Khóa luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình

Nghiên cứu công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình, phân tích hiệu quả và cải tiến.

• Trường học: Trường Đại Học Ninh Bình
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty TNHH Cơ Điện Ninh Bình
• Loại tài liệu: Đề Tài Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Ninh Bình

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ON
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 1.1.1. Khái niệm và phân loại chỉ phí sản xuất
• 1.1.2. Khái niệm và phân loại giá thành sản phẩm
• 1.1.3. Mối quan hệ giữa chỉ phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.2. Kế toán chỉ phí sản xuất
• 1.2.1. Đối tượng và phương pháp kế toán chỉ phí sản xuất
• 1.2.2. Kế toán chỉ phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.2.3. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 1.2.4. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 1.2.5. Kế toán tổng hợp chỉ phí sản xuất
• 1.2.6. Phương pháp tính giá thành sản phẩm
• 2. ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN VÀ KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÔNG TY TNHH CƠ ĐIỆN NINH BÌNH
• 2.1. Đặc điểm cơ bản của công ty
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của công ty
• 2.1.2. Tổ chức bộ máy quản lý của công ty
• 2.1.3. Đặc điểm cơ sở vật chất kỹ thuật của công ty
• 2.1.4. Đặc điểm về lao động của công ty
• 2.1.5. Đặc điểm về tài sản và nguồn vốn của công ty
• 2.2. Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty qua 3 năm (2012-2014)
• 2.2.1. Những thuận lợi, khó khăn và phương hướng phát triển trong thời gian tới
• 2.2.2. Phương hướng phát triển của công ty trong những năm tới
• 3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH CƠ ĐIỆN NINH BÌNH
• 3.1. Đặc điểm chung về công tác kế toán của công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình
• 3.2. Chức năng, nhiệm vụ của phòng kế toán của công ty TNHH Cơ điện
• 3.3. Thực trạng công tác kế toán chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 3.3.1. Đối tượng, phương pháp tập hợp chỉ phí sản xuất và tính giá thành
• 3.3.2. Kế toán chỉ phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 3.3.3. Kế toán chỉ phí nhân công trực tiếp
• 3.3.4. Kế toán chỉ phí sản xuất chung
• 3.3.5. Kế toán tổng hợp chỉ phí sản xuất và xác định giá trị sản phẩm dở dang tại công ty
• 3.3.6. Tính giá thành sản xuất tại công ty
• 4. MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH CƠ ĐIỆN NINH BÌNH
• 4.1. Nhận xét chung về công tác kế toán chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình
• 4.2. Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán chi phí sản xuất tại doanh nghiệp cơ điện

Trong bối cảnh cạnh tranh của các doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt là trong kế toán chi phí ngành cơ khí, việc quản lý hiệu quả chi phí là yếu tố sống còn. Kế toán chi phí không chỉ là công cụ ghi chép mà còn là một hệ thống cung cấp thông tin chiến lược cho kế toán quản trị. Nghiên cứu này tập trung vào "Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm" tại một đơn vị điển hình: Công ty TNHH Cơ Điện Ninh Bình. Mục tiêu của nghiên cứu không chỉ hệ thống hóa cơ sở lý luận mà còn đi sâu vào thực trạng công tác kế toán tại doanh nghiệp này, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán. Việc tập hợp chi phí sản xuất một cách chính xác và lựa chọn phương pháp tính giá thành phù hợp là nền tảng để xác định giá bán cạnh tranh, kiểm soát lợi nhuận và đưa ra các quyết định kinh doanh đúng đắn. Thông qua việc phân tích quy trình từ hạch toán kế toán chi tiết từng khoản mục đến việc lập báo cáo giá thành, nghiên cứu này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện và thực tiễn, làm tài liệu tham khảo giá trị cho các sinh viên, kế toán viên và nhà quản lý trong cùng lĩnh vực.

1.1. Vai trò của hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm

Hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là hai quá trình cốt lõi, có mối quan hệ mật thiết. Hạch toán kế toán chi phí là quá trình ghi nhận, phân loại và tập hợp toàn bộ các hao phí phát sinh liên quan đến quá trình sản xuất. Trong khi đó, tính giá thành là việc tổng hợp các chi phí đó để tính cho một đơn vị sản phẩm hoàn thành. Một hệ thống hạch toán chi phí hiệu quả giúp ban lãnh đạo thực hiện kiểm soát nội bộ chi phí, phát hiện các khoản lãng phí, từ đó đưa ra biện pháp tối ưu hóa giá thành sản phẩm. Giá thành sản phẩm chính xác là cơ sở để định giá bán, phân tích điểm hòa vốn, đánh giá hiệu quả của từng dòng sản phẩm và xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn. Nó phản ánh kết quả của việc quản lý vật tư, lao động và vốn, là thước đo quan trọng về năng lực quản trị của doanh nghiệp.

1.2. Giới thiệu Công ty TNHH Cơ Điện Ninh Bình và đối tượng nghiên cứu

Công ty TNHH Cơ Điện Ninh Bình (NINH BINH EMCO. LTD) là một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, gia công kết cấu thép cầu trục và hàng kim loại phi tiêu chuẩn. Đặc thù sản xuất của công ty là theo đơn đặt hàng, với sản phẩm đa dạng về quy cách và chủng loại. Đối tượng nghiên cứu chính là toàn bộ quy trình kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm được áp dụng tại công ty trong giai đoạn 2012-2014, với số liệu chi tiết được phân tích trong tháng 12/2014. Theo tài liệu gốc, công ty áp dụng chế độ kế toán theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên và tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Việc nghiên cứu tại một doanh nghiệp cụ thể giúp phản ánh rõ nét những thuận lợi và khó khăn trong thực tiễn, làm cơ sở vững chắc cho các đề xuất cải tiến.

II. Thách thức trong công tác kế toán chi phí tại Ninh Bình EMCO

Mặc dù đã xây dựng được một quy trình tương đối hoàn chỉnh, thực trạng công tác kế toán tại Công ty TNHH Cơ Điện Ninh Bình vẫn còn tồn tại một số thách thức và hạn chế cần được khắc phục. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến tính chính xác của báo cáo giá thành mà còn làm giảm hiệu quả của kế toán quản trị. Một trong những khó khăn lớn là việc luân chuyển chứng từ còn chậm, do mô hình kế toán tập trung khiến việc thu thập số liệu từ phân xưởng về phòng kế toán chưa kịp thời. Điều này có thể dẫn đến việc tập hợp chi phí sản xuất bị trễ, ảnh hưởng đến tiến độ lập báo cáo và ra quyết định. Bên cạnh đó, việc quản lý và hạch toán một số khoản mục chi phí vẫn chưa thực sự tối ưu. Ví dụ, chi phí sản phẩm hỏng chưa được theo dõi và hạch toán riêng, điều này có thể làm sai lệch giá thành sản phẩm đúng. Ngoài ra, việc chưa trích trước lương nghỉ phép cho công nhân cũng là một điểm yếu, có thể gây biến động lớn về chi phí giữa các kỳ, ảnh hưởng đến tính so sánh của số liệu.

