CHƯƠNG I TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI KẾ TOÁN CHI PHÍ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Trong những năm qua, cơ chế quản lý kinh tế của nước ta đã có những đổi mới sâu sắc và toàn diện, tạo ra những chuyển biến tích cực cho sự tăng trưởng của nền kinh tế. Nền kinh tế của nước ta chuyển từ nền kinh tế hàng hoá tập trung sang nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, theo định hướng XHCN. Điều đó càng chi phối mạnh mẽ hoạt động của các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp thương mại nói riêng.
Chính vì thế, hạch toán kế toán là công cụ không thể thiếu trong một doanh nghiệp dù là doanh nghiệp lớn hay nhỏ. Trong nền kinh tế thị trường đòi hỏi tất cả các ngành kinh tế nói chung và ngành thương mại nói riêng phải năng động sáng tạo, không ngừng nâng cao hiệu quả kinh doanh của mình. Làm thế nào để đạt hiệu quả cao trong kinh doanh luôn là vấn đề đặt ra cho mỗi doanh nghiệp cả về mặt lý luận và mặt thực tiễn. Không một doanh nghiệp nào muốn mình tồn tại trong thua lỗ để rồi phá sản.
Phấn đấu không ngừng, nâng cao hiệu quả kinh doanh là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu trong kinh doanh hiện nay. Trong hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp thương mại tất yếu phải phát sinh các loại chi phí, chúng rất đa dạng và phức tạp, ảnh hưởng không nhỏ tới sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Chi phí bán hàng là một trong những khoản mục chi phí không thể thiếu để thúc đẩy quá trình tiêu thụ. Người xưa có câu “Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm”, việc xác định đúng và quản lý chi phí tiết kiệm hợp lý sẽ giúp nhà quản lý doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn một cách hiệu quả.
Vậy cần tổ chức hạch toán chi phí bán hàng như thế nào để xác định được kết quả hoạt động kinh doanh hợp lý, đánh giá đúng chất lượng và hiệu quả kinh doanh? Đây là một vấn đề mà mọi doanh nghiệp sản xuất kinh doanh đều rất chú trọng. Từ đó một yêu SV: Nguyễn Thị Hậu – MSV: 09E150419 Chuyên đề tốt nghiệp Luan van Trường Đại Học Thương Mại 8 GVHD: PGS.TS Đoàn Vân Anh cầu cấp thiết đặt ra cho công tác quản lý là phải tổ chức hạch toán kế toán chi phí bán hàng. Hiện nay kế toán chi phí bán hàng tại công ty TNHH TM và DV Gia đình Việt còn một số vấn đề tồn tại cần được hoàn thiện và làm rõ hơn như: việc tập hợp chứng từ đôi khi còn bị chậm trễ, việc phân bổ chi phí bán hàng cho số hàng hóa đã tiêu thụ trong kỳ chưa thật sự có hiệu quả, công ty chưa trích lập chi phí bảo hành sản phẩm…Vì vậy tính cấp thiết của đề tài: “Kế toán chi phí bán hàng tại Công ty TNHH TM và DV Gia đình Việt” là việc giải quyết và làm rõ được những vấn đề còn tồn tại đó.2 Xác lập và tuyên bố đề tài Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác kế toán chi phí trong doanh nghiệp, trong thời gian tìm hiểu thực tế tại Công ty TNHH TM và DV Gia đình Việt em nhận thấy kế toán chi phí trong công ty nói chung và kế toán chi phí bán hàng nói riêng, mặc dù có nhiều cố gắng song vẫn còn những bất cập, tồn tại. Vì lý do đó em đi sâu vào nghiên cứu chuyên đề: “ Kế toán chi phí bán hàng tại Công ty TNHH TM và DV Gia đình Việt”.3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là thông qua quá trình nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn về kế toán chi phí bán hàng có thể đưa ra đánh giá thực tế về công tác tổ chức kế toán chi phí bán hàng tại công ty. Từ đó thấy được vai trò, sự ảnh hưởng của công tác kế toán chi phí bán hàng tới kết quả hoạt động kinh doanh của công ty, để thấy được mặt mạnh, mặt hạn chế của công tác kế toán chi phí bán hàng của công ty. Từ đó, phát huy những mặt mạnh, còn những mặt hạn chế có biện pháp khắc phục để nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty. Đồng thời nó sẽ giúp cho các cấp quản lý trong công ty có nguồn thông tin quan trọng, chính xác, kịp thời là cơ sở để đưa ra các quyết định kinh doanh đúng đắn và hợp lý giúp doanh nghiệp đạt được hiệu quả cao trong kinh doanh.
SV: Nguyễn Thị Hậu – MSV: 09E150419 Chuyên đề tốt nghiệp Luan van Trường Đại Học Thương Mại 9 GVHD: PGS.TS Đoàn Vân Anh Với bản thân mình qua việc nghiên cứu đề tài này sẽ hiểu rõ hơn về các khái niệm và nội dung kế toán chi phí bán hàng theo quy định của chế độ kế toán tại công ty TNHH TM và DV Gia đình Việt.4 Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu của đề tài là kế toán chi phí bán hàng trong doanh nghiệp kinh doanh thương mại hạch toán theo phương pháp kê khai thường xuyên và tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu trong phạm vi một công ty đó là công ty TNHH TM và DV Gia đình Việt. Và số liệu là những số liệu kế toán của công ty TNHH TM và DV Gia đình Việt tháng 01 năm 2011.5 Khái niệm và phân định nội dung nghiên cứu đề tài chi phí bán hàng.
