Khóa luận kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Nam Hạnh

Nghiên cứu kế toán bàn hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Nam Hạnh Phủ Lý Hà Nam, phân tích hiệu quả và chiến lược.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Kế Toán Bán Hàng và Kết Quả Kinh Doanh tại Công Ty TNHH Nam Hạnh
• Loại tài liệu: Đồ Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI
• 1.1. Những vấn đề chung về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh
• 1.2. Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh
• 1.3. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh
• 1.4. Nội dung công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh
• 1.4.1. Kế toán bán hàng
• 1.4.2. Kế toán giá vốn hàng bán
• 1.4.3. Kế toán doanh thu bán hàng
• 1.4.4. Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.4.5. Kế toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp
• 1.4.6. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính và chi phí tài chính
• 1.4.7. Kế toán thu nhập khác và chi phí khác
• 1.4.8. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.4.9. Kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA CÔNG TY TNHH NAM HẠNH
• 2.1. Lịch sử hình thành và phát triển của công ty TNHH Nam Hạnh
• 2.2. Ngành nghề kinh doanh
• 2.3. Đặc điểm quan trọng của công ty
• 2.4. Đặc điểm cơ sở vật chất
• 2.5. Tình hình lao động công ty
• 2.6. Cơ cấu tổ chức
• 2.7. Kết quả kinh doanh của công ty trong 3 năm (2012-2014)
• 2.8. Thuận lợi, khó khăn và phương hướng phát triển của công ty
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH NAM HẠNH
• 3.1. Đặc điểm chung về tổ chức công tác kế toán tại công ty
• 3.2. Chế độ kế toán áp dụng tại công ty
• 3.3. Tình hình sử dụng máy tính trong phương pháp kế toán
• 3.4. Thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty
• 3.4.1. Phương thức bán hàng ở công ty TNHH Nam Hạnh
• 3.4.2. Kế toán giá vốn hàng bán
• 3.4.3. Kế toán doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ và các khoản giảm trừ doanh thu
• 3.4.4. Kế toán chi phí quản lý kinh doanh
• 3.4.5. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính và chi phí tài chính
• 3.4.6. Kế toán thu nhập khác và chi phí khác
• 3.4.7. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH NAM HẠNH
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC MẪU SỞ
• DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Nền tảng kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh

Kế toán bán hàng là một phần hành cốt lõi trong mọi doanh nghiệp thương mại. Nó không chỉ ghi nhận các giao dịch mà còn là công cụ quản lý, kiểm soát và ra quyết định. Một công tác kế toán bán hàng hiệu quả sẽ phản ánh chính xác doanh thu thuần, kiểm soát công nợ phải thu, và là cơ sở để xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ. Quá trình này bắt đầu từ khi nhận đơn đặt hàng, xuất kho, giao hàng, xuất hóa đơn và cuối cùng là ghi nhận doanh thu. Việc theo dõi chặt chẽ từng khâu giúp doanh nghiệp hạn chế thất thoát, phát hiện hàng hóa chậm luân chuyển và thúc đẩy quá trình tuần hoàn vốn. Các số liệu do kế toán bán hàng cung cấp là đầu vào quan trọng cho việc lập báo cáo kết quả kinh doanh, một tài liệu không thể thiếu cho các nhà quản trị, nhà đầu tư và cơ quan nhà nước. Theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS), việc ghi nhận doanh thu và chi phí phải tuân thủ nguyên tắc phù hợp, đảm bảo chi phí phát sinh tương ứng với doanh thu tạo ra trong kỳ. Điều này giúp kết quả kinh doanh được phản ánh một cách trung thực và hợp lý, từ đó cung cấp một cái nhìn toàn diện về ảnh hưởng của kế toán đến hiệu quả kinh doanh.

1.1. Vai trò của công tác kế toán bán hàng trong doanh nghiệp

Công tác kế toán bán hàng giữ vai trò trung tâm trong việc cung cấp thông tin kinh tế, tài chính. Nó giúp ban lãnh đạo nắm bắt kịp thời tình hình tiêu thụ sản phẩm, từ đó điều chỉnh chiến lược kinh doanh phù hợp. Các thông tin chính xác về kế toán doanh thu và giá vốn hàng bán giúp doanh nghiệp đánh giá được lợi nhuận gộp của từng mặt hàng, từng kênh phân phối. Hơn nữa, hệ thống sổ sách kế toán và chứng từ kế toán bán hàng được tổ chức khoa học là bằng chứng pháp lý vững chắc, phục vụ cho công tác kiểm tra, thanh tra của cơ quan thuế và các bên liên quan. Một hệ thống kế toán bán hàng mạnh mẽ còn giúp giám sát chặt chẽ các khoản công nợ phải thu, giảm thiểu rủi ro nợ xấu và đảm bảo dòng tiền lành mạnh cho doanh nghiệp.

1.2. Sơ lược quy trình hạch toán kế toán bán hàng chuẩn mực

Một quy trình kế toán bán hàng chuẩn mực thường bao gồm các bước: lập và luân chuyển chứng từ (hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho), ghi nhận doanh thu vào tài khoản TK 511, đồng thời ghi nhận giá vốn vào TK 632. Việc hạch toán phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS). Kế toán cần phản ánh đầy đủ các khoản giảm trừ doanh thu (nếu có) như chiết khấu thương mại (TK 521), giảm giá hàng bán (TK 532) để xác định doanh thu thuần một cách chính xác. Các nghiệp vụ phát sinh được ghi chép vào các sổ chi tiết liên quan, sau đó tổng hợp lên sổ cái và cuối cùng là cơ sở để lập báo cáo tài chính. Việc sử dụng phần mềm kế toán hiện nay giúp tự động hóa nhiều công đoạn, giảm thiểu sai sót và tăng hiệu quả công việc.

1.3. Phương pháp xác định kết quả hoạt động kinh doanh cuối kỳ

Việc xác định kết quả kinh doanh là mục tiêu cuối cùng của công tác kế toán trong một kỳ. Kết quả này được tổng hợp trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu số B02-DNN). Quá trình này bao gồm việc kết chuyển toàn bộ doanh thu, thu nhập (TK 511, 515, 711) và chi phí (TK 632, 635, 641, 642, 811) sang tài khoản TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh). Chênh lệch giữa tổng doanh thu và tổng chi phí sẽ cho ra lợi nhuận trước thuế. Sau khi xác định chi phí thuế TNDN phải nộp (TK 821), doanh nghiệp sẽ có được lợi nhuận sau thuế, đây là chỉ tiêu quan trọng nhất phản ánh hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp trong kỳ.