2.1. Hạn chế về luân chuyển chứng từ và sổ sách kế toán

Theo ghi nhận từ tài liệu nghiên cứu, mô hình kế toán tập trung tại Công ty TNHH Cơ Điện Ninh Bình có nhược điểm là làm chậm quá trình luân chuyển chứng từ. Các chứng từ gốc như phiếu xuất kho vật tư, bảng chấm công từ phân xưởng đôi khi chưa được chuyển về phòng kế toán một cách nhanh chóng. Điều này gây khó khăn cho việc hạch toán kịp thời, ảnh hưởng đến quá trình tập hợp chi phí sản xuất. Hơn nữa, trong thực tế ghi chép sổ sách kế toán, cụ thể là sổ Nhật ký chung, một số cột mục như STT dòng còn bị bỏ trống. Tuy đây là một lỗi nhỏ về hình thức nhưng nó gây khó khăn cho công tác kiểm tra, đối chiếu khi có sai sót xảy ra, làm giảm tính minh bạch và khoa học của hệ thống sổ sách.

2.2. Bỏ sót hạch toán sản phẩm hỏng và các khoản trích trước

Một hạn chế đáng chú ý là công tác hạch toán kế toán tại công ty chưa quan tâm đến chi phí thiệt hại do sản phẩm hỏng. Mặc dù chi phí này có thể không lớn, việc bỏ qua sẽ làm cho giá thành của các sản phẩm tốt phải gánh chịu cả phần chi phí của sản phẩm hỏng, dẫn đến giá thành bị đội lên một cách không hợp lý. Vấn đề thứ hai là công ty không thực hiện trích trước lương nghỉ phép cho công nhân trực tiếp sản xuất. Điều này vi phạm nguyên tắc dồn tích và phù hợp của kế toán, làm cho chi phí nhân công trực tiếp phân bổ không đều giữa các tháng. Tháng công nhân nghỉ phép sẽ có chi phí cao đột biến, gây khó khăn cho việc phân tích và so sánh hiệu quả sản xuất.

III. Quy trình tập hợp chi phí sản xuất tại Công ty Cơ Điện

Quy trình tập hợp chi phí sản xuất tại Công ty TNHH Cơ Điện Ninh Bình được tổ chức tương đối bài bản, tuân thủ theo các khoản mục giá thành. Đối tượng tập hợp chi phí được xác định là phân xưởng sản xuất, sau đó chi tiết theo từng mã sản phẩm hoặc đơn đặt hàng. Công ty sử dụng tài khoản 154 - "Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang" để tập hợp các loại chi phí chính. Cụ thể, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp được hạch toán dựa trên phiếu xuất kho, với phương pháp tính giá xuất kho là giá thực tế đích danh, đảm bảo tính chính xác cho từng lô hàng. Chi phí nhân công trực tiếp được tính toán dựa trên bảng chấm công và bảng thanh toán lương, áp dụng cả hình thức lương thời gian và lương sản phẩm. Cuối cùng, chi phí sản xuất chung, bao gồm chi phí nhân viên phân xưởng, vật liệu phụ, khấu hao TSCĐ, và dịch vụ mua ngoài, được tập hợp chung và sau đó tiến hành phân bổ chi phí sản xuất chung cho từng sản phẩm. Tiêu thức phân bổ được lựa chọn là tiền lương của công nhân trực tiếp sản xuất, một phương pháp khá phổ biến và hợp lý.

3.1. Hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp CPNVLTT

Tại Công ty Cơ Điện Ninh Bình, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là khoản mục chiếm tỷ trọng lớn nhất trong giá thành. Tài liệu nghiên cứu cho thấy công ty sử dụng tài khoản chi tiết như TK 1541-BT (cho sản phẩm cầu đỡ băng tải) để theo dõi. Quy trình bắt đầu khi có phiếu yêu cầu vật tư, kế toán lập phiếu xuất kho. Điểm đặc biệt là công ty áp dụng phương pháp tính giá thực tế đích danh, nghĩa là xuất lô hàng nào thì tính theo đơn giá nhập của chính lô hàng đó. Phương pháp này đảm bảo giá trị vật tư được hạch toán chính xác tuyệt đối nhưng đòi hỏi công tác quản lý kho phải chi tiết và cẩn thận. Các chứng từ như hóa đơn GTGT, phiếu nhập, phiếu xuất là cơ sở để ghi vào sổ sách kế toán chi tiết và sổ cái tài khoản 152, 154.

3.2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp CPNCTT và các khoản trích

Công tác kế toán chi phí nhân công trực tiếp được thực hiện hàng tháng. Dựa vào bảng chấm công và sản lượng hoàn thành, phòng kế toán lập bảng thanh toán lương. Công ty áp dụng hai hình thức trả lương: lương thời gian cho bộ phận quản lý gián tiếp và lương theo sản phẩm cho công nhân trực tiếp. Các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT, KPCĐ được tính theo tỷ lệ quy định và hạch toán vào chi phí. Sau khi có tổng lương phải trả, kế toán tiến hành phân bổ chi phí này cho từng mã sản phẩm dựa trên cơ sở tiền lương sản phẩm của từng loại. Ví dụ, tổng chi phí nhân công trực tiếp của phân xưởng sẽ được phân bổ cho "cầu đỡ băng tải" và "hệ thống điện điều khiển" theo tỷ lệ tương ứng.

3.3. Phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung CPSXC

Chi phí sản xuất chung bao gồm nhiều khoản mục phát sinh tại phân xưởng như lương nhân viên quản lý, chi phí công cụ dụng cụ, khấu hao máy móc thiết bị, tiền điện, nước... Các chi phí này được tập hợp vào bên Nợ của tài khoản 1543. Cuối kỳ, sau khi tập hợp đầy đủ, kế toán phải thực hiện bước quan trọng là phân bổ chi phí sản xuất chung cho các đối tượng chịu chi phí (các sản phẩm). Theo tài liệu, công ty sử dụng tiêu thức phân bổ là tiền lương của công nhân trực tiếp sản xuất. Công thức được áp dụng: (Tổng CPSXC / Tổng lương CPNCTT) * Lương CPNCTT của từng sản phẩm. Phương pháp này hợp lý vì nó giả định rằng sản phẩm nào sử dụng nhiều lao động hơn thì cũng tiêu tốn nhiều nguồn lực chung của phân xưởng hơn.

