phương.

1.2. Ý nghĩa của nghiên cứu

Nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học mà còn có giá trị thực tiễn trong sản xuất nông nghiệp. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho việc chọn giống khoai lang, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, góp phần cải thiện đời sống nông dân.

II. Tình hình sản xuất khoai lang

Khoai lang là một trong những cây trồng quan trọng tại Việt Nam, đặc biệt ở các tỉnh miền núi như Thái Nguyên. Tình hình sản xuất khoai lang trong những năm gần đây cho thấy sự giảm sút về diện tích và năng suất. Nguyên nhân chủ yếu là do sự chuyển đổi cơ cấu cây trồng và việc áp dụng giống mới chưa cao. Nghiên cứu này sẽ phân tích tình hình sản xuất khoai lang tại Thái Nguyên, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao năng suất và chất lượng.

2.1. Diện tích và năng suất

Theo số liệu thống kê, diện tích trồng khoai lang tại Thái Nguyên đã giảm từ 7,3 nghìn ha năm 2011 xuống còn 6,3 nghìn ha năm 2012. Năng suất cũng chỉ đạt khoảng 6,3 tấn/ha. Việc giảm diện tích và năng suất này ảnh hưởng lớn đến sản lượng khoai lang của tỉnh, đòi hỏi cần có những biện pháp khắc phục kịp thời.

2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất khoai lang như điều kiện khí hậu, đất đai, và kỹ thuật canh tác. Việc áp dụng các kỹ thuật trồng trọt hiện đại và giống khoai lang có năng suất cao sẽ giúp cải thiện tình hình sản xuất. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc phân tích các yếu tố này để đưa ra những khuyến nghị phù hợp.

III. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng trong đề tài bao gồm việc bố trí thí nghiệm ngẫu nhiên hoàn toàn, theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng và phát triển của các giống khoai lang. Các chỉ tiêu được theo dõi bao gồm chiều dài thân, đường kính thân, năng suất củ và chất lượng ăn nếm. Phương pháp này giúp đảm bảo tính chính xác và khách quan trong việc đánh giá khả năng sinh trưởng của các giống khoai lang.

3.1. Đối tượng thí nghiệm

Đối tượng thí nghiệm bao gồm một số giống khoai lang được chọn lọc dựa trên khả năng sinh trưởng và phát triển trong điều kiện vụ đông. Các giống này sẽ được trồng và theo dõi trong suốt thời gian thí nghiệm để đánh giá các chỉ tiêu sinh trưởng và năng suất.

3.2. Quy trình kỹ thuật

Quy trình kỹ thuật áp dụng trong thí nghiệm bao gồm các bước chuẩn bị đất, gieo hạt, chăm sóc và thu hoạch. Các biện pháp chăm sóc như tưới nước, bón phân và phòng trừ sâu bệnh sẽ được thực hiện theo đúng quy trình kỹ thuật nhằm đảm bảo sự phát triển tốt nhất cho cây khoai lang.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy một số giống khoai lang có khả năng sinh trưởng tốt hơn so với các giống khác. Các chỉ tiêu sinh trưởng như chiều dài thân, đường kính thân và năng suất củ đều đạt kết quả khả quan. Đặc biệt, giống khoai lang có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Kết quả này sẽ là cơ sở để đề xuất các giống khoai lang phù hợp cho sản xuất tại Thái Nguyên.

4.1. Đánh giá sinh trưởng

Các giống khoai lang tham gia thí nghiệm cho thấy sự khác biệt rõ rệt về khả năng sinh trưởng. Một số giống có chiều dài thân và đường kính thân lớn hơn, cho thấy khả năng phát triển tốt trong điều kiện vụ đông. Điều này cho thấy tiềm năng của các giống này trong việc nâng cao năng suất.