- Khái niệm chi phí: Chi phí hoạt động của doanh nghiệp được hiểu là toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp đã chi ra trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, biểu hiện bằng tiền và tính vào một kỳ nhất định. Chi phí luôn có tính chất cá biệt bao gồm tất cả các khoản chi phí mà doanh nghiệp đã bỏ ra để tồn tại và tiến hành hoạt động của mình bất kể đó là chi phí cần thiết hay không. Xét về thực chất, chi phí sản xuất kinh doanh là sự dịch chuyển vốn của doanh nghiệp vào các đối tượng tính giá nhất định, nó là vốn của doanh nghiệp bỏ vào quá trình sản xuất kinh doanh. Do vậy, trong quản lý các hoạt động sản xuất kinh doanh, các nhà quản trị doanh nghiệp luôn cần biết số chi phí chi ra cho từng hoạt động, từng loại sản phẩm, dịch vụ trong kỳ là bao nhiêu, số chi phí đã chi đó cấu thành trong số sản phẩm lao vụ, dịch vụ đã hoàn thành là bao nhiêu.
SV: Nguyễn Thị Hậu – MSV: 09E150419 Chuyên đề tốt nghiệp Luan van Trường Đại Học Thương Mại 10 GVHD: PGS.TS Đoàn Vân Anh - Khái niệm chi phí bán hàng: Chi phí bán hàng: Là chi phí biểu biện bằng tiền của toàn bộ hao phí lao động sống, lao động vật hoá và các khoản chi phí cần thiết khác phục vụ cho quá trình bảo quản và tiêu thụ hàng hoá. Chi phí bán hàng phát sinh thường xuyên trong suốt quá trình tồn tại và hoạt động của doanh nghiệp. Nhưng để phục vụ cho yêu cầu quản lý, chi phí bán hàng phải được tập hợp theo từng thời kỳ: tháng, quý, năm. Chi phí bán hàng gồm nhiều loại với tính chất kinh tế, mục đích, công dụng và yêu cầu quản lý khác nhau.
Để hạch toán đúng đắn chi phí và đáp ứng yêu cầu của quản trị, cần phải phân loại chi phí theo các tiêu thức khác nhau.2 Phân loại chi phí bán hàng.1 Theo nội dung, tính chất kinh tế, chi phí bán hàng bao gồm các khoản chi phí sau: - Chi phí nhân viên: Phản ánh các khoản phải trả cho nhân viên bán hàng, nhân viên đóng gói, vận chuyển, bảo quản sản phẩm, hàng hoá,. bao gồm tiền lương, tiền ăn giữa ca, tiền công và các khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn,. - Chi phí vật liệu, bao bì: Phản ánh các chi phí vật liệu, bao bì xuất dùng cho việc giữ gìn, tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, như chi phí vật liệu đóng gói sản phẩm, hàng hoá, chi phí vật liệu, nhiên liệu dùng cho bảo quản, bốc vác, vận chuyển sản phẩm, hàng hoá trong quá trình tiêu thụ, vật liệu dùng cho sửa chữa, bảo quản TSCĐ,. dùng cho bộ phận bán hàng.
- Chí phí dụng cụ, đồ dùng: Phản ánh chi phí về công cụ, dụng cụ phục vụ cho quá trình tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá như dụng cụ đo lường, phương tiện tính toán, phương tiện làm việc,. - Chi phí khấu hao TSCĐ: Phản ánh chi phí khấu hao TSCĐ ở bộ phận bảo quản, bán hàng, như nhà kho, cửa hàng, bến bãi, phương tiện bốc dỡ, vận chuyển, phương tiện tính toán, đo lường, kiểm nghiệm chất lượng,. - Chi phí bảo hành: Dùng để phản ánh khoản chi phí bảo hành sản phẩm, hàng hoá. Riêng chi phí sửa chữa và bảo hành công trình xây lắp phản ánh ở TK 627 “Chi phí sản xuất chung” mà không phản ánh ở TK này.
SV: Nguyễn Thị Hậu – MSV: 09E150419 Chuyên đề tốt nghiệp Luan van Trường Đại Học Thương Mại 11 GVHD: PGS.TS Đoàn Vân Anh - Chi phí dịch vụ mua ngoài: Phản ánh các chi phí dịch vụ mua ngoài phục vụ cho bán hàng như chi phí thuê ngoài sửa chữa TSCĐ phục vụ trực tiếp cho khâu bán hàng, tiền thuê kho, thuê bãi, tiền thuê bốc vác, vận chuyển sản phẩm, hàng hoá đi bán, tiền trả hoa hồng cho đại lý bán hàng, cho đơn vị nhận uỷ thác xuất khẩu,. - Chi phí bằng tiền khác: Phản ánh các chi phí bằng tiền khác phát sinh trong khâu bán hàng ngoài các chi phí đã kể trên như chi phí tiếp khách ở bộ phận bán hàng, chi phí giới thiệu sản phẩm, hàng hoá, quảng cáo, chào hàng, chi phí hội nghị khách hàng,.2 Theo mối quan hệ giữa chi phí với doanh thu, chi phí bán hàng bao gồm: - Chi phí bán hàng khả biến (biến phí): là những khoản chi phí biến đổi tỷ lệ thuận với sự thay đổi của doanh thu, nhưng không thay đổi nếu tính trên một đơn vị hoạt động. Thuộc loại chi phí này có lương của nhân viên bán hàng khoán theo doanh thu, chi phí quảng cáo theo doanh thu, chi phí vật liệu bao gói… - Chi phí bán hàng bất biến (định phí): là những khoản chi phí ở một mức hoạt động căn bản không biến đổi khi mức độ hoạt động thay đổi.Nhưng tính cho một đơn vị hoạt động thi chi phí này lại thay đổi.