IV. Phương pháp tính giá thành sản phẩm theo từng đơn hàng

Sau khi hoàn tất quá trình tập hợp chi phí sản xuất, bước tiếp theo và cũng là mục tiêu cuối cùng của kỳ kế toán là tính giá thành. Tại Công ty TNHH Cơ Điện Ninh Bình, do đặc thù sản xuất theo đơn hàng và sản phẩm có giá trị lớn, công ty đã lựa chọn phương pháp tính giá thành giản đơn (hay còn gọi là phương pháp trực tiếp). Đây là một lựa chọn phù hợp, giúp đơn giản hóa công tác tính toán mà vẫn đảm bảo độ chính xác. Quy trình bắt đầu bằng việc xác định giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ. Do mỗi mã hàng được theo dõi chi phí riêng, nên tổng chi phí đã tập hợp cho các đơn hàng chưa hoàn thành chính là giá trị đánh giá sản phẩm dở dang. Sau đó, giá thành sản phẩm hoàn thành được tính theo công thức kinh điển. Phương pháp này được thể hiện rõ qua việc lập "Thẻ tính giá thành sản phẩm" cho từng mã hàng, ví dụ như sản phẩm "cầu đỡ băng tải" và "hệ thống điện điều khiển cổng trục 40 tấn", cung cấp một báo cáo giá thành chi tiết và minh bạch.

4.1. Áp dụng phương pháp giản đơn để tính giá thành sản phẩm

Phương pháp giản đơn là phương pháp tính giá thành phù hợp với các doanh nghiệp có quy trình sản xuất không phức tạp hoặc sản xuất theo từng đơn hàng riêng biệt. Công thức tổng quát được công ty áp dụng là: Tổng giá thành = Chi phí dở dang đầu kỳ + Chi phí phát sinh trong kỳ - Chi phí dở dang cuối kỳ. Dữ liệu chi phí phát sinh trong kỳ được lấy từ các tài khoản 1541, 1542 và 1543 sau khi đã tập hợp và phân bổ. Kết quả cuối cùng là tổng giá thành của lô sản phẩm hoàn thành, từ đó tính ra giá thành đơn vị bằng cách chia cho số lượng sản phẩm. Ví dụ trong tài liệu, tổng giá thành sản phẩm "cầu đỡ băng tải" được tính là 3.601.278.432 đồng cho 21.875 chiếc.

4.2. Cách thức đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ theo mã hàng

Việc đánh giá sản phẩm dở dang là một bước quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến tính chính xác của giá thành. Tại công ty, do mỗi đơn đặt hàng (mã hàng) được theo dõi chi phí trên các tài khoản chi tiết riêng, công việc này trở nên khá đơn giản. Toàn bộ chi phí đã phát sinh và tập hợp cho một mã hàng chưa hoàn thành vào cuối kỳ sẽ được xác định là giá trị sản phẩm dở dang của chính mã hàng đó. Ví dụ, vào cuối tháng 12/2014, tổng chi phí đã tập hợp cho các đơn hàng đang trong quá trình sản xuất là 496.289.702 đồng, con số này chính là số dư cuối kỳ của tài khoản 154 và là giá trị sản phẩm dở dang để chuyển sang kỳ sau. Cách làm này loại bỏ được sự phức tạp của các phương pháp ước tính mức độ hoàn thành.

V. Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán và tối ưu giá thành

Dựa trên thực trạng công tác kế toán tại doanh nghiệp, nghiên cứu đã đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và tối ưu hóa giá thành sản phẩm. Các giải pháp này không chỉ tập trung khắc phục các nhược điểm đã chỉ ra mà còn hướng tới việc nâng cao vai trò của kế toán quản trị. Trước hết, công ty cần cải thiện quy trình luân chuyển chứng từ, có thể bằng cách ứng dụng công nghệ hoặc quy định thời gian nộp chứng từ nghiêm ngặt hơn để đảm bảo tính kịp thời. Về mặt chuyên môn, việc hạch toán bổ sung chi phí sản phẩm hỏng và thực hiện trích trước lương nghỉ phép là yêu cầu cấp thiết để tuân thủ chuẩn mực và phản ánh chi phí chính xác hơn. Bên cạnh đó, việc xây dựng và áp dụng định mức chi phí cho nguyên vật liệu và nhân công, sau đó phân tích các chênh lệch sẽ là một công cụ kiểm soát nội bộ chi phí cực kỳ hữu hiệu, giúp nhà quản lý nhanh chóng phát hiện các vấn đề và có biện pháp điều chỉnh kịp thời.

5.1. Cải thiện quy trình và hoàn thiện hệ thống sổ sách kế toán

Để khắc phục hạn chế về luân chuyển chứng từ, công ty nên xây dựng một quy trình phối hợp rõ ràng giữa phân xưởng và phòng kế toán, quy định cụ thể về thời gian và trách nhiệm giao nhận chứng từ. Việc ghi chép sổ sách kế toán cần được rà soát lại để đảm bảo tất cả các cột mục trên mẫu sổ đều được điền đầy đủ, chính xác, đặc biệt là trên sổ Nhật ký chung. Điều này không chỉ giúp công tác kiểm tra, đối chiếu dễ dàng mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp trong công tác hạch toán kế toán, tạo sự tin cậy cho các đối tượng sử dụng thông tin bên trong và bên ngoài doanh nghiệp.

5.2. Xây dựng định mức chi phí và hạch toán chênh lệch vật tư

Nghiên cứu chỉ ra rằng chi phí nguyên vật liệu thường cao hơn định mức nhưng công ty chưa có cơ chế theo dõi. Giải pháp đề xuất là xây dựng một hệ thống định mức chi phí khoa học cho từng loại sản phẩm. Dựa trên định mức này, kế toán cần theo dõi và hạch toán riêng phần chi phí vật tư vượt định mức. Việc phân tích chênh lệch giữa thực tế và định mức sẽ giúp ban lãnh đạo xác định nguyên nhân (do giá cả, do lãng phí, do kỹ thuật...) và thực hiện kiểm soát nội bộ chi phí hiệu quả hơn. Đây là một bước tiến quan trọng từ kế toán tài chính đơn thuần sang kế toán quản trị, giúp tối ưu hóa giá thành sản phẩm một cách chủ động.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp cơ khí chế tạo đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ về mọi mặt chi phí nhằm hạ giá thành, nâng cao khả năng cạnh tranh và tối ưu hóa lợi nhuận. Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai chỉ tiêu kinh tế phản ánh chất lượng hoạt động quản lý sử dụng vật tư, máy móc thiết bị, lao động và vốn bằng tiền tại đơn vị.

Công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, gia công kết cấu thép cầu trục và chế tạo các sản phẩm kim loại phi tiêu chuẩn theo đơn đặt hàng. Với đặc thù sản phẩm đa dạng về quy cách, chủng loại và đòi hỏi độ chính xác kỹ thuật cao, việc tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính toán giá thành chính xác đóng vai trò then chốt cho công tác quản trị nội bộ và định giá bán. Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thị Phương Loan (Trường Đại học Lâm nghiệp) đi sâu phân tích thực trạng này.