4.2. Năng suất và chất lượng

Năng suất củ của các giống khoai lang tham gia thí nghiệm đạt kết quả cao, với một số giống có năng suất vượt trội. Chất lượng ăn nếm cũng được đánh giá cao, cho thấy khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường. Kết quả này khẳng định giá trị thực tiễn của nghiên cứu trong việc phát triển sản xuất khoai lang tại Thái Nguyên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt Vấn Đề Cây khoai lang (Ipomoea batatas (L) Lam) có nguồn gốc ở khu vực nhiệt đới Châu Mỹ. Hầu hết các bằng chứng về khảo cổ học, ngôn ngữ học và sử học đều cho thấy Châu Mỹ là khởi nguyên của cây khoai lang, được con người trồng cách đây trên 5.000 năm, là một loại cây dễ trồng, thời gian sinh trưởng ngắn, thích nghi với nhiều loại đất khác nhau đặc biệt nhất là phát triển nhất trên đất cát và đất phù sa sông. Ngoài ra nó cũng phát triển được trên chân đất xấu, nghèo dinh dưỡng. Khoai lang giữ vai trò quan trọng trong sản xuất lương thực, đặc biệt ở những nước nghèo có nền nông nghiệp chậm phát triển thì khoai lang là cây lương thực Ở Việt Nam, khoai lang là cây lương thực truyền thống đứng thứ ba sau lúa, ngô và đứng thứ hai về giá trị kinh tế sau khoai tây.

Khoai lang được trồng ở khắp các nơi trên cả nước từ Đồng bằng đến Miền núi, Duyên hải Miền Trung và ĐBSCL Khoai lang có rễ củ lớn, chứa nhiều tinh bột, có thể sử dụng củ ăn tươi, thái lát phơi khô, chế biến tinh bột dùng làm lương thực, thức ăn chăn nuôi, thân lá có thể làm rau xanh, chế biến bột, rượu cồn, bánh kẹo và gần đây đang được nghiên cứu để làm màng phủ sinh học (bioplastic). Thành phần củ chứa 68% nước, 0,8% protit, 28,5% gluxit, 34 mg canxi, 50 mg phốt-pho, 23 mg vitamin C. Thành phần khoai lang khô: 11% nước, 2,2% protit, 80% gluxit. Khoai lang rất dễ trồng, nhân giống bằng dây, ít bị sâu, bệnh, chi phí đầu tư trên đơn vị diện tích trồng khoai lang thấp, năng suất cao, thân lá khoai lang phát triển nhanh, mạnh lấn át cỏ dại rất tốt thích hợp với nhiều hộ nông dân nghèo trong việc phát triển kinh tế hộ gia đình hiện nay.

Với những ưu việt như n 2 vậy, nên cây khoai lang ngày càng được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm để đưa cây khoai lang trở thành cây trồng chính trong nền sản xuất nông nghiệp. Những năm qua, công tác chọn tạo, nhân giống khoai lang ở Việt Nam đã có nhiều thành tựu đáng ghi nhận. Nhiều giống được công nhận là giống quốc gia và đưa vào sản xuất đại trà như: VX-37, VX93, HL3,, HL4, KL-5, KB1., nhưng việc áp dụng giống mới vào các vùng trồng khoai chưa cao, chưa được đầu tư thâm canh và nguồn giống chưa đủ để đưa về các địa phương, vì vậy chưa đủ để đáp ứng cho nhu cầu của người nông dân. Trong những năm gần đây diện tích khoai lang có chiều hướng giảm xuống một cách rõ rệt.

Trong đó, nguyên nhân chính là do năng suất và chất lượng khoai lang tăng lên một cách chậm chạp, hơn nữa với việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, người nông dân đã chọn lựa những cây trồng có hiệu quả kinh tế cao để đầu tư thâm canh, nên việc phát triển mở rộng diện tích trồng khoai lang chưa được quan tâm phát triển. Thái Nguyên là một tỉnh Trung Du và Miền núi thu nhập của người dân chủ yếu là từ nông nghiệp cùng một số cây trồng như; lúa, ngô, sắn thì khoai lang vẫn giữ vai trò không nhỏ trong sản xuất.Việc thực hiện chủ trương chuyển dịch cơ cấu theo hướng nâng cao giá trị thu nhập và đạt hiệu quả kinh tế trên 1 đơn vị diện tính thì 1 số cây như ngô lai, đậu tương có giá trị kinh tế cao để thay thế cho cây khoai lang có giá trị kinh tế thấp.Vì vậy, diện tích khoai lang năm 2012 tại Thái Nguyên là 6,3 nghìn ha năng suất đạt 6,3 tấn/ha, sản lượng là 39,6 nghìn tấn (Tổng cục thống kê Thái Nguyên năm 2012) [19] giảm so với năm 2011 với diên tích là 7,3 nghìn ha, năng suất 6,34 tấn, sản lượng 46,3 tấn ha. Nguyên nhân có thể do tập quán canh tác truyền thống hoặc vốn đầu tư còn thấp vì phần lớn các hộ nông dân còn nghèo nên diện tích cây khoai lang vẫn chiếm 1 vị trí quan trọng trong hệ thống cây trồng của tỉnh. Do đó việc chọn tạo những giống khoai lang có năng suất cao chất lượng tốt để phục vụ cho nhu cầu sản xuất của tỉnh là cần thiết và cấp bách.