II. Thách thức trong công tác kế toán bán hàng tại Nam Hạnh

Nghiên cứu thực tế tại Công ty TNHH Nam Hạnh cho thấy, mặc dù bộ máy kế toán hoạt động tương đối ổn định, vẫn tồn tại một số hạn chế cần khắc phục để hoàn thiện công tác kế toán. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến tính chính xác của số liệu mà còn làm giảm hiệu quả của việc phân tích tài chính doanh nghiệp. Một trong những vấn đề nổi cộm là việc quản lý và luân chuyển chứng từ kế toán bán hàng. Các chứng từ gốc đôi khi chưa được phân loại khoa học, gây khó khăn khi cần tra cứu, đối chiếu. Bên cạnh đó, việc chưa tận dụng hết các công cụ kế toán như các tài khoản giảm trừ doanh thu cũng là một điểm yếu. Điều này có thể làm giảm sức cạnh tranh và bỏ lỡ cơ hội thu hút khách hàng mua với số lượng lớn. Việc theo dõi công nợ phải thu cũng cần được chi tiết hóa hơn để có biện pháp xử lý kịp thời các khoản nợ quá hạn. Những hạn chế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có những giải pháp cải tiến để nâng cao hiệu quả công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh.

2.1. Hạn chế trong quy trình luân chuyển chứng từ kế toán

Tại Công ty Nam Hạnh, các chứng từ như hóa đơn GTGT, phiếu thu, phiếu xuất kho sau khi phát sinh được tập hợp chung lại mà chưa có sự phân loại chi tiết theo từng nghiệp vụ. Thực trạng này gây tốn thời gian cho kế toán khi cần đối chiếu, kiểm tra lại số liệu gốc. Việc thiếu một quy trình luân chuyển và lưu trữ chứng từ kế toán bán hàng một cách khoa học có thể dẫn đến rủi ro thất lạc, sai sót, đặc biệt khi cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra. Một hệ thống lưu trữ được mã hóa và sắp xếp hợp lý sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý.

2.2. Bỏ qua các tài khoản giảm trừ doanh thu quan trọng

Tài liệu nghiên cứu cho thấy công ty chưa mở và sử dụng tài khoản 521 – “Chiết khấu thương mại”. Đây là một thiếu sót, vì chiết khấu thương mại là một công cụ marketing hiệu quả để khuyến khích khách hàng mua với số lượng lớn, từ đó thúc đẩy kế toán doanh thu. Việc không hạch toán riêng khoản này khiến Báo cáo kết quả kinh doanh không phản ánh được đầy đủ các chính sách bán hàng của công ty, đồng thời làm giảm khả năng phân tích sâu về hiệu quả của các chương trình khuyến mãi. Hoàn thiện công tác kế toán cần bắt đầu từ việc áp dụng đầy đủ các tài khoản theo quy định.

2.3. Khó khăn trong việc quản lý và theo dõi công nợ phải thu

Mặc dù kế toán công nợ tại Công ty Nam Hạnh có mở sổ chi tiết cho từng khách hàng, nhưng việc theo dõi tuổi nợ (khoản nào trong hạn, khoản nào quá hạn) chưa được thực hiện một cách hệ thống. Điều này gây khó khăn trong việc đôn đốc thu hồi nợ kịp thời, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh nợ xấu, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và kết quả kinh doanh. Việc thiếu một hệ thống báo cáo công nợ phải thu theo tuổi nợ làm cho ban lãnh đạo không có cái nhìn đầy đủ để đưa ra các biện pháp xử lý phù hợp. Tăng cường kiểm soát nội bộ hoạt động bán hàng và thu tiền là giải pháp cần thiết.

III. Phương pháp hạch toán doanh thu và giá vốn hàng bán chuẩn

Để xác định kết quả kinh doanh một cách chính xác, việc hạch toán bán hàng phải được thực hiện đúng nguyên tắc và chuẩn mực. Trọng tâm của quá trình này là ghi nhận đúng và đủ kế toán doanh thu và giá vốn hàng bán. Doanh thu chỉ được ghi nhận khi giao dịch thỏa mãn các điều kiện theo VAS 14. Giá vốn hàng bán phải được xác định phù hợp với phương pháp tính giá hàng tồn kho mà doanh nghiệp đã đăng ký (ví dụ: nhập trước, xuất trước - FIFO). Tại Công ty Nam Hạnh, việc áp dụng phương pháp FIFO để tính giá vốn là hợp lý. Tuy nhiên, cần đảm bảo mọi nghiệp vụ xuất kho bán hàng đều được phản ánh giá vốn tương ứng ngay trong kỳ. Đồng thời, các chi phí liên quan trực tiếp đến quá trình bán hàng như chi phí vận chuyển, hoa hồng... cần được hạch toán vào chi phí bán hàng (TK 641), không gộp chung vào giá vốn để đảm bảo tính minh bạch và dễ dàng cho việc phân tích tài chính doanh nghiệp.

3.1. Quy trình ghi nhận kế toán doanh thu bán hàng theo VAS

Theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS), kế toán doanh thu được ghi nhận khi phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm đã được chuyển giao cho người mua. Tại Công ty Nam Hạnh, thời điểm ghi nhận doanh thu là khi xuất hóa đơn GTGT. Kế toán tiến hành ghi Nợ các tài khoản phải thu (TK 131) hoặc tiền (TK 111, 112), đồng thời ghi Có TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ) với giá bán chưa thuế, và Có TK 3331 (Thuế GTGT phải nộp). Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình này đảm bảo doanh thu thuần được phản ánh chính xác, là cơ sở vững chắc để tính toán lợi nhuận.

3.2. Cách xác định và hạch toán giá vốn hàng bán chính xác

Song song với việc ghi nhận doanh thu, kế toán phải ghi nhận giá vốn hàng bán tương ứng. Tại Công ty Nam Hạnh, trị giá vốn hàng xuất bán được tính theo phương pháp nhập trước - xuất trước (FIFO). Khi xuất kho, kế toán căn cứ vào phiếu xuất kho để xác định giá trị thực tế của lô hàng và hạch toán: Nợ TK 632 (Giá vốn hàng bán), Có TK 156 (Hàng hóa). Việc tính toán chính xác giá vốn ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận gộp. Bất kỳ sai sót nào trong khâu này đều có thể làm sai lệch kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

IV. Bí quyết lập báo cáo kết quả kinh doanh chính xác nhất

Lập báo cáo kết quả kinh doanh là bước tổng hợp cuối cùng, phản ánh toàn bộ nỗ lực của doanh nghiệp trong một kỳ. Để báo cáo này chính xác, mọi số liệu từ công tác kế toán bán hàng, chi phí, doanh thu tài chính đến các thu nhập khác phải được tập hợp đầy đủ và đúng đắn. Quá trình kết chuyển từ các tài khoản doanh thu, chi phí sang tài khoản TK 911 phải được thực hiện cẩn thận. Sai sót trong việc kết chuyển có thể dẫn đến kết quả lãi/lỗ bị sai lệch. Một bí quyết quan trọng là thực hiện đối chiếu chéo số liệu giữa sổ cái và các sổ chi tiết trước khi tiến hành kết chuyển. Ví dụ, tổng phát sinh Có của TK 511 trên sổ cái phải khớp với tổng doanh thu trên sổ chi tiết bán hàng. Việc sử dụng phần mềm kế toán hiện đại sẽ hỗ trợ rất lớn trong việc tự động hóa và kiểm tra đối chiếu, giảm thiểu rủi ro sai sót do con người, giúp hoàn thiện công tác kế toán hiệu quả.