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
2. Đánh giá đặc điểm tổ chức, cơ sở vật chất, tình hình lao động và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình qua 3 năm (2012 - 2014).
3. Phản ánh thực trạng công tác hạch toán chi phí sản xuất (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung) và phương pháp tính giá thành sản phẩm tại đơn vị.
4. Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng: Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình.
• Phạm vi không gian: Phòng Tài chính - Kế toán và phân xưởng sản xuất của Công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình (Địa chỉ: Số 5A, Phố Phúc Tân, Phường Phúc Thành, TP Ninh Bình; Nhà máy tại KCN Khánh Phú, Huyện Yên Khánh, Tỉnh Ninh Bình).
• Phạm vi thời gian: Đánh giá số liệu tổng hợp kết quả kinh doanh, biến động tài sản - nguồn vốn giai đoạn 2012 - 2014; nghiên cứu thực trạng hạch toán chi tiết chi phí và tính giá thành trong tháng 12 năm 2014.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống văn bản pháp lý, chuẩn mực kế toán Việt Nam và chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ:

• Khung pháp lý áp dụng: Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/9/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa; Thông tư số 45/2013/TT-BTC ngày 25/4/2013 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định; Luật Kế toán Việt Nam.
• Mô hình tài khoản và hạch toán: Sử dụng hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ, trọng tâm là Tài khoản 154 (Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang) mở chi tiết các tài khoản cấp hai và cấp ba (TK 1541, TK 1542, TK 1543 theo từng mã sản phẩm), phương pháp kê khai thường xuyên đối với hàng tồn kho và hình thức kế toán Nhật ký chung.

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu các giáo trình kế toán tài chính, tài liệu chuyên ngành, hệ thống chuẩn mực kế toán và các văn bản quy định của Bộ Tài chính.
  • Quan sát và phỏng vấn: Theo dõi trực tiếp quy trình luân chuyển chứng từ tại phòng kế toán, quy trình sản xuất tại phân xưởng; phỏng vấn Kế toán trưởng và kế toán viên các phần hành về nghiệp vụ ghi chép, tập hợp chi phí và các vướng mắc thực tế.
• Phương pháp xử lý dữ liệu:
  • Phương pháp so sánh, phân tích, tổng hợp: Đánh giá số liệu thống kê qua các năm 2012, 2013, 2014 về tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí và lợi nhuận; đối chiếu giữa lý luận kế toán với thực tế triển khai.
  • Phương pháp kế toán nghiệp vụ: Sử dụng phương pháp chứng từ, phương pháp tài khoản - đối ứng tài khoản, tính giá, tổng hợp và cân đối kế toán để mô tả chi tiết quy trình ghi sổ từ chứng từ gốc vào sổ chi tiết, sổ Nhật ký chung và Sổ Cái.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp vừa và nhỏ

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp vừa và nhỏ theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC:

• Bản chất và phân loại chi phí: Chi phí sản xuất được phân loại theo nội dung kinh tế (nguyên vật liệu, nhân công, khấu hao TSCĐ, dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác); theo khoản mục tính giá thành (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung); và theo mối quan hệ với quy mô hoạt động (biến phí, định phí).
• Phân loại giá thành sản phẩm: Phân loại theo thời điểm và nguồn số liệu tính toán (giá thành kế hoạch, giá thành định mức, giá thành thực tế); theo phạm vi phát sinh (giá thành sản xuất/công xưởng và giá thành tiêu thụ/toàn bộ).
• Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành: Phân tích bản chất giống nhau về chất (hao phí lao động sống và lao động vật hóa) nhưng khác nhau về phạm vi thời gian và lượng sản phẩm hoàn thành, thể hiện qua công thức tổng quát: $$\text{Tổng giá thành sản phẩm} = \text{Chi phí dở dang đầu kỳ} + \text{Chi phí phát sinh trong kỳ} - \text{Chi phí dở dang cuối kỳ}$$
• Trình tự hạch toán các khoản mục chi phí:
  • Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (CPNVLTT): Tập hợp trên bên Nợ TK 154 (chi tiết TK 1541), cuối kỳ kết chuyển sang TK 155 để tính giá thành.
  • Chi phí nhân công trực tiếp (CPNCTT): Tập hợp tiền lương, phụ cấp và các khoản trích theo lương (BHXH 18%, BHYT 3%, BHTN 1%, KPCĐ 2% tính vào chi phí doanh nghiệp) trên bên Nợ TK 154 (chi tiết TK 1542).
  • Chi phí sản xuất chung (CPSXC): Tập hợp chi phí nhân viên phân xưởng, vật liệu, công cụ, khấu hao máy móc, dịch vụ mua ngoài vào Nợ TK 154 (chi tiết TK 1543), sau đó phân bổ cho từng đối tượng tính giá thành theo tiêu thức phù hợp (giờ công hoặc tiền lương công nhân trực tiếp).
• Các phương pháp tính giá thành: Phương pháp giản đơn (trực tiếp), phương pháp hệ số, phương pháp tỷ lệ, phương pháp loại trừ giá trị sản phẩm phụ, phương pháp tổng cộng chi phí và phương pháp liên hợp.

---

Chương 2: Đặc điểm cơ bản và kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình

Chương 2 phân tích tổng quan về mô hình tổ chức, nguồn lực và kết quả kinh doanh của công ty trong 3 năm (2012 - 2014):

• Thông tin pháp lý: Thành lập theo Giấy phép kinh doanh số 46334 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Tỉnh Ninh Bình cấp ngày 13/10/2006. Vốn điều lệ: 4,5 tỷ đồng (Bốn tỷ năm trăm triệu đồng chẵn). Giám đốc đại diện: Nguyễn Thị Tuyết Mai.
• Cơ cấu tổ chức bộ máy: Mô hình trực tuyến - chức năng gồm Ban Giám đốc, Phòng Kỹ thuật, Phòng KCS, Phòng Tổ chức hành chính, Phòng Tài chính - Kế toán, Phòng Kinh tế - Dự án và Phân xưởng sản xuất.
• Cơ cấu lao động (tính đến 31/12/2014): Tổng số 170 cán bộ công nhân viên.

Tiêu chí phân loại	Số lượng (người)	Tỷ trọng (%)
Tổng số lao động	170	100,00
Theo giới tính:
- Nam	147	86,47
- Nữ	27	13,53
Theo đơn vị công tác:
- Lao động trực tiếp	152	89,41
- Lao động gián tiếp	18	10,59
Theo trình độ chuyên môn:
- Trên đại học	1	0,59
- Đại học	10	5,88
- Cao đẳng	8	4,71
- Trung cấp	20	11,76
- Lao động phổ thông	131	77,06

• Cơ sở vật chất kỹ thuật: Máy móc thiết bị chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguyên giá tài sản cố định (45,61%), tiếp theo là nhà cửa vật kiến trúc, phương tiện vận tải và TSCĐ khác.
• Tình hình tài sản và nguồn vốn (2012 - 2014):
  • Tổng tài sản tăng trưởng bình quân 142,95%/năm. Tài sản ngắn hạn tăng trưởng bình quân 154,10% do các khoản phải thu và tồn kho tăng theo quy mô hoạt động. Tài sản dài hạn tăng trưởng bình quân 120,83%.
  • Nguồn vốn: Nợ phải trả năm 2014 giảm 10,89% so với năm 2013; Vốn chủ sở hữu tăng trưởng bình quân 194,42%/năm (năm 2014 đạt tốc độ phát triển liên hoàn 348,81% so với 2013).
• Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh (2012 - 2014):

Chỉ tiêu (Đơn vị: Đồng)	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014	PTBQ (%)
Doanh thu bán hàng & CCDV	74.042.888.320	74.524.345.988	70.302.251.313	97,45
Giá vốn hàng bán	70.198.689.060	69.430.723.777	63.990.732.830	95,45
Lợi nhuận gộp	3.844.199.260	5.093.622.211	6.311.518.483	200,97
Doanh thu hoạt động tài chính	1.960.679	3.071.140	1.890.352	111,07
Chi phí tài chính	1.251.183.909	1.760.305.239	2.057.946.930	128,21
Chi phí quản lý kinh doanh	1.835.330.246	2.144.317.990	2.455.732.949	115,62
Lợi nhuận thuần từ HĐKD	759.645.784	1.192.070.122	1.799.728.956	223,65
Lợi nhuận khác	-	-	302.062.000	-
Chi phí khác	-	-	302.062.000	-
Tổng lợi nhuận trước thuế	759.645.784	1.192.070.122	1.799.728.956	223,65
Thuế TNDN	189.911.446	298.017.531	449.932.239	223,65
Lợi nhuận sau thuế	569.734.338	894.052.591	1.349.796.717	223,65

---

Chương 3: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình

Chương 3 trình bày chi tiết thực tế hạch toán chi phí và tính giá thành tại doanh nghiệp trong tháng 12/2014 đối với 2 sản phẩm: (1) Cầu đỡ băng tải nhà máy đóng gói bột mỳ (mã BT, số lượng hoàn thành 21.875 chiếc) và (2) Hệ thống điện điều khiển cổng trục 40 tấn (mã HT, số lượng hoàn thành 72 sản phẩm).

• Tổ chức bộ máy kế toán: Tổ chức theo mô hình tập trung tại Phòng Tài chính - Kế toán gồm 6 nhân sự: Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán vật tư - thành phẩm, Kế toán vốn bằng tiền - thanh toán, Kế toán tiền lương và Thủ quỹ.

• Chính sách kế toán áp dụng: Áp dụng Quyết định 48/2006/QĐ-BTC; Niên độ kế toán theo năm dương lịch; Đơn vị tiền tệ VNĐ; Phương pháp hạch toán hàng tồn kho kê khai thường xuyên; Tính giá xuất kho theo phương pháp đích danh; Nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; Khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng (Thông tư 45/2013/TT-BTC); Hình thức sổ kế toán Nhật ký chung.

• Thực hành kế toán các khoản mục chi phí:

  1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp:
     • Nguyên vật liệu chính (thép phôi, thép tấm, thép hình, thép trụ, tôn, cáp điện...) chiếm 90% kết cấu và 75% giá trị sản phẩm. Vật liệu phụ (que hàn, đá cắt, sơn...), nhiên liệu (dầu thủy lực, xăng A92, khí gas).
     • Hạch toán trực tiếp theo từng sản phẩm:
       • Xuất kho cho sản phẩm Cầu đỡ băng tải: Ghi Nợ TK 1541-BT / Có TK 152: 3.082.943.728 đồng.
       • Xuất kho cho Hệ thống điện điều khiển 40 tấn: Ghi Nợ TK 1541-HT / Có TK 152: 2.320.558.900 đồng.
  2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp:
     • Tiền lương công nhân sản xuất trả theo sản phẩm, bộ phận gián tiếp trả theo thời gian kết hợp hệ số năng suất.
     • Phân bổ chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương (BHXH 18%, BHYT 3%, BHTN 1%, KPCĐ 2%) vào tài khoản chi phí:
       • Chi phí NCTT sản phẩm Cầu đỡ băng tải (Nợ TK 1542-BT): Lương 112.565.365 đồng + Các khoản trích 26.206.626 đồng = 138.771.991 đồng.
       • Chi phí NCTT sản phẩm Hệ thống điện điều khiển (Nợ TK 1542-HT): Lương 101.287.332 đồng + Các khoản trích 13.186.584 đồng = 114.473.916 đồng.
  3. Kế toán chi phí sản xuất chung:
     • Tổng chi phí sản xuất chung phát sinh trong tháng 12/2014 tập hợp trên Nợ TK 1543 là 1.085.478.160 đồng (gồm lương nhân viên phân xưởng 38.327.600 đồng, vật liệu sửa chữa 402.057.000 đồng, công cụ dụng cụ 369.586.000 đồng, khấu hao TSCĐ 164.550.545 đồng, dịch vụ mua ngoài 32.678.000 đồng và chi phí bằng tiền khác 78.279.015 đồng).
     • Phân bổ CPSXC cho từng sản phẩm theo tiêu thức tiền lương công nhân trực tiếp sản xuất:
       • Hệ số phân bổ sản phẩm BT = $112.565.365 / 584.382.000 \approx 0,20 \rightarrow$ CPSXC phân bổ (TK 1543-BT) = 217.095.632 đồng.
       • Hệ số phân bổ sản phẩm HT = $101.287.332 / 584.382.000 \approx 0,17 \rightarrow$ CPSXC phân bổ (TK 1543-HT) = 184.287.187 đồng.

• Đánh giá sản phẩm dở dang và tính giá thành:

  • Do sản xuất theo đơn đặt hàng, chi phí dở dang cuối kỳ chính là toàn bộ chi phí đã tập hợp cho các đơn hàng chưa hoàn thành (cuối tháng 12/2014 chi phí dở dang của các mã hàng dở dang là 492.755.875 đồng; đối với 2 mã hàng BT và HT hoàn thành trong tháng thì chi phí dở dang đầu kỳ và cuối kỳ đều bằng 0).
  • Phương pháp tính giá thành: Áp dụng phương pháp giản đơn (trực tiếp).

Khoản mục chi phí (ĐVT: Đồng)	Cầu đỡ băng tải (Mã: BT) SL: 21.875 chiếc	Hệ thống điện ĐK 40T (Mã: HT) SL: 72 sản phẩm
1. Chi phí dở dang đầu kỳ	0	0
2. Chi phí NVL trực tiếp (TK 1541)	3.082.943.728	2.320.558.900
3. Chi phí nhân công trực tiếp (TK 1542)	138.771.991	114.473.916
4. Chi phí sản xuất chung (TK 1543)	217.095.632	184.287.187
5. Chi phí dở dang cuối kỳ	0	0
6. Tổng giá thành sản phẩm (TK 155)	3.438.811.351	2.619.319.993
7. Giá thành đơn vị sản phẩm	157.203	36.379.444

---

Chương 4: Một số ý kiến đề xuất góp phần hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình

Chương 4 đưa ra các đánh giá tổng hợp về ưu điểm, tồn tại và kiến nghị giải pháp:

• Ưu điểm:
  • Bộ máy kế toán phân công nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng.
  • Vận dụng hình thức sổ Nhật ký chung và hệ thống tài khoản theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC phù hợp với quy mô doanh nghiệp nhỏ và vừa.
  • Tập hợp chi phí NVLTT trực tiếp theo từng đơn hàng/mã hàng giúp theo dõi sát sao hao phí nguyên vật liệu chính.
  • Phân bổ chi phí sản xuất chung theo tiền lương công nhân trực tiếp hợp lý với đặc thù sản xuất cơ khí.
• Hạn chế:
  • Luân chuyển chứng từ: Mô hình kế toán tập trung khiến việc thu thập chứng từ từ phân xưởng về phòng kế toán đôi khi bị chậm trễ, ảnh hưởng đến tiến độ hạch toán.
  • Ghi chép sổ sách: Trên sổ Nhật ký chung, một số cột số thứ tự dòng còn để trống, chưa điền đầy đủ theo biểu mẫu quy định.
  • Quản lý chi phí NVLTT: Chi phí NVL xuất dùng thực tế thường phát sinh cao hơn định mức kỹ thuật ban đầu, công ty chưa tổ chức phân tích chênh lệch và chưa phân bổ bù đắp chi phí gia tăng chi tiết theo từng đợt sản xuất.
  • Hạch toán thiệt hại trong sản xuất: Chưa mở sổ theo dõi và hạch toán khoản mục chi phí sản phẩm hỏng, thiệt hại trong sản xuất.
  • Hạch toán chi phí nhân công: Công ty chưa thực hiện trích trước tiền lương nghỉ phép cho công nhân trực tiếp sản xuất, gây biến động chi phí nhân công giữa các tháng.
• Kiến nghị giải pháp hoàn thiện:
  1. Hoàn thiện quy trình luân chuyển chứng từ: Ban hành lịch luân chuyển chứng từ định kỳ, quy định rõ thời hạn bàn giao chứng từ từ thủ kho, thống kê phân xưởng về phòng kế toán.
  2. Hoàn thiện ghi chép sổ kế toán: Kế toán viên cần đánh số thứ tự dòng đầy đủ, liên tục trên sổ Nhật ký chung nhằm thuận tiện cho việc kiểm tra, đối chiếu và lưu trữ.
  3. Kiểm soát chi phí nguyên vật liệu: Thiết lập hệ thống so sánh định kỳ giữa định mức tiêu hao kỹ thuật với khối lượng xuất dùng thực tế; xác định nguyên nhân chênh lệch để xử lý trách nhiệm và kịp thời điều chỉnh định mức.
  4. Trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân trực tiếp sản xuất: Thực hiện trích trước lương nghỉ phép vào chi phí sản xuất trong các tháng sản xuất chính vụ theo công thức: $$\text{Mức trích trước tháng} = \text{Tiền lương chính thực tế của CNSX} \times \text{Tỷ lệ trích trước}$$ Trong đó: $$\text{Tỷ lệ trích trước} = \frac{\text{Tổng tiền lương nghỉ phép của CNSX theo kế hoạch năm}}{\text{Tổng tiền lương chính của CNSX theo kế hoạch năm}} \times 100%$$

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã đạt được các kết quả cụ thể:

• Minh họa số liệu thực tế chi tiết: Khóa luận trích xuất và xử lý toàn bộ hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán tháng 12/2014 của Công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình, làm rõ quy trình tính giá thành cho 21.875 chiếc Cầu đỡ băng tải (tổng giá thành 3.438.811.351 đồng, giá thành đơn vị 157.203 đồng/chiếc) và 72 sản phẩm Hệ thống điện điều khiển cổng trục 40 tấn (tổng giá thành 2.619.319.993 đồng, giá thành đơn vị 36.379.444 đồng/sản phẩm).
• Hệ thống hóa quy trình chứng từ: Trình bày đầy đủ đường đi của chứng từ từ Phiếu nhập kho (mẫu 01-VT), Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho (mẫu 02-VT), Bảng thanh toán tiền lương (mẫu 3.4), Bảng phân bổ khấu hao TSCĐ (mẫu 3.8) đến các Sổ chi tiết TK 1541, 1542, 1543, Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái TK 154 và Thẻ tính giá thành sản phẩm (mẫu 3.13, 3.14).
• Đề xuất giải pháp mang tính ứng dụng: Các kiến nghị về trích trước lương nghỉ phép công nhân sản xuất, kiểm soát hao hụt NVL vượt định mức và hoàn thiện mẫu biểu sổ Nhật ký chung bám sát đúng tồn tại thực tế tại doanh nghiệp cơ khí quy mô vừa và nhỏ.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Số liệu minh họa chuyên sâu về quy trình tính giá thành mới chỉ tập trung vào phạm vi 01 tháng (tháng 12 năm 2014) và đối với 02 dòng sản phẩm cơ điện cụ thể, chưa bao quát hết toàn bộ chu kỳ sản xuất cả năm và các nhóm sản phẩm gia công kết cấu cơ khí khác của công ty.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang việc ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng trong tự động hóa phân bổ chi phí; nghiên cứu phương pháp tính giá thành theo công đoạn hoặc tính giá thành theo đơn đặt hàng kết hợp phương pháp định phí - biến phí (kế toán quản trị chi phí) để phục vụ việc ra quyết định kinh doanh.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp; kế toán viên và nhà quản lý tại các doanh nghiệp sản xuất cơ khí, kết cấu thép có quy mô vừa và nhỏ.
• Nội dung giá trị nhất: Hệ thống biểu mẫu kế toán chi tiết, quy trình hạch toán đối ứng tài khoản theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC và phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung theo tiền lương công nhân trực tiếp được trình bày kèm số liệu thực tế rõ ràng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào? Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC của Bộ Tài chính, phương pháp hạch toán hàng tồn kho kê khai thường xuyên, nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và sử dụng hình thức sổ kế toán Nhật ký chung.

2. Công ty sử dụng tiêu thức nào để phân bổ chi phí sản xuất chung cho các sản phẩm? Công ty phân bổ chi phí sản xuất chung (TK 1543) cho từng loại sản phẩm dựa trên tiêu thức tỷ lệ tiền lương của công nhân trực tiếp sản xuất (CNSX) từng loại sản phẩm so với tổng tiền lương CNSX toàn phân xưởng.

3. Kết quả tính giá thành đơn vị trong tháng 12/2014 của 2 sản phẩm nghiên cứu là bao nhiêu? Trong tháng 12/2014, giá thành sản xuất đơn vị của sản phẩm Cầu đỡ băng tải là 157.203 đồng/chiếc (tổng sản lượng hoàn thành 21.875 chiếc) và của Hệ thống điện điều khiển cổng trục 40 tấn là 36.379.444 đồng/sản phẩm (tổng sản lượng hoàn thành 72 sản phẩm).

4. Khóa luận chỉ ra những điểm tồn tại chính nào trong công tác kế toán chi phí của công ty? Các tồn tại chính gồm: luân chuyển chứng từ từ phân xưởng về phòng kế toán đôi lúc chậm trễ; sổ Nhật ký chung còn bỏ trống cột số thứ tự dòng; chưa hạch toán chi phí thiệt hại sản phẩm hỏng; chi phí NVL thực tế vượt định mức nhưng chưa có cơ chế đánh giá phân bổ chi tiết; và chưa thực hiện trích trước tiền lương nghỉ phép cho công nhân trực tiếp sản xuất.

5. Giải pháp nào được tác giả đề xuất để ổn định chi phí nhân công trực tiếp trong giá thành? Tác giả đề xuất công ty thực hiện trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân trực tiếp sản xuất vào chi phí sản xuất các tháng chính vụ dựa trên tỷ lệ kế hoạch năm (tổng tiền lương nghỉ phép kế hoạch chia cho tổng tiền lương chính kế hoạch), tránh việc dồn chi phí lương nghỉ phép vào một số tháng gây đột biến giá thành.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thị Phương Loan đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp vừa và nhỏ theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC. Qua khảo sát thực tế tại Công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình, tác giả đã phản ánh trung thực quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp hạch toán các khoản mục chi phí và quy trình tính giá thành cho các sản phẩm cơ khí hoàn thành trong tháng 12/2014. Các đề xuất hoàn thiện về luân chuyển chứng từ, kiểm soát định mức nguyên vật liệu và trích trước tiền lương nghỉ phép có tính ứng dụng thực tiễn cao đối với công tác kế toán tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Co sé ly luận về kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm trong Doanh nghiệp vừa và nhỏ. Chì thành Ôn gầy tại ống ay TNHH Co dién Ninh Binh. số ý kiến đề xuất góp phan hoàn thiện công tác kế toán chỉ phí sản xuất v Ảnh giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Cơ điện Ninh Bình. CHUONG 1: CO SO LY LUAN VE KE TOAN CHI PHi SAN XUAT VA TINH GIA THANH SAN PHAM TRONG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1.1 Những vấn đề cơ bản về chỉ phí sản xuất và tính giá thành sản:phẩm.Khái niệm và phân loại chỉ phí sản xuất 1.

Khái niệm chỉ phí sản xuất Chỉ phí sản xuất (CPSX) là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã bỏ ra có liên quan đến hoạt động sản xuất trong một thời kỳ nhất định (có thể là tháng, quý, năm). Phân loại chỉ phí Nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý của Công ty cũng như theo quy định của Nhà nước, chỉ phí sản xuất được chia theo-các khoản mục sau: * Phân loại CPSX theo nội dung tính chất của chỉ phí + Chỉ phí nguyên vật liệu + Chỉ phí nhân công + Chi phí khẩu hao'TSCĐ + Chi phi dich vu mua ngoài + Chỉ phí bằng tiền khác * Phân loại chỉ phí sản xuất theo khoản mục tính giá thành + Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp + Chi phí nhân công trực tiếp +.GIÍ phí/§ản xuất chung + Chi phí bá hà Zsà + Chi phi doanh nghiép ` — Sg. * Pha an hệ chi phí với công việc hoàn thành + Biến Phí , + Định phí 1. Khái niệm và phân loại giá thành sản phẩm 1.

Khái niệm Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền toàn bộ những hao phí về lao động sống cần thiết và lao động vật hoá được tính trên một khối lượng kết quả sản phẩm lao vụ, địch vụ boàn thành nhất định. Phân loại giá thành sản phẩm * Phân loại giá thành sản phẩm theo thời gian'và nguồn số liệu để tính giá thành: - Giá thành kế hoạch: được tính toán trên cơ sở chỉ phí sản xuất kế hoạch và số lượng kế hoạch. Việc tính toán giá thành kế Hoạch được tiến hành trước khi thực hiện sản xuất, chế tạo sản phẩm. Chỉ tiêu này được xem là mục tiêu phấn đấu, là cơ sở để đánh giá, phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành của doanh nghiệp.

- Giá thành định mức: là giá thành sản phẩm được tính trên cơ sở các định mức chỉ phí hiện hành vả chỉ tính cho đơn vị sản phẩm. Việc tính giá thành định mức được tiến hành trước khi sản xuất, chế tạo sản phẩm. Giá thành định mức là thước đo chính.xác kết quả kinh doanh các loại tài sản, vật tư, tiền vốn trong doanh nghiệp. Đó là căn cứ quản lý quan trọng, tạo cơ sở cho việc đánh giá tính hợp lý; hiệu quả của giải pháp kinh tế kỹ thuật đã áp dụng.

- Giá thành/thực tế: là giá thành sản phẩm tính trên cơ sở số liệu chỉ phí sản xuất thực tế phát sinh và tập hợp được trong kỳ với số lượng thực tế sản xuất được. Khác với 2 loạï giá thành trên, giá thành thực tế chỉ được tính toán sau khi qua tri sản xuất đã hoàn thành. Phan loaitheo phạm vi phát sinh chi phi: id t an xuất {giá thành công xưởng): là chỉ tiêu phản ánh tất cả liên quan đến việc sản xuất, chế tạo sản phẩm trong Giá thành sản Chỉ phí nguyên + Chỉ phí nhân : Chỉ phí sản xuất vật liệu trực tiếp công trực tiếp xuất chung - Giá thành tiêu thụ (Giá thành toàn bộ): là chỉ tiêu phản ánh toàn bộ các khoản chỉ phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Giá thành toàn bộ Giá thành Chỉ phí quản lý Chỉ phí bán of của sản phẩm sản xuất doanh nghiệp ` hàng 1.

Mỗi quan hệ giữa chỉ phí sản xuất và giá thành sản phẩm Chỉ phí sản xuất và giá thành sản phẩm là 2 chỉ tiêu giếng nhau về chất, đều là hao phí về lao động sống và lao động vật hoá mà doanh nghiệp bỏ ra trong quá trình sản xuất. Nhưng do bộ phận chi phí sản xuất giữa các kỳ không đều nhau nên chỉ phí sản xuất và giá thành sản phẩm lại khác nhau trên 2 phương diện: - Về mặt phạm vi: chỉ phí sản xuất gắn với 1 thời'kỳ nhất định, còn giá thành sản phẩm gắn với khối lượng sản phẩm, công việc, lao vụ đã hoàn thành. - Về mặt lượng: chỉ phí sản xuất và giá thành sản phẩm khác nhau khi có chỉ phí sản xuất dở dang. Thể hiện: 2 Chi phi san Chi phi sản ¬ és Tong gia thanh õ.

Chi phi san xuat 3 = xuâtdởdang. + xuâtphátsinh — bea sản phâm. dé dang cudi ky dau ky trong ky Trong trường hợp đặc biệt: Dở dang đầu kỳ = Dở dang cuối kỳ hoặc không có sản phẩm đở dang thì Tổng giá thành sản phẩm bằng chỉ phí sản xuất trong kỳ. Giữa chỉ,phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ mật thiết với nhau, chi phí sản xuất là đầu vào, là nguyên nhân dẫn đến kết quả đầu ra là giá thà phẩm.

Mặt khác, số liệu của kế toán tập hợp chỉ phí là cơ sở để iit wt phẩm. Vì vậy, tiết kiệm được chỉ phí sẽ hạ được giá thành. Kế toán chỉ p = 1. Đi tíy vail ương pháp kế toán chỉ phí sản xuất Š€ gig Ậ * Đối tượng kế toán chỉ phí sản xuất Đối tượng tập hợp chỉ phí sản xuất là phạm vi, giới hạn mà chỉ phí sản xuất cần phải tập hợp nhằm để kiểm tra, giám sát chi phi san xuất và phục vụ công tác tính giá thành sản phẩm.

* Phương pháp tập hợp chỉ phí sản xuất - Phương pháp tập hợp chỉ phí trực tiếp: Phương phấp này áp dụng đối với các chỉ phí liên quan đến đối tượng tập hợp chỉ phí đã xác định. Khi hạch toán, mọi chỉ phí liên quan trực tiếp đến đối tượng rào được tập hợp riêng cho đối tượng đó. - Phương pháp tập hợp và phân bổ gián tiếp: Phương pháp này áp dụng đối với các chỉ phí liên quan đến nhiều đối tượng đã xác:định mà không thể tập hợp trực tiếp các chỉ phí này cho từng đối tượng đó. KẾ toán chỉ phí nguyên vật liệu trực tiếp 1.

Khái niệm, phương pháp tập hợp, phân bỗ chỉ phí nguyên vật liệu trực tiếp * Khái niệm: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (CPNVLTT) bao gồm giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu. được xuất dùng trực tiếp cho việc chế tạo sản phẩm. Trường Hợp doanh nghiệp mua nửa thành phẩm để lắp ráp, gia công thêm thành phẩm thì nửa thành phẩm mua ngoài cũng được hạch toán vào chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. *Phương pháp phân bỗ Chi phi nguyên vật liệu trực tiếp được căn cứ vào chứng từ xuất kho để tính ra giá trị thực tế vật liệu trực tiếp xuất dùng và căn cứ vào các đối tượng, tập hợp chỉ phí sản xuất đã xác định để tập hợp.

Trường hợp vật liệu xuất dùng có liên quan đến nHiều đối tượng tập hợp chỉ phí, không thể tổ chức hạch toán riêng được áp uD phương pháp phân bổ thường được sử dụng là Tổng chỉ phí vật x Tỷ lệ (hệ số) l liệu cần phân bổ phân bổ - Xác định hệ số phân bổ: Tỷ lệ(hayhệ _ Tổng tiêu thức phân bồ của từng đối tượng số) phân bổ Tổng tiêu thức phân bồ của tắt cả các đối tượng 7 * Chứng từ sử dụng: Để tập hợp và phân bổ chỉ phí NVLTT, kế toán sử dụng các chứng từ: phiếu nhập kho, phiểu xuất kho, phiếu đề nghị cấp vật tư,. * Tài khoản sử dụng: Để theo dõi các khoản CPNVLTT kế toán sử dụng TK. 154 (chỉ tiết CPNVLTT) và được mở chỉ tiết theo từng đối tượng tập hợp chỉ phí: * Nội dung kết cầu TK154 (chỉ tiết CPNVLTT): - Bên nợ: Giá trị nguyên, vật liệu xuất dùng trực tiếp cho chế tạo sản phẩm - Bên có: — Giá trị vật liệu không dùng hết trả lại kho ~ Kết chuyển CP NVLTT vào TK155 để tính giá thành sản phẩm. - Số dư : TK154 (chỉ tiết CPNVL,TT) cuối kỳ khôñg có số dư.

Trình tự kế toán NVL trực điếp Trình tự hạch toán chỉ phí NVLTT được thể hiện qua sơ đỗ sau: TK 152 TK 154 (chỉ tiết CENVLTT) TK 152 Xuất kho NVL sử đựng cho NVL dùng không hết Sản phẩm sản xúất (1) Nhập lại kho TK 111,112,331. TK 155 Giá mua không thuế GTGT Kết chuyển CPNVLTT (1). > TK 133 TK 631 Thuế GTGT được khấu trừ Kết chuyển CPNVLTT (2) TK 611 —__DDDDờy Gia tri NVL str dung trong ky Cho sản xuất sản phẩm (2) 1. KẾ toán chỉ phi nhân công trực tiếp 1.

Khái niệm và tài khoản sử dụng * Khái niệm: Chi phi nhân công trực tiếp (CPNCTT) là những khoản thù lao lao động phải trả cho lao động trực tiếp sản xuất như: lương chính, lương phụ và các khoản phụ cấp có tính chất lương. Ngoài ra còn bao gồm các khoản trích theo lương (BHYT, BHXH, BHTN,KPCĐ) theo một tỷ lệ nhất định với tiền lương của công nhân mà doanh nghiệp phải chịu. * Tài khoản sử dụng: Để theo đối các khoản CPNCTT, kế toán $ử dụng TK. 154 (chỉ tiết CPNCTT) *Nội dung kết cấu như sau: - Bên Nợ: Tập hợp chỉ phí nhân công trực tiếp thực tế phát sinh trong kỳ.

- Bên Có: Kết chuyên CPNCTT vào TK155 để tính giá thành sản phẩm. TK 154(chi tiết CPNCTT) không €ó số dư và được mở chỉ tiết theo đối tượng kế toán chỉ phí. Trình tự kế toán chỉ phí nhân công trực tiếp Trình tự hạch toán chỉ phí nhân công trực tiếp được thẻ hiện qua sơ đồ sau: TK 334 TK 154 (chỉ tiết CPNCTT) TKI55_ — | Tiền lương phụ cấp phải trả Kết chuyển CPNCTT (1) cho CNTT sản xuất ————————— TK 335 TK631_ —| Trích trước lương nghỉ phép. Két chuyén CPNCTT @), của CNTT sản xuât TK 138 Các khoản trích theo lương o tỷ lệ quy định ồ 2b rình tự hạch toán chỉ phí nhân công trực tiếp Ghi o 1) Kế ái n theo phương pháp kê khai thường xuyên Ya sản theo phương pháp kiểm kê định kỳ 1.

KẾ toán chỉ phí sản xuất chung 1. Khái niệm và tài khoản sử dụng * Khái niệm Chỉ phí sản xuất chung là những chỉ phí cần thiết còn lại để sản xuất sản phẩm sau chỉ phí nguyên vật liệu trực tiếp và chỉ phí nhân công trực tiếp. Đây là những chỉ phí phát sinh trong phạm vi các phân xưởng, bộ phận sản xuất của doanh nghiệp.