n 3 Xuất phát từ thực tế đó, chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu khả năng sinh trưởng phát triển một số giống khoai lang vụ Đông năm 2014 tại Trường ĐHNLTN”. Mục đích và yêu cầu nghiên cứu đề tài 1. Mục đích của đề tài - Xác định được những giống khoai lang có triển vọng phù hợp với điều kiện canh tác vụ Đông tại Thái Nguyên. Yêu cầu nghiên cứu - So sánh đặc điểm sinh trưởng và phát triển các giống khoai lang trồng trong vụ Đông 2014.

- Nghiên cứu các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của một số giống khoai lang tham gia thí nghiệm. - Nghiên cứu khả năng chống chịu của một số giống khoai lang thí nghiệm. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Từ những kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần cung cấp thông tin về đặc điểm sinh trưởng phát triển, năng suất và chất lượng và khả năng chống chịu của các giống khoai lang tham gia thí nghiệm nhằm phục vụ cho công tác giảng dạy và chọn giống.

Ý nghĩa trong sản xuất - Kết quả nghiên cứu của đề tài làm cơ sở đề xuất một số giống khoai lang có triển vọng trồng trong vụ Đông có năng suất cao chất lượng tốt phù hợp với sinh thái ở Thái Nguyên nói riêng và một số vùng trồng khoai lang ở Trung du và miền núi phía Bắc. n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Nguồn gốc và phân bố cây khoai lang Khoai lang [Ipomoea batatas (L.) Lam] là cây hai lá mầm thuộc chi Ipomoea, họ Convolvuaceae (Purseglove J., 1974) Võ Văn Chi và CS, 1969 [2]). Trong số gồm 50 tộc và hơn 1000 loài thuộc họ này thì Ipomoea batatas là loài có ý nghĩa kinh tế quan trọng và được sử dụng làm lương thực và thực phẩm.

Số lượng loài trong chi Ipomoea đã được xác định là hơn 400 loài, nhưng Ipomoea batatas là một loài cây trồng không được tìm thấy ở dạng hoang dại. Cây khoai lang với thân phát triển lan dài, các lá có nhiều hình dạng khác nhau từ dạng lá đơn đến chia thùy sâu (Mai Thạch Hoành, 1998) [7]. Mặt khác, cây khoai lang còn có khả năng thích ứng rộng hơn các cây trồng khác như cây sắn, củ từ, củ mỡ.Cây khoai lang khác với các loài khác về màu sắc vỏ củ (trắng, đỏ, kem, nâu, vàng hoặc hồng.) hay mầu ruột củ (trắng, kem, vàng, nghệ, đốm tím.) và khác nhau về khả năng đề kháng đối với sâu bệnh (Woolfe, 1992) [25]. Khoai lang có nguồn gốc nguyên thủy từ vùng nhiệt đới Châu Mỹ lan dần đến vùng phía Nam Thái Bình Dương.

Tuy nhiên, những nước mà cây khoai lang đóng vai trò quan trọng nhất lại là các nước mà cây khoai lang mới du nhập gần đây. Các thương gia ở Châu Âu đã mang đến Châu Phi, Châu Á và Đông Thái Bình Dương. Cây khoai lang được đưa vào Trung Quốc năm 1594 và Papua Niu Ghinê (PNG) khoảng 300 đến 400 năm trước (Yen, 1974) [27]. Hầu hết các bằng chứng về khảo cổ học, ngôn ngữ học và sử học đều cho thấy Châu Mỹ là khởi nguyên của cây khoai lang (Trung hoặc Nam Mỹ).

Theo Austin (1988) [21] cho rằng trung tâm của nguồn gốc của cây n 5 khoai lang trồng (I. batatas) là giữa bán đảo Yucatan của Mexico và vùng cửa sông Orinoco ở Venezuela. Từ đó cây khoai lang được lan truyền đến vùng Caribbean và Nam Mỹ vào khoảng 2500 năm TCN. Zhang Et Al (1998) cho rằng trung tâm khởi sinh thứ hai của khoai lang là ở Peru- Ecuador.,1977 [20] cho rằng khoai lang có nguồn gốc ở giữa vùng phía Bắc là quần đảo Yucatan và phía Nam là sông Orinoco với các trung tâm thứ cấp có sự đa dạng cao ở Guatemala và Nam Peru.

Nghiên cứu của Obrien, 1972 (dẫn theo Nguyễn Viết Hưng và cs, 2010) [11] cũng khẳng định: Trung tâm chính xác khởi nguyên của khoai lang là Trung hoặc Nam Mỹ., 1977 (dẫn theo Nguyễn Viết Hưng và c.s, 2010) [11] cho rằng khoai lang có nguồn gốc ở phía Bắc là quần đảo Yucatan và phía Nam là sông Orinoco với các trung tâm thứ cấp có sự đa dạng cao ở Guatemala và Nam Peru. Yen, 1982 [28] khi nghiên cứu về sự biến động ở Ipomoea batatas đã chỉ ra vùng có sự đa dạng cao bao gồm Colombia, Equador và Bắc Peru. Cây khoai lang tuy có nguồn gốc ở Châu Mỹ nhiệt đới nhưng được phân bố rộng rãi ở các vùng Nhiệt đới, Á nhiệt đới và vùng Ôn đới ẩm. Khoai lang được trồng rộng rãi ở Châu Mỹ, Châu Phi, Châu Á, Châu Âu.

từ 40° vĩ Bắc xuống 32° Nam. Ở vùng xích đạo khoai lang còn được trồng ở độ cao 3000 m so với mặt biển (Woolfe J.Khoai lang được phổ biến rất sớm trong khu vực này, bao gồm cả khu vực Caribe. Nó cũng đã được biết tới trước khi có sự thám hiểm của người phương Tây tới Polynesia. Nó được đưa tới đây như thế nào là chủ đề của các cuộc tranh luận dữ dội, có sự tham gia của các chứng cứ từ khảo cổ học, ngôn ngữ học và di truyền học.

Tại Á Châu khoai lang được trồng đầu tiên tại Ấn Độ sau đó đến Trung Quốc từ năm 1954. Tại Việt Nam thì khoai lang cũng được trồng từ lâu nhưng n 6 chưa rõ nguồn gốc suất sứ và thời gian du nhập theo các tài liệu cổ như sách”Thực vật bản thảo”, “Lĩnh nam tạp kỷ” và “Quảng Đông tân ngữ” của Lê Quý Đôn (Viện Hán Nôm, 1995) [16], (Bùi Huy Đáp 1984 [5], cây khoai lang có nhiều khả năng là cây trồng nhập nội và có thể được đưa vào nước ta từ nước Lã Tông (đảo Luzon ngày nay) vào cuối đời Minh cai trị nước ta. Trong “Thảo mộc trang” có đoạn viết: “Cam thự (khoai lang) là củ thuộc loài Thử Dự, rễ và lá như rễ khoai, củ to bằng nắm tay, to nữa bằng cái bình, da tía, thịt trắng, người ta luộc ăn” (Bùi Huy Đáp 1984) [5], (Viện Hán nôm, 1995) [16]. Sách “Biên niên lịch sử cổ trung đại Việt Nam” (Nhà xuất bản khoa học xã Hội 1987) đã có ghi: ” Năm 1558 (năm Mậu Ngọ) [1], Khoai lang từ Philippin được đưa vào Việt Nam, trồng đầu tiên ở An Trường - Thủ đô tạm thời của đời nhà Lê Trung Hưng (Hậu Lê), nay thuộc huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa”.

Như vậy, khoai lang đã có mặt ở Việt Nam cách đây khoảng gần 450 năm.