CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU TẠI DOANH NGHIỆP 1. Một số khái niệm cơ bản a. Khái niệm: - Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. (Tài liệu tham khảo số 1 trang 29) - Cung cấp dịch vụ là việc thực hiện công việc đã thỏa thuận theo hợp đồng trong một kỳ hoặc nhiều kỳ kế toán như cung cấp dịch vụ vận tải, du lịch, cho thuê tài sản cố định theo phương thức cho thuê hợp đồng.
- Doanh thu bán hàng là tổng giá trị thực hiện được do việc bán hàng hóa, sản phẩm, cung cấp lao vụ, dịch vụ cho khách hàng mang lại. - Các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ đem biếu, tặng, cho hoặc tiêu dùng ngay trong nội bộ, dùng để thanh toán tiền lương, tiền thưởng cho cán bộ công nhân viên, trao đổi hàng hóa, làm phương tiện thanh toán công nợ của doanh nghiệp cũng phải đơợc hạch toán để xác định doanh thu bán hàng. - Hiểu theo một nghĩa khác thì doanh thu bán hàng của một doanh nghiệp là bao gồm toàn bộ số tiền đã thu được hoặc có quyền đòi về do việc bán hàng hóa và dịch vụ trong một thời gian nhất định. - Thời điểm xác định doanh thu bán hàng là khi người mua đã chấp nhận thanh toán không phụ thuộc vào số tiền đã thu được hay chưa, ở đây ta cần phân biệt hai thuật ngữ: Doanh thu tổng thể và doanh thu thuần.
+ Doanh thu tổng thể hay còn gọi là tổng doanh thu là số tiền ghi trong hóa đơn bán hàng, hợp đồng cung cấp lao vụ kể cả số doanh thu bị chiết khấu, hàng bán bị trả lại và giảm giá hàng bán chấp thuận cho người mua nhưng chưa được ghi trên hóa đơn. + Doanh thu thuần hay còn gọi là doanh thu thực được xác định bằng công thức sau: Doanh thu thuần = Doanh thu tổng thể - Chiết khấu bán hàng - Hàng bán bị trả lại - giảm giá hàng bán - Thuế gián thu - Doanh thu hoạt động tài chính : Là các khoản thu bao gồm: SVTH: Hoàng Quốc Hoàn 8 GVHD: PGS.TS Trần Thị Hồng Mai Luan van Khóa luận tốt nghiệp Đại Học Thương Mại + Tiền lãi: Lãi cho vay, lãi tiền gửi ngân hàng, lãi bán hàng trả chậm, trả góp, lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếum chiết khấu thanh toán được hưởng do mua hàng hóa dịch vụ… + Cổ tức, lợi nhuận được chia + Thu nhập về hoạt động đầu tư, mua bán chứng khoán ngắn hạn, dài hạn + Thu nhập về thu hồi hoặc thanh ly các khoản vốn góp liên doanh, đầu tư vào công ty liên kết, đầu tư vào công ty con, đầu tư vốn khác + Thu nhập về các hoạt động đầu tư khác + Lãi tỷ giá hối đoái + Chênh lệch lãi do bán ngoại tệ + Chênh lệch lãi chuyển nhượng vốn + Các khoản doanh thu hoạt động tài chính khác 1. Nội dung kế toán doanh thu trong doanh nghiệp thương mại 1. Quy định theo chuẩn mực Doanh thu được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ thu được.
Điều kiện ghi nhận doanh thu: Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng: Doanh thu được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ thu được. Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn năm (5) điều kiện sau: Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua; Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng; Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. SVTH: Hoàng Quốc Hoàn 9 GVHD: PGS.TS Trần Thị Hồng Mai Luan van Khóa luận tốt nghiệp Đại Học Thương Mại Doanh thu của giao dịch về cung cấp dịch vụ được ghi nhận khi kết quả của giao dịch đó được xác định một cách đáng tin cậy. Trường hợp giao dịch về cung cấp dịch vụ liên quan đến nhiều kỳ thì doanh thu được ghi nhận trong kỳ theo kết quả phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập Bảng CĐKT của kỳ đó.
Doanh thu phát sinh từ tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia của doanh nghiệp được ghi nhận khi thỏa mãn đồng thời hai (2) điều kiện: Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch đó; Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Thu nhập khác quy định trong chuẩn mực này bao gồm các khoản thu từ các hoạt động xảy ra không thường xuyên, ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu. Điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ: Doanh thu của giao dịch về cung cấp dịch vụ được ghi nhận khi kết quả của giao dịch đó được xác định một cách đáng tin cậy. Trường hợp giao dịch về cung cấp dịch vụ liên quan đến nhiều kỳ thì doanh thu được ghi nhận trong kỳ theo kết quả phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập Bảng Cân đối kế toán của kỳ đó.
Kết quả của giao dịch cung cấp dịch vụ được xác định khi thỏa mãn tất cả bốn (4) điều kiện sau: Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó; Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập Bảng Cân đối kế toán; Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó. Kế toán doanh thu theo chế độ kế toán Việt Nam 1. Chứng từ Để kế toán cung cấp dịch vụ, kế toán sử dụng các chứng từ sau đây: SVTH: Hoàng Quốc Hoàn 10 GVHD: PGS.TS Trần Thị Hồng Mai Luan van Khóa luận tốt nghiệp Đại Học Thương Mại Hóa đơn giá trị gia tăng (Mẫu 01-GTKT-3LL) HÓA ĐƠN Mẫu số: 01 GTKT-3LL GIÁ TRỊ GIA TĂNG DK/2009 Liên 2: Giao khách hàng Ngày. Số tài khoản:……………………………………………………………… Mã số thuế:.