4.1. Lập báo cáo kết quả kinh doanh theo mẫu B02 DNN

Công ty Nam Hạnh áp dụng chế độ kế toán cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, do đó Báo cáo kết quả kinh doanh được lập theo mẫu B02-DNN ban hành theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC. Báo cáo này trình bày các chỉ tiêu trọng yếu như: Doanh thu bán hàng, Các khoản giảm trừ, Doanh thu thuần, Giá vốn hàng bán, Lợi nhuận gộp, Chi phí tài chính, Chi phí quản lý kinh doanh, và cuối cùng là Lợi nhuận sau thuế. Kế toán trưởng có trách nhiệm rà soát và đảm bảo mọi số liệu được trình bày đúng chỉ tiêu, phản ánh trung thực tình hình kinh doanh của công ty trong kỳ báo cáo.

4.2. Phân tích tài chính doanh nghiệp từ số liệu kế toán

Số liệu trên báo cáo kết quả kinh doanh là nguồn dữ liệu quý giá để tiến hành phân tích tài chính doanh nghiệp. Các nhà quản lý có thể tính toán các tỷ suất sinh lời như tỷ suất lợi nhuận gộp, tỷ suất lợi nhuận ròng để đánh giá hiệu quả hoạt động. Việc so sánh kết quả giữa các kỳ (ví dụ, so sánh số liệu 3 năm 2012-2014 của Công ty Nam Hạnh) giúp nhận diện xu hướng phát triển, điểm mạnh, điểm yếu. Phân tích sâu hơn có thể chỉ ra ảnh hưởng của kế toán đến hiệu quả kinh doanh, từ đó đưa ra các quyết định chiến lược nhằm tối ưu hóa chi phí và gia tăng lợi nhuận.

V. Hướng hoàn thiện công tác kế toán để tối ưu lợi nhuận

Dựa trên thực trạng tại Công ty TNHH Nam Hạnh, việc hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là một yêu cầu cấp thiết để tối ưu hóa lợi nhuận. Các giải pháp cần tập trung vào việc chuẩn hóa quy trình, ứng dụng công nghệ và tăng cường kiểm soát. Doanh nghiệp cần xây dựng một quy trình luân chuyển và lưu trữ chứng từ kế toán bán hàng rõ ràng, khoa học. Việc áp dụng đầy đủ các tài khoản kế toán, đặc biệt là tài khoản chiết khấu thương mại, không chỉ tuân thủ chế độ mà còn là một công cụ hỗ trợ kinh doanh hiệu quả. Quan trọng hơn, việc đầu tư vào một phần mềm kế toán hiện đại sẽ giúp tự động hóa các bút toán, giảm thiểu sai sót, đồng thời cung cấp các báo cáo quản trị tức thời. Những cải tiến này sẽ giúp công tác kế toán bán hàng trở thành một công cụ đắc lực, cung cấp thông tin chính xác để ban lãnh đạo ra quyết định kịp thời, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động.

5.1. Giải pháp cải thiện hệ thống kiểm soát nội bộ bán hàng

Để nâng cao hiệu quả, công ty cần tăng cường kiểm soát nội bộ hoạt động bán hàng. Điều này bao gồm việc xây dựng quy chế rõ ràng về việc phê duyệt các khoản bán chịu, chính sách chiết khấu và theo dõi thu hồi công nợ. Cần định kỳ lập báo cáo phân tích tuổi nợ của các khoản công nợ phải thu, phân loại các khoản nợ khó đòi để có biện pháp xử lý dứt điểm. Việc đối chiếu công nợ với khách hàng cần được thực hiện thường xuyên. Một hệ thống kiểm soát nội bộ mạnh sẽ giúp giảm thiểu rủi ro thất thoát và gian lận, đảm bảo tài sản của doanh nghiệp được bảo vệ.

5.2. Ứng dụng phần mềm kế toán để tự động hóa quy trình

Trong thời đại số, việc ứng dụng phần mềm kế toán là một giải pháp tối ưu. Phần mềm không chỉ giúp tự động hóa việc hạch toán bán hàng, tính giá vốn, kết chuyển cuối kỳ mà còn có khả năng tạo ra các báo cáo phân tích đa chiều một cách nhanh chóng. Các báo cáo về doanh số theo nhân viên, theo mặt hàng, hay báo cáo công nợ theo tuổi nợ đều có thể được xuất ra chỉ với vài cú nhấp chuột. Điều này giúp tiết kiệm thời gian cho kế toán viên và cung cấp thông tin quản trị kịp thời cho ban lãnh đạo, góp phần quan trọng vào việc hoàn thiện công tác kế toán và nâng cao hiệu quả ra quyết định.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp thương mại giữ vai trò cầu nối trung gian giữa sản xuất và tiêu dùng thông qua chu kỳ kinh doanh khép kín: mua hàng - dự trữ - bán hàng. Trong chu kỳ này, bán hàng là khâu cuối cùng và giữ vị trí quyết định; chỉ khi hàng hóa được tiêu thụ, doanh nghiệp mới thu hồi được vốn đầu tư, bù đắp các khoản chi phí hoạt động và tạo ra tích lũy để tái sản xuất mở rộng. Do đó, tổ chức hạch toán kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là công cụ quản lý kinh tế - tài chính trọng yếu, giúp doanh nghiệp kiểm soát hàng hóa, ngăn ngừa thất thoát, đẩy nhanh tốc độ luân chuyển vốn và cung cấp thông tin tài chính minh bạch cho các bên liên quan.

Công ty TNHH Nam Hạnh (trụ sở tại Quốc lộ 1A, Phường Hai Bà Trưng, Thành phố Phủ Lý, Tỉnh Hà Nam) là doanh nghiệp thương mại chuyên kinh doanh, phân phối các dòng xe máy chính hãng (Honda, Suzuki, Yamaha), xe đạp điện (Giant, Asama, Bridgestone, Nijia...), phụ tùng thay thế và cung cấp dịch vụ bảo dưỡng, sửa chữa. Nhận thức được tầm quan trọng của phần hành kế toán tiêu thụ trong việc nâng cao hiệu quả kinh doanh tại đơn vị, đề tài "Nghiên cứu công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Nam Hạnh, Phủ Lý, Hà Nam" được tác giả Đoàn Thị Thanh Hoa thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Trần Hữu Dào tại Trường Đại học Lâm Nghiệp.