Họ tên người mua hàng:. Số tài khoản:. Hình thức thanh toán:. ST Tên hàng hóa, dịch Đơn vị Số lượng Đơn giá Thành tiền T vụ tính A B C 1 2 3=1 x 2 1 2 Cộng tiền hàng Thuế suất giá trị gia tăng: 10% Tổng cộng tiền thanh toán Số tiền viết bằng chữ:.
Người mua hàng Người bán hàng Thủ trưởng đơn vị (ký, ghi rõ họ tên) (ký, ghi rõ họ tên) (ký, ghi rõ họ tên) Đã ký Đã ký Đã ký SVTH: Hoàng Quốc Hoàn 11 GVHD: PGS.TS Trần Thị Hồng Mai Luan van Khóa luận tốt nghiệp Đại Học Thương Mại Hóa đơn bán hàng thông thường (Mẫu 02-GTGT-3L) Bảng thanh toán hàng đại lý, ký gửi (Mẫu 01-BH) Đơn vi:………. Mẫu số: 01 - BH Bộ phận:………. (Ban hành theo QĐ số: 48/2006/QĐ- BTC Ngày 14/9/2006 của bộ trưởng BTC) BẢNG THANH TOÁN HÀNG ĐẠI LÝ, KÝ GỬI Ngày. Căn cứ hợp đồng số: .về việc bán hàng đại lý (ký gửi).
Chúng tôi gồm: - Ông/Bà .có hàng đại lý (ký gửi) - Ông/Bà .nhận bán hàng đại lý (ký gửi) - Ông/Bà. I- Thanh, quyết toán số hàng đại lý từ ngày ./ như sau: Tên, quy Số Số Số hàng đã bán Số cách, Đơn lượng lượng trong kỳ Số Tổng lượng phẩm chất vị tồn nhận Số TT số Đơn Thành tồn sản phẩm( tính đầu trong lượn giá tiền cuối kỳ hàng hóa) kỳ kỳ g A B C 1 2 3= 1+2 4 5 6 7= 3- 4 Cộng II- Số tiền còn nợ của các kỳ trước:. III- Số tiền phải thanh toán đến kỳ này: (III = II + Cột 6) IV- Số tiền được nhận lại:. + Thuế nộp hộ:.
SVTH: Hoàng Quốc Hoàn 12 GVHD: PGS.TS Trần Thị Hồng Mai Luan van Khóa luận tốt nghiệp Đại Học Thương Mại +. V- Số tiền thanh toán kỳ này: + Tiền mặt:. VI- Số tiền nợ còn lại (VI = III – IV – V) * Ghi chú:. Giám đốc đơn vị gửi Người lập bảng Giám đốc đơn vị hàng đại lý thanh toán nhận hàng bán đại lý (Ký, họ tên, đóng dấu) (Ký, họ tên) (Ký, họ tên, đóng dấu) Kế toán trưởng đơn vị gửi Kế toán trưởng đơn vị nhận hàng đại lý(ký gửi) bán hàng đại lý (Ký, họ tên) (Ký, họ tên) SVTH: Hoàng Quốc Hoàn 13 GVHD: PGS.TS Trần Thị Hồng Mai Luan van Khóa luận tốt nghiệp Đại Học Thương Mại Thẻ quầy hàng (Mẫu 02-BH) Đơn vi:……….
Mẫu số: 02 - BH Địa chỉ:………. (Ban hành theo QĐ số: 48/2006/QĐ- BTC Ngày 14/9/2006 của Bộ trưởng BTC) THẺ QUẦY HÀNG Ngày lập thẻ:. Cộng Xuất bán Xuất khác Nhập tồn đầu Nhập Tên Tồn từ ngày Tồn khác người đầu kho (ca) và cuối Ngày trong bán ngày trong nhập Lượng Tiền lượng Tiền ngày tháng ngày hàng (ca) ngày trong (ca) (ca) (ca) ngày (ca) 4= A B 1 2 3 5 6 7 8 9 1+2+3 Cộng Người lập (Ký, họ tên) SVTH: Hoàng Quốc Hoàn 14 GVHD: PGS.TS Trần Thị Hồng Mai Luan van Khóa luận tốt nghiệp Đại Học Thương Mại Phiếu xuất kho ( Mẫu số 02 – VT ) Đơn vi:………. Mẫu số: 02 - VT Bộ phận:……….
(Ban hành theo QĐ số: 48/2006/QĐ- BTC Ngày 14/9/2006 của Bộ trưởng BTC) PHIẾU XUẤT KHO Nợ. - Họ và tên người nhận:. Xuất tại kho (ngăn lô) :. Số lượng Tên, nhãn hiệu quy cách, Đơn Mã Theo Đơn Thành phẩm chất vật tư, dụng cụ vị Thực STT số giá tiền sản phẩm, hàng hóa tính nhập chứng từ Cộng - Tổng số tiền ( viết băng chữ ):.
- Số chứng từ gốc kèm theo:. Người giao Thủ kho Kế toán trưởng Giám đốc Người lập hàng phiếu (Ký, họ tên) (Hoặc bộ phận có (Ký, họ tên) (Ký, họ tên) nhu cầu nhập) (Ký, họ tên) (Ký, họ tên) Hợp đồng mua bán CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc SVTH: Hoàng Quốc Hoàn 15 GVHD: PGS.TS Trần Thị Hồng Mai Luan van Khóa luận tốt nghiệp Đại Học Thương Mại HỢP ĐỒNG MUA BÁN Tại Ủy ban nhân dân quận (huyện). (Trường hợp việc chứng thực được thực hiện ngoài trụ sở thì ghi địa điểm thực hiện chứng thực và Ủy ban nhân dân quận (huyện), chúng tôi gồm có: * hoặc: Tại Phòng công chứng số:.