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

1. Mục tiêu tổng quát: Góp phần hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Nam Hạnh.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại.
   • Nghiên cứu, phản ánh thực trạng tổ chức công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Nam Hạnh.
   • Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Nam Hạnh.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH Nam Hạnh, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam.
• Phạm vi thời gian: Số liệu kết quả hoạt động kinh doanh tổng hợp được thu thập trong giai đoạn 3 năm (2012 - 2014); số liệu chi tiết về thực trạng chứng từ, sổ sách kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh được khảo sát sâu trong tháng 12 năm 2014.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống nghiên cứu dựa trên các căn cứ pháp lý, chuẩn mực kế toán và phương pháp thu thập, xử lý dữ liệu thực tế tại doanh nghiệp:

Khung pháp lý và cơ sở lý thuyết

• Chế độ kế toán áp dụng: Hệ thống kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ Tài chính.
• Hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS): Áp dụng chuẩn mực kế toán về doanh thu và thu nhập khác, hàng tồn kho, tài sản cố định.
• Hình thức kế toán: Hình thức Chứng từ ghi sổ.
• Phương pháp hạch toán hàng tồn kho: Kê khai thường xuyên.
• Phương pháp tính giá trị hàng xuất kho: Phương pháp nhập trước - xuất trước (FIFO).
• Phương pháp tính thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Phương pháp khấu trừ.
• Phương pháp trích khấu hao tài sản cố định: Phương pháp đường thẳng.
• Khung tài khoản sử dụng chủ yếu: TK 156 (Hàng hóa), TK 632 (Giá vốn hàng bán), TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ), TK 642 (Chi phí quản lý kinh doanh), TK 515 (Doanh thu hoạt động tài chính), TK 635 (Chi phí tài chính), TK 711 (Thu nhập khác), TK 811 (Chi phí khác), TK 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp), TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh), TK 421 (Lợi nhuận chưa phân phối).

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập tài liệu thứ cấp bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, giáo trình, công trình khoa học chuyên ngành kế toán tài chính; thu thập dữ liệu nội bộ trực tiếp từ các phòng ban của Công ty TNHH Nam Hạnh (hệ thống chứng từ gốc, bảng kê, sổ cái, báo cáo tài chính qua các năm 2012 - 2014 và tháng 12/2014).
• Phương pháp phân tích và xử lý số liệu:
  • Phương pháp thống kê, tổng hợp số liệu: Phân loại, tổng hợp tài liệu nhằm đánh giá mức độ, cơ cấu và mối quan hệ giữa các hiện tượng kinh tế.
  • Phương pháp so sánh: Sử dụng kỹ thuật so sánh bằng số tuyệt đối và số tương đối (tốc độ phát triển liên hoàn, tốc độ phát triển bình quân) để phân tích biến động tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí và lợi nhuận qua các năm.
  • Công cụ kỹ thuật: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel trên máy vi tính để tính toán, lập bảng tổng hợp số liệu và phân tích chỉ tiêu tài chính.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại

Chương này làm rõ những khái niệm cơ bản về lưu thông hàng hóa, hoạt động bán hàng trong doanh nghiệp thương mại, phân định các phương thức bán hàng (bán buôn qua kho, bán buôn vận chuyển thẳng, bán lẻ thu tiền tập trung, bán lẻ thu tiền trực tiếp, bán hàng trả góp) và phương thức thanh toán (tiền mặt, chuyển khoản, trả chậm). Tác giả hệ thống hóa 5 điều kiện bắt buộc để ghi nhận doanh thu bán hàng theo chuẩn mực kế toán.

Nội dung trọng tâm của chương là quy trình hạch toán kế toán theo chuẩn mực:

• Kế toán giá vốn hàng bán: Phương pháp xác định trị giá mua thực tế của hàng xuất kho (đích danh, bình quân gia quyền, nhập trước - xuất trước, nhập sau - xuất trước) và cách phân bổ chi phí thu mua cho hàng tiêu thụ trong kỳ; nguyên tắc hạch toán trên TK 632.
• Kế toán doanh thu bán hàng và các khoản giảm trừ: Quy tắc sử dụng TK 511 và các tài khoản giảm trừ doanh thu (TK 521 - Chiết khấu thương mại, TK 531 - Hàng bán bị trả lại, TK 532 - Giảm giá hàng bán).
• Kế toán chi phí thời kỳ và hoạt động khác: Hạch toán chi phí bán hàng (TK 641), chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642), doanh thu tài chính (TK 515), chi phí tài chính (TK 635), thu nhập khác (TK 711), chi phí khác (TK 811), chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (TK 821).
• Trình tự kết chuyển xác định kết quả kinh doanh: Sơ đồ hóa quy trình kết chuyển toàn bộ doanh thu, thu nhập và chi phí sang TK 911 để xác định lãi/lỗ thuần của kỳ kế toán, sau đó kết chuyển vào TK 421.

Chương 2: Đặc điểm cơ bản của Công ty TNHH Nam Hạnh

Chương 2 trình bày toàn diện về lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức và tình hình hoạt động của đơn vị khảo sát:

• Thông tin pháp lý: Công ty TNHH Nam Hạnh, thành lập theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Hà Nam cấp ngày 01/11/2007; mã số thuế: 0700221491; trụ sở tại Quốc lộ 1A, Phường Hai Bà Trưng, Phủ Lý, Hà Nam.
• Cơ cấu tổ chức quản lý: Bộ máy quản trị tổ chức theo mô hình trực tuyến - chức năng. Giám đốc điều hành trực tiếp 4 phòng chức năng: Phòng Kinh doanh, Phòng Bán hàng, Phòng Kế toán, Phòng Kỹ thuật (gồm Bộ phận bán hàng và Bộ phận sửa chữa, lắp ráp).
• Cơ sở vật chất kỹ thuật (tính đến 31/12/2014): Tổng nguyên giá tài sản cố định đạt trên 1 tỷ đồng; tỷ lệ giá trị còn lại so với nguyên giá đạt 54,68%. Trong đó, nhóm nhà cửa, vật kiến trúc có tỷ lệ giá trị còn lại cao nhất (58,50%), theo sau là phương tiện vận tải (45,91%).
• Cơ cấu lao động (tính đến 31/12/2014): Tổng số lao động là 17 người; phân loại theo trình độ gồm 7 người có trình độ đại học (chiếm 41,2%), 6 người cao đẳng (35,3%), 4 người trung cấp & công nhân (23,5%); phân loại theo giới tính gồm 12 nam (70,6%) và 5 nữ (29,4%).
• Tình hình tài sản và nguồn vốn (2012 - 2014): Tổng nguồn vốn tăng trưởng đều với tốc độ phát triển bình quân 133,71%/năm. Vốn lưu động tăng nhanh (tốc độ bình quân 143,13%/năm), trong khi vốn cố định biến động chậm hơn (109,37%/năm). Nguồn vốn chủ sở hữu tăng trưởng bình quân 140,67%/năm, nợ phải trả biến động nhẹ (bình quân 91,15%/năm), phản ánh mức độ tự chủ tài chính cao.
• Kết quả hoạt động kinh doanh 3 năm (2012 - 2014):

Chỉ tiêu (ĐVT: Đồng)	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014	Tốc độ phát triển bình quân (%)
Doanh thu thuần	9.938.310.652	11.896.698.331	14.523.642.133	120,89
Giá vốn hàng bán	8.982.053.728	10.262.836.954	12.743.868.261	119,11
Lợi nhuận gộp	956.256.924	1.633.861.377	1.780.639.191	136,40
Doanh thu HĐ tài chính	90.625.233	78.832.936	81.816.339	95,01
Chi phí tài chính	14.335.624	13.738.943	15.755.964	104,83
Chi phí quản lý kinh doanh	394.880.842	376.630.545	493.733.967	111,75
Lợi nhuận thuần từ HĐKD	637.665.691	1.322.324.825	1.353.965.599	145,78
Thu nhập khác	7.003.334	1.208.334	4.243.376	77,85
Chi phí khác	3.910.933	403.925	3.438.967	93,76
Lợi nhuận khác	3.092.401	804.409	804.409	50,99
Tổng lợi nhuận trước thuế	640.758.092	1.323.129.234	1.354.770.008	145,43
Thuế thu nhập doanh nghiệp	148.009.276	330.782.309	270.954.002	135,30
Lợi nhuận sau thuế	492.748.816	992.346.925	1.083.816.006	147,17

Chương 3: Thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Nam Hạnh

Chương 3 đi sâu mô tả thực tế tổ chức chứng từ, tài khoản và quy trình ghi sổ kế toán tại công ty trong tháng 12/2014:

• Tổ chức bộ máy kế toán: Phòng kế toán gồm 2 nhân sự: 01 Kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp (phụ trách hạch toán vốn bằng tiền, thanh toán, công nợ, thuế, lập sổ tổng hợp và báo cáo tài chính) và 01 Thủ quỹ (quản lý quỹ tiền mặt, thực hiện thu/chi, ghi sổ quỹ). Đơn vị sử dụng máy tính và ứng dụng bảng tính Excel để thực hiện công việc.
• Trình tự ghi sổ theo hình thức Chứng từ ghi sổ: Từ chứng từ gốc (hóa đơn, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo ngân hàng), kế toán lập Bảng kê chứng từ hoặc Chứng từ ghi sổ, vào Sổ đăng ký chứng từ ghi sổ và Sổ cái các tài khoản; cuối tháng lập Bảng cân đối số phát sinh trước khi lập Báo cáo tài chính (B01-DNN, B02-DNN, B03-DNN, B09-DNN).
• Thực tế kế toán giá vốn hàng bán (TK 632): Công ty tính giá xuất kho theo phương pháp nhập trước - xuất trước (FIFO). Toàn bộ chi phí thu mua hàng hóa phát sinh được hạch toán trực tiếp vào TK 156 mà không hạch toán riêng. Nghiệp vụ thực tế minh họa: Ngày 02/12/2014, theo Phiếu xuất kho số 115, xuất bán 4 xe đạp Nijia cho Doanh nghiệp tư nhân Yến Vy, giá vốn ghi nhận Nợ TK 632 / Có TK 156: 31.032.000 đồng. Tổng giá vốn hàng bán phát sinh trong tháng 12/2014 kết chuyển sang TK 911 là 1.677.321.000 đồng (Nợ TK 911 / Có TK 632: 1.677.321.000 đồng).
• Thực tế kế toán doanh thu bán hàng (TK 511): Ghi nhận doanh thu tại thời điểm phát hành hóa đơn GTGT. Minh họa: Ngày 02/12/2014, Hóa đơn GTGT số 01GTGT3/001 xuất cho DNTN Yến Vy bán 4 xe đạp Nijia, doanh thu chưa thuế: 34.000.000 đồng, thuế GTGT 10%: 3.400.000 đồng, tổng thanh toán: 37.400.000 đồng (định khoản: Nợ TK 131: 37.400.000 đồng / Có TK 511: 34.000.000 đồng, Có TK 3331: 3.400.000 đồng). Đơn vị hoàn toàn không sử dụng TK 521 để theo dõi các khoản giảm trừ doanh thu. Cuối tháng 12/2014, toàn bộ doanh thu thuần được kết chuyển sang TK 911 là 1.843.000.000 đồng (Nợ TK 511 / Có TK 911: 1.843.000.000 đồng).
• Thực tế kế toán chi phí quản lý kinh doanh (TK 642): Công ty không mở TK 641 (Chi phí bán hàng) mà tập hợp toàn bộ chi phí tiền lương, xăng xe, khấu hao, điện nước, văn phòng phẩm vào TK 642. Minh họa: Phiếu chi số PC 05/11 ngày 03/12/2014 thanh toán tiền xăng 1.071.400 đồng (tiền xăng 974.000 đồng, thuế GTGT 97.400 đồng ghi nhận Nợ TK 642: 974.000 đồng, Nợ TK 1331: 97.400 đồng / Có TK 111: 1.071.400 đồng). Cuối tháng 12/2014, tổng chi phí quản lý kinh doanh kết chuyển sang TK 911 là 61.680.000 đồng (Nợ TK 911 / Có TK 642: 61.680.000 đồng).
• Kế toán hoạt động tài chính, hoạt động khác và thuế TNDN (tháng 12/2014):
  • Chi phí tài chính (TK 635): Phát sinh tiền lãi vay ngân hàng thương mại, tổng kết chuyển cuối tháng sang TK 911 là 3.964.000 đồng.
  • Doanh thu tài chính (TK 515): Lãi tiền gửi phát sinh tại Agribank và VPBank, tổng kết chuyển cuối tháng sang TK 911 là 4.081.307 đồng.
  • Chi phí khác (TK 811): Chi thanh lý TSCĐ và phạt chậm trả, kết chuyển cuối tháng sang TK 911 là 471.035 đồng.
  • Thu nhập khác (TK 711): Thu từ thanh lý TSCĐ và tiền khuyến mại, kết chuyển cuối tháng sang TK 911 là 645.734 đồng.
  • Chi phí thuế TNDN (TK 821): Áp dụng thuế suất 20%, số thuế tạm tính phải nộp tháng 12/2014 kết chuyển sang TK 911 là 20.408.000 đồng (Nợ TK 911 / Có TK 821: 20.408.000 đồng).
• Xác định kết quả kinh doanh tháng 12/2014:
  • Kết quả hoạt động bán hàng = 1.843.000.000 - 1.677.321.000 - 61.680.000 = 103.999.000 đồng.
  • Kết quả hoạt động tài chính = 4.081.307 - 3.964.000 = 117.307 đồng.
  • Kết quả hoạt động khác = 645.734 - 471.035 = 174.699 đồng.
  • Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối chuyển vào TK 421 là 83.041.000 đồng (Nợ TK 911 / Có TK 421: 83.041.000 đồng), được tổng hợp đầy đủ trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu B02-DNN).

Chương 4: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Nam Hạnh

Tác giả tổng kết các ưu điểm và hạn chế, đồng thời đề xuất 5 nhóm kiến nghị cụ thể:

1. Hoàn thiện công tác phân loại và luân chuyển chứng từ: Phòng kế toán hiện lưu trữ chung toàn bộ hóa đơn, phiếu thu, phiếu chi của nghiệp vụ bán hàng vào một tập tài liệu, gây khó khăn cho việc tra cứu và đối chiếu. Đề xuất phân loại, sắp xếp chứng từ riêng biệt theo từng nội dung nghiệp vụ trước khi đóng tập lưu trữ.
2. Tách biệt và theo dõi đúng bản chất chi phí bán hàng: Việc công ty đưa chi phí vận chuyển, bốc xếp hàng bán vào TK 156 là chưa phù hợp chế độ kế toán. Tác giả kiến nghị hạch toán vào các tiểu khoản dịch vụ mua ngoài hoặc chi phí bằng tiền khác thuộc chi phí tiêu thụ để đảm bảo phản ánh chính xác giá vốn hàng xuất kho.
3. Mở và vận dụng tài khoản giảm trừ doanh thu (TK 521): Mở tài khoản chi tiết TK 5211 (Chiết khấu thương mại) nhằm ghi nhận các khoản chiết khấu dành cho khách hàng mua số lượng lớn, hạch toán Nợ TK 5211, Nợ TK 3331 / Có TK 111, 112, 131 và cuối kỳ kết chuyển Nợ TK 511 / Có TK 5211.
4. Hoàn thiện kế toán theo dõi công nợ phải thu khách hàng (TK 131): Sổ chi tiết công nợ hiện tại chưa phân định nợ trong hạn và nợ quá hạn. Doanh nghiệp cần lập bảng phân tích tuổi nợ, gửi thông báo nhắc nợ định kỳ trước khi đến hạn, lập biên bản đối chiếu công nợ thường xuyên và tính lãi phạt đối với các khoản nợ quá hạn kéo dài.
5. Đa dạng hóa phương thức bán hàng và xúc tiến thương mại: Mở rộng quan hệ hợp tác bán buôn, hoàn thiện cơ chế khoán gọn chi phí đại lý bán lẻ, đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu thị trường và bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ kế toán, bán hàng.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Phản ánh trung thực tình hình tăng trưởng quy mô kinh doanh của Công ty TNHH Nam Hạnh giai đoạn 2012 - 2014: Doanh thu thuần tăng từ 9.938.310.652 đồng (năm 2012) lên 14.523.642.133 đồng (năm 2014), đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 120,89%/năm. Lợi nhuận sau thuế tăng từ 492.748.816 đồng (năm 2012) lên 1.083.816.006 đồng (năm 2014), đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 147,17%/năm.
• Làm rõ bức tranh thực tế hạch toán chi tiết tháng 12/2014 với doanh thu thuần 1.843.000.000 đồng, giá vốn hàng bán 1.677.321.000 đồng, chi phí quản lý kinh doanh 61.680.000 đồng, chi phí thuế TNDN 20.408.000 đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 83.041.000 đồng.
• Phác thảo đầy đủ quy trình luân chuyển chứng từ và mẫu biểu sổ cái theo hình thức Chứng từ ghi sổ dựa trên Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC cho các phần hành liên quan trực tiếp đến doanh thu và kết quả kinh doanh.

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

Khóa luận đã định vị chính xác các điểm thiếu sót trong thực tiễn hạch toán tại doanh nghiệp (gộp chi phí bán hàng vào TK 156, không mở TK 521, thiếu phân loại tuổi nợ trên TK 131, lưu trữ chứng từ gốc chưa khoa học) và đưa ra các giải pháp khắc phục có tính khả thi, gắn liền với các mẫu bút toán và tài khoản cụ thể.

Đóng góp về mặt học thuật và thực tiễn

Khóa luận cung cấp một nghiên cứu tình huống điển hình về công tác kế toán tiêu thụ hàng hóa tại một doanh nghiệp thương mại tư nhân quy mô nhỏ tại địa bàn cấp tỉnh (Hà Nam), chứng minh việc vận dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa (QĐ 48) trên nền tảng phần mềm bảng tính Excel trong bối cảnh chưa trang bị phần mềm kế toán đóng gói chuyên dụng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về phạm vi dữ liệu thời gian: Khóa luận chỉ khảo sát số liệu sổ sách chi tiết, chứng từ nghiệp vụ trong phạm vi 01 tháng (tháng 12/2014); do đó chưa phản ánh được tính biến động doanh thu, giá vốn theo mùa vụ trong toàn bộ niên độ kế toán của mặt hàng xe máy, xe đạp điện.
• Hạn chế về công cụ tin học hóa: Đơn vị mới chỉ áp dụng bảng tính Excel đơn giản để ghi chép và tính toán, chưa khảo sát việc triển khai các phần mềm kế toán chuyên nghiệp hoặc hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP).
• Phạm vi kế toán quản trị: Đề tài tập trung chủ yếu vào kế toán tài chính tuân thủ theo chế độ báo cáo định kỳ của Quyết định 48, chưa đi sâu vào kế toán quản trị bán hàng (lập báo cáo quản trị nhanh, phân tích điểm hòa vốn, định giá bán theo biến phí).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang việc thiết lập hệ thống báo cáo kế toán quản trị phục vụ ra quyết định kinh doanh; nghiên cứu chuyển đổi và áp dụng chế độ kế toán mới theo Thông tư 133/2016/TT-BTC (thay thế Quyết định 48/2006/QĐ-BTC) và giải pháp tin học hóa toàn diện công tác kế toán tại doanh nghiệp.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề thực tập tốt nghiệp về đề tài kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại.
• Giá trị thực tiễn: Tài liệu hữu ích cho kế toán viên, nhà quản lý tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa kinh doanh phân phối xe gắn máy, xe đạp điện, phụ tùng cơ giới tham khảo về phương thức hạch toán giá vốn theo phương pháp FIFO, quản lý chi phí thời kỳ và theo dõi công nợ bán buôn, bán lẻ.
• Nội dung nổi bật nên tham khảo: Hệ thống biểu mẫu chứng từ và sổ kế toán thực tế tại Chương 3 (Mẫu số 3.1 đến Mẫu số 3.15), bao gồm Bảng kê chi tiết chứng từ ghi Có TK 156, Bảng kê ghi Nợ TK 131, TK 111, Sổ cái các TK 632, 511, 642, 635, 515, 811, 711, 821, 911 và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu B02-DNN).

---

Câu hỏi thường gặp

Công ty TNHH Nam Hạnh áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?

Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ Tài chính. Hình thức sổ kế toán được sử dụng là hình thức Chứng từ ghi sổ, niên độ kế toán từ ngày 01/01 đến 31/12, đơn vị tiền tệ sử dụng là Việt Nam đồng (VNĐ).

Phương pháp xác định giá vốn hàng xuất bán và hạch toán hàng tồn kho tại doanh nghiệp là gì?

Doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên và xác định trị giá vốn của hàng hóa xuất bán theo phương pháp nhập trước - xuất trước (FIFO). Chi phí thu mua hàng hóa phát sinh được hạch toán chung vào TK 156 chứ không tách riêng.

Tình hình kinh doanh của công ty trong tháng 12 năm 2014 đạt kết quả như thế nào?

Trong tháng 12/2014, doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt 1.843.000.000 đồng; giá vốn hàng bán là 1.677.321.000 đồng; chi phí quản lý kinh doanh là 61.680.000 đồng; doanh thu tài chính đạt 4.081.307 đồng; chi phí tài chính là 3.964.000 đồng; thu nhập khác đạt 645.734 đồng; chi phí khác là 471.035 đồng; chi phí thuế TNDN tạm tính (thuế suất 20%) là 20.408.000 đồng. Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối kết chuyển vào TK 421 đạt 83.041.000 đồng.

Những tồn tại chính trong công tác kế toán bán hàng tại công ty được tác giả chỉ ra là gì?

Các tồn tại bao gồm: (1) Lưu trữ chung tất cả chứng từ gốc (hóa đơn, phiếu thu, phiếu chi) vào một tập mà không phân loại theo nội dung; (2) Không mở TK 521 để theo dõi các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán); (3) Hạch toán chi phí vận chuyển, bốc xếp bán hàng gộp vào TK 156 thay vì chi phí bán hàng; (4) Sổ chi tiết TK 131 chưa phân loại nợ trong hạn và quá hạn; (5) Chưa lập các báo cáo kế toán quản trị nhanh phục vụ điều hành.

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Đoàn Thị Thanh Hoa đã phản ánh chi tiết, có căn cứ thực tế về thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Nam Hạnh theo Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa (Quyết định 48/2006/QĐ-BTC). Thông qua việc khảo sát dữ liệu tổng hợp giai đoạn 2012 - 2014 và bộ chứng từ, sổ cái thực tế tháng 12/2014, công trình đã làm rõ bức tranh tài chính cùng quy trình xử lý nghiệp vụ kế toán tại đơn vị. Các giải pháp hoàn thiện được tác giả đề xuất xuất phát từ chính những vướng mắc cụ thể trong việc phân loại chứng từ, theo dõi chi phí bán hàng, hạch toán chiết khấu thương mại và quản lý công nợ khách hàng, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho công tác kế toán tại các doanh nghiệp thương mại có quy mô tương đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KÉ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KÉT QUÁ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1.1 Những vấn đề chung về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh 1.1 Khái niệm | Bán hàng là khâu cuối cùng và là khâu quan trộng nhất của quá trình kinh | doanh trong doanh nghiép thương mại. Bán hàng là việc chuyển quyển sở hữu | về sản phẩm, hàng hóa từ người bán sang người mua để nhận quyển sở hữu về | tiền hoặc quyền đòi tiền người mua. Hoạt động kinh doanh thương mại là hoạt động lưu thông phân phối hàng hóa 'trên thị trường buôn bán hàng hóa của từng quốc giã riêng biệt hoặc giữa các m gia với nhau. Thực hiện chức năng nối liền giữa sản xuất và tiêu dùng.

Đối tượng kinh doanh của ngành hàng thương mại:là hàng hóa - đó là những sản phẩm được doanh nghiệp thương mại mua về để bán ra nhằm đáp ứng yêu cầu sản xuất tiêu dùng và xuất bán. Doanh nghiệp kinh doanh thưỡng mại là một đơn vị kinh doanh được thành lập hợp pháp, nhằm mục đích thực hiện ấc hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực thương mại và phải cớ đủ hai điều kiện sau: + Phải được thành lập theo đúng luật định + Phải trực tiếp thực hiện chức năng thương mại với mục đích kiếm lời. Nhu vay thongyqua r lệp vụ bán hàng, giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa được thực hiện, vé do nh nghiệp thương mại được chuyển từ hình thái hién vat (hang h LÀ l6 giá trị (tần t8). Doanh nghiệp thu hồi được vốn bỏ ra, bù dap dug hí và có nguồn tích lũy để mở rộng kinh doanh.2 Vai trò của kếtoán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Đối với một doanh nghiệp nói chung và một doanh nghiệp thương mại nói riêng, tổ chức công tác bán hàng và xác định kết quả kinh doanh có vai trò quan 4 trọng từng bước hạn chế được sự thất thoát hàng hoá, phát hiện được những hàng hoá chậm luân chuyển để có biện pháp xử lý thích hợp nhằm thúc đẩy quá trình tuần hoàn vốn.

Các số liệu mà kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh giúp doanh nghiệp nắm bắt được mức độ hoàn chỉnh về kế toán bán hàng và xác định kết qủa kinh doanh từ đó tìm những biện pháp thiếu sót mắt cần đối giữa khâu mua- khâu dự trữ và khâu bán để có biện pháp khắc phục kịp thời. L Từ các số liệu trên báo cáo tài chính mà kế toán bán hàng Và xác định kết quả Ì kinh doanh cung cấp, nhà nước năm được tình hình kinh doanh và tình hình tài | chính của doanh nghiệp,từ đó thực hiện chức nang quan ly kiém soat vĩ mô nền | kinh tế,đồng thời nhà nước có thể kiểm tra việc chấp hành về kinh tế tài chính | và thực hiện nghĩa vụ đối với nhà nước. Ngoài ra thông qua số liệu mà kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh on cung cấp, các bạn hàng của doanh nghiệp biết được khả năng mua-dự (trữ-bán các mặt hàng của doanh nghiệp để từ đó cö:quyết định đầu tư,cho vay | ¡vốn hoặc có quan hệ làm ăn với dơanh nghiệp bạn.3 Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh “Phan anh va ghi chép day du, kip thoi và chính xác tình hình hiện có và sự biến động của từng loại thành phẩm theo chỉ tiêu số lượng,chất lượng, chủng loại và gia tri. -Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời và chính xác các khoản doanh thu,các khoản giảm trừ doanh thú và chi phí của từng hoạt động trong doanh nghiệp,đồng thời theo dõi và đôn đốc các khoản phải thu của khách hàng.

-Phản ánh và tí áñ chính xác kết quả của từng hoạt động,giám sát tình hình thực hiện Ñ ia vụ với Nhà nước và tình hình phân phối kết quả các hoạt động. -Cung cấp các to kì phân tích hoạt động, kính tế liên quan đến quá trình bán hàng,xác định và phân phối kết quả.2 Nội dung công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh | 1.1 Ké toán bán hàng | 1.1 Các phương thức bán hàng Hàng bán trong nước được thực hiện qua hai phương thức là bán buôn và bán lẻ: *Phương thức bán buôn hàng hóa Bán buôn là bán cho người trung gian, không bán thăng 'cho ñgười tiêu | as Gồm có hai phương thức là bán buôn qua kho và bán buôñ vận chuyển ¡ thăng. -Bán buôn qua kho: Là phương thức bán buôn mà hàng hóa được xuất qua 'kho của doanh nghiệp. Căn cứ vào cách giáo:hàng mà phương thức bán buôn ¡qua kho có thể thực hiện dưới hai hình thức: | + Theo hình thức giao hàng trực tiếp tại kho.

+ Theo hình thức vận chuyển hàng. -Bán buôn vận chuyển thắng: Theo phương /thức này hàng hóa sẽ được vận ichuyén thẳng từ đơn vị cung cấp đến đơn vị múa hàng không qua kho của đơn vị buôn bán, phương thức bán Buôn này được thực hiện dưới hai hình thức: + Bán buôn vận chuyền thẳng trực tiếp + Bán buôn vận chuyền thẳng tiieo hình thức chuyên hàng. *Phương thức bán lẻ hàng hóa Bán lẻ hàng hóa là phương thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng hoặc các tổ chức kinh tế hoặc các đơn vị kinh tế tập thể mua về mang tính chất tiêu dùng nội bộ.j lẻ rong bán đơn chiếc hoặc bán với số lượng nhỏ,giá bán thường ôn di gồm các in thức sau: -Bán lẻ thu tiề tung: i thức bán hàng trong đó tách rời nghiệp vụ thu tiền của người mua Và vu giao hang cho người mua. os -Bán lẻ thu tiền trực tiếp: “Bình thức nhân viên bán hàng trực tiếp thu tiền của khách hàng và giao hàng cho khách.

-Bán hàng trả góp: hình thức người mua được phép trả tiền mua hàng thành nhiều lần.2 Phương thức thanh toán | Việc thu tiền trong doanh nghiệp thương mại có thể thực hiện bằng các phương | thức sau: | | -Thanh toán trực tiếp: Thu tiền ngay sau khi giao hàng chơ khách hàng, hành vi giao và nhận hàng xảy ra đồng thời với hành vi thu tiễn nên doan h thú tiêu thụ cũng là doanh thu bán hàng nhập quỹ. [tham toán trả chậm: Khách hàng đã nhận hàng hóa và chấp nhận thanh toán mhưng chưa trả tiền ngay,thời điểm thu tiền không trùng với thời điểm giao |. Việc thanh toán này phụ thuộc vào sự ưu đãi của môi›công ty với khách ‘hang, khách hàng có thé tra chậm bằng tiền mặt hoặc chuyên khoản cho công ty. | Đối với hoạt động bán hàng xuất khẩu, tiền hàng cớ thể được bên nhập khẩu |thanh toán trực tiếp bằng ngoại tệ hoặc các phương thức thanh toán quốc tế hay :hàng đôi hàng.

H22 Kế toán giá vốn hàng bán 4 1221 Khái niệm và phương pháp xác định giá vốn hàng bán là Khái niệm ¡ Giá vốn hàng bán là trị giá thực tế của Số hàng đó tiêu thụ trong kỳ được tính bằng tổng các khoản ch phí mua, chỉ:phí chế biến và các chỉ phí liên quan trực tiếp khác phát sinh để có được hàng: bán ở địa điểm và trạng thái hiện tại. *Phương pháp xác định trị giá vốn hàng hóa xuất bán Bước 1: Tinh gia mi lực tế của hàng xuất bán -Phương ph p tính giá ích danh: Sé äy; hàng hoá được xác định giá trị theo đơn chiếc hay từng lô S g1ữ ngu Si nhập kho cho đến lúc xuất dùng. Khi xuất hàng hoá sẽ tính theo giá góc, Phương pháp này thường sử dụng với các loại hàng hoá có giá trị cao và có tính tách biệt. -Phương pháp bình quân gia quyền: Theo phương pháp này hàng hoá xuất kho chưa ghi số, cuối tháng căn cứ vào số tồn đầu kỳ và số nhập trong kỳ kế toán tính được giá bình quân cuả hàng hoá theo công thức: giá mua thực tế của + giá mua thực tế hằng hàng tôn đầu kỳ nhập trong kỳ Đơn giá thực tế bình quân= ụÁ ] lượng † hàng a tổn À trong đ;@gug(g tăng ; +.

nhậptrong kỳ Í Số | Tri giá mua thực tếicủa hh xuấté kho= sốẮ lượng hh xuấtZ kho* đơn giấ4 thực tế£ bình quân ¡-Phương pháp nhập trước- xuất trước | Phương pháp này dựa trên giả định hang hoa nào nhập kho trước thì xuất i trước và lấy đơn giá xuất bằng đơn giá nhập. Trị giá mua thực tế hàng hoá xuất kho trong kỳ ‘tinh theo đơn giá mua thực tế nhập trước. |-Phuong pháp nhập sau- xuất trước Phương pháp này dựa trên giả định là hàng nhập-sau được xuất trước, lấy đơn giá ;xuất bằng đơn giá nhập. Trị giá mua thực tế hàng xuất kho tính theo đơn giá mua hàng nhập sau.

Trị giá hàng tồn kho cuối kỳ được tính theo đơn giá của những lần nhập đầu | tiên. Bước 2: Tính chỉ phí thú mua phân bổ.cho hàng xuất bán trong kỳ. Chỉ phí thu mua Chi phi thu phan bo cho mua phat À Ăn đầu ty + : Ỳ Chi phi thu hang ton dawky sinh trong ky Trị giá mua | ue phan bộ : x hàng hóa | cho hàng xuất< J Xuất bán | f \Tri gia mua Tri gia mua trong ky + hang nhap trong ky Ss Trị giá vốn ¿` THỊ giá Chỉ phí thu mua hàng hóa = mua hàng + phan bd cho hang xuất bán hóa xuât hóa xuất bán bán 1.2 Chứng từ sử dụng -Phiếu nhập kho -Phiếu xuất kho 1.3 Tài khoản sử dụng Kế toán sử dụng TK 632 “Giá vốn hàng bán” để phản ánh giá vốn hàng xuất | ban trong kỳ, phản ánh khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho.4 Trình tự hạch toán 1 | | TK 111,112,331 TK 157 TK 632 TK 911 Hàng gửi đi bán Trị giá vốn Kức giá vốn I Không nhập kho | hàng gửi bán _— TKI56 | —| Trị giá vốn hàng bán đã tiêu thụ | _—> | Tri gia von hang bán đã tiêu thụ bị trả lại Sơ đồ 1.1 Kế toán giá vốn hàng bán 1.3 Kế toán doanh thu bán hàng ‡ 1.1 Khái niệm Doanh thu là tổng giá trị eác lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất Kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp =. phan lam tang yo) ở hữu.

| Doanh thu hang c phi nhận khi đồng thời thỏa mãn tất cả năm điều kiện Ler sau: Sl \ | i j i sé g& : "_—.: ` + Doanh nghiệ giáo phân lớn rủi ro và lợi ích gắn liên với quyền sở `. hữu hàng hóa ch THỦ 1 + Doanh nghiép không. năm